FOLLOW US
Παναγιώτης Σκορδάς

Παναγιώτης Σκορδάς

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017 19:35

Τα βιβλία παίζει

Δημήτρης Στεφανάκης

«Ευτυχισμένες οικογένειες» (μυθιστόρημα)

Εκδόσεις «Μεταίχμιο»

Αθήνα 2017, σελ. 410

 

«Οι ευτυχισμένες οικογένειες δεν έχουν μυστικά, αλλιώς δεν είναι ευτυχισμένες». Αυτό ισχυρίζεται ο Άγης Δημητριάδης-Σέραρντ. Ο ίδιος βέβαια συντηρεί δύο σπίτια, δύο γυναίκες, δύο παιδιά, ζει ουσιαστικά δύο ζωές. Στο μεταξύ η οικογένειά του, από τις επιφανέστερες της Αθήνας, περνά δύσκολες ώρες. Ο Ρόμπερτ Σέραρντ, ιδρυτής του ομώνυμου πολυτελούς ξενοδοχείου, βρίσκεται ξαφνικά στο στόχαστρο νεαρού φοιτητή ο οποίος διεξάγει έρευνα για το κρίσιμο διάστημα 1939-1945 και απειλεί να αμαυρώσει τη μνήμη του. Όλοι δηλώνουν θορυβημένοι εκτός από τη Λήδα Δημητριάδη, τη δικηγόρο της οικογένειας, η οποία ενθουσιάζεται με την ιδέα ότι κάποιος αποφάσισε επιτέλους να φωτίσει τη σκοτεινή διαδρομή του.
Ανασκοπώντας ωστόσο έναν αιώνα οικογενειακής ιστορίας, η οποία συχνά εμπλέκεται με τη διαδρομή της χώρας, η Λήδα ανακαλύπτει πως οι πάντες κρύβουν μυστικά: Πάθη ή εγκλήματα, έχθρες ή προδοσίες, όλα όσα συνθέτουν το μέταλλο από το οποίο είναι φτιαγμένες οι «ευτυχισμένες οικογένειες».

Αυτή είναι η υπόθεση του νέου μυθιστορήματος του πολύ καλού και βραβευμένου πεζογράφου και μεταφραστή Δημήτρη Στεφανάκη.

 

Γιώργος Σκαμπαρδώνης

«Ντεπό» (Διηγήματα)

Εκδόσεις «Πατάκη»

Αθήνα 2017, σελ. 213

 

Στη γραμμή, στην παραίσθηση μεταξύ ύπνου και ξύπνου μισοβλέπω ακόμα ιστορίες (κρύβε-μίλα) που μπλέκονται με άλλες, δικές μου, ή τρίτων, προηγούμενες κι επόμενες. Από τσιγάρο σε τσιγάρο μετακινούνται αυθαίρετα στα πίσω λατομεία του νου ως τακτικοί θαμώνες, ή κατάδικοι που χωρίζονται, χάνονται κι επανέρχονται ίδιες και διαφορετικές. Παλιά σκυλιά που κοπάδιασαν στη μνήμη και γαυγίζουν μετά θάνατον. Σαν να βγάζεις δύο, τρία τομάρια από ένα πρόβατο, ή σαν την υστεροφημία ενός φιλιού. Πέσε-σήκω αλλοιώνονται πάλι όλα, οπότε κρατώ συνάψεις και νήματα μπλέκοντάς τα με νέες, αιωρούμενες εικόνες και θαμμένα γεγονότα που μεταβάλλονται διαρκώς απ’ την επεξεργασία και την επινόηση, φτιάχνοντας ρευστούς τάπητες-απολυτίκια πεταμένα στο νερό. Ξαναγεννιέται ο πολφός των λέξεων και οι σπαστές αυτές αφηγήσεις γίνονται ντεπό, θυρίδες για το αύριο που θα έχω ένδεια φωσφόρου. Αν και όλα, εντέλει, σπαργανώνονται στην περιοχή του απρόσληπτου.

Τα παραπάνω είναι από το οπισθόφυλλο της νέας συλλογής με 27 διηγήματα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη.

 

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη

«Θάλασσα φωτιά μυθιστόρημα»

Εκδόσεις «Ψυχογιός»

Αθήνα 2017, σελ. 538

 

Καινούριο μυθιστόρημα από την πολυγραφότατη και πολυδιαβασμένη Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη. Λίγα λόγια για την υπόθεση: Ένα πολυτελέστατο γιοτ εμφανίζεται σε κάποιο νησί του Αιγαίου. Κι ένα προσφυγόπουλο, ο μικρούλης Τζαμάλ, εξαφανίζεται. Η Ηλιάνα πασχίζει να ανακαλύψει τον έρωτα. Ντύνεται νύφη για να πάει στην εκκλησία. Και ξυπνάει δίπλα σε έναν άντρα μαχαιρωμένο. Ο Άλκης φτάνει στα άκρα για μια γυναίκα. Παίζει στα ζάρια την καριέρα του. Ακόμα και την ίδια του τη ζωή. Ο Ορέστης μαγεύεται από αρώματα και γεύσεις. Γίνεται σεφ, ταξιδεύει σε μέρη μακρινά αναζητώντας ένα κοχύλι και κάτι μάτια. Μάτια βυζαντινά. Ώσπου ανακαλύπτει την αγάπη. Η αθωότητα των παιδικών χρόνων, ο ρομαντισμός της εφηβείας, οι ανατροπές της ενηλικίωσης σε μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις.

 

 

 

 

 

H Iώ Τσοκώνα γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1964. Τελείωσε το Ζάππειο Παρθεναγωγείο. Συνέχισε τις σπουδές της στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο του Πειραιά. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα, μεταφράζοντας από και προς τα τουρκικά. Από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο» κυκλοφορούν τα βιβλία της «Το Πέρα των Ελλήνων: Στην Κωνσταντινούπολη του χθες και του σήμερα» και «Η Κωνσταντινούπολη του χθες και του σήμερα: Όταν έπεσε η Πόλη & Το Πέρα των Ελλήνων». Πριν από λίγο καιρό, από τις ίδιες εκδόσεις σε έναν πολύ καλαίσθητο τόμο απέδωσε στα Νέα Ελληνικά το σπουδαίο έργο του Λόγγου «Δάφνις και Χλόη».

Για αυτήν την πολύ ωραία δουλειά είχαμε την παρακάτω συζήτηση.

 

Τι ήταν αυτό που σας παρακίνησε να ασχοληθείτε με τη μετάφραση αυτού του εμβληματικού μυθιστορήματος;

«Το 2014 μετέφρασα το “Δάφνις και Χλόη” για πρώτη φορά στα τουρκικά, θέλοντας να το κάνω γνωστό στο τουρκικό αναγνωστικό κοινό και το βιβλίο παρουσιάστηκε στο Σισμανόγλειο Μέγαρο. Όσο το διάβαζα, κυρίως όμως όσο το μετέφραζα, άρχισα να το εκτιμώ περισσότερο. Η αρχική μου εντύπωση για ένα καλογραμμένο και τρυφερό μυθιστόρημα αγάπης μετατράπηκε σε θαυμασμό. Σε κάθε νέα ανάγνωση ενθουσιαζόμουν περισσότερο με την ευαισθησία που περιγράφονταν τα πρώτα σκιρτήματα του έρωτα, με τον ύμνο στη φύση, με τον ευρηματικό τρόπο που βρίσκονταν λύσεις για όλα. Από τότε άρχισα να κάνω μια αυτοσχέδια δημοσκόπηση και να ρωτώ γνωστούς και φίλους αν το είχαν διαβάσει.

Με έκπληξη διαπίστωσα ότι εκτός από τους φιλολόγους που το είχαν διδαχτεί, ελάχιστοι ήξεραν γι’ αυτό. Κάποιοι γνώριζαν το όνομα ή το θέμα της ιστορίας, αλλά δεν το είχαν διαβάσει. Άλλοι πάλι νόμιζαν πως γράφτηκε πριν 100 ή 200 χρόνια. Είναι λυπηρό να περνάει απαρατήρητο στον τόπο του ένα έργο το οποίο από την ημέρα που ανακαλύφθηκε στη βιβλιοθήκη του Βατικανού το 1559 μέχρι τις μέρες μας έχει κάνει ανά τον κόσμο δεκάδες χιλιάδες επανεκδόσεις και επηρέασε συγγραφείς, ζωγράφους, γλύπτες, μουσικοσυνθέτες και σκηνοθέτες απ’ όλο τον κόσμο. Σκέφτηκα πως, παρότι είχε βγει τουλάχιστον άλλες τέσσερις φορές από διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους, μια επανέκδοση θα του έδινε νέα ώθηση».

 

Με ποιο πνεύμα το προσεγγίσατε και τι καινούριο φέρνει η δική σας μεταφραστική δουλειά;

«Προσέγγισα το μυθιστόρημα του Λόγγου σαν να είχε γραφτεί σήμερα. Εδώ που τα λέμε δεν ήταν και πολύ δύσκολο, καθώς τα ανθρώπινα συναισθήματα, ο πόνος που προκαλεί ο έρωτας, αλλά και η χαρά που δίνει, η ομορφιά της φύσης και της δημιουργίας είναι διαχρονικά. Αιώνες τώρα παρόμοια θέματα απασχολούν συγγραφείς και αναγνώστες, απλά ο Λόγγος προηγήθηκε κάτι αιώνες. Το εμβληματικό, όπως το χαρακτηρίσατε, αυτό βιβλίο δεν το είδα ως ένα μουσειακό σπάραγμα, αλλά ως ένα ευχάριστο ανάγνωσμα. Σεβόμενη την κάθε λέξη του συγγραφέα, προσπάθησα να αποδώσω τις προτάσεις με τον σημερινό λόγο. Επίσης, παρότι στην τουρκική εκδοχή επέμεινα να μπει παράλληλα το αρχαίο κείμενο, στη νέα ελληνική εκδοχή θεώρησα πως η απουσία του, καθώς και η μη αρίθμηση των παραγράφων θα έκαναν το βιβλίο πιο οικείο στον σημερινό αναγνώστη και θα τον βοηθούσαν να ξεχάσει για λίγο την απόσταση των χιλίων οκτακοσίων περίπου χρόνων. Όνειρό μου είναι να το δω να διαβάζεται και στις παραλίες».

 

Μετάφραση και απόδοση

 

Τη μεταφορά του αρχαίου κειμένου στα νέα ελληνικά την ορίζετε ως απόδοση και όχι ως μετάφραση. Θα ήθελα να μας διευκρινίσετε τους όρους.

«Μεταφράζουμε από μια ξένη γλώσσα στη δική μας και το ανάποδο. Τα αρχαία ελληνικά όμως δεν είναι ξένη γλώσσα. Είναι η γλώσσα μας. Μια γλώσσα που έχει το προνόμιο να ομιλείται και να γράφεται εδώ και κάτι χιλιάδες έτη. Είναι λογικό να έχει υποστεί πολλές αλλαγές, ωστόσο οι ρίζες των λέξεων, τα θέματα των ρημάτων ή οι σύνδεσμοι είναι ίδιοι. Με μια στοιχειώδη γνώση συντακτικού είναι εύκολο να καταλάβουμε το νόημα. Προφανώς και χρειάζεται πολύχρονη μελέτη για την κατάκτηση όλου του πλούτου της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, αυτό που θέλω όμως να πω είναι ότι με πολύ μικρή προσπάθεια ένας Έλληνας μπορεί να καταλάβει όχι μόνο τον Λόγγο που είναι πιο προσιτός, αλλά ακόμα και τον σκοτεινό Ηράκλειτο. Πείτε μου, στο αριστουργηματικό απόσπασμα του Εφέσιου φιλοσόφου “Κόσμον τόνδε, τον αυτόν απάντων, ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν αλλ’ ήν αεί και εστίν και έσται πυρ αείζωον, απτόμενον μέτρα και αποσβεννύμενον μέτρα”, το οποίο συνοψίζει με δύο λόγια το Σύμπαν, ποια λέξη μάς είναι άγνωστη; Όταν ξεκίνησα λοιπόν να μεταφράζω αρχαία ελληνική γραμματεία σε μια τελείως διαφορετική γλώσσα, όχι μόνο από άποψη λεξιλογίου, αλλά και δομής, όπως είναι η τουρκική, συνειδητοποίησα στην πράξη τη διαφορά μεταξύ “μετάφρασης” και “απόδοσης”, γι’ αυτό και επιμένω στον όρο».

 

Μεγάλη και διαχρονική απήχηση…

 

«Το “Δάφνις και Χλόη” του αρχαίου Έλληνα μυθιστοριογράφου Λόγγου είναι μια ερωτική ιστορία που αγαπήθηκε όσο λίγες και επηρέασε αμέτρητους καλλιτέχνες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης», διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο. Σε ποιους λόγους αποδίδετε αυτήν τη μεγάλη και διαχρονική απήχηση και επίδραση του συγκεκριμένου έργου;

«Η καθημερινότητα πολλές φορές κάνει τον άνθρωπο να ξεχνάει τις βασικές, τις πιο ουσιαστικές του ανάγκες. Αυτό δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Πάντα υπήρχαν οι σειρήνες που τον αποπροσανατόλιζαν και του δημιουργούσαν πλαστές ανάγκες παγιδεύοντάς τον στα δίχτυα του καταναλωτισμού. Από την άλλη πλευρά πόλεμοι, περιβαλλοντολογική καταστροφή, οικονομική κρίση δεν έπαψαν ποτέ να τον βασανίζουν.

Ο Λόγγος με αυτό το μικρό και φαινομενικά απλοϊκό έργο του υπενθυμίζει σε όλους ποια είναι αυτά τα οποία κάνουν τον άνθρωπο πραγματικά ευτυχισμένο, αυτά για τα οποία θα πρέπει να παλέψει. Πάνω απ’ όλα υπογραμμίζει την αγάπη. Το να αγαπάει κανείς και να αγαπιέται, να αγαπάει τη φύση, να αγαπάει τη δουλειά που κάνει, όποια κι αν είναι αυτή, προσπαθώντας να τη φέρνει σε πέρας με τον καλύτερο τρόπο, και τέλος να προτιμάει την ειρήνη από τον πόλεμο. Διαβάζοντας το βιβλίο, ο αναγνώστης συνειδητοποιεί το μυστικό της ευτυχίας, νιώθει πιο αισιόδοξος, πιο γαλήνιος. Πιστεύω πως αυτά συγκίνησαν και ενέπνευσαν αναγνώστες και δημιουργούς ανά τους αιώνες».

 

Στον πρόλογό σας πέρα από την καθαυτό λογοτεχνική αξία του έργου εντοπίζετε και μια σειρά από άλλες πολύτιμες πληροφορίες που αντλούμε από αυτό. Ποιες είναι αυτές;

«Σε πρώτη ανάγνωση μαθαίνουμε για την καθημερινότητα των ανθρώπων της εποχής εκείνης. Πώς ντύνονταν, τι έτρωγαν, τι έπιναν, πώς διασκέδαζαν, πώς καλλιεργούσαν τη γη, πώς ήταν τα αμπέλια τους και πώς έκαναν τον τρύγο, τη θέση του οίνου στη ζωή τους, ακόμα και για τις τεταμένες σχέσεις Μυτιληναίων και Μηθυμναίων. Ωστόσο, αυτό που κατά την άποψή μου έχει μεγάλο ενδιαφέρον είναι οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και η ισότητα των δύο φύλων που είναι αισθητή σε όλη την ιστορία. Τα ζευγάρια παίρνουν από κοινού τις αποφάσεις και μοιράζονται όλες τις δουλειές μέσα και έξω από το σπίτι. Δούλοι και αφέντες τρώνε μαζί, γυναίκες και άνδρες εργάζονται και διασκεδάζουν μαζί, τα δύο παιδιά περνούν αμέτρητες ώρες μαζί και αυτό δεν κατακρίνεται από κανέναν.

Θέματα δηλαδή που βασανίζουν ακόμα κάποιες κοινωνίες είχαν λυθεί στη Λέσβο από τα τέλη του 2ου αιώνα. Επίσης, παρότι είναι γνωστό ότι ο απόστολος Παύλος είχε επισκεφθεί τη Λέσβο με σκοπό τη διάδοση του χριστιανισμού το 52 μ.Χ., βλέπουμε τους ήρωες να μην αλλάζουν τις λατρευτικές τους συνήθειες, κάτι που μας επιτρέπει να εικάσουμε ότι η νέα θρησκεία άργησε να διαδοθεί στη Λέσβο».

 

 

Η Λέσβος μπορεί να υπερηφανεύεται για πολλά…

 

Για ποιους λόγους, κυρία Τσοκώνα, η Λέσβος μπορεί να υπερηφανεύεται για το συγκεκριμένο έργο;

«Το νησί σας έχει πολλούς λόγους για να υπερηφανεύεται. Πέρα από την πανέμορφη φύση και την εύφορη γη, πέρα από τις ατελείωτες παραλίες, πέρα από τη Σαπφώ ή τον Αρίωνα που δόξασαν τη Λέσβο, έχει και τους σημερινούς του κατοίκους, οι οποίοι στους τόσο δύσκολους καιρούς αντιμετώπισαν με μοναδική στωικότητα και ανθρωπιά τη δοκιμασία του μεταναστευτικού προβλήματος, δείχνοντας σε όλο τον κόσμο τι θα πει πολιτισμός. Η αγάπη, στην οποία αναφέρθηκα προηγούμενος και ύμνησε με τόση μαεστρία ο Λόγγος, θα πρέπει να είναι ριζωμένη στον τόπο αυτό.

Μέσω του   “Δάφνις και Χλόη” όμως ταξίδεψε εδώ και αιώνες σε όλο τον κόσμο. Οι ομορφιές του τόπου σας έγιναν γνωστές στα πέρατα της γης. Χάρη στο βιβλίο αυτό καλλιτέχνες, όπως ο Chagall, αλλά και τόσοι άλλοι επισκέφτηκαν το νησί για να εμπνευστούν τα έργα τους που αναφέρονταν στους δυο αξιολάτρευτους μικρούς εραστές. Εδώ ο Goethe είπε για το βιβλίο αυτό “…Είναι τόσο όμορφο ώστε κάθε φορά που το διαβάζει κανείς δοκιμάζει και μια νέα έκπληξη... Πρέπει να γράψει ολόκληρο βιβλίο για να δείξει όλες τις αρετές του έργου. Καλό θα ήταν να το διαβάζουμε μία φορά τον χρόνο. Πάντα θα έχουμε να μάθουμε ή να νιώσουμε κάτι από τη δροσιά της σπάνιας ομορφιάς του”. Τι άλλο μπορώ να προσθέσω εγώ; Μόνο μία ευχή: Να νιώσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι αναγνώστες “τη δροσιά της σπάνιας ομορφιάς” στην οποία αναφέρεται ο κορυφαίος στοχαστής».

Παρασκευή, 09 Ιουνίου 2017 20:40

Τα βιβλία παίζει

Έλσα Μυρογιάννη

«Τα φαντάσματα του Θόδωρου Παπαγιάννη»

Εκδόσεις «Καλειδοσκόπιο»

Αθήνα 2016

 

Ο Θόδωρος Παπαγιάννης γεννήθηκε το 1942 στο Ελληνικό Ιωαννίνων. Σπούδασε με υποτροφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθηνών (1960-1965) και με υποτροφία του Ι.Κ.Υ. (1966-1968) ταξίδεψε στη Μεσόγειο μελετώντας την αρχαιοελληνική τέχνη και την τέχνη της Μεσογείου. Το 1970 διορίστηκε ως βοηθός στην Α.Σ.Κ.Τ. Αθηνών, στο εργαστήριο γλυπτικής του Γιάννη Παππά. Το 1981 μετεκπαιδεύτηκε στο Παρίσι. Το 1987 εκλέχτηκε αναπληρωτής καθηγητής και το 1991 τακτικός καθηγητής στην Α.Σ.Κ.Τ. Αθηνών. Έχει τιμηθεί µε πολλά βραβεία και διακρίσεις σε διαγωνισμούς. Το 2009 στο δημοτικό σχολείο του χωριού του ίδρυσε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης». Μεγάλο γλυπτό του με τίτλο «Σαπφώ» κοσμεί τη Σκάλα Ερεσού.

Το 1991 o Θόδωρος Παπαγιάννης, συγκλονισμένος από τις καταστροφές που έγιναν στο Πολυτεχνείο, έφτιαξε από τα αποκαΐδια τα περίφημα γλυπτά υπερφυσικών διαστάσεων που τα ονόμασε «Φαντάσματα». Το παρόν εξαιρετικό βιβλίο της φιλολόγου Έλσας Μυρογιάννη πραγματεύεται το έργο του γλύπτη Θόδωρου Παπαγιάννη. Είναι ένα καλογραμμένο, εύληπτο, εικονογραφημένο βιβλίο τέχνης που απευθύνεται σε νεαρούς εφήβους αλλά και σε ενήλικες. Εκτός από την αισθητική παιδεία, που είναι ένας από τους στόχους του βιβλίου, θίγονται θέματα που σχετίζονται με τη δύναμη της τέχνης, τη νεότερη ιστορία και την πολιτισμική κληρονομιά του τόπου μας. Το βιβλίο κέρδισε το βραβείο του περιοδικού «Αναγνώστης» στην κατηγορία «Λογοτεχνικό Βιβλίο Γνώσεων».

 

 

Μαρία Σκαμάγκα

«Ο σκύλος Κάρλος» (Εικόνες: Αλία Ζάε)

Εκδόσεις «Μεταίχμιο»

Αθήνα 2016, σελ. 50

 

Ο σκύλος Κάρλος, ένα σπάνιο αλλά μοναχικό παιχνίδι, θα ταξιδέψει αναπάντεχα από το προνομιούχο αθηναϊκό του προάστιο ως την αγκαλιά ενός παιδιού από έναν τόπο μακρινό. Η ιστορία της συνάντησής τους είναι ένα τρυφερό παραμύθι για την τύχη που η ζωή επιφυλάσσει στις προσδοκίες μας, μικρές και μεγάλες, για την ανατροπή, την περιπλάνηση, γι’ αυτά που χάνουμε, αλλά, κυρίως, για όσα θαυμαστά βρίσκουμε όταν νομίζουμε πως όλα έχουν χαθεί. Ένα εξαιρετικό παραμύθι με εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά από 6 ετών.

 

 

Γλυκερία Γκρέκου

«Ο μυστικός καθρέφτης» (Eικονογράφηση: Αιμιλία Κονταίου)

Εκδόσεις «Ψυχογιός»

Αθήνα 2017, σελ. 47

 

Η Φωτεινή είναι ένα κορίτσι που της αρέσει να καθρεφτίζεται. Και από μικρή χαίρεται να παίζει με τη μαμά της μπροστά στον καθρέφτη. Νιώθει χαρούμενη και δυνατή! Καθώς μεγαλώνει, διαπιστώνει πως και η ματιά της μαμάς της είναι ένας αγαπημένος καθρέφτης.

Κάποια μέρα, η καθημερινότητα αλλάζει, ο καθρέφτης τη στενοχωρεί, η αγαπημένη ματιά δεν είναι πια φωτεινή. Και η Φωτεινούλα νιώθει σκοτεινούλα. Θα μπορέσει, άραγε, ο καθρέφτης να ξαναγίνει φωτεινός, κρυστάλλινος και πολύτιμος, και η Φωτεινή να ξαναβρεί το χαμόγελό της;

Μια ιστορία για παιδιά και μαμάδες, μια ιστορία για την αυτοεκτίμηση και για τον σημαντικό ρόλο που παίζει η ματιά της μητέρας όταν αντανακλά θετική εικόνα για το παιδί της από την Γλυκερία Γκρέκου, που έχει σπουδάσει παιδαγωγικά και εργάζεται στην εκπαίδευση. Για παιδιά από 8 ετών.

 

Παρασκευή, 02 Ιουνίου 2017 18:53

Τα βιβλία παίζει

John Williams

Ο Στόουνερ (μετάφραση: Αθηνά Δημητριάδου)

Εκδόσεις Gutenberg

Αθήνα 2017, σελ. 408

 

Ένα ακόμα εξαιρετικό μυθιστόρημα στη θαυμάσια σειρά «Aldina» που επιμελείται η Ζωή Μπέλλα. Το μυθιστόρημα περιγράφει τη ζωή και τη σταδιοδρομία του Στόουνερ, ενός βοηθού καθηγητή της Αγγλικής Φιλολογίας: τη διδασκαλία του, τις σχέσεις του στο πανεπιστήμιο, τις φιλίες του, την αποτυχία του γάμου του αλλά και τον έρωτά του για μια νεαρή καθηγήτρια, σχέση που θα εμπλακεί αναπόφευκτα στις αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς της πανεπιστημιακής ζωής. «Το σημαντικότερο στοιχείο του μυθιστορήματος -γράφει ο συγγραφέας- είναι η συνείδηση του έργου, του επαγγέλματος που έχει ο Στόουνερ... Η αγάπη για κάτι, είναι αυτό που μετράει».

Ο John McGahern στην εκτενή εισαγωγή του, σημειώνει ότι «Ο Στόουνερ» είναι «πλέον ένα κλασικό μυθιστόρημα με θέμα την πανεπιστημιακή ζωή, όπως και τη ζωή της καρδιάς και του πνεύματος». Πολύ ενδιαφέρον και το επίμετρο του Άρη Μπερλή.

Ο John Williams γεννήθηκε το 1922 στο Τέξας. Οι παππούδες του ήταν αγρότες και ο πατριός του, επιστάτης στο ταχυδρομείο. Ήδη από την έναρξη της φοίτησής του στο πανεπιστήμιο, εργάστηκε σε έντυπα και ραδιοφωνικούς σταθμούς, δραστηριότητες που σταμάτησε λίγο καιρό αργότερα λόγω στρατολόγησης. Ο ίδιος υπηρέτησε για δυόμιση χρόνια στην Ινδία και στην Βιρμανία στις δυνάμεις της Πολεμικής Αεροπορίας. Στην επιστροφή του από το μέτωπο, είχε ήδη στα χέρια του το σχέδιο για το πρώτο του μυθιστόρημα. Η αγάπη του για την μελέτη της λογοτεχνίας, τον έκανε να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα. Συνολικά έγραψε τέσσερα μυθιστορήματα με πιο γνωστό από όλα τον «Στόουνερ» (1963), το μόνο που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά μέχρι στιγμής. Ο Williams έφυγε από την ζωή το 1994, αφήνοντας ένα μικρό αλλά σπουδαίο έργο πίσω του.

 

 

Shannon Kirk

Η μέθοδος 15/33 (αστυνομικό μυθιστόρημα, μετάφραση: Δημήτρης Αλεξίου)

Εκδόσεις Διόπτρα

Αθήνα 2016, σελ. 307

 

Ένα ιδιαίτερα αστυνομικό μυθιστόρημα από την Αμερικανίδα δικηγόρο Shannon Kirk. Η υπόθεση έχει ως εξής: Φανταστείτε μια χειριστική, έγκυο δεκαεξάχρονη με εξαιρετικές ικανότητες, ένα κορίτσι-θαύμα. Την πετούν μέσα σε ένα βρόμικο φορτηγάκι και από την πρώτη στιγμή της απαγωγής της, επιθυμεί -ήρεμη και νηφάλια- δύο πράγματα μονάχα: να σώσει τον αγέννητο γιο της και να πάρει ανελέητη εκδίκηση.
Είναι μεθοδική -υπολογίζει τα πάντα- και επιστημονικά ακριβής στα σχέδιά της. Μια κλινική περίπτωση κοινωνιοπαθούς ίσως; Δεν αφήνει πάντως τίποτα στην τύχη: είναι συγκεντρωμένη στην προετοιμασία και στον συγχρονισμό της και περιμένει απλώς την κατάλληλη στιγμή για να κάνει την κίνησή της. Η «Μέθοδος 15/33» είναι αυτό που συμβαίνει όταν το θύμα είναι εξίσου ψυχρό με τους απαγωγείς του.
Οι πράκτορες που έχουν αναλάβει την αποστολή να βρουν το κορίτσι που απήχθη, έχουν τις δικές τους επιθυμίες και τις δικές τους απογοητεύσεις σε αυτή την τρομακτικά δραματική κατάσταση. Μέσα στις ανατροπές αυτών των παράλληλων ιστοριών, ο αναγνώστης αναγκάζεται να αποφασίσει: Ποιος είναι το θύμα και ποιος ο θύτης;

 

 

Τρίτη, 30 Μαΐου 2017 20:00

Λεσβιακό Βιβλίο

Απόστολος Ε.  Γονιδέλλης

Τέρπανδρος Αντισσαίος. Ο θεμελιωτής της ελληνικής μουσικής

Εκδόσεις Αιολίδα

Αθήνα 2017, σελ. 174

 

«Μία παλιά παράδοση έλεγε πως όταν οι Μαινάδες της Θράκης κατασπάραξαν το κορμί του Ορφέα, έριξαν στη θάλασσα την κεφαλή και την λύρα του μεγάλου αοιδού, κι αυτά, πλέοντας στα νερά του Αιγαίου κατέληξαν στην ακτή της Άντισσας, φέρνοντας μαζί τους και τις μαγικές δυνάμεις τους. Μόνον έτσι μπορούσαν όλοι οι άλλοι Έλληνες να εξηγήσουν το γεγονός ότι αυτή η μικρή πόλη της Λέσβου, αλλά και ολόκληρο το νησί, γέννησε τόσους μεγάλους κιθαρωδούς. Κι ακόμη μόνον έτσι μπορούσαν να κατανοήσουν την μουσική δύναμη και υπεροχή του Τέρπανδρου που γεννήθηκε στην Άντισσα. Διότι οι εμπνεύσεις, οι εφευρέσεις και οι καινοτομίες που έφερε στη μουσική ήταν τόσο έντονες, καθοριστικές και μεγαλόπνευστες, που θεωρούσαν, πως μόνον με τρόπο υπερφυσικό θα μπορούσε κανείς να τις συλλάβει. Μετατροπή της 4χορδης λύρας/κιθάρας σε 7χορδη, καθιέρωση μουσικής γραφής και επτατονικού συστήματος, εφεύρεση του βαρβίτου και της ασιάδος, δύο μουσικά όργανα που μπορούσαν να εκφράσουν τους ήχους όπως αυτός ήθελε, είναι κάποιες απ’ τις πολλές καινοτομίες που έβγαλαν την μουσική απ’ τα στενάχωρα πλαίσια και την οδήγησαν σε άπειρες εκφράσεις».

Τα παραπάνω είναι από το οπισθόφυλλο του νέου βιβλίου του συμπατριώτη μας συγγραφέα και συστηματικού  μελετητή της αρχαίας Ελληνικής και Λεσβιακής γραμματείας, Απόστολου  Γονιδέλλη. Μετά τα βιβλία του «Λόγγου. Δάφνις και Χλόη», «Ιστορία της Αρχαίας Λέσβου», «Θεοφράστου Χαρακτήρες» (όλα από τις εκδόσεις «Αιολίδα»), στη νέα του μελέτη καταπιάστηκε με τον Τέρπανδρο τον Αντισσαίο, τον «πατέρα» της ελληνικής μουσικής και παρουσιάζει στον παρόντα τόμο με κάθε λεπτομέρεια, κάθε πτυχή του βίου και του έργου του.

Τα κεφάλαια του βιβλίου έχουν τους παρακάτω τίτλους: Πότε έζησε ο Τέρπανδρος, Η καταγωγή του Τερπάνδρου, Μύθοι και πραγματικότης στον βίο του Τερπάνδρου, Επτάχορδη λύρα, Νόμοι, Προοίμια και Σκόλια, Άλλες επινοήσεις και καινοτομίες του Τερπάνδρου, Αποσπάσματα ύμνων που αποδίδονται στον Τέρπανδρο, βιβλιογραφία.

«Όταν ξεκίνησα να γράφω για τον Τέρπανδρο, στα πλαίσια της ολοκλήρωσης της “Λεξικογραφημένης Ιστορίας της Αρχαίας Λέσβου” που συγγράφω τα τελευταία επτά χρόνια, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα συναντούσα και θα γνώριζα έναν αρχαίο(=ευγενή) συμπατριώτη μου με τέτοιο μουσικό και πνευματικό μέγεθος. Δεν φανταζόμουν ποτέ τον αριθμό των μελετών που έχουν γίνει για το έργο του και την αναγνώριση που είχε στην αρχαία Ελλάδα, στην Ρώμη, κατόπιν στο Βυζάντιο κι ύστερα στην Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά την Αναγέννηση. Και δεν γνώριζα βέβαια ότι και σήμερα πολλοί μουσικολόγοι, Έλληνες και ξένοι περισσότερο, ασχολούνται μ’ αυτόν τον ογκόλιθο της μουσικής, που την έστρεψε σε μεγάλες λεωφόρους απ’ τις στενές οδούς που βάδιζε μέχρι τότε», γράφει χαρακτηριστικά ο Απόστολος Ε.  Γονιδέλλης.

Το εξώφυλλο του βιβλίου κοσμείται με έργο του μεγάλου ζωγράφου Ραφαήλ, έτσι όπως αυτός φαντάστηκε τον Τέρπανδρο. 

Δημοπρασία με έργα νεοελληνικής ζωγραφικής - φιλελληνικά και ιστορικά αντικείμενα θα πραγματοποιήσει την Παρασκευή 26 Μαΐου 2017, στις 7:00 μ.μ., στο Ζάππειο Μέγαρο στην Αθήνα, ο οίκος «Βέργος».

Η δημοπρασία χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο πρώτο θα δημοπρατηθούν 99 έργα Ελλήνων καλλιτεχνών, επιλεγμένα με γνώμονα την υψηλή ποιότητά τους καθώς και την ενδιαφέρουσα τιμή εκτίμησής τους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν: Το «Γεφύρι» του Σπύρου Παπαλουκά, τα «Λουλούδια» του Θανάση Τσίγκου, το «Χωρίς τίτλο» του Γιάννη Κουνέλλη, οι «Άγιοι Πέτρος και Παύλος» του Φώτη Κόντογλου, ο «Ναύτης» του Γιάννη Τσαρούχη, το «Καφενείο» του Γιάννη Σπυρόπουλου, ο «Λούστρος» του Διαμαντή Διαμαντόπουλου, το «Φούτμπωλ IV» του Παναγιώτη Τέτση, οι «Chaussettes» του Παύλου Διονυσόπουλου κ.ά.
Στο δεύτερο μέρος θα διατεθούν 45 φιλελληνικά έργα με επίκεντρο την Ελληνική Επανάσταση όπως η «Βρύση στο Ναύπλιο» του Peter von Hess, το «Παραθαλάσσιο τοπίο με αρχαιότητες» του Louis Francois Cassas καθώς και σπάνια χαρακτικά, επιτραπέζια ρολόγια, σημαντικές πορσελάνες, κεραμικά και αντικείμενα με φιλελληνικές παραστάσεις.

Η δημοπρασία έχει ιδιαίτερο λεσβιακό και λημνιακό ενδιαφέρον, αφού δημοπρατούνται έργα των Απόστολου Γεραλή, Βασίλειου Ιθακήσιου, Φώτη Κόντογλου, Γιάννη Κουνέλλη, Ράλλη Κοψίδη, Χρόνη Μπότσογλου. Αναλυτικά στην ιστοσελίδα του οίκου και στο τηλέφωνο 210 3614897.

Τετάρτη, 17 Μαΐου 2017 12:05

Λεσβιακό Βιβλίο

Αιολικά Γράμματα

Τεύχος 285 / Μάης-Ιούνης 2017

Σελ. 64

 

«Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Συμπληρώνει τώρα τα εβδομήντα του χρόνια. Η θητεία του στα γράμματα ξεπερνάει τα σαράντα χρόνια. Ποιητής, δοκιμιογράφος, κριτικός, πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Η τέχνη του είναι πρωτότυπη και αναγνωρίσιμη, πράγμα που αποτελεί ένδειξη του ταλέντου και του ιδιαίτερου βάρους της εργασίας του. Κυρίως ποιητής με είκοσι συλλογές στο ενεργητικό του, που εντυπωσιάζουν με την πολυφωνία του ύφους και της τεχνοτροπίας τους αλλά και με μερικά σταθερά στοιχεία που συγκροτούν τη σπονδυλική στήλη του έργου του. Ο Γιώργος Καραντώνης ύστερα από μια επιτυχημένη επαγγελματική πορεία στη δικηγορία, αναπτύσσει μια έντονη παρουσία σε περιοδικά και εφημερίδες, σε διαλέξεις και γενικότερα σ’ όλες τις εκδηλώσεις της πνευματικής ζωής της πατρίδας μας. Σεμνός κι αθόρυβος δημιουργός, αφοσιωμένος στα γράμματα, δεν θορυβεί και δεν αυτοπροβάλλεται, δεν συμμετέχει σε φιλολογικούς καυγάδες και σ’ άλλες αδυναμίες, που χαρακτηρίζουν την πνευματική μας ζωή».

Με τα παραπάνω, ο Κώστας Βαλέτας προλογίζει το αφιέρωμα στον Γιώργο Καραντώνη που φιλοξενείται στο περιοδικό «Αιολικά Γράμματα».

Από την υπόλοιπη ύλη σημειώνω τις μελέτες του Bruno Lavagnini για τη Σαπφώ, του Δημήτρη Καραμβάλη για τον Αλμπέρ Καμύ, και το διήγημα του Παναγιώτη Παρασκευαΐδη με τον τίτλο «Ο Αζόρ του Λοχία».

Πλούσιες οι στήλες της Νεοελληνικής ποίησης και του βιβλίου.

 

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

- Αγγελική Ράλλη: «Λεξικό διαλεκτικής ποικιλίας Κυδωνιών - Μοσχονησίων και Βορειοανατολικής Λέσβου», Έκδοση Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών, Αθήνα 2017, σελ. 336 (Πρόλογος: Γιάννης Γιαννέλλης-Θεοδοσιάδης).

- Δάφνη Βλουμίδη: «Κιλόμπο, ο βρόμικος ελεφαντάκος» (Εικόνες: Άννα Γεωργιάδου), Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2017.

- «Η Ερεσός και η Αρχαιολογική Συλλογή» (Κείμενα: Γεωργία Δεληγιώργη, Μαρία Παπαγεωργίου, Παναγιώτης Πόλης, Συντονισμός-Επιμέλεια: Παύλος Τριανταφυλλίδης), Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, Μυτιλήνη 2017, σελ. 20.

- Αναστασία Κατσούρη: «Το πρόσωπο του ολέθρου» (μυθιστόρημα), Εκδόσεις Ωκεανίδα, Αθήνα 2017, σελ. 331.

- Π. Αθανάσιος Γιουσμάς: «Λάθη και αμαρτίες αγίων!», Μυτιλήνη 2017, σελ. 254.

- Στρατούλα-Σοφία Μουτζουρέλλη-Κωμαΐτου: «Όταν έκλαψε η Αγάπη» (Εικονογράφηση: Διονύσης Καραβίας), Εκδόσεις Ωρίωνας, 2016, σελ. 31.

Η Αγγελική Ράλλη, καθηγήτρια γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, μια από τις πιο αναγνωρισμένες γλωσσολόγους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό με πολλά βιβλία και δεκάδες δημοσιεύσεις, μας έδωσε πριν από λίγο καιρό ένα σπουδαίο επιστημονικό έργο, ένα βιβλίο που θα αποτελέσει οδηγό για όσους ασχολούνται με τις διαλέκτους και κυρίως με τις λεσβιακές ντοπιολαλιές, ένα δώρο αγάπης για το γενέθλιο τόπο της.

Το «Λεξικό διαλεκτικής ποικιλίας Κυδωνιών, Μοσχονησίων και Βορειοανατολικής Λέσβου» (Ορθογραφική, προφοράς, ερμηνευτικό, χρηστικό, ετυμολογικό, συνωνύμων), αφού βραβεύτηκε από το Κέντρο Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, κυκλοφορεί από Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών σε μια πολύ προσεγμένη και επιμελημένη έκδοση.

Το Λεξικό θα παρουσιαστεί επίσημα στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Μέγαρο Παλαιάς Βουλής), στις 26 Μαΐου.

 

 

Πώς γεννήθηκε η ιδέα του Λεξικού και πώς εξελίχθηκε η αρχική σκέψη στον παρόντα τόμο;

«Η ιδέα του λεξικού ξεκίνησε εντελώς τυχαία, ένα χριστουγεννιάτικο πρωινό, πριν περίπου από 12 χρόνια, όταν σαν παιχνίδι άρχισα να σημειώνω διαλεκτικές λέξεις που έλεγαν συγγενείς μου διηγούμενοι ιστορίες από τη Λέσβο και τη Μικρά Ασία. Στη συνέχεια, συνειδητοποίησα ότι ο αρχικός κατάλογος λέξεων που είχα καταγράψει θα μπορούσε να εξελιχθεί σε λεξικό, γλωσσολογικά τεκμηριωμένο, που, με τον κατάλληλο εμπλουτισμό, θα μπορούσε να χρησιμεύσει τόσο για αναζήτηση πληροφοριών όσο και για μελέτη της γλωσσικής ποικιλίας των περιοχών Μοσχονησίων, Κυδωνιών και βορειοανατολικής Λέσβου. Περιορίστηκα σε αυτές τις περιοχές και δεν προσπάθησα να καλύψω όλη τη Λέσβο, δεδομένου ότι όντας μικρασιατικής καταγωγής έζησα τα πρώτα μου χρόνια στη βορειοανατολική Λέσβο, οπότε είχα άμεση αντίληψη των δεδομένων ως φυσική ομιλήτρια. Επιπλέον, έχω αναλάβει κατά καιρούς ερευνητικά προγράμματα που αφορούσαν τις συγκεκριμένες διαλεκτικές ποικιλίες».

 

Ποια είναι τα βασικά γνωρίσματα αυτού του Λεξικού;

«Το λεξικό περιέχει 2.850 περίπου διαλεκτικά λήμματα που εντοπίστηκαν σε αρχεία, λεξικά, γλωσσάρια και σε προφορικά σώματα κειμένων που συνελέγησαν μετά από προσωπική έρευνα. Το κάθε λήμμα περιέχει τις εξής πληροφορίες: φωνολογική αναπαράσταση (προφορά) που δίνεται με τους χαρακτήρες του Διεθνούς Φωνητικού Αλφαβήτου, τόπο εντοπισμού (π.χ. Μοσχονήσι, Πάμφιλα, κ.λπ.), σημασία ή σημασίες σε περιπτώσεις αμφισημίας, παραδείγματα χρήσης για καθεμία σημασία, ετυμολογία, συνώνυμα και εναλλακτικοί τύποι.

Τόσο τα λήμματα όσο και τα παραδείγματα χρήσης αναγράφονται με τους χαρακτήρες του ελληνικού αλφαβήτου, αλλά και με βάση έναν κώδικα τον οποίο δημιούργησα για να αποδώσω ήχους προφοράς που δεν υπάρχουν στην Κοινή Νεοελληνική (π.χ. τα ουρανικά ‘λ’ και ‘ν’, όπως στις λέξεις λ’ίγους = λίγος, Ν’ίκους = Νίκος) καθώς και το αποτέλεσμα της εφαρμογής διαφόρων φωνολογικών φαινομένων, κυρίως φραστικής φωνολογίας, δηλαδή φαινομένων που λαμβάνουν χώρα στα όρια λέξεων όταν συνδυάζονται μεταξύ τους (βλ., μεταξύ άλλων, την ηχηροποίηση του χειλικού άηχου ‘π’, όπως στη φράση έ-μπήρα = δεν πήρα).

Το κυρίως σώμα του λεξικού συνοδεύεται από μια εκτενή βιβλιογραφία, χρήσιμη για τη γενικότερη μελέτη των διαλέκτων, ενώ προηγούνται ένας πίνακας συντομογραφιών και ένα εισαγωγικό σημείωμα με επεξηγήσεις αναφορικά με την ανάγνωση του περιεχομένου των λημμάτων».

 

Οι δυσκολίες σύνταξης του λεξικού

Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που συναντήσατε και αντιμετωπίσατε κατά τη συλλογή του υλικού σας και τη σύνταξη του Λεξικού;

«Η σύνταξη ενός λεξικού είναι χρονοβόρα και απαιτεί μεγάλη προσοχή. Η μεγαλύτερη δυσκολία στην περίπτωσή μου υπήρξε στον εντοπισμό της ετυμολογίας των λημμάτων, αφού έπρεπε να ληφθούν υπόψη παλαιότερα και νεότερα έργα που έχουν κατά καιρούς συνταχθεί για παραπλήσια λήμματα άλλων διαλέκτων, να υπάρξει σύνθεση των απόψεων, και σε πολλές περιπτώσεις να γίνουν υποθέσεις για πιθανή προέλευση.

Στη διαδικασία της ετυμολόγησης μεγάλη βοήθεια προσέφεραν οι συνεργάτες μου Συμεών Τσολακίδης και Metin Bagriacik. Άλλη δυσκολία δημιούργησε η ανεύρεση παραδειγμάτων χρήσης, η πλειονότητα των οποίων προέρχεται από τον αυθόρμητο, προφορικό λόγο φυσικών ομιλητών της διαλέκτου. Δυσκολία υπήρξε και στην απόδοσή της με της χαρακτήρες του ελληνικού αλφαβήτου, αφού δεν υπάρχει κοινώς αποδεκτός κώδικας γραφής διαλέκτων, ούτε βέβαια για τη Λεσβιακή».

 

Πόσο εύκολη είναι η γραπτή απόδοση της ντοπιολαλιάς, μιας και μιλάμε για κατεξοχήν προφορικό λόγο;

«Δεν είναι εύκολη γιατί, όπως προανέφερα, δεν υπάρχει κοινώς αποδεκτός κώδικας γραφής διαλεκτικού λόγου εφόσον οι χαρακτήρες του ελληνικού αλφαβήτου δεν είναι αρκετοί για να αποτυπώσουν τη διαλεκτική προφορά. Χρειάστηκε λοιπόν να δημιουργήσω αυτόν τον κώδικα προκειμένου να υπάρξει μια όσο το δυνατόν πιστότερη αντιστοιχία προφοράς και γραφής, ο οποίος να λαμβάνει υπόψη και τα φαινόμενα της φραστικής φωνολογίας. Ελπίζω ότι στο μέλλον η συγκεκριμένη κωδικοποίηση της Λεσβιακής, ενδεχομένως με κάποιες συμπληρώσεις ή/και τροποποιήσεις, να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί και σε άλλα διαλεκτικά κείμενα».

 

Το διαλεκτικό αυτό υλικό που συγκεντρώσατε προέρχεται από ελληνικές λέξεις ή υπερτερούν οι τούρκικες, οι βενετσιάνικες κ.λπ.;

«Τα λήμματα του λεξικού αφορούν λέξεις που είτε δεν υπάρχουν στην Κοινή Νεοελληνική, είτε αν υπάρχουν είναι διαφορετικής μορφής ή/και σημασίας, μη προβλέψιμης γραμματικά και φωνολογικά. Αξίζει να σημειώσω ότι στο λεξικό δεν καταχωρήθηκαν λέξεις η μορφή των οποίων παράγεται από ενεργό φωνολογικό κανόνα, αφού ο γνώστης του κανόνα μπορεί να προβλέψει το διαλεκτικό τύπο. Για παράδειγμα, δεν ελήφθησαν υπόψη λέξεις που η μόνη τους διαφορά από τις αντίστοιχες της Κοινής Νεοελληνικής είναι η αποβολή των άτονων ‘ι’ και ‘ου’ (π.χ. χέρ = χέρι, κτί = κουτί) καθώς και η τροπή των άτονων ‘ε’ και ‘ο’ σε ‘ι’ και ‘ου’, αντίστοιχα (π.χ. πιτώ = πετώ, μένου = μένω), αφού είναι γνωστοί οι νόμοι της κώφωσης και στένωσης που δημιουργούν αυτά τα φαινόμενα. Χωρίς να έχω προβεί σε ακριβή καταμέτρηση, μπορώ να πω ότι στο λεξικό υπάρχουν πολλές μεσαιωνικές λέξεις ελληνικής καταγωγής, αλλά και τουρκικές. Δεν λείπουν όμως και οι βενετσιάνικες, αν και είναι λιγότερες».

 

Λεξικό και όχι γλωσσάρι

Με ποιο πνεύμα θα προτείνατε να πάρει στα χέρια του και να διαβάσει το Λεξικό σας ένας φιλομαθής, αλλά όχι μυημένος στη γλωσσολογία αναγνώστης;

«Ο αναγνώστης πρέπει καταρχάς να λάβει υπόψη ότι το συγκεκριμένο έργο είναι λεξικό και όχι γλωσσάρι. Δηλαδή δεν περιορίζεται μόνο στην απόδοση της σημασίας, αλλά περιέχει και της πληροφορίες που απευθύνονται σε ειδικούς και μη ειδικούς. Τόσο η δομή του όσο και το περιεχόμενο των λημμάτων ανταποκρίνονται της απαιτήσεις της γλωσσολογικά τεκμηριωμένου λεξικού, αφού περιέχει πληροφορίες, της για παράδειγμα τη φωνητική μεταγραφή των λημμάτων που ακόμα και μερικά σύγχρονα λεξικά της Κοινής Νεοελληνικής δεν περιέχουν. Ο μη μυημένος στη γλωσσολογία αναγνώστης ίσως συναντήσει δυσκολίες στην ανάγνωση της προφοράς, αφού αυτή αποτυπώνεται με της χαρακτήρες του Διεθνούς Φωνητικού Αλφαβήτου. Όσο για τον κώδικα γραφής που χρησιμοποιείται, δίνονται οδηγίες στο εισαγωγικό σημείωμα προκειμένου να γίνει κατανοητός».

 

Η έρευνά σας για τα ιδιώματα της Λέσβου έδειξε ότι υποχωρούν και χάνονται μέρα με τη μέρα ή αντέχουν ακόμα και μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον;

«Συγκρινόμενη με άλλες περιοχές, όπως για παράδειγμα με τα Επτάνησα, η Λέσβος είναι ένα από τα τελευταία μέρη της Ελλάδας που διατηρεί ακόμα ζωντανή τη διάλεκτο. Και λέω ακόμα γιατί δυστυχώς και εδώ η διάλεκτος έχει αρχίσει να υποχωρεί, κυρίως στην πόλη της Μυτιλήνης, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων.

Δυστυχώς, ένας κακώς εννοούμενος μοντερνισμός που πηγάζει από την άγνοια για το τι σημαίνει πολιτισμική κληρονομιά, καθώς και μια κοντόφθαλμη εκπαιδευτική πολιτική του ελληνικού κράτους έχουν συμβάλλει στην ισοπέδωση των διαλεκτικών διαφορών στον ελληνόφωνο κόσμο, για χάρη της Κοινής Νεοελληνικής, που δεν είναι παρά ένα κατασκεύασμα του 19ου αιώνα, βασισμένη κυρίως στα Πελοποννησιακά και τα Επτανησιακά, και εμπλουτισμένη με λόγια στοιχεία, κληρονομιά της Καθαρεύουσας. Οι νέοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η απώλεια διαλεκτικής ποικιλίας δεν είναι παρά συρρίκνωση γλώσσας και εξαφάνιση ενός σημαντικού τμήματος της πολιτισμικής κληρονομιάς. Ντοπιολαλιά δεν σημαίνει γλωσσική έκφραση κατωτέρου επιπέδου. Ντοπιολαλιά σημαίνει γλωσσικός πλούτος και έκφραση μιας ιδιαίτερης ταυτότητας των ομιλητών ενός τόπου».

 

Λεξικό για όλη τη λεσβιακή διάλεκτο

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια αναφορικά με την ενασχόλησή σας με τη διάλεκτο;

«Θα ήθελα το “Λεξικό της διαλεκτικής ποικιλίας Κυδωνιών, Μοσχονησίων και Βορειοανατολικής Λέσβου” να δημιουργήσει το έναυσμα για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου λεξικού όλης της λεσβιακής διαλέκτου. Ελπίζω κάποια στιγμή να εξασφαλίσω τα μέσα για την πραγματοποίηση αυτού του εγχειρήματος. Προς το παρόν, έχω ήδη έλθει σε συμφωνία με μεγάλο εκδοτικό οίκο του εξωτερικού για τη δημοσίευση στα αγγλικά μιας γραμματικής της λεσβιακής διαλέκτου, η οποία θα βοηθήσει στην προβολή της γλώσσας και του πολιτισμού της γενέτειράς μου».

 

Παρασκευή, 12 Μαΐου 2017 18:54

Τα βιβλία παίζει

Δημήτρης Ραυτόπουλος

Κριτική της κριτικής

Εκδόσεις Gutenberg

Αθήνα 2017, σελ. 340

 

Ο κριτικός λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος και δημοσιογράφος Δημήτρης Ραυτόπουλος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1924. Παρακολούθησε μαθήματα στην Ecole Pratique des Hautes Etudes του Παρισιού. Από τα εφηβικά του χρόνια αναμείχθηκε στις κινήσεις της πολιτικής νεολαίας της Αριστεράς. Υπήρξε συντάκτης της εφημερίδας «Ελεύθερη Ελλάδα» (1946-1947) και παράλληλα αρθρογραφούσε στο περιοδικό της ΕΠΟΝ «Νέα Γενιά» (1944-1945). Μετά τη χαλάρωση των μετεμφυλιακών μέτρων εργάστηκε στις εφημερίδες «Η Αυγή» (1952-1967), «Ελεύθερος», «Ώρα» (1955-1956). Μαζί με τον Κ. Κουλουφάκο, τον Τ. Πατρίκιο, τον Κ. Πορφύρη, κ.ά., σχημάτισαν τη συντακτική ομάδα του περιοδικού «Επιθεώρηση Τέχνης». Έχει εκδώσει επτά βιβλία και έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα. Το 1997 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο δοκιμίου-κριτικής για το έργο του «Άρης Αλεξάνδρου: ο εξόριστος». Το 2008 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ. Το 2009 τιμήθηκε με το βραβείο «Διδώ Σωτηρίου» της Εταιρείας Συγγραφέων για το σύνολο του έργου του.

Ο Ραυτόπουλος αποτελεί από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μαρξιστικής κριτικής στην μεταπολεμική περίοδο. Με τα κείμενά του στην «Επιθεώρηση Τέχνης», αναδείχθηκε σε έναν από τους δυναμικότερους και σημαντικότερους νέους βιβλιοκριτικούς και μελετητές της μεταπολεμικής περιόδου. Παρά τις ακραίες, λόγω των πολιτικών συγκυριών, απόψεις του, απέφυγε συστηματικά τον δογματισμό. Υπήρξε διεισδυτικός, οξυδερκής, αιχμηρός στις τοποθετήσεις του και συχνά τολμούσε ρωμαλέα διατύπωση. Σταδιακά η ματιά του πλουτίστηκε από ένα ποιητικό φρόνημα.

Για το νέο του βιβλίο διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Η κριτική, με τον υποκειμενικό χαρακτήρα της, ενέχει το λάθος. Ήδη, από την αριστοφάνεια αφετηρία της συνδέεται με τον διάλογο αλλά και με τη λογομαχία ή την έριδα με την παράδοση και τον νεωτερισμό.
Ο τόμος αυτός αρχίζει με μια επισκόπηση της ιστορίας της κριτικής, των θεωριών και των λαθών της. Προχωρεί σε δικά μας έργα ιστορίας της λογοτεχνίας, σε έργα διαλόγου, επιλογής και Γραμματολογίας, αλλά και σε φαινόμενα ανελευθερίας, σε παρερμηνείες και κατεδαφιστικές τάσεις, ιδιαίτερα της αριστερής κριτικής απέναντι σε κορυφαίους: Καβάφη, Καρυωτάκη, Παπαδιαμάντη, Καζαντζάκη, Καραγάτση κ.ά..
Σε αυτά, η κριτική έχει ν’ αντιτάξει την οξυδέρκεια, το ήθος και την ποιότητα του λόγου που κρίνει τον λόγο του άλλου. Πρωταρχικός όμως είναι ο ρόλος της κριτικής: συνδέει τη λογοτεχνία-τέχνη με την αυτογνωσία και την ευαισθησία μιας κοινότητας. Πράγματα τόσο μεγαλοφάνταστα όσο και επείγοντα, πάντα. Προπάντων σήμερα».

Να μερικοί τίτλοι από τις μελέτες του βιβλίου: «Το λάθος της κριτικής. Μεταξύ δοκιμής και θεωρίας», «Χρειάζεται διόρθωση ο Παπαδιαμάντης;», «Ο συγγραφέας και ο άλλος. Αντισημιτισμός, γενοκτονία και λογοτεχνία», «Το πανόραμα της λογοτεχνίας μας», «Διάλογος και μονόλογοι Γ. Σεφέρη - Ν. Τσάτσου», κ.ά..

 

Τρίτη, 09 Μαΐου 2017 15:22

Λεσβιακό Βιβλίο

Δημήτρης Μαργαριτόπουλος

Φλογισμένες θάλασσες (ιστορικό μυθιστόρημα)

Εκδόσεις Historical Quest

Αθήνα 2017, σελ. 368

 «Έτος 1770: σ’ όλη την Ελλάδα, τη νησιωτική και την ηπειρωτική, απ’ άκρη σ’ άκρη, κατακαίει το φυτίλι της επανάστασης. Στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και κυρίως στον Μοριά και τη σκληροτράχηλη Μάνη, οι Έλληνες επαναστάτες συρρέουν γύρω από το ευλογημένο ρωσικό λάβαρο με το γράμμα “Χ”, που σημαίνει Χριστιανοσύνη. Είναι τα Ορλωφικά· η επανάσταση που υποκίνησαν οι αδελφοί Ορλώφ, οΑλεξέι, ο Φιόντορ και ο Γκριγκόρι, εραστής και ευνοούμενος της τσαρίνας Αικατερίνης Β΄ της Μεγάλης, με παρότρυνση του Γεώργιου Παπαζώλη, ενός αγνού και φλογερού μα αθώου πατριώτη. Ριψοκίνδυνοι ναυτικοί και θαρραλέοι θαλασσομάχοι, κοντραμπατζήδες και αρματόροι, κλέφτες και αρματολοί ξεσηκώνονται για να αποτινάξουν τον ζυγό των οσμανλήδων Τούρκων. Ανάμεσα σ’ αυτούς βρίσκονται οι ξακουστοί Λάμπρος Κατσώνης, Ιωάννης Βαρβάκης και Δασκαλογιάννης από τα Σφακιά. Ρωμιοί και Ρώσοι -“το ξανθό Γένος” των προφητειών- πολεμούν δίπλα - δίπλα ενάντια στον κοινό εχθρό. Η ρώσικη αρμάδα “οργώνει” την “Άσπρη Θάλασσα”, το καταγάλανο Αιγαίο Πέλαγος και σημειώνει περιφανείς νίκες.
Όμως, η λάγνα Πρωσίδα αυτοκράτειρα, με τους αμαρτωλούς έρωτες, θα εγκαταλείψει τους Έλληνες στην τύχη τους μόλις πετύχει τους σκοπούς της. Στην αυτοκρατορική αυλή της Αγίας Πετρούπολης οι δολοπλοκίες και οι ψυχροί υπολογισμοί δεν συμπεριλαμβάνουν πλέον τους Έλληνες, οι οποίοι εγκαταλείπονται στην τύχη τους. Αυτά που άναψαν το φυτίλι της εκδίκησης κι αντί να κάψουν τον Τούρκο, όπως έλπιζαν οι ασύνετοι κι οι ζηλωτές, έπεσε πάνω στις κεφαλές τους και κατακαίει τους ίδιους.
Με το έβδομο μυθιστόρημά του, με τίτλο “Φλογισμένες Θάλασσες”, ο Δημήτρης Μαργαριτόπουλος ζωντανεύει μία συγκλονιστική εποχή του Ελληνισμού. Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Χάραξος Τραπέζης, ατρόμητος ναυτικός από τη Λέσβο. Αντρειοσύνη και χωσιά, κίνδυνος και δόξα, απογοήτευση και διάψευση ελπίδων και ψευδαισθήσεων βαδίζουν μαζί σ’ ένα δύσβατο και αιματηρό μονοπάτι, την αγριότητα του οποίου απαλύνουν παθιασμένοι κι άδολοι έρωτες. Όμως, η Επανάσταση του 1770, ακόμη κι αν απέτυχε, έβαλε μια φλόγα που θα σιγόκαιγε για 50 χρόνια ακόμη, ώσπου θέριεψε κι έγινε η μεγάλη πυρκαγιά που σάρωσε τα πάντα στο διάβα της, ο Ξεσηκωμός του Γένους το 1821».

Τα παραπάνω είναι από το οπισθόφυλλο του βιβλίου του Δημήτρη Μαργαριτόπουλου. Ο συγγραφέας γεννήθηκε το 1941 στο Κιλκίς, είναι γεωπόνος και ζει στη Θεσσαλονίκη. Έχει γράψει επτά λογοτεχνικά βιβλία.

Στις «Φλογισμένες θάλασσες» προκειμένου να στήσει τον ιστορικό καμβά πάνω στον οποίο απλώνεται η μυθοπλασία, πραγματοποίησε ιστορική έρευνα γύρω από τα Ορλωφικά και τη συμμετοχή της Λέσβου μελετώντας και τη σχετική λεσβιακή βιβλιογραφία.

Να ένα μικρό απόσπασμα: «Στο άκουσμα ότι ο ξεσηκωμός είναι πλέον γεγονός, τρέχουν να συμπαραταχθούν στο πλευρό των Ρώσων και των Μοραϊτών. Σφακιανοί με επικεφαλής το Δάσκαλο Γιάννη, προσωπικό φίλο του ναύαρχου Φιοντόρ Ορλώφ και του καπετάν Χάραξου Τραπέζη από τη Λέσβο. Ψαριανοί με αρχηγό τον Ανδρέα Λεοντή και βοηθό το γιο του Ιωάννη Βαρβάκη. Μυκονιάτες καραβοκύρηδες μ’ αρχηγούς θαλασσοδαρμένους καπεταναίους κι έμπειρα πληρώματα. Αλλά κι αρκετοί Μυτιληνιοί, μεταξύ των οποίων ο καπετάν Χάραξος Τραπέζης με το γιο του, το Στρατοκράτη και τη γαλιότα του, τον “Πρόδρομο”, κι ο συγχωριανός του ο καπετάν Ρίντος με το γιο του το Δημητρό και το μπεργαντί του».

Ένα καλογραμμένο βιβλίο για μια ελάχιστα γνωστή περίοδο της ελληνικής και λεσβιακής ιστορίας.

Στο φύλλο του Σαββάτου (29/4/2017) του «ΕΜΠΡΟΣ» διάβασα ότι ο Δήμος Λέσβου κατέθεσε πρόταση στο Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα ύψους 520.000 ευρώ για την επισκευή του «Κατσάνειου» με σκοπό να το κάνει «Μουσική Ακαδημία». Την ίδια εξαγγελία, δηλ. περί «Μουσικής Ακαδημίας», έκανε ο Δήμαρχος Λέσβου, Σπύρος Γαληνός, στην εκδήλωση του Μουσικού Σχολείου, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, στις 5 Απριλίου 2017.

Κάνω μια μικρή αλλά απαραίτητη αναδρομή: Το «Κατσάνειο» (κτήριο και οικόπεδο) παραδόθηκε στη Διεύθυνση Β/θμιας Εκπαίδευσης-Δήμο Μυτιλήνης τη δεκαετία του 1990 από το ΕΛΚΕΠΑ, σε άριστη κατάσταση, για να στεγάσει το Μουσικό Σχολείο. Πέρασαν χρόνοι και καιροί, άλλαξαν 4-5 Δημοτικές αρχές, καμιά 30αριά δήμαρχοι και αντιδήμαρχοι (παιδείας και τεχνικών έργων), Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης και Προϊστάμενοι Β/θμιας Εκπ/σης ακόμη και βουλευτές, εξαγγέλθηκε αμέτρητες φορές ως προεκλογικό και μετεκλογικό έργο, ως «πρώτη προτεραιότητα», ως «δέσμευση», αλλά δυστυχώς τίποτα δεν προχώρησε, ούτε καν μια μελέτη δεν ολοκληρώθηκε.(ο σχετικός φάκελος σε πρόσφατη αναζήτηση περιείχε όλα και όλα 2-3 χαρτιά). Το αποτέλεσμα ήταν να χαθεί η κυριότητα του κτηρίου, να περάσει στο ΤΑΪΠΕΔ και να δώσει ο Δήμος Λέσβου 500.000 ευρώ για να το αγοράσει. Η αγορά έγινε με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, για να γίνει (για μια ακόμη φορά) Μουσικό Σχολείο. Πριν λίγο καιρό από τον Τύπο πληροφορηθήκαμε ότι το συγκεκριμένο κτήριο και το οικόπεδό του δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες του σχολείου, μιας και τα οικοδομήσιμα τετραγωνικά είναι λίγα!!!

Εύλογα ερωτήματα:

α) Όταν το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε τη δαπάνη των 500.000 ευρώ δεν γνώριζε ότι το κτήριο δεν ήταν κατάλληλο για τέτοια χρήση;

β) Μήπως οι αρμόδιοι το γνώριζαν πολύ καλά, αλλά χρησιμοποιήθηκε το Μουσικό Σχολείο, για το οποίο υπάρχει μια ομολογημένη ευαισθησία λόγω της πολύχρονης ταλαιπωρίας του, προκειμένου να καμφθούν αντιδράσεις και ποικίλες ενστάσεις;

γ) Είναι σίγουρο ότι το «Κατσάνειο» δεν κάνει για Μουσικό Σχολείο; Έχουν ελεγχθεί όλες οι δυνατότητες για αλλαγή συντελεστή δόμησης και έχουν εξαντληθεί όλα τα περιθώρια;

δ) Ποιο είναι αυτό το «καινούριο κόσκινο» της «Μουσικής Ακαδημίας», που εσχάτως εξαγγέλλεται;

Σε όσους ασχολούνται με τα Δημοτικά Μουσικά πράγματα είναι γνωστό ότι στον χώρο της Μουσικής βασιλεύει το χάος. Η ορχήστρα του Δήμου μετά τη συνταξιοδότηση του μαέστρου τυπικά δεν υπάρχει. Όσες συναυλίες δίνει είναι απολύτως εθελοντικές και υπό άλλη σκέπη. Η φιλαρμονική εδώ και πολλά χρόνια κινείται μεταξύ φθοράς και διάλυσης παρόλες τις προσπάθειες των δασκάλων, οι οποίοι όμως δικαιολογημένα τα εγκαταλείπουν, αφού μένουν απλήρωτοι για αρκετούς μήνες. Αυτή τη στιγμή φιλαρμονική δεν υπάρχει ούτε στα χαρτιά.

ε) Ποια, λοιπόν, είναι αυτή η «Μουσική Ακαδημία» στην οποία θα διαθέσουμε ένα κτήριο αξίας 1.000.000 ευρώ; Ποιο το θεσμικό πλαίσιο, ποια η στόχευση, ποιο το πλάνο δράσης, ποια η στελέχωση;

Αγαπητέ κύριε Δήμαρχε,

απολύτως καλοπροαίρετα και φιλικά θέτω δημοσίως τα παραπάνω ερωτήματα, που με τον έναν ή άλλο τρόπο συζητιούνται εκτενώς και εντόνως.

Η περίπτωση του «Κατσάνειου» δεν είναι απλώς ένα έργο που δεν έγινε κοντά στα δεκάδες άλλα που γεμίζουν προεκλογικά φυλλάδια και ανακοινώνονται ακόπως σε εξέδρες και ΜΜΕ. Θεωρώ ότι για τη Μυτιλήνη έχει μετατραπεί σε σφραγίδα και σήμα κατατεθέν της παρακμής, του λαϊκισμού, της αδιαφορίας, της ανικανότητας, των μεγάλων υποσχέσεων και των τεράστιων διαψεύσεων, των αδιαφόρετων λόγων και της κατασπατάλησης δημοτικού και δημοσίου πλούτου, δηλαδή όλων αυτών που μόλυναν την κοινωνία και κατέστρεψαν τη χώρα, και την έσυραν στα μνημόνια και στον διεθνή εξευτελισμό.

Επειδή όμως πολλά πάθαμε αλλά τίποτα δεν μάθαμε, καλό θα ήταν να μη συνεχίσετε και σεις αυτό το εξοργιστικό γαϊτανάκι των ανεκπλήρωτων υποσχέσεων που οδηγούν στην απαξίωση και στο χλευασμό της αυτοδιοίκησης, της πολιτικής, των κοινών.

 

Από την έντυπη έκδοση του «Εμπρός»

Παρασκευή, 05 Μαΐου 2017 18:32

Τα βιβλία παίζει

Κώστας Ακρίβος

Τελευταία νέα από την Ιθάκη (διηγήματα)

Εκδόσεις Μεταίχμιο

Αθήνα 2016, σελ. 278

 «Οι ήρωες των διηγημάτων προέρχονται κυρίως από χώρους όπου συναντάμε ανθρώπους καθημερινούς, αστούς, μικροαστούς, επαρχιώτες ή είναι λογοτεχνικές περσόνες ιστορικών προσωπικοτήτων. Τα διηγήματα θα έδειχναν ασύνδετα μεταξύ τους ως προς τον θεματικό τους άξονα, αν ο Ακρίβος (χρησιμοποιώντας μια αγαπημένη του συνήθεια) δεν ήθελε να τους χαρίσει μια ιδιότυπη ενδοκειμενικότητα.

Επέλεξε αποσπάσματα από την “Οδύσσεια” που το καθένα είχε να κάνει με κάποιο από τα πρόσωπα που κυκλοφορούν στο Έπος. Από τον ίδιο τον Οδυσσέα έως τον Μενέλαο, από την Καλυψώ ως την Αντίκλεια -συνολικά έχουμε 26 διηγήματα που αποτελούν κατά κάποιο τρόπο ενσαρκώσεις χαρακτήρων της “Οδύσσειας” στην σημερινή εποχή. Ο Ακρίβος αναζητά όχι τις εξωτερικές ομοιότητες, αλλά το εσωτερικό νήμα που μπορεί να συνδέει τύπους ανθρώπων μέσα στο εύρος των αιώνων. Έτσι ο Οδυσσέας, για παράδειγμα, αντανακλάται σε Ελληνό-κουβανό τραγουδοποιό, ο Αχιλλέας σε αξιωματικό του ‘22 και ο Τειρεσίας σε χαρτορίχτρα.

Πέρα όμως από αυτό το εύρημα σύνδεσης των επιμέρους κειμένων, όλα τα διηγήματα διαθέτουν το καθένα, τη δική του χάρη και κάποια μάλιστα από αυτά στραφταλίζουν καθώς τα έχει πασπαλίσει ο ιδρώτας των ανθρώπινων παθών».

Τα παραπάνω είναι απόσπασμα από ένα κριτικό σημείωμα του Μάνου Κοντολέων για το τελευταίο βιβλίο του σπουδαίου πεζογράφου και εξαιρετικού Βολιώτη φιλολόγου Κώστα Ακρίβου.

 

 

Γιάννης Μακριδάκης

Όλα για καλό (μυθιστόρημα)

Εκδόσεις Εστία

Αθήνα 2017, σελ. 235

 

Νέο βιβλίο από το γνωστό μας Χιώτη πεζογράφο, έναν από τους καλύτερους συγγραφείς της γενιάς του, Γιάννη Μακριδάκη. Μυθιστόρημα αυτή τη φορά, εμπνευσμένο από την πρόσφατη προσφυγική κρίση. Ο συμπατριώτης μας Νίκος Σαραντάκος το παρουσίασε στο ιστολόγιο του και ανάμεσα στα άλλα, έγραψε:

«Το “Όλα για καλό” δεν είναι νουβέλα αλλά μυθιστόρημα -όχι μόνο εξαιτίας της έκτασης (230 σελίδες αντί για 100-110) αλλά και με βάση την πλοκή. Έπειτα, ενώ στις προηγούμενες νουβέλες η εξωτερική πολιτική επικαιρότητα αποτελούσε απλώς το κάδρο, εδώ παίρνει κεντρική θέση και καθορίζει την πλοκή. Και η επικαιρότητα αυτή, όπως υποδηλώνει και το εξώφυλλο, δεν είναι άλλη από την προσφυγική κρίση, τις μαζικές αφίξεις προσφύγων σε κάποιο νησί του Αιγαίου πάνω σε καρυδότσουφλα της συμφοράς. Ο τόπος δεν δηλώνεται με σαφήνεια, αλλά είναι η Χίος. Ο χρόνος δηλώνεται, 11 με 15 του Δεκέμβρη -του 2015 συμπεραίνουμε. Υπάρχουν βέβαια και οι αφηγήσεις των ηρώων, που μας πηγαίνουν μερικούς μήνες ή και πολλά χρόνια πίσω.

Το μυθιστόρημα του Μακριδάκη το διάβασα σχεδόν “μονογούργουρα” (λέξη του βιβλίου -αν και υπερβάλλω: χρειάστηκα δυο καθισιές), το χάρηκα πολύ και το συνιστώ ένθερμα. Είναι γραμμένο με μεγάλη μαστοριά, με ανθρωπιά και με πολλή αγάπη».

 

Σελίδα 9 από 9
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top