FOLLOW US
Παναγιώτης Σκορδάς

Παναγιώτης Σκορδάς

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Πέμπτη, 07 Ιουνίου 2018 14:06

Λεσβιακό Βιβλίο

Ηλίας Βενέζης

Το νούμερο 31328

(Επίμετρο-Γλωσσάριο: Σωτήρης Μετεβελής)

Εκδόσεις Εστία

Αθήνα 2017, σελ. 254

 

«Το νούμερο 31328 (υπότιτλος Το βιβλίο της σκλαβιάς)» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του λογοτέχνη Ηλία Βενέζη (1904-1973) το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε το 1924 σε συνέχειες - αλλά όχι ολοκληρωμένο, από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούνιο του 1924, ως επιφυλλίδα στην εφημερίδα της Μυτιλήνης «Καμπάνα», την οποία εξέδιδε και διεύθυνε ο Στράτης Μυριβήλης και αφορά την εμπειρία του συγγραφέα από την αιχμαλωσία του και την σκλαβιά στα εργατικά τάγματα της Τουρκίας αμέσως μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Το βιβλίο το αφιέρωσε ο συγγραφέας στη μητέρα του «και σε όλες τις τυραγνισμένες μητέρες του κόσμου».

Το έργο κυκλοφόρησε σε βιβλίο το 1931, αφού ο συγγραφέας το επεξεργάστηκε ξανά, γνωρίζοντας την καταξίωση από το κοινό και τους κριτικούς. Ο Βενέζης γράφει για το πώς δούλεψε το έργο στην πρώτη έκδοση του 1931: «[Π]άνε 21 χρόνια από το 1924 που έγραψα στην πρώτη του μορφή, γυρίζοντας, παιδί, απ’ τα κάτεργα της Ανατολής, το χρονικό τούτο. Το ξαναδούλεψα το 1931, όταν βγήκε σε βιβλίο. Από τότε δεν το είχα πιάσει στα χέρια μου. Με είχε πολύ βασανίσει όταν το έγραφα, με είχε αναστατώσει το επίμονο στριφογύρισμα στην πυκνή και φοβερή ύλη αυτής της ζωής που έπρεπε να πάρει έκφραση. Είχα τότε περάσει πολλές νύχτες που κυνηγημένος απ' τους εφιάλτες και τις αναμνήσεις δεν μπορούσα να βρω καταφύγιο ούτε στον ύπνο. Γι’ αυτό όταν βγήκε πια σε βιβλίο, το “Νούμερο 31328”, δεν τολμούσα, δεν ήθελα να το ξαναδώ - τέλος πάντων η ζωή όταν είσαι γερός και είσαι νέος έχει τόση δύναμη, σου το επιβάλλει να θ έ λ ε ι ς να ξεχνάς».

Είναι από τα πιο πολυδιαβασμένα νεοελληνικά μυθιστορήματα, αφού το διάστημα από το 1961 έως το 2011, κυκλοφόρησε σε 162.920 αντίτυπα, ενώ έχει μεταφραστεί και σε οκτώ ξένες γλώσσες.

Με τη ευκαιρία της συμπλήρωσης 45 χρόνων από τον θάνατο του Ηλία Βενέζη, οι εκδόσεις «Εστία» στη σειρά «Νέες εκδόσεις κλασικών» κυκλοφόρησε το «Το νούμερο 31328» σε μονοτονικό (πιστή αναπαραγωγή της 51ης έκδοσης του 2008) μ’ ένα εξαιρετικό πολυσέλιδο επίμετρο του ιστορικού Σωτήρη Μετεβελή που έχει τίτλο «Το τέλος του μικρασιατικού ελληνισμού (1908-1923)» και καταλήγει με τα εξής: «Με αμέτρητες συγκρούσεις να μαίνονται σήμερα στον πλανήτη και ένα νέο κύμα προσφύγων να συρρέει και πάλι από την ανατολή - σαν ένα καπρίτσιο της Ιστορίας - στα ίδια νησιά του Αιγαίου όπως τότε, η ευχή του Βενέζη (Ο καιρός των δύο παγκοσμίων πολέμων, των κρεματορίων και του ξεριζώματος ολόκληρων λαών ας μείνει ανεπανάληπτος στην ιστορία - μαύρη σελίδα της) δεν φαίνεται να ευοδώθηκε. Γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο, όμως μοιάζει πιο επίκαιρη από ποτέ».

Π.Σ.

Δευτέρα, 04 Ιουνίου 2018 15:08

Λεσβιακό Βιβλίο

Ιβάν Ζαμπλονκά

Λετισιά ή Το τέλος των ανδρών (Μετάφραση: Χαρά Σκιαδέλλη)

Εκδόσεις Πόλις

Αθήνα 2017, σελ. 448

 

Ο Ιβάν Ζαμπλονκά Πολωνοεβραϊκής καταγωγής, γεννήθηκε το 1973 στο Παρίσι. Είναι καθηγητής της σύγχρονης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Paris XIII-Nord.  Το βιβλίο του «Λετισιά ή Το τέλος των ανδρών» τιμήθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο της εφημερίδας Le Monde, το βραβείο μυθιστορήματος Medicis και το βραβείο δοκιμίου του περιοδικού «Transfuge». Το συγκεκριμένο βιβλίο μεταφράστηκε με μεγάλη επιτυχία  από τα γαλλικά στα ελληνικά από τη συμπατριώτισσα μας, Καλλονιάτισσα, Χαρά Σκιαδέλλη.

Δυο λόγια για την υπόθεση: Τη νύχτα της 18ης προς 19η Ιανουαρίου 2011, η Λετισιά Περαί απήχθη πενήντα μέτρα από το σπίτι της, πριν καταλήξει μαχαιρωμένη και στραγγαλισμένη. Χρειάστηκαν εβδομάδες για να βρεθεί το πτώμα της. Ήταν δεκαοχτώ χρονών.

Ο Ιβάν Ζαμπλονκά συνάντησε τους οικείους της κοπέλας και τους πρωταγωνιστές της δικαστικής έρευνας, και παρακολούθησε τη δίκη του δολοφόνου το 2015. Μελέτησε το εγκληματικό συμβάν σαν ιστορικό αντικείμενο, και τη ζωή της Λετισιά σαν κοινωνικό γεγονός. Διότι, από την παιδική της ηλικία, η Λετισιά κακοποιήθηκε, συνήθισε να ζει μέσα στον φόβο, και τούτη η πορεία βίας ρίχνει φως στο τραγικό της τέλος και, ταυτόχρονα, σ’ ολόκληρη την κοινωνία μας: έναν κόσμο όπου οι γυναίκες πέφτουν θύματα παρενοχλήσεων, ξυλοδαρμών, βιασμών, φόνων.

Ο Ζαμπλονκά μιλάει για διαλυμένες οικογένειες, παιδιά που υπέφεραν βουβά, νέους που μπήκαν από νωρίς στην αγορά εργασίας, αλλά και τη χώρα στις αρχές του 21ου αιώνα, τη Γαλλία της φτώχειας, των περιαστικών ζωνών, των κοινωνικών ανισοτήτων.
Η Μικέλα Χαρτουλάρη έγραψε στην «Εφημερίδα των Συντακτών»: Ο αναγνώστης του Ζαμπλονκά διεισδύει στο κοινωνικό περιβάλλον των κατώτερων λαϊκών τάξεων στις περιαστικές ζώνες όπου έζησαν η Λετισιά, ο βιολογικός πατέρας της και ο δολοφόνος της. Εκεί, στους οικισμούς «που αναδύονται από ένα αμφίβιο περιβάλλον το οποίο αποτελείται από βάλτους, αιγιαλούς και ζώνες που πλημμυρίζουν».

Στην περιφέρεια της εμπορικής Ναντ, στην επαρχία Ρετς, στις αποβιομηχανοποιημένες περιοχές που κανένας δεν μιλάει γι’ αυτές. Στα οικοδομικά συγκροτήματα κοινωνικής στέγασης, που είναι μακριά από παντού: από την πόλη, την υπεραγορά, τις αθλητικές δραστηριότητες, το σχολείο, τους φίλους.

Εκεί όπου η οικογενειακή δομή ορίζεται από τα ελάχιστα επαγγελματικά προσόντα, την επισφάλεια, το αλκοόλ, τη συζυγική βία, τη σχολική αποτυχία των παιδιών, την παραπομπή τους στην Υπηρεσία Προστασίας Ανηλίκων, τη νεανική παραβατικότητα και ενίοτε τα ναρκωτικά.

Αυτός είναι ο «παράδεισος» του «Τέταρτου» Κόσμου. Και δεν είναι τυχαίο ότι η «υπόθεση Λετισιά» καταγράφηκε στη Γαλλία ως ένας φόνος που διαπράχθηκε μεταξύ «ασήμαντων λευκών».

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

 

Αλέξης Πανσέληνος: «Ελαφρά ελληνικά τραγούδια» (μυθιστόρημα),  Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2018, σελ. 322

 

Θόδωρος Γραμματάς: «Θεατρική αγωγή και παιδεία» (μελέτη), Εκδόσεις Διάδραση, Αθήνα 2017, σελ. 828

 

Γιώργος Πετρέλλης: «Οι χήρες της Βερμπάνια» (μυθιστόρημα),  Εκδόσεις Πάπυρος, Αθήνα 2018, σελ 444

 

Αιολικά Γράμματα, τεύχος 291/ Μάιος - Ιούνιος 2018, σελ. 64

 

Παρασκευή, 01 Ιουνίου 2018 15:30

Τα βιβλία παίζει

Patti Smith

Μ Τrain (Μετάφραση: Αλέξης Καλοφωλιάς)

Εκδόσεις Κέδρος

Αθήνα 2018, σελ. 267

 

Η Patti Smith (Πάτι Σμιθ) -τραγουδίστρια, μουσικός, ποιήτρια και ακτιβίστρια- γεννήθηκε στο Σικάγο τον Δεκέμβριο του 1946. Επηρεασμένη από τον Μπομπ Ντίλαν, τον Αρθούρο Ρεμπό, τον υπαρξισμό και την μπιτ λογοτεχνία, το 1967 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη και αναμίχθηκε με τους καλλιτεχνικούς underground κύκλους της πόλης. Ασχολήθηκε με την ποίηση και το θέατρο (έγραψε ένα θεατρικό μαζί με τον Σαμ Σέπαρντ) και άρχισε να επεξεργάζεται την ιδέα του συνδυασμού της ποίησης με τη μουσική του ροκ εν ρολ. Γι’ αυτόν τον σκοπό, το 1974 σχημάτισε το Patti Smith Group σε συνεργασία με τον κιθαρίστα Λένι Κέι.

Η Patti Smith συνδεόταν στενά με τον διάσημο φωτογράφο Ρόμπερτ Μέιπλθορπ, ο οποίος την απαθανάτισε στο εξώφυλλο του πρώτου της άλμπουμ, «Horses» (1975), που από πολλούς μουσικοκριτικούς θεωρείται το πρώτο πανκ-ροκ άλμπουμ της δεκαετίας του 1970 και συγκαταλέγεται στις πιο έγκυρες λίστες με τα 100 καλύτερα άλμπουμ όλων των εποχών. Ακολούθησε μια σειρά από σπουδαίες δουλειές, που την καθιέρωσαν ως μία από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες, συνθέτριες και στιχουργούς στην Ιστορία.

Στο παρόν βιβλίο η θρυλική Patti Smith θυμάται στιγμές από τη ζωή της ανατρέχοντας στους τόπους και στα στέκια στα οποία βρέθηκε. Το μικρό καφέ στο Γκρίνουιτς Βίλατζ όπου έπαιρνε καθημερινά το πρωινό της. Τις επισκέψεις της στους τάφους του Ζαν Ζενέ, της Σίλβια Πλαθ και του Αρθούρου Ρεμπό. Τα χρόνια που έζησε στο Μίσιγκαν μαζί με τον άντρα της, τον Φρεντ Σόνικ Σμιθ, τον οποίο έχασε το 1994.

Με το M Train η Patti Smith μετακινείται στις περιοχές της μνήμης της. Ένα στοχαστικό κείμενο για τα ταξίδια, τις αστυνομικές σειρές, τη λογοτεχνία και την απόλαυση του καφέ. Ένα δυνατό και βαθιά συγκινητικό βιβλίο, το οποίο η μεγάλη μουσικός και ποιήτρια χαρακτήρισε «οδικό χάρτη της ζωής μου».

 

Βύρωνας Κριτζάς

Οι ωραίοι έχουν χρέη και 44 ακόμα τραγούδια που καθρεφτίζουν την Ελλάδα από το 1990 έως το 2017 (εικονογράφηση: Αχιλλέας Ραζής)

Εκδόσεις Πατάκη

Αθήνα 2017, σελ. 202

 

Τι σχέση μπορεί να έχουν το «Ταξίδι της φάλαινας» των Στέρεο Νόβα, ο «Πεχλιβάνης» του Θανάση Παπακωνσταντίνου και το «Δεν ταιριάζετε σου λέω» του Παντελή Παντελίδη; Φαινομενικά καμία − αλλά για ξανασκεφτείτε το!
Απαλλαγμένο από τους διαχωρισμούς ποιοτικού και ευτελούς, για όποιον ξέρει πού να κοιτάξει, το μοντέρνο ελληνικό τραγούδι κρατάει ψηλά και διαγώνια τον πιο ρεαλιστικό καθρέφτη µας. Στο βιβλίο του δημοσιογράφου και κειμενογράφου Βύρωνα Κριτζά θα βρούμε 45 σύντομα κεφάλαια, αφιερωμένα σε ισάριθμα τραγούδια από το 1990 μέχρι το 2017, που αναδεικνύουν αυτήν ακριβώς την ιδιότητα των στίχων και της μουσικής, µε χιούμορ, ποικίλες εμμονές, προσωπικά και συλλογικά βιώματα, λοξή ματιά. Ένα παιδί μεγαλώνει παρατηρώντας τον κόσµο, µια χώρα καλείται να επαναπροσδιορίσει τις αξίες της και µια λαϊκή τέχνη επιβιώνει πανταχόθεν βαλλόμενη, φωτίζοντας την τρελή µας ζωή.

 

 

 

 

Παρασκευή, 11 Μαΐου 2018 16:28

Τα βιβλία παίζει

Sebastian Fitzek

Το δέμα (αστυνομικό μυθιστόρημα, Μετάφραση: Δέσποινα Κανελλοπούλου)

Εκδόσεις Διόπτρα

Αθήνα 2018, σελ. 390

 

Το παρόν μυθιστόρημα του Sebastian Fitzek έχει βραβευτεί με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Αστυνομικής Λογοτεχνίας 2016. Πρόκειται για ένα μοναδικά εθιστικό ψυχολογικό θρίλερ που εξετάζει τα όρια του ανθρώπινου μυαλού. Η ψυχίατρος Έμα Στάιν πέφτει θύμα βιασμού. Από τότε νιώθει ασφαλής μόνο στο σπίτι της. Μέχρι τη στιγμή που ο ταχυδρόμος την παρακαλά να παραλάβει ένα δέμα για τον γείτονά της. Δεν έχει ακούσει ποτέ ξανά το όνομά του. Κοιτάζει από τον φράχτη, και ο κήπος του φαίνεται παρατημένος. Δείχνει σαν να μη ζει κάποιος εκεί καιρό τώρα. Κάτι την σπρώχνει να ανοίξει το δέμα. Ξεκινάει ο χειρότερος εφιάλτης της ζωής της.

Ένα εξαιρετικά ψυχολογικό εθιστικό θρίλερ με ανατροπές από τον Sebastian Fitzek, τον πιο επιτυχημένο Γερμανό συγγραφέα, αστυνομικών μυθιστορημάτων.

 

Τζότζο Μόις

Πολύ μακριά, πολύ κοντά (μυθιστόρημα, Μετάφραση: Χρύσα Μπανιά) Εκδόσεις Ψυχογιός

Αθήνα 2017, σελ. 468

Η συγγραφέας γεννήθηκε το 1969 και μεγάλωσε στο Λονδίνο. Το βιβλίο της «Πριν έρθεις εσύ» έχει πουλήσει περισσότερα από 7 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, κυκλοφορεί σε 39 χώρες και πρόσφατα μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο.

Για το παρόν μυθιστόρημά της διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: Σκέψου το εξής υποθετικό σενάριο: η ζωή σου είναι χάλια. Μαύρα χάλια. Ο σύζυγός σου έχει γίνει καπνός, ο έφηβος γιος του συζύγου σου, τον οποίο μεγαλώνεις εσύ, είναι θύμα bullying, και στην κόρη σου, μαθηματική ιδιοφυΐα, παρουσιάζεται μια μοναδική ευκαιρία να δια-κριθεί, την οποία δεν μπορείς να πληρώσεις. Αυτή είναι πάνω κάτω η ζωή της Τζες, μέχρι τη στιγμή που εμφανίζεται ο «ιππότης με το άσπρο άλογο» και προσφέρεται να τη σώσει. Βέβαια, στην περίπτωσή της ο ιππότης είναι ο Σπασίκλας Εντ, ο ενοχλητικός εκατομμυριούχος με την εταιρεία πληροφορικής, στου οποίου το εξοχικό εργάζεται ως καθαρίστρια. Ο Εντ, όμως, έχει κι αυτός τα δικά του προβλήματα. Προσφέρεται να βοηθήσει τη δυσλειτουργική αυτή οικογένεια και να τους πάει με το αυτοκίνητό του στη Μαθηματική Ολυμπιάδα, αλλά αισθάνεται ότι αυτή είναι η πρώτη ανιδιοτελής πράξη που έχει κάνει εδώ και πολλά χρόνια… Ίσως να είναι και η μοναδική ανιδιοτελής πράξη που έχει κάνει ποτέ.

Κυριάκος Κουκούλας, Τάσος Μακρής 
Εκδόσεις Μύθος
Μυτιλήνη 2018, σελ. 238

Ένα υπέροχο φωτογραφικό λεύκωμα, διαμάντι πραγματικό του λεσβιακού πολιτισμού, εκδόθηκε για δεύτερη φορά -αφού εξαντλήθηκε την πρώτη- από τους Κυριάκο Κουκούλα και Τάσο Μακρή.
Ένας επίμονος πόθος, κόντρα σε κάθε αντίδραση και ένας μακροχρόνιος μόχθος, έφεραν το επιθυμητό και προπάντων επιτυχημένο αποτέλεσμα.
Ο Πολιχνίτος του 20ου αιώνα «ξαναζωντανεύει» μέσα από το πολυσήμαντο υλικό του λευκώματος.
Τεκμήρια στην κυριολεξία τους, όλες οι φωτογραφίες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα της ιστορίας, της λαογραφίας, της θρησκευτικής και αγροτικής ζωής, της παιδείας και γενικά της κοινωνικής δράσης της κωμόπολης.
Από τη λεσβιακή βιβλιογραφία φαίνεται ότι αυτού του είδους οι εκδόσεις σπανίζουν.
Από όσο γνωρίζω είχαμε τις «Λεσβιακές Φωτοσκιές» του Σίμου Χουτζαίου, καθώς και τη συλλογή φωτογραφιών για το Ακράσι της Λέσβου, από τον συγχωρεμένο φιλόλογο Γιάννη Κοντέλη.
Ο κ. Κουκούλας, το είχε μεράκι. Τα ανυπέρβλητα εμπόδια και οι φρούδες υποσχέσεις από τους ιθύνοντες δεν τον πτόησαν. Αντίθετα τον ατσάλωσαν και τον πύργωσαν. Και εδώ είναι το μεγαλείο του δημιουργού του λευκώματος.
Τη διάσωση αυτού του πρωτογενούς υλικού, που για χρόνια ελάνθανε σε απρόσιτα συρτάρια, μέσω του κ. Κουκούλα την απολαμβάνουμε σήμερα αποτυπωμένη σε ένα πολυτελές ποιοτικό λεύκωμα, που την δαπάνη της έκδοσης για δεύτερη φορά την κάλυψε ο ίδιος ο συλλέκτης!
Στο ενημερωτικό σημείωμα της νέας έκδοσης διαβάζουμε: «Και στη δεύτερη έκδοση διατηρήσαμε την ίδια αρχή με την οποία διατάξαμε και σχολιάσαμε το υλικό, που είχαμε στη διάθεσή μας. Το διαχωρίσαμε σε ένδεκα κεφάλαια, στα οποία εντάξαμε τις εκφραστικότερες φωτογραφίες για να περιορίσουμε στο ελάχιστο το σχολιασμό μας, για να κερδίσουμε χώρο και να εντάξουμε όσο γινόταν περισσότερο υλικό, αλλά και γιατί πιστεύουμε πως οι φωτογραφίες μιλούν από μόνες τους και δεν έχουν ανάγκη υποστήριξης. Το βασικότερο είναι πως αυτού του είδους η ανάγνωση βάζει στη μπάντα το συγγραφέα και προωθεί την υποκειμενική θεώρηση του αναγνώστη, ο οποίος παίρνει και την ευθηνή ερμηνείας και αποδοχής του ντοκουμέντου, που λέγεται φωτογραφία».
Το σίγουρο πάντως σ’ αυτό το μεγαλειώδες εγχείρημα, είναι ότι το έργο θα μείνει εις το διηνεκές και θα βοηθήσει την ιστορική έρευνα καθώς και τη διεξαγωγή συμπερασμάτων από την οπτική απεικόνιση των φωτογραφικών ντοκουμέντων.
Αξιοσημείωτο είναι, ότι πέραν του ότι η Β΄ έκδοση σαφώς είναι πιο εμπλουτισμένη και βελτιωμένη, συνοδεύεται και με μετάφραση στην Αγγλική γλώσσα των σημειωμάτων της κάθε φωτογραφίας.
Τέλος ο κ. Κουκούλας γράφει στο βιβλίο του: «Ευελπιστούμε πως τούτη η έκδοση θα χρησιμεύσει, να θυμηθούν οι παλιοί τα περασμένα και να πληροφορηθούν οι νεότεροι τα γεγονότα, που σημάδεψαν τον τόπο μας τον περασμένο αιώνα. Θέλουμε να πιστεύουμε πως θα σταθούν ελαστικοί στις αδυναμίες του εγχειρήματος, αφού αυτές ίσως να μην οφείλονται σε δική μας ευθύνη, αλλά σε φωτογραφικό υλικό που χάθηκε, γιατί δεν θεωρήθηκε αξιόλογο. Είναι κρίμα γιατί μια τέτοια προσπάθεια δεν επαναλαμβάνεται εύκολα».
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στους δύο ακάματους δημιουργούς του λευκώματος και βέβαια στις λεσβιακές εκδόσεις «Μύθος» που μας εκπλήσσουν με την ποιότητα της εκδοτικής τους παραγωγής.

Προκόπης Ι. Παπάλας

Δευτέρα, 07 Μαΐου 2018 14:07

Λεσβιακό Βιβλίο

Αλέξανδρος Τσαγκαρέλλης

Ο χαμός του Γιώργη και άλλες ιστορίες (διηγήματα)

Εκδόσεις 24 γράμματα

Αθήνα 2017, σελ. 145

 

Τέσσερα διηγήματα περιλαμβάνει το νέο βιβλίο του συμπατριώτη μας, πολύ καλού πεζογράφου, Αλέξανδρου Τσαγκαρέλλη. Οι τίτλοι έχουν ως εξής: Ο Νικολής, Η καρδιά της Γαρυφαλλιάς, Ο χαμός του Γιώργη, Ο Χριστός απορημένος. Για το περιεχόμενό τους διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: Τέσσερα διηγήματα σκηνικά τοποθετημένα στο παρελθόν αλλ’ όμως διαχρονικά σε ό,τι αφορά τα μηνύματα που εκπέμπουν: για την αδυναμία του ανθρώπου να ζήσει σε αρμονία με τα όνειρα και τις επιθυμίες του εξαιτίας της εξάρτησής του απ’ τις κοινωνικές συμβάσεις και τα γενικότερα ιστορικά δρώμενα αλλά και τις δικές του ελλείψεις και λανθασμένες επιλογές.
Ο Γιώργης υφίσταται τις συνέπειες της εθελούσιας απομάκρυνσής του απ’ την συζυγική εστία. Η αλυσίδα της ζωής δεν επιτρέπει την επανασύνδεση του κρίκου που έφυγε απ’ τη θέση του.
Ο Νικολής μπορεί να ζήσει τ’ όνειρό του μονάχα σε εικονική πραγματικότητα.
Η μικρή Γαρυφαλλιά καταφέρνει μεν να τραβήξει την προσοχή των άλλων με τους παιδιάστικους θεατρινισμούς της αλλ’ όχι το παραπάνω που χρειάζεται, και τέλος, η Ασημίνα, θύμα των διενέξεων που πλήγωσαν τον περασμένο αιώνα, φτάνει στο σημείο να λησμονήσει το στήριγμα της ζωής της όλης.

Μικρό δείγμα γραφής: «Η Ασημίνα, μοναχό πουλάκι μέσα στην θύελλα, ήταν τυχερή που βγήκε σωματικά αλώβητη η ίδια, αλλά η ψυχούλα της έτρεμε σαν τη φλόγα τη μικρή του καντηλιού π’ έχει ξεμείνει από λάδι, έτρεμε και τσίριζε έτοιμη να σβήσει μέσα σ’ αυτό τ’ ανεμοτάραχο, όταν το χέρι του Στρατή ήρθε και σκέπασε προστατευτικά την ύπαρξη της, την βοήθησε να ξαναδεί τον κόσμο δίχως φόβο, της έδωσε καινούργια ζωή και σπιτικό γιομάτο αγά­πη.

Ο Στρατής, μοναχός του κι εκείνος στον κόσμο, παιδί που μεγάλωσε στην ορφάνια, με πολλά ανεκμετάλλευτα αποθέματα αγάπης στην μονα­χική ζωή π’ έκανε ίσαμε τότες, της απόθεσε όλη του την ψυχή στην ποδιά της, της έδωσε τον ί­σκιο του που έγερνε από πάνω της, όταν ο κό­σμος όλος ψηνότανε στο λιοπύρι, την τύλιξε μέ­σα στην αγκαλιά του τη ζεστή και τρυφερή όταν η παγωνιά της ανέχειας, η σκληράδα της φτώ­χειας και της κοινωνικής ανυποληψίας έδερνε αλύπητα τους πρόσφυγες, την αγάπησε πάνω απ’ όλα μ’ όλη την καλοσύνη και τιμιότητα του χαρακτήρα του και γίνανε οι δυο τους μια σάρ­κα, ένα μυαλό, ένα ενιαίο σύνολο που όμοια του δύσκολα απαντιέται, δύσκολα ματαγίνεται…»

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

 

«Παλμοί της Βατούσας», αρ. τεύχους 81, Ιανουάριος - Μάρτιος 2018.

 

«Το βήμα διαλόγου της Γέρας», αρ. φύλλου 106, Μάρτιος 2018

 

«Το βήμα διαλόγου της Γέρας», αρ. φύλλου 107, Απρίλιος 2018

 

«Αγιάσος», αρ. τεύχους 223, Γενάρης - Φλεβάρης 2018.

Παρασκευή, 04 Μαΐου 2018 16:33

Tα βιβλία παίζει

Catherine Dumonteil - Kremer
Μια νέα γονική εξουσία χωρίς τιμωρία και ξύλο. Για μια θετική γονεϊκότητα
Εκδόσεις Gema
Αθήνα 2018, σελ. 254

«Η τιμωρία και η απειλή, πάνω στις οποίες θεμελιωνόταν άλλοτε η γονική εξουσία, αποδοκιμάζονται σήμερα από όλους τους μεγάλους διανοητές της εκπαίδευσης. Άραγε αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υποχωρήσουμε και να παραιτηθούμε από τον γονεϊκό μας ρόλο; Το αντίθετο μάλιστα!

Ας επωφεληθούμε από το θαυμαστό κύμα αγάπης που συνοδεύει τον ερχομό ενός παιδιού για να αναθεωρήσουμε τη θέση μας και τη ρητορική μας.

Τα εργαλεία που χρειαζόμαστε είναι όλα διαθέσιμα. Στο χέρι μας είναι να μάθουμε να τα χρησιμοποιούμε».

Τα παραπάνω ανήκουν στην Catherine Dumonteil - Kremer και είναι από τον πρόλογο του νέου της βιβλίου, καρπό της πείρας μιας ολόκληρης ζωής. Η συγγραφέας είναι μητέρα τριών παιδιών. Δίνει διαλέξεις, παραδίδει μαθήματα, ανήκει στις πρέσβειρες του Καλοπροαίρετου Συντροφέματος των Παιδιών. Έχει αναπτύξει ένα πρόγραμμα κατάρτισης σχετικά με τη θετική γονεϊκότητα, που απευθύνεται σε γονείς και επαγγελματίες.

Το βιβλίο χωρίζεται στα παρακάτω κεφάλαια: Πρόλογος στον καθορισμό των ορίων, Κατανοήστε τις ανάγκες του παιδιού σας, Το στοίχημα για τους γονείς, Πέντε στάδια για μια γονεϊκότητα με σεβασμό, Τρόποι - κλειδιά για κατανόηση και κοινή δράση, Η δουλειά μιας ζωής.

Στόχος του βιβλίου είναι να βοηθήσει τους αναγνώστες να επανακαθορίσουν τα όρια, να πετύχουν μια σχέση σεβασμού με το παιδί τους, να καθιερώσουν ένα πρακτικό πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση καταστάσεων αντίθεσης.

 

Nικόλα Μόργκαν

Φταίει ο εγκέφαλος μου. Ο εκπληκτικός εγκέφαλος των εφήβων αποκαλύπτεται (Μετάφραση: Δημήτρης Σωκιαλίδης, Ελένη Σβορώνου) Εκδόσεις Πατάκη

Αθήνα 2018, σελ. 213

https://www.emprosnet.gr/images/empros2017/politismos/vivlia/nikola_morgan.jpeg

 

Η επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει αυτό που πάντα οι γονείς υποπτεύονταν: ο εφηβικός εγκέφαλος είναι ιδιαίτερος! Ανακαλύψτε το γιατί στο ρηξικέλευθο, καθησυχαστικό και εξαιρετικά ευχάριστο βιβλίο της Νίκολα Μόργκαν «Φταίει ο εγκέφαλός μου: ο εκπληκτικός εγκέφαλος των εφήβων αποκαλύπτεται», που μετέφρασε στα ελληνικά η Μυτιληνιά Ελένη Σβορώνου, στο οποίο μεταξύ άλλων θα βρείτε αποκαλυπτικά τεστ και κουίζ, καθώς και νέα στοιχεία για τους κατοπτρικούς νευρώνες, τα ακατάστατα δωμάτια και… πολλά ακόμη! Από την ανάληψη κινδύνων μέχρι τον ύπνο ως αργά το πρωί, από τις διαφορές των φύλων μέχρι την κατάθλιψη, από τα ανεξέλεγκτα συναισθήματα μέχρι τις συνέπειες των ναρκωτικών και του αλκοόλ, θα μάθετε όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τη βιολογία και την ψυχολογία πίσω από τη συμπεριφορά.      

Δευτέρα, 30 Απριλίου 2018 12:23

Λεσβιακό Βιβλίο

Ελένη Γαληνού

Μυστική Διαθήκη. Οι κρυφοί κόσμοι της Δούκισσας της Πλακεντίας, (μυθιστόρημα)

Εκδόσεις Διόπτρα

Αθήνα 2018, σελ. 462

Νέο μυθιστόρημα από τη γνωστή Μυτιληνιά πεζογράφο Ελένη Γαληνού. Είχαν προηγηθεί τα «Όταν στέρεψε η αντοχή» (2013), «Πέρα από τις κόκκινες γραμμές» (2014), «Ακόμη θυμάμαι» (2015), «Όσα δεν έγιναν λέξεις».

Δυο λόγια για την υπόθεση: Η μοίρα, σε μια σπάνια έμπνευσή της, οδηγεί τους ήρωες σε ανεξερεύνητα μονοπάτια κι ο έρωτας υφαίνει τους δικούς του δεσμούς, μιλώντας μια γλώσσα που μόνο εκείνος γνωρίζει. Η Ελίζα, μετά τον αιφνίδιο θάνατο της μητέρας της, ανακαλύπτει σε μια κρύπτη του σπιτιού της ένα παλιό κόσμημα, επιστολές μιας Γαλλίδας αριστοκράτισσας του 19ου αιώνα και ένα κουτί με περίεργους χάρτες. Η Ελίζα και η Κωνσταντίνα ξεκινούν μια μυστηριώδη αναζήτηση, που τις φέρνει αντιμέτωπες με ιστορικά πρόσωπα, πραγματικά στοιχεία και αλλόκοτους αστικούς θρύλους. Ίντριγκες, γρίφοι, αινιγματικά κτίρια της πρωτεύουσας, εκκλησίες με μυστικά περάσματα κι ένας λαβύρινθος από σήραγγες της υπόγειας Αθήνας ξανοίγεται μπροστά τους. Κι όσο το κουβάρι ξετυλίγεται, το μυστήριο και ο κίνδυνος για την Ελίζα βαθαίνουν. Μια ανεξήγητη σχέση συνδέει την οικογένειά της με τη Δούκισσα της Πλακεντίας κι ένα μυστικό αιώνων απειλείται... Μόνο η γιαγιά Ελίζα γνωρίζει την ανατρεπτική αλήθεια, όμως… Τι κρύβει η Μυστική Διαθήκη που δεν πρέπει να αποκαλυφθεί; Ένα μυθιστόρημα όπου φαντασία, ιστορικά πρόσωπα και πραγματικά στοιχεία συναντιούνται αναπάντεχα στο ίδιο σταυροδρόμι.

 

 

Ελπίδα Πανανή - Μολυβιάτου

Αναπολώντας το φως (ποιήματα και δοκίμια, πρόλογος: Αθανάσιος Καλαμάτας)

Μυτιλήνη 2016, σελ. 83

 

Πέντε λογοτεχνικά βιβλία είχε στο ενεργητικό της η Ελπίδα Πανανή - Μολυβιάτου. Το παρόν, έκτο, δεν πρόλαβε να το δει τυπωμένο, αφού έφυγε από τη ζωή τον προηγούμενο χρόνο. Στεγάζει μια ποιητική συλλογή και δεκαέξι σύντομα ποιητικά κείμενα. «Και στα τριάντα τέσσερα ποιήματά της, ο πηγαίος τρόπος που εκφράζει συναισθήματα, βιώματα και ανησυχίες της, δείχνουν έναν άνθρωπο με ιδιαίτερα χαρισματικό εσωτερικό κόσμο. Ευαισθησίες στο διάβα της ζωής της ποιήτριας είναι η αγάπη, η χαρά, η οικογένεια, η πίστη σ’ ένα Θεό ελπίδας, τέλος η ανθρωπιά και η δικαιοσύνη, πανανθρώπινες αξίες που στη σημερινή αναμέτρησή μας με την αντιπνευματική κατάσταση που ως λαός βιώνουμε, κυρίως εδώ στον τόπο μας, τη Μυτιλήνη, έρχονται να λειτουργήσουν ως πυξίδες για έξοδο από καθετί στραβό και ανέραστο», γράφει, μεταξύ άλλων, στον πρόλογο του , ο Θανάσης Καλαμάτας.

Μικρό δείγμα γραφής: «Κάθε πρωί ξεκλείδωνα την πόρτα να φανείς / σαν αδελφός, σαν γείτονας, σαν φίλος να φερθείς. / Βράδιαζε και δεν κλείδωνα το σπίτι όπως και χθες / κι έλεγα να’ ναι ανοιχτό να ’ρθεις, εσύ αν θες. //  Ήμουνα εκεί και άρρωστη σε χειμωνιά βαριά / δεν είχα ούτε δύναμη, ούτε καλή θωριά. / Το ‘ξερες μα με ξέχασες, λυπάμαι εγώ γι’ αυτό / κι ούτε κακία σου κρατώ, καλέ μου σ’ αγαπώ».

Παρασκευή, 20 Απριλίου 2018 17:37

Τα βιβλία παίζει

China Mieville

Οκτώβρης. Η ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης (Μετάφραση: Γιώργος - Ίκαρος Μπαμπασάκης)

Εκδόσεις Μεταίχμιο

Αθήνα 2018, σελ. 544

 

Τον Φεβρουάριο του 1917, εν μέσω αιματηρού πολέμου, η Ρωσία ήταν ακόμη μια αυταρχική μοναρχία. Εννέα μήνες αργότερα, ύστερα από όχι μία επανάσταση αλλά δύο, μετατράπηκε στο πρώτο σοσιαλιστικό κράτος της παγκόσμιας ιστορίας. Πως συνέβη αυτή η απίστευτη μεταμόρφωση;
Αυτή εδώ είναι η ιστορία των εκπληκτικών μηνών από τον έναν ξεσηκωμό στον άλλο, από τον Φεβρουάριο ως τον Οκτώβριο. Η ιστορία των δυνάμεων και των ανθρώπων που μετέτρεψαν το 1917 σε μια χρονιά τόσο καθοριστική. Από οικεία ονόματα, όπως τον Λένιν και τον Τρότσκι, στους αντιπάλους τους, Κορνίλοφ και Κερένσκι, από τους λαβυρινθώδεις καβγάδες των αγωνιστών των πόλεων στις ακριτικές περιοχές μιας απέραντης αυτοκρατορίας, από τις σαρωτικές αλλαγές στις μικρές ξεχασμένες λεπτομέρειες.
Ο China Mieville, πολυβραβευμένος συγγραφέας που ανέκαθεν εμπνεόταν από τα ιδανικά της Ρωσικής Επανάστασης, αφηγείται τα γεγονότα με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. Η επανάσταση αποκαλύπτεται έτσι όχι μόνο ως ένα πολιτικό γεγονός, με τεράστια και διαρκή βαρύτητα, αλλά και ως μία συγκλονιστική, σχεδόν μυθιστορηματική, ιστορία.

 

Julia Gregson

Το καλοκαίρι των μουσούνων. Ένα ταξίδι του έρωτα στη μακρινή Ινδία (Μετάφραση: Μαρία Τραϊκόγλου)

Εκδόσεις Διόπτρα

Αθήνα 2017, σελ. 581

 

Αγγλία, 1947. Η Κιτ, νοσηλεύτρια στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, κρύβει ένα επώδυνο μυστικό. Εξαντλημένη σωματικά και ψυχικά, ζητάει βοήθεια από τη φίλη της Ντέιζι, η οποία, στα πλαίσια του φιλανθρωπικού έργου της, στέλνει μαίες στη νότια Ινδία.
Την ίδια περίοδο η Κιτ συναντάει τον Άντο, έναν Ινδό γιατρό που ετοιμάζεται να αποφοιτήσει από την Οξφόρδη. Για τη μητέρα της Κιτ, ο Άντο αντιπροσωπεύει όλα εκείνα που απεύχεται για την κόρη της. Διψασμένη για περιπέτειες και βαθιά ερωτευμένη, η Κιτ παντρεύεται τον Άντο κρυφά κι οι δυο τους φεύγουν για τη νότια Ινδία.
Η ζωή της Κιτ, όμως, δεν είναι αυτό που είχε φανταστεί, και η σχέση του ζευγαριού δοκιμάζεται σκληρά. Σε έναν γοργά μεταβαλλόμενο κόσμο, η αφέλεια και οι καλές προθέσεις της Κιτ θα την οδηγήσουν σε μια τρομακτική και επικίνδυνη κατάσταση…
Μια συγκλονιστική ιστορία, βασισμένη σε αληθινές μαρτυρίες, που πραγματεύεται τις χαρές και τις δυσκολίες της οικογένειας και τη νοσταλγία για την πατρίδα.

Η Julia Gregson εργάστηκε ως δημοσιογράφος και ανταποκρίτρια στη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Ινδία και το Βιετνάμ για εφημερίδες και περιοδικά, όπως το Rolling Stone και οι Times. Ζει στην Ουαλία με την οικογένειά της.

Τετάρτη, 18 Απριλίου 2018 19:20

Με αφορμή ένα διήμερο στην Κοζάνη

Πριν μερικές μέρες βρέθηκα στην Κοζάνη για να πάρω μέρος σ’ ένα πολύ ενδιαφέρον επιστημονικό συνέδριο για το Ιδιωματικό Θέατρο. Οι πολύ φιλόξενοι διοργανωτές από το Θεατροδρόμιο Κοζάνης και από τον Δήμο Κοζάνης τη δεύτερη μέρα του συνεδρίου ξενάγησαν τους συνέδρους στην καινούργια Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη.

Στην άκρη της πόλης, όχι πολύ μακριά από το κέντρο, ο Δήμος ενέταξε σε χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα και κατασκεύασε από τα θεμέλια ένα επιβλητικό, σύγχρονο κτήριο 6800 τετραγωνικών, τη νέα Δημοτική Βιβλιοθήκη με συνολικό κόστος 12.000.000 ευρώ.

Όπως μας πληροφόρησε ο αντιδήμαρχος Παιδείας και Πολιτισμού το έργο ολοκληρώθηκε σε έξι περίπου χρόνια και προγραμματίζεται να εγκαινιαστεί τον προσεχή Σεπτέμβριο. Περιλαμβάνει υπερσύγχρονους και άνετους χώρους τοποθέτησης βιβλίων, αναγνωστήρια, αρχειοθήκες, εργαστήρια συντήρησης, εκθεσιακούς χώρους, συνεδριακό κέντρο, ειδικές αίθουσες παιδικής βιβλιοθήκης, πωλητήριο - καφέ, κ.ά.

Καθώς ξεναγούμασταν ρωτήσαμε τον αρμόδιο αντιδήμαρχο πώς σκέπτονται να λειτουργήσουν αυτές τις τεράστιες εγκαταστάσεις και πώς θα καλύψουν τα κόστη. Σας μεταφέρω τις σκέψεις του: «για την πόλη μας το κτήριο αυτό θα αποτελεί την καρδιά του πολιτισμού και της παιδείας. Υπογράψαμε ήδη ένα μνημόνιο συνεργασίας με την Εθνική Βιβλιοθήκη για να βοηθηθούμε σε διάφορα θέματα. Ομόφωνα το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε για τον πρώτο χρόνο που θα υπάρχουν πολλά έξοδα μεταφοράς και τακτοποίησης του υλικού της παλιάς βιβλιοθήκης το ποσό του 1.000.000 ευρώ. Δεν μας περισσεύουν χρήματα. Θεωρούμε όμως ότι προτεραιότητα μας πρέπει να είναι τα σχολειά και η βιβλιοθήκη. Σ’ αυτά επενδύουμε πολλά χρόνια τώρα. Τα αποτελέσματα μας δικαιώνουν. Η Κοζάνη χτυπήθηκε πολύ άσχημα από την κρίση. Τα ποσοστά ανεργίας φτάνουν το 40%. Την ίδια στιγμή η εγκληματικότητα είναι μηδενική. Πιστεύουμε ότι αυτό οφείλεται στη στοχευμένη μας πολιτική στην παιδεία και τον πολιτισμό».

Γράφω τα παραπάνω όχι μόνο για να επαινέσω και να προβάλλω αυτές τις αντιλήψεις και τις πολιτικές πρακτικές αλλά για να καταθέσω τις παρακάτω σκέψεις: όπως έχω σημειώσει πολλές φορές στο παρελθόν, στο νησί μας απουσιάζει μια οργανωμένη και συγκροτημένη πολιτική στον χώρο του πολιτισμού. Το αποτέλεσμα είναι να μοιράζονται μικρά και μεγάλα ποσά σε ποικίλες εκδηλώσεις καλής και κακής διασκέδασης και να μην δίνεται η πρέπουσα βαρύτητα σ’ αυτά που μένουν, δηλαδή στις υποδομές και στους θεσμούς. Χωρίς όμως τις κατάλληλες υποδομές, χωρίς σύγχρονους, λειτουργικούς και συντηρημένους χώρους και χωρίς θεσμούς πάνω στους οποίους γίνεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και σοβαρός προγραμματισμός θα μασάμε τις δάφνες του μακρινού παρελθόντος μας αλλά θα ζούμε σ’ ένα ανερμάτιστο παρόν, προσδοκώντας ένα αβέβαιο και άγνωστο μέλλον.

Στον τόπο μας η χάραξη μιας στρατηγικής στον πολιτισμό και στην παιδεία δεν μπορεί να περιμένει. Φαντάζομαι, ότι όσοι ασκούν εξουσία έχουν συνειδητοποιήσει τι συμβαίνει γύρω τους, σε τι κινδυνεύουμε να μετατραπούμε. Θα το πω με τα λόγια του ποιητή, λίγο παραφρασμένα: εδώ είναι πεδίο βολής φτηνό/που ασκούνται βρίζοντας ξένοι φαντάροι.

Δευτέρα, 16 Απριλίου 2018 14:26

Λεσβιακό Βιβλίο

Βασίλης Ψαριανός

Η επανάσταση της Φούλας. Μια νουβέλα και άλλα διηγήματα

Εκδόσεις Νοών

Αθήνα 2017, σελ. 186

 

Ο Βασίλης Ψαριανός, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, μελετητής της τοπικής ιστορίας, δοκιμιογράφος και πολύ καλός πεζογράφος έχει στο ενεργητικό του δύο συλλογές διηγημάτων: «Τα λαδωμένα τετράδια» (2006) και «Λεσβιακά διηγήματα» (2016).

Στην παρούσα συλλογή που περιλαμβάνει μια νουβέλα και 21 μικρότερα διηγήματα ο συγγραφέας μετατοπίζει το κέντρο της έμπνευσής του από τον γενέθλιο τόπο του, τη Λέσβο, στον αστικό χώρο, όπου έζησε τα χρόνια της ωριμότητάς του.

Μέσα στις 80 σελίδες της παραπάνω νουβέλας ο συγγραφέας παρουσιάζει, σε αδρές γραμμές, τη «θητεία» των ηρώων του σε ιδέες και «κακοφορμισμένες» καταστάσεις που σημάδεψαν τη νιότη πολλών ανθρώπων της γενιάς του και καθόρισαν ολόκληρη την κατοπινή ζωή τους.
Οι ήρωές του, είτε πρόσωπα - σύμβολα των κακοποιημένων ιδεών, είτε πρόσωπα που εκπροσωπούν την καθημερινή γενναιότητα της κοινής λογικής, είναι οι άνθρωποι που έζησαν την δικιά τους μικροϊστορία. Είναι αυτοί που υπέστησαν την βάσανο της ανθρωπιάς τους στην περίοδο του μετεμφυλιακού κράτους και την βάσανο της ελευθερίας, όταν με… «καισαρική τομή» γεννήθηκε η ελληνική Δημοκρατία.
Και, τελικά, στην περιπέτεια της ανθρώπινης ζωής, η μόνη ανθεκτική «ουσία» απέναντι στην ιδεολογική φθορά, αποδεικνύεται ο έρωτας ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα. Με τη νουβέλα «Η επανάσταση της Φούλας», από την οποία τιτλοφορείται ολόκληρο το βιβλίο, όπου περιέχονται και 21 ακόμα, μικρότερα διηγήματα, ο συγγραφέας Βασίλης Ψαριανός εγκαινιάζει τον «απόπλου» του, από τον γενέθλιο τόπο του, τη Λέσβο, που υπήρξε, μέχρι τώρα ο κατ’ εξοχήν χώρος απ’ όπου εμπνεόταν στη διηγηματογραφία του και τη μετάβασή του στον αστικό χώρο, όπου έζησε τα χρόνια της ωριμότητάς του.
Μικρό δείγμα γραφής ένα απόσπασμα από το διήγημα: «Το τρένο των εννιάμισι»: «Το συνήθιζε, όταν ένιωθε τη μοναξιά να τον πνίγει, να παίρνει το τρένο να κατεβαίνει στο κέντρο και από εκεί πάλι πίσω. Ήταν ένας τρόπος επικοινωνίας με τους ανθρώπους, τους ζωντανούς ανθρώπους που κουβέντιαζαν, που γελούσαν, που κουβαλούσαν στα πρόσωπά τους την κούραση, τις έγνοιες τους, που ερωτοτροπούσαν. Παρατηρούσε τα πρόσωπά τους και προσπαθούσε να μαντέψει τη ζωή τους, ξετύλιγε μόνος του με τη φαντασία του το κουβάρι της ζωής τους. Αυτή είναι χωρισμένη, η άλλη ήρθε από τη Βουλγαρία και περιποιείται κάποιον συνταξιούχο, ο καλοντυμένος κύριος δουλεύει στο πολιτικό γραφείο κάποιου υπουργού, ο άλλος με το ονειροπόλο ύφος νομίζει ότι είναι μεγάλος καλλιτέχνης, επειδή ήταν κομπάρσος σε μια ταινία… Πολύς κόσμος στην αποβάθρα του σταθμού. Ήταν η ώρα που οι εργαζόμενοι γυρνούσαν στα σπίτια τους από τις δουλειές. Πού να βρεθεί άδεια θέση. Κρεμάστηκε από τη χειρολαβή και περίμενε μήπως κατεβεί κανείς στους ενδιάμεσους σταθμούς. Κοίταζε μήπως κανείς από τους καθισμένους ήταν υπ’ ατμόν για να κατεβεί στον επόμενο σταθμό. Κάποιος είχε μισοκλείσει τα μάτια του και λαγοκοιμόταν. Η κοπελίτσα με τα ξανθά μαλλιά έπαιζε με το κινητό της, η άλλη δίπλα με τα βαμμένα κόκκινα μαλλιά είχε βουλωμένα τα αυτιά της κι άκουγε μουσική με αποχαυνωμένο ύφος. Κάποια στιγμή η κοπελίτσα σταμάτησε να παίζει με το τηλέφωνό της, σήκωσε το κεφάλι της και η ματιά της έπεσε πάνω του. Τότε είδε τα μάτια της: δύο αστραφτερά γαλάζια, όπως εκείνο της θάλασσας που στραφταλίζει κάτω από τον μεσημεριανό ήλιο. Κι ήρθαν οι θύμησες και του θάμπωσαν τον μεσημεριάτικο ήλιο».

 

Αιολικά γράμματα

τεύχος 290

Μάρτης - Απρίλης 2018, σελ. 64

 

M’ ένα εκτενές αφιέρωμα στο Διονύσιο Σολωμό και κυρίως στο έργο του «Η γυναίκα της Ζάκυθος» κυκλοφορεί το νέο τεύχος του περιοδικού «Αιολικά Γράμματα», που διευθύνει και εκδίδει ο Κώστας Βαλέτας. Από την υπόλοιπη ύλη ξεχωρίζουμε το κείμενο του Γιάννη Χατζηβασιλείου: «Στρατής Αναστασέλλης. «Ο λογοτέχνης κι επιδέξιος χειριστής του αγιασώτικου ιδιώματος» και το διήγημα του Κώστα Λιάκου «Το νοσταλγικό πρωινό της Αγίας Θέκλης».

Αναδημοσιεύουμε μια πρόσφατη επιστολή του Δημήτρη Τζανέλλη από την Άργενο, ο οποίος εθελοντικά εδώ και πολλά χρόνια λειτουργεί το Μουσείου Γεωργίου Βαλέτα: «Το κτίριο του Μουσείου έχει αρκετές φθορές απ’ το χρόνο και τις καιρικές συνθήκες. Εγώ βαρέθηκα να πληρώνω και θα αναγκαστώ να παραιτηθώ. Κάνε μια προσπάθεια, αγαπητέ Κώστα, κι εσύ. Είναι κρίμα αυτό το στολίδι του χωριού να καταστραφεί».

Τρίτη, 03 Απριλίου 2018 14:11

Λεσβιακό Βιβλίο

Κυριάκος Κουκούλας, Τάσος Μακρής

Ο Πολιχνίτος του 20ου αιώνα. Οικισμός - Λαογραφία - Πολιτισμός - Οικονομία (Β΄ Έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη)

Μετάφραση στα αγγλικά: Ζέτα Χατζηαντωνίου

Σκίτσα κεφαλαίων: Χρήστος Ζαροδημητράκης

Επιμέλεια έκδοσης: Χρυσούλα Κουκούλα

Εκδόσεις Μύθος

Μυτιλήνη 2018, σελ. 238

«Η Λέσβος ευτύχησε να έχει πολλούς ερευνητές, που διέσωσαν στοιχεία για την ιστορία, τη λαογραφία, τις μετακινήσεις των κατοίκων, τη γλώσσα κ.λπ. Ωστόσο πάντοτε υπάρχει η ανάγκη για την δημοσίευση νέων στοιχείων, που διαφωτίζουν πτυχές από την τοπική ιστορία και τον λαϊκό πολιτισμό. Ιδιαίτερα το οπτικό υλικό είναι πάντοτε ευπρόσδεκτο, αφού συμπληρώνει στοιχεία από άλλες πηγές. Έτσι ένα λεύκωμα με φωτογραφίες που χρονολογούνται από το 1897 και εντεύθεν, φωτίζει την πολιτιστική και κοινωνική πραγματικότητα του Πολιχνίτου κατά τη διάρκεια ενός περίπου αιώνα. Γεγονότα και πρόσωπα, σχολιασμένα επαρκώς με κατατοπιστικά εισαγωγικά κείμενα και σαφείς κειμενολεζάντες, ζωντανεύουν τον ιστορικό χρόνο και φωτίζουν ενδιαφέρουσες πτυχές του στο κεφαλοχώρι της Λέσβου».

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το προλογικό σημείωμα της Αικατερίνης Πολυμέρου - Καμηλάκη, τ. διευθύντριας του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών στην πρώτη έκδοση του λευκώματος των Κυριάκου Κουκούλα και Τάσου Μακρή «Ο Πολιχνίτος του 20ου αιώνα», το 2010.

Οκτώ χρόνια μετά και μετά την μεγάλη επιτυχία της πρώτης έκδοσης που γρήγορα εξαντλήθηκε οι δυο υπεύθυνοι του τόμου προχώρησαν σε μια δεύτερη βελτιωμένη και επαυξημένη και ιδιαιτέρως επιμελημένη και καλαίσθητη έκδοση.

Το σχολιασμένο αρχειακό υλικό (φωτογραφίες και τεκμήρια) ταξινομείται σε έντεκα κεφάλαια: Ο οικισμός, Η Σκάλα, Κοινωνική ζωή, Αγροτική ζωή, Επαγγέλματα, Μετανάστευση, Ιστορικά γεγονότα, Προσωπικότητες του Πολιχνίτου , Εκκλησία, Παιδεία, Συνεταιριστικό κίνημα.

«Ο ιλιγγιώδης ρυθμός των ιστορικών αλλαγών της περίεργης εποχής μας δεν ξέρουμε, από χρόνο σε χρόνο, τι θα μας φέρει. Σήμερα οι προφήτες δεν προφητεύουν πια, γιατί δεν προφταίνουν τα παρακολουθήσουν τη ροή των πραγμάτων. Η φωτογραφία κατάφερε να ακινητοποιήσει μερικές ιστορικές στιγμές, πριν τις πάρει και χαθούν μέσα στην πολυπραγμοσύνη του ο σημερινός χρόνος. Αυτές τις στιγμές, που μάζεψε το λεύκωμα, τις αφήνει στους επερχόμενους, που θα έχουν τη «διαστροφή» να ασχοληθούν με το παρελθόν του τόπου τους» γράφει στο εισαγωγικό του κείμενο ο Τάσος Μακρής.

Ο ίδιος δίνει και το πνεύμα μέσα στο οποίο στήθηκε το λεύκωμα «Αποφύγαμε και στην πρώτη έκδοση και στην παρούσα, την επέκτασή μας σε λεπτομερή σχολιασμό των φωτογραφιών. Αφήσαμε την κάθε φωτογραφία να μιλήσει μόνη της, δίνοντας εμείς τόση μόνο πληροφόρηση, όση χρειάζεται ο μελετητής να προσανατολιστεί στον τόπο και στο ιστορικό ντοκουμέντο, που είναι η φωτογραφία. Έτσι το φωτογραφικό μας λεύκωμα, ενώ σίγουρα δεν είναι ιστορία, αποκτά, με το υλικό του, το δικαίωμα να ποζάρει σαν ιστορικό ντοκουμέντο».

Σελίδα 4 από 11
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top