FOLLOW US
Παναγιώτης Σκορδάς

Παναγιώτης Σκορδάς

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Σάββατο, 06 Απριλίου 2019 15:42

Τα βιβλία παίζει

Steven Levitsky-Daniel Ziblatt

Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες

(Μετάφραση: Ανδρέας Παππάς)

Εκδόσεις Μεταίχμιο

Αθήνα 2018, σελ. 422

 

Οι Steven Levitsky και Daniel Ziblatt είναι πολιτικοί επιστήμονες και καθηγητές στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Στο πολύκροτο βιβλίο τους, το οποίο έχει προκαλέσει αίσθηση διεθνώς πυροδοτώντας συζητήσεις και προκαλώντας πολλά δημοσιεύματα τόσο στον διεθνή όσο και στον ελληνικό Τύπο, οι Levitsky και Ziblatt, αντλώντας από δεκαετίες έρευνας και μια ευρεία γκάμα ιστορικών και παγκόσμιων παραδειγμάτων από την Ευρώπη του 1930 έως τη σύγχρονη Ουγγαρία, την Τουρκία, τη Βενεζουέλα, καθώς και τον Αμερικανικό Νότο, επιχειρούν να εξηγήσουν την ασθένεια που πλήττει τη δημοκρατία, αλλά και τι πρέπει να κάνουμε για να αποφύγουμε τον αργό θάνατό της.

«Οι στυγνές δικτατορίες, στρατιωτικές, φασιστικές ή κομμουνιστικές, είναι πλέον λίγες, τουλάχιστον σε μεγάλα τμήματα της ανθρωπότητας. Τα στρατιωτικά πραξικοπήματα και άλλες μορφές βίαιης κατάληψης της εξουσίας γίνονται όλο και πιο σπάνια. Οι δημοκρατίες εξακολουθούν ωστόσο να καταλύονται, να “πεθαίνουν”, με άλλον όμως τρόπο. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν είναι τόσο οι στρατιωτικοί που πρωταγωνιστούν στην κατάλυση της δημοκρατίας όσο οι ίδιοι οι εκλεγμένοι ηγέτες. Αυτή είναι η περίπτωση όχι μόνο της Βενεζουέλας και του Τσάβες αλλά και χωρών όπως η Γεωργία, η Ουγγαρία, η Ρωσία, η Ουκρανία, η Πολωνία, η Τουρκία, το Περού, η Νικαράγουα, οι Φιλιππίνες, η Σρι Λάνκα. Η παρακμή, η “αποψίλωση” της δημοκρατίας αρχίζει στις μέρες μας από την κάλπη», διαβάζουμε στην εισαγωγή.

«Μεταξύ άλλων στο βιβλίο επισημαίνεται ότι μια από τις θεμελιώδεις προϋποθέσεις επιβίωσης της Δημοκρατίας είναι η θεσμική αυτοσυγκράτηση που (οφείλουν να) δείχνουν οι εκάστοτε κυβερνώντες. Με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο οι τυπικοί κανόνες τους οποίους είναι υποχρεωμένοι να σέβονται, έτσι κι αλλιώς, οι άνθρωποι της εξουσίας αλλά και οι άγραφοι. Πρόκειται για άρρητους ή εθιμικούς κανόνες που έχουν καθιερωθεί μέσα από δεκαετίες ή και αιώνες θεσμικής λειτουργίας μιας Δημοκρατίας, οι οποίοι δεσμεύουν όσο και οι τυπικοί έναν πολιτικό, υπαγορεύοντάς του τι πρέπει να αποφεύγει να λέει ή να κάνει, ασχέτως αν τυπικά αυτό δεν το απαγορεύει κανένας θεσμοθετημένος νόμος. Είναι η πρώτη φορά στις μέρες μας -με την τρανταχτή εξαίρεση του μεσοπολέμου και της ανόδου των ολοκληρωτισμών- που ο βασικός κίνδυνος για τις Δημοκρατίες δεν προέρχεται από κάποια αστοχία των τυπικών κανόνων αλλά από τον τρόπο που οι ίδιοι οι φορείς της εξουσίας αντιλαμβάνονται τα όρια που θέτουν αυτοί οι κανόνες» γράφει ο καθηγητής Δημήτρης Σωτηρόπουλος, υπεύθυνος της σειράς.

Στο κεφάλαιο «Μοιραίες συμμαχίες» ανάμεσα στα άλλα διαβάζουμε: «Δεν είναι πάντα εύκολο να κρατηθούν εκτός εξουσίας οι επιρρεπείς στον αυταρχισμό πολιτικοί. Ας μην ξεχνάμε ότι οι δημοκρατίες δεν θέτουν κόμματα εκτός νόμου, ούτε αποκλείουν όποιον επιθυμεί να είναι υποψήφιος για οποιοδήποτε αξίωμα. Ούτε εμείς, προφανώς, υποστηρίζουμε ότι η προσφυγή σε τέτοιου είδους μέτρα αποτελεί λύση. Την κύρια ευθύνη για την αποφυγή δυσάρεστων εξελίξεων και εκπλήξεων σε μια δημοκρατική χώρα την έχουν τα πολιτικά κόμματα και οι πολιτικοί ηγέτες, υποχρέωση των οποίων είναι, μεταξύ άλλων, να λειτουργούν ως άγρυπνοι φρουροί των δημοκρατικών θεσμών και ελευθεριών».

Παρασκευή, 05 Απριλίου 2019 16:33

Τα βιβλία παίζει

Σάρα Πίνμπορο
Ο όρκος
(ψυχολογικό θρίλερ, μετάφραση: Χρήστος Καψάλης)
Εκδόσεις Ψυχογιός
Αθήνα 2018, σελ. 433

Η Σάρα Πίνμπορο είναι συγγραφέας και σεναριογράφος. Έχει εκδώσει πάνω από 20 μυθιστορήματα θρίλερ/τρόμου για ενηλίκους και εφήβους, ενώ συνεργάζεται με το BBC και άλλες εταιρείες από τον χώρο της τηλεόρασης. Το μυθιστόρημά της «Πίσω από τα μάτια» απέσπασε θετικότατες κριτικές και μεταφράστηκε σε 19 χώρες. Το νέο της βιβλίο είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ για μια μαμά, την κόρη της και την καλύτερη φίλη της, τα μυστικά που κρύβουν και τους κινδύνους που δεν μπορούν να αποφύγουν.
Δυο λόγια για την υπόθεση: Η Λίζα ζει μια πολύ ήσυχη ζωή, αφοσιωμένη στην ανατροφή της δεκαεξάχρονης κόρης της, Άβα. Επιφυλακτική απέναντι στους άντρες, δε μιλά ποτέ για το παρελθόν της ή για τον απόντα πατέρα της Άβα. Η καλύτερη φίλη της, η Μέριλιν, παρόλο που έχει τα δικά της οικογενειακά προβλήματα, προσπαθεί να την πείσει να ανοιχτεί και να αρχίσει να φλερτάρει. Η Άβα έχει κουραστεί από την υπερποστατευτική μητέρα της. Θέλει να ζήσει σαν μια φυσιολογική έφηβη, να χαλαρώνει με τους κολλητούς της, να πηγαίνει για κολύμπι, να έχει αγόρι. Η μαμά της θα φρίκαρε αν ήξερε ότι η Άβα έχει ήδη κάποιον στην καρδιά της, κάποιον που την κάνει να νιώθει μοναδική. Η Λίζα, πάλι, νιώθει μια περίεργη ανησυχία τον τελευταίο καιρό καθώς μικροπράγματα από το παρελθόν κάνουν την εμφάνισή τους στο παρόν. Γνωρίζει ότι ο μοναδικός τρόπος να προστατέψει τον εαυτό της και την κόρη της είναι να έρθει αντιμέτωπη με τους φόβους της. Αλλά δεν αρκεί να έχει θάρρος. Θα χρειαστεί βοήθεια από το μοναδικό άτομο που μπορεί να εμπιστευτεί τη Μέριλιν. Και για να τα καταφέρουν πρέπει να είναι ειλικρινείς μεταξύ τους. Πραγματικά ειλικρινείς. Η Μέριλιν ορκίστηκε ότι θα κάνει τα πάντα. Πριν από πολύ καιρό και η Λίζα είχε δώσει έναν όρκο. Και δεν τον κράτησε. Αυτή η προδοσία δεν ξεχάστηκε ποτέ ούτε συγχωρέθηκε. Και τώρα η Λίζα θα πρέπει να το πληρώσει.

 

John Verdon
Ο λευκός ποταμός φλέγεται. Μια υπόθεση του ντετέκτιβ Γκάρνεϊ
(Μετάφραση: Χριστιάννα Σακελλαροπούλου)
Εκδόσεις Διόπτρα
Αθήνα 2018, σελ. 677

Στο Γουάιτ Ρίβερ ξεσπούν αναταραχές όσο πλησιάζει η επέτειος θανάτου ενός μαύρου αυτοκινητιστή, ο οποίος είχε πυροβοληθεί σε μπλόκο της αστυνομίας. Η φυλετικά πολωμένη πόλη θυμίζει μπαρουταποθήκη, αντιμέτωπη με οργισμένες διαδηλώσεις, εμπρηστικές επιθέσεις και λεηλασίες. Μέσα στη γενική αναταραχή, ένας αστυνομικός πέφτει νεκρός από τα πυρά κάποιου ελεύθερου σκοπευτή. Οι τοπικές αρχές προσεγγίζουν τον ντετέκτιβ Ντέιβ Γκάρνεϊ, ζητώντας του να διεξάγει μια ανεξάρτητη έρευνα για τον μοιραίο πυροβολισμό. Η κατάσταση στο Γουάιτ Ρίβερ εκτροχιάζεται ολοκληρωτικά, καθώς σημειώνονται κι άλλοι φόνοι που μοιάζουν με αντίποινα. Όταν ο Γκάρνεϊ αμφισβητεί τα αίτια αυτής της αιματοχυσίας και εστιάζει στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε φόνου, η αποστολή του ξαφνικά ανακαλείται. Εκείνος όμως αρνείται να παραιτηθεί από την υπόθεση. Ακολουθεί επικίνδυνα μονοπάτια που απειλούν να ξεσκεπάσουν μια ασύλληπτη πλεκτάνη, αποκαλύπτοντας ότι τίποτε στο Γουάιτ Ρίβερ δεν είναι όπως φαίνεται.
Ο συγγραφέας του παρόντος αστυνομικού μυθιστορήματος John Verdon έχει χαρακτηριστεί από τους «The New York Times» ως ένας αριστοτέχνης του είδους. Από τις εκδόσεις «Διόπτρα» κυκλοφορούν επίσης: Σκέψου έναν Αριθμό, Κράτα τα Μάτια σου Κλειστά, Άσε το Διάβολο Ήσυχο, Ο Πίτερ Παν Πρέπει να Πεθάνει και Η Λίμνη των Λύκων.

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2019 18:46

Λεσβιακό Βιβλίο

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ-ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

Αιολικά Γράμματα, τεύχος 295/Γενάρης-Φλεβάρης 2019, σελ. 60

Στο τεσσαρακοστό ένατο έτος μπήκε το ιστορικό περιοδικό «Αιολικά Γράμματα», που ίδρυσε ο Γιώργος Βαλέτας και συνεχίζει ο Κώστας Βαλέτας. Από το παρόν τεύχος σημειώνουμε το λαογραφικό κείμενο του Σταύρου Βαλτά «Κοκουβάγια ρουδανή» και τη βιβλιοκρισία του Γιάννη Βασιλάκου «Ανασημασιοδότηση και επικαιροποίηση της Ιστορίας μας μέσα από τα τελευταία διηγήματα του Κώστα Βαλέτα».

 

Εφ. «Το ΒΗΜΑ διαλόγου της Γέρας», αρ. φύλλου 116/Ιανουάριος 2019

Εφ. «Μεσοτοπίτικα νέα», αρ. φύλλου 251/ Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2018

 

 

 

ΒΙΒΛΙΑ

Δημήτρης Λαμπρέλλης

Το σκάκι τ’ ουρανού (ποιήματα)

Εκδόσεις Μελάνι, Αθήνα 2018, σελ. 31

 

Δημήτρης Λαμπρέλλης

Μεταξύ της εκκάλυψης και της απώλειας του φιλοσοφείν (δοκίμιο)

Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2017, σελ. 122

 

Δημήτρης Λαμπρέλλης

Η πρόσληψη του Νίτσε στην Ελλάδα. “Τέχνη” και “Διόνυσος”, Βλαστός και Καζαντζάκης, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2018, σελ. 320

 

Γιώτα Σταυρίδη

7 θανάσιμα ερωτήματα (μυθιστόρημα)

Εκδόσεις Έρεβος, Αθήνα 2018, σελ. 139

 

Στέλλα Πετρίδου

Έρωτας είναι (ποίηση, μελωδία)

Εκδόσεις Άλφα πι, Χίος 2018, σελ. 96

 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ 2019

Eφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, Ημερολόγιο 2019 (φωτογραφικές ματιές από το μεσαιωνικό κάστρο της Μυτιλήνης μέσα από τον φακό μελών της Φωτογραφικής Εταιρείας Μυτιλήνης, επιτοίχιο)

Ε.Φ.Ο «Το Μπουρίνι», Ημερολόγιο 2019 (επιτοίχιο) «Τύποι» της Μυτιλήνης, (αφιερωμένο στους «παλιούς λαϊκούς τύπους της Μυτιλήνης από τον Μεσοπόλεμο και μετά. «Σκοπός μας ένα ταξίδι στο χρόνο, μια γεύση από την καθημερινότητα, για όσους δεν πήρε ακόμα το ποτάμι της λησμονιάς, για να αναπολήσουνε οι παλαιότεροι και να τους γνωρίσουνε οι νεότεροι. Μαζί και το πνεύμα που μοσχομύριζε, σαν άλλοτε, από τους κατοίκους της, αυτή η πόλη. Οι συμπολίτες μας αυτοί ήταν για πολλές δεκαετίες σημείο πνευματικής, ψυχαγωγικής και σκωπτικής αναφοράς. Αντιπροσώπευαν πολυεπίπεδα και πλουραλιστικά την καθημερινότητα μιας κοινωνίας, που τους συμπάθησε, τους διασκέδασε, τους αγάπησε και τους περιέλαβε στον ιστό της ισότιμα και αναπόσπαστα…» διαβάζουμε στο κατατοπιστικό προλογικό σημείωμα. Ταρτούφος, Αντών’ς η παλαβός, Αντών’ς η σαλεπτζής, Μπγας, Γιάννης Λουλής, Παράσχος, Χ. Τρουμπούνης, Πλαστήρας, Μπουκάλας, Κορσανίδης, Αρμάνδος Δελαπατρίδης, κ. ά παρελαύνουν στις σελίδες του ημερολογίου με φωτογραφίες, σκίτσα και πλούσια κείμενα)

Σύλλογος των Απανταχού Μεσοτοπιτών Λέσβου «Η Αναγέννηση»: Τόπος και παρέες μια αγκαλιά!, Επιτοίχιο Φωτογραφικό Ημερολόγιο 2019, (Γενική επιμέλεια-Κείμενα: Παναγιώτα Πλωμαρίτου, Φωτογραφικό υλικό, υπομνηματισμοί: Φώτης Βασίλογλου)

«Εκεί είναι οι ρίζες μας. Στον Μεσότοπο, που άμα τον δεις στον χάρτη-αν τον γράφει-δεν τον πιάνει το μάτι σου. Μα όποιος διαβεί στα σοκάκια, περπατήσει στις παραλίες, πιει ένα ούζο στο Ταβάρι ή καθίσει στον παχύ ίσκιο της πλατείας, ανέβει τις ανηφοριές κι απολαύσει ένα ηλιοβασίλεμα του Σεπτέμβρη, δεν θα τον ξεχάσει ποτέ. Αναγαλλιάζει η ψυχή, παίρνει φτερά ο νους κι ένα χαμόγελο ανθίζει στα χείλη…ένα χαμόγελο και πολλές καλημέρες…Γιατί οι άνθρωποι στον τόπο μας έχουν μάθει την αξία της ομάδας, της παρέας, του συνόλου. Γνωρίζουν την αξία της αγκαλιάς, που δεν έχει σημασία αν είναι ταπεινή και φτωχική, φτάνει να ’ναι αληθινή και γεμάτη αγάπη. Έτσι τόπος και άνθρωποι γίνονται ένα. Οι Μεσοτοπίτες έχουν μια μεγάλη αγκαλιά που τους χωράει όλους, αντέχει όλα, τα πάντα μερώνει. Γιατί αν οι ανθρώπινες σχέσεις είναι αληθινές, καμιά δυσκολία δεν στέκεται πάνω από την αξία της ζωής…» (Από το προλογικό σημείωμα)

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2019 18:39

Τα βιβλία Παίζει

Ελιζαμπέτ Ρουντινέσκο

Λεξικό των ερωτευμένων με την ψυχανάλυση

(Μετάφραση από τα Γαλλικά: Πόλυ Μοσχοπούλου)

Εκδόσεις Ενάλιος

Αθήνα 2018, σελ. 595

Η Ελιζαμπέτ Ρουντινέσκο είναι ιστορικός, συγγραφέας πολλών έργων που μεταφράστηκαν σε είκοσι γλώσσες και σημείωσαν επιτυχία. Η βιογραφία της για τον Φρόυντ έλαβε πολλά βραβεία.

Στον πρόλογο του παρόντος βιβλίου της διαβάζουμε: «Η ψυχανάλυση είναι από τις μεγαλύτερες περιπέτειες του 20ου αιώνα, ένας νέος μεσσιανισμός, γεννημένος στη Βιέννη μεταξύ 1895 και 1900, επινόηση των Εβραίων της Χασκάλα που αναζητούσαν μια νέα Γη της Επαγγελίας: το ασυνείδητο, την κλινική έννοια των νευρώσεων και της τρέλας. Γι’ αυτό το Ερωτικό Λεξικό, υιοθέτησα το ύφος του πρακτικού παραδείγματος, για να διαφωτίσω τον αναγνώστη ως προς τον τρόπο, με τον οποίο η ψυχανάλυση τράφηκε από τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τα ταξίδια και τις μυθολογίες, για να καταστεί κουλτούρα παγκόσμια. Από το πρώτο λήμμα ως το τελευταίο, από το Α έως το Ζ (της λατινικής αλφαβήτου), από τα Ζώα, το Μπουένος Άιρες, τη Συνείδηση του Ζήνωνα, το Δεύτερο Φύλο, το Γκέτινγκεν, τον Σέρλοκ Χολμς, το Χόλιγουντ, τους Ιησουίτες, το Κλεμμένο Γράμμα, τη Μέριλιν Μονρόε, τη Νέα Υόρκη, το Παρίσι, την Ψυχή, τον Λεονάρντο ντα Βίντσι και τα υπόλοιπα, βρίσκουμε μιαν ατέλειωτη απαρίθμηση εμπειριών και λέξεων που επιτρέπουν τη χάραξη της ιστορίας και της γεωγραφίας μιας περιπέτειας του πνεύματος που συνεχώς μεταμορφώνεται».

Να μερικά από τα λήμματα του λεξικού: Έρωτας - Αγάπη, Αγωνία, Ζώα, Αντιγόνη, Απόκρυφα και φήμες, Χρήμα, Αυτοανάλυση, Μπαρνταμί, Φερντινάν, Βερολίνο, Βηρυτός, Βοναπάρτης, Ναπολέων, Ευτυχία, Βουδαπέστη, Μπουένος Λίρες, Διασημότητα, Τι θέλεις; Συνείδηση του Ζήνωνα, Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, Κουερναβάκα, Αποδόμηση, Τελευταίος Ινδιάνος (Ο), Ντεκάρτ, Ρενέ, Πόθος, Δεύτερο Φύλο (Το), Ντιβάνι, Παιδική Ηλικία, Έρως, Οικογένεια, Φαντασίωση, Γυναίκες, Τρέλα, Φρανκφούρτη, Γκέρσουιν, Τζορτζ Γκέτινγκεν, Γκριν, Ζιλιέν, Πόλεμος, Άμλετ λευκός, Άμλετ μαύρος, Η Αυτού Μεγαλειότης το Μωρό, Χίτλερ, Αδόλφος, Χόλιγουντ, Χολμς, Σέρλοκ, Χιούμορ , Ύπνωση, Αιμομιξία, κά

 

Arthur Schopenhauer

Η τέχνη του γνώθι σαυτόν

(Εισαγωγή-Μετάφραση: Παύλος Κλιματσάκης, Επιμέλεια: Δημήτρης Υφαντής)

Εκδόσεις Ροές

Αθήνα 2018, σελ. 137

 

Από νεαρή σχετικά ηλικία, ο Σοπεγχάουερ έγραφε σ’ ένα τετράδιο διάφορες σκέψεις, τόσο δικές του όσο και άλλων στοχαστών, για προσωπική του χρήση στην καθημερινότητα της ζωής. Προς το τέλος της ζωής του, δε, έκανε στους μαθητές του συχνά λόγο για το τετράδιο αυτό, το οποίο χαρακτήριζε, δανειζόμενος την έκφραση του Μάρκου Αυρηλίου, Τα εις εαυτόν και προόριζε για δημοσίευση μετά θάνατον. Εντούτοις, το τετράδιο, μετά το θάνατό του, όλως μυστηριωδώς χάθηκε. Παρά ταύτα, με βάση τη βιογραφία του φιλοσόφου την οποία συνέγραψε ένας μαθητής του, ο οποίος φέρεται να κράτησε για λογαριασμό του το τετράδιο και να χρησιμοποίησε για τη συγγραφή της αυτούσια αποσπάσματα απ’ αυτό, κατέστη δυνατή μια αξιόπιστη ανασυγκρότηση του περιεχομένου του.

Η συλλογή στοχασμών που περιέχει το τετράδιο καθιστά στον αναγνώστη απτότατη την προσωπικότητα και στάση ζωής του Σοπεγχάουερ. Ο φιλόσοφος μιλά εδώ για πολλά και διάφορα ζητήματα της προσωπικής του ζωής και για το πώς τα αντιμετωπίζει: για την οικονομική του κατάσταση, για τις σχέσεις του με το άλλο φύλο, για τις φοβίες και τις αγωνίες που τον ταλάνιζαν, για την ακλόνητη πεποίθησή του σχετικά με την κλήση του και το έργο που θεωρεί ότι του έχει ανατεθεί, για τη μοναχικότητα και τη μισανθρωπία του. Μιλά δε για όλα τούτα κάνοντας ζωντανό διάλογο με άλλους φιλοσόφους, στοχαστές, ποιητές, κι επιστρατεύοντας το απαραγνώριστα προσωπικό του πνεύμα και ύφος, το τόσο κριτικό και καυστικό…

Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2019 18:33

Λεσβιακό Βιβλίο

Παναγιώτης Σκορδάς:

«Λεσβιακό Ημερολόγιο 2019. Γράμματα - Τέχνες - Πολιτισμός»

εκδ. «Μύθος»

Μυτιλήνη 2018

 

Καλλιτεχνικά τυπωμένο το «Λεσβιακό Ημερολόγιο 2019» από τις λεσβιακές εκδόσεις «Μύθος», εμπλουτισμένο με πλήθος έγχρωμων φωτογραφιών, συνοδευόμενο από DVD με δύο ταινίες του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Λέσβου - Παναγιώτη Βεκρή και προσφερόμενο σε κασετίνα με την έγχρωμη αποτύπωση φωτογραφίας της Αγιάσου, η οποία κοσμεί το εξώφυλλο του πολυσέλιδου τόμου. Η φωτογραφία είναι του Δημήτρη Ταλιάνη, ειδικό αφιέρωμα για τον οποίο βρίσκουμε στις μέσα σελίδες.

Ο φιλόλογος και συγγραφέας Παναγιώτης Σκορδάς το επιμελήθηκε με ιδιαίτερη φροντίδα και το παρέδωσε στο αναγνωστικό κοινό εμπλουτισμένο με συγγραφική πολυφωνία, με αντιπροσωπευτικές συνεργασίες για Γράμματα-Τέχνες-Πολιτισμό, κατανεμημένες έντεχνα σε 10 ενότητες και 41 συνεργασίες επίλεκτων συγγραφέων.

Οι ισχυρές αυτές προσωπικότητες εναρμονίζονται με τον ευέλικτο ιστορικο-φιλοσοφικό στοχασμό, πέρα και έξω από δογματικές ακαμψίες, ακολουθώντας εντυπωσιακές μεθοδολογίες καίριες και ουσιαστικές, με επιστημονικές διαδικασίες, χωρίς μονομέρειες και σχολαστικισμούς.

Τους θεματικούς αυτούς πυρήνες πλαισιώνουν η συγγραφική επιστημοσύνη, η λογοτεχνική καθαρότητα, η έντεχνη περιγραφική γραφή.

Ξέχωρα εντυπωσιακή είναι η μελέτη του Αριστείδη Κυριαζή «Ορέστης Κυπριανός-Ο ιδρυτής της Λέσχης Καλλονής - Η ΑΡΙΣΒΗ».

Είναι μια αποκαλυπτική και συνθετική εργασία, που προβάλλει με τρόπο διεξοδικό και μεθοδικό τα πλούσια ιστορικά στοιχεία.

Η ακριβόλογη περιγραφή με το σχετικό εικονογραφικό και φωτογραφικό υλικό συνθέτουν, στο βάθος και στο σύνολο την προσωπικότητα του Ιατρού, Δημάρχου Καλλονής, Βουλευτή και Γερουσιαστή Ορέστη Κυπριανού και χαρακτηρίζει τον εξέχοντα άνδρα με επιστημονική εξειδίκευση, καθώς του δίνει αδρή και πρωταγωνιστική βάση, υπεύθυνα και στέρεα θεμελιωμένη στα κρίσιμα γεγονότα της περιόδου που έζησε, έδρασε και πρόσφερε.

Ο Παναγιώτης Σκορδάς, πρωτοπόρος στις πνευματικές του αναζητήσεις, στις κοινωνικές και ιδεολογικές του τοποθετήσεις, και γι αυτό επίκαιρος, κατορθώνει, με το κάθε χρονικό «Λεσβιακό Ημερολόγιο...», που επιμελείται με πολύ μεράκι και μαστοριά, να αιχμαλωτίζει την ετήσια περίοδο πριν χαθεί στην ανυπαρξία του χρόνου.

Γι αυτό και πετυχαίνει να πρωτοπορεί και να κατέχει επάξια την κορυφαία θέση ανάμεσα στα πολυπληθή Ημερολόγια, που μας κατακλύζουν από την εγχώρια και την εξωχώρια περιοχή, αξιόλογα και σημαντικά κι αυτά και με άρωμα λεσβιακής παραγωγής.

Στρατής Μισγίρης

(Απόσπασμα από την παρουσίαση που έγινε στο Πνευματικό Κέντρο «Λέσχη Αρίσβης», την Παρασκευή, 1 Μαρτίου 2019)

 

 

Δημήτρης Λαμπρέλλης

Το σκάκι τ’ ουρανού

(ποιήματα)

Εκδόσεις Μελάνι

Αθήνα 2018, σελ. 36

Ο συμπατριώτης μας Δημήτρης Λαμπρέλλης είναι καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Ποιήματα και συνεργασίες του σχετικά με τη μελέτη και την κριτική της λογοτεχνίας έχουν δημοσιευτεί σε μια σειρά από λογοτεχνικά περιοδικά, στον ημερήσιο Τύπο και σε ανθολογίες. Έχει διατελέσει αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας. Είναι διευθυντής της Επετηρίδας Φιλοσοφικής Έρευνας δια-ΛΟΓΟΣ. Έχει εκδώσει δεκαέξι φιλοσοφικά βιβλία, οκτώ ποιητικές συλλογές και μια συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του.

Από την τελευταία του ποιητική συλλογή, που περιλαμβάνει 17 ποιήματα μικρό δείγμα:

«Μέδουσα ή οι λέξεις»

Τα μολύβια μου/ είναι τα φίδια μου./

Μέσα στη θάλασσα τις λέξεις μου ξερνάνε//

Άλλες απ’ αυτές/γίνονται φτερούγες για πουλιά / μαθαίνουν να πετάνε/

Κι άλλες/μέσα από την άβυσσο έρχονται και μου μιλάνε

 

«Οι κόγχες των ματιών»:

Πίσω απ’ τις κόγχες των ματιών/μόλις φανεί κάποια χαρά/

την πνίγει αμέσως/-ένα μαντίλι έχει για θηλιά-/

η μαύρη σκύλα η γριά/Φραγκογιαννού μαζί και μια Εκάτη//

Πίσω απ’ τις κόγχες των ματιών/δαγκώνει ο δράκος δυο παιδιά

και μια άρρωστη από παλιά/τα δένει στο αδράχτι//

Είναι η πιο σιωπηλή η ώρα/είναι η ώρα που δειλιάζουνε ακόμα και οι ρίμες

τρέμουν/γιατί στο σπίτι μου εμπρός

πλαγιάζει από χτες/ένας αιμόφυρτος από θρύψαλα σωρός/

ο δικός μου ο αδελφός.

 

Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2019 17:46

Τα βιβλία Παίζει

Χέδερ Ρόουζ

Το μουσείο της σύγχρονης αγάπης

μυθιστόρημα, Μετάφραση: Βάσια Τζανακάρη

Εκδόσεις Ψυχογιός

Αθήνα 2019, σελ. 301

 

Ο Άρκι Λέβιν είναι ένας συνθέτης που ζει στη Νέα Υόρκη. Βρίσκεται σε διάσταση με τη γυναίκα του, αλλά κρατάει μια υπόσχεση που της έχει δώσει, όσο κι αν τον συνθλίβει το βάρος της. Την πρώτη μέρα της άνοιξης του 2010 ο δρόμος του τον φέρνει στο ΜοΜΑ και βλέπει τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς να εκτελεί το «Η καλλιτέχνις είναι εδώ». Για τις επόμενες εβδομήντα πέντε μέρες, όσο κρατάει η περφόρμανς, ο Άρκι νιώθει κάτι να τον τραβάει στο ΜοΜΑ, όπως και ένα σωρό άλλους ανθρώπους, που πηγαίνουν να τη δουν ξανά και ξανά, μαγνητισμένοι. Και μέσα από το θέαμα που ξεδιπλώνεται μπροστά του αρχίζει σιγά σιγά να συνειδητοποιεί τι μπορεί να του λείπει από τη ζωή του και τι πρέπει να κάνει.

Εμπνευσμένο από τη θρυλική περφόρμανς της Μαρίνα Αμπράμοβιτς, αυτό το εκπληκτικό μυθιστόρημα θέτει εξαιρετικής σημασίας ερωτήματα για τη φύση της τέχνης, τη ζωή και τον έρωτα - και βρίσκει τον τρόπο να δώσει απαντήσεις.

 Η συγγραφέας γεννήθηκε στην Αυστραλία. Έχει γράψει μέχρι σήμερα επτά μυθιστορήματα για ενηλίκους και παιδιά, τα οποία ήταν υποψήφια ή και απέσπασαν βραβεία λογοτεχνίας, αστυνομικού μυθιστορήματος, φαντασίας/επιστημονικής φαντασίας και παιδικής λογοτεχνίας. Το παρόν μυθιστόρημα έχει πάρει τρία σημαντικά βραβεία και έχει μεταφραστεί σε πολλές χώρες.

 

Μικρές απολαύσεις

(Σειρά: Το σχολείο της ζωής)

Μετάφραση: Άγγελος Φιλιππάτος

Εκδόσεις Πατάκη

Αθήνα 2018, σελ. 245

Συνήθως εξαντλούμαστε στην αγωνιώδη προσπάθειά μας να κερδίσουμε μεγάλες απολαύσεις, να καταφέρουμε ό,τι κοινωνικά θεωρείται σπουδαίο και να κατακτήσουμε έτσι το ιδεώδες του «επιτυχημένου βίου». Στο πλαίσιο αυτό, κατά κανόνα παραγνωρίζουμε ή υποτιμάμε τις πολλές και ποικίλες μικρές απολαύσεις που μας προσφέρονται και δεν προϋποθέτουν παρά μονάχα την προσοχή μας προκειμένου να εμπλουτίσουν χωρίς κόστος την καθημερινότητά μας.

Στο βιβλίο αυτό χαρτογραφούνται οι μικρές απολαύσεις της ζωής (από το να χαζεύουμε τα αστέρια μέχρι το να τολμάμε να αλλάξουμε γνώμη και από τις προσωπικές τελετουργικές συνήθειες μέχρι το φλερτ) και παρουσιάζονται οι συναρπαστικές χαρές της κάθε ημέρας ως τα κομβικά συστατικά της καλής ποιότητας ζωής: υπενθυμίζουν τα πραγματικά σημαντικά ζητήματα, που συχνότατα μας διαφεύγουν, αναπτερώνουν το ηθικό μας, συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της οδύνης, στην ανάκτηση της ισορροπίας και στην αυτογνωσία μας.

 Η σειρά «Το Σχολείο της ζωής» είναι αφιερωμένη στη διερεύνηση των μεγάλων ερωτημάτων της ζωής. «Δε διαθέτουμε όλες τις απαντήσεις, μπορούμε όμως να στρέψουμε την προσοχή σας προς µια ποικιλία χρήσιμων ιδεών -από τη φιλοσοφία ως τη λογοτεχνία, από την ψυχολογία ως τις εικαστικές τέχνες- οι οποίες εγγυημένα εμψυχώνουν, προκαλούν, καλλιεργούν και παρηγορούν» σημειώνουν οι υπεύθυνοι της σειράς.

Πέμπτη, 28 Μαρτίου 2019 17:20

Λεσβιακό ΒΙΒΛΙΟ

Kώστας Μίσσιος

Ποδοσφαιρικός Γυμναστικός Σύλλογος «Αχιλλεύς». Η ιστορία του (Σκίτσα ποδοσφαιριστών: Μάρω Κ. Μίσσιου)

Εκδόσεις Πιττακός, Μυτιλήνη 2018, σελ. 101

«“Ο Αχιλλέας θα μείνει και μετά από μας…” μου είπε το Γωγάκη (Γιώργος Βαρουτίδης), πριν από μισό αιώνα και κάτι, σε μια συζήτηση που είχαμε -κάπως έντονη- σχετική με την απόδοση της ομάδας μας. Και το έλεγε έτσι υψώνοντας τον Αχιλλέα σε μια ιδέα ασύλληπτη. Το έλεγε μέσα από την καρδιά του-το πίστευε. Αλλά δεν δικαιώθηκε. Σύντομα, μια πενταετία από τη συζήτηση αυτή, τον Σεπτέμβρη του 1963, ο Αχιλλέας έπαυε να υπάρχει, καθώς συγχωνεύτηκε με τον Ολυμπιακό(πρώην Κεραυνό Αφάλωνα) και από την ένωσή τους γεννήθηκε ο Αιολικός.

Χρόνια τώρα από την περίοδο που έγραφα την “…Αποδεκατισμένη ενδεκάδα” και από πιο μπροστά ακόμα ήθελα να καταγράψω την πορεία του Αχιλλέα, ώστε μ’ ένα βιβλίο να έκανα πραγματική τη ρήση του αγαπητού Γώγου, αφού και δι’ αυτού του τρόπου ο Αχιλλέας θα έμενε και μετά από μας, εις τους αιώνας των αιώνων…».

Μ’ αυτά τα λόγια ο Κώστας Μίσσιος, εκλεκτό μέλος του «Αχιλλέα» ξεκινά τον πρόλογό του στο νέο του βιβλίο που αποτελεί την εκπλήρωση ενός «χρέους»: να καταγραφεί η ιστορία του Ποδοσφαιρικός Γυμναστικός Σύλλογος «Αχιλλεύς» Μυτιλήνης. Το έργο αυτό δεν είναι βέβαια καθόλου εύκολο. Ο «Αχιλλέας» ιδρύθηκε το 1930, είχε πολλά τμήματα, στίβο, ποδόσφαιρο, καλαθοσφαίριση, και έκλεισε την αθλητική και κοινωνική ζωή του το 1963.

Ο Κώστας Μίσσιος, δεινός γραμματολόγος και ερευνητής, βασιζόμενος στο προσωπικό του αρχείο, σε επίμονη έρευνα σε εφημερίδες της εποχής, αποδελτίωση σχετικών βιβλίων αλλά και σε προφορικές μαρτυρίες και φυσικά στις προσωπικές του μνήμες από τη συμμετοχή του στον ποδοσφαιρικό και μπασκετικό «Αχιλλέα» του 1950 και 1960 κατόρθωσε να απομνημειώσει ένα σημαντικό κεφάλαιο της αθλητικής ζωής του νησιού μας.

Στο βιβλίο βρίσκουμε 222 ποδοσφαιρικές συναντήσεις και 35 θέματα σχετικά μ’ αυτές, 24 καλαθοσφαιρικές, 8 αναφορές σε θέματα στίβου, 18 εκλογικές διαδικασίες για ανάδειξη μελών του Δ.Σ, 5 κοινωνικές εκδηλώσεις(χοροί, κά). Επίσης, ενότητα με «ευτράπελα» λόγια των ανθρώπων του Αχιλλέα και πίνακες προσώπων και αγώνων.

Πλουσιότατο το φωτογραφικό και αρχειακό υλικό και εξαιρετική η δουλειά της Μάρως Μίσσιου που σκιτσάρισε δεκάδες ανθρώπους του Αχιλλέα. Ακόμη ένα βιβλίο προσφοράς και κυρίως αγάπης για το γενέθλιο τόπο του Κώστα Μίσσιου.

 

 

ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, τεύχος 296/Μάρτης-Απρίλης 2019, σελ. 76

Μ’ ένα εκτενές αφιέρωμα στον Αβραάμ Μπεναρόγια, τον πρωτεργάτη του ελληνικού εργατικού κινήματος κυκλοφορεί το νέο τεύχος των «Αιολικών Γραμμάτων». Ο Αβραάμ Μπεναρόγια γεννήθηκε στη Βουλγαρία το 1886. Στην Ελλάδα ήρθε το 1908. Από τότε και μέχρι το 1924 ανέπτυξε έντονη συνδικαλιστική και κοινωνική δράση. Εξορίστηκε στην Νάξο και στην Φολέγανδρο. Φυλακίστηκε στις φυλακές «Αβέρωφ». Την περίοδο 1941-1944 κυνηγήθηκε από τους Γερμανούς και μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης Εβραίων, στην Γερμανία. Επέζησε. Πέθανε το 1979, σε ηλικία 92 ετών, στο Ισραήλ. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο Κώστας Βαλέτας.

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Εφημερίδες-Περιοδικά

Το Βήμα Διαλόγου της Γέρας, αρ. φύλλου 117/ Φεβρουάριος 2019

Το Βήμα Διαλόγου της Γέρας, αρ. φύλλου 118/ Μάρτιος 2019

Πλατεία, τεύχος 2 / Μυτιλήνη, Φεβρουάριος 2019, Freepress έκδοση της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης «Ενημέρωση»

Πέμπτη, 28 Μαρτίου 2019 17:16

Τα βιβλία παίζει

Γιάννης Γρυντάκης, Γιώργος Δάλκος, Άγγελος Χόρτης, Έκτορας Χόρτης

Όσα δεν γνωρίζατε για την περίοδο από τους Βαλκανικούς πολέμους έως την εθνική αντίσταση

Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2018, σελ. 347

Αντλώντας από πλήθος πηγών, οι συγγραφείς αυτού του βιβλίου, τέσσερις εξαιρετικοί ιστορικοί, αναδεικνύουν την αφανή πλευρό της περιόδου 1910-1945: άγνωστα περιστατικά που σχετίζονται με τις πολεμικές επιχειρήσεις, τα στρατιωτικό κινήματα αλλά και σημαντικά κοινωνικό και πολιτικά γεγονότα (τον Εθνικό Διχασμό, τη Δίκη των Έξι, την τύχη των προσφύγων κ.ά.). Επίσης, προβάλλονται στοιχεία της καθημερινής ζωής της περιόδου αυτής, ενώ ζωντανεύουν ο χαρακτήρας και η δράση όχι μόνο των πρωταγωνιστών της πολιτικής σκηνής αλλά και προσωπικοτήτων από τον χώρο των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών (μεταξύ άλλων, Αλ. Δελμούζος, Π. Δέλτα, Ν. Καζαντζάκης, Π. Κανελλόπουλος, Κ. Καρυωτάκης, Αλ. Παπαναστασίου, Α. Φλέμινγκ). Ένα βιβλίο πανόραμα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας για να μάθουμε «αλήθειες» που η ιστορική έρευνα αντιπαρέρχεται ή αποσιωπά.

Στην ίδια σειρά κυκλοφορούν: Η άγνωστη πλευρά του Βυζαντίου, Όσα δεν γνωρίζατε για την τουρκοκρατία και την επανάσταση του 1821, Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Β’.

Χριστόφορος Δ. Σωφρονίου

Το Εισοδικό της Αγίας Σοφίας

Εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 2019, σελ. 287

«Η Αγία Σοφία αποτελεί μία εν τόπω και χρόνω συμπερίληψη όλης της ιστορίας της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και ενσωματώνει στη διαδρομή της όλον τον ιστορικό βίο, ειδικά της Κωνσταντινούπολης. Όλες οι μεγάλες και μικρές στιγμές, οι ένδοξες και οι άσημες, οι ιερές και οι επαίσχυντες, οι χαρμόσυνες και οι οδυνηρές, όλες που δομούν τον ιστορικό κορμό της Ρωμηοσύνης, είναι αναγραμμένες στον πρόλογο της Μεγάλης Εκκλησίας, άχρι καιρού συντάσσουν τη μυθιστορία της και ελέω Θεού κανοναρχούν τον επίλογό της. Είναι μία πορεία δεκαπέντε αιώνων συνυφασμένη με τα ανθρώπινα και μυρωμένη με τα θεϊκά, ζυμωμένη με πόνους και τραγουδισμένη με χαρές, πεσμένη με πάθη και αναστημένη με έλεος, στιγματισμένη με αίμα, αποπλυμένη με δάκρυα, «δια δόξης και ατιμίας»... Αυτή η πορεία διεμβολίζει τους χρόνους και ο απόηχός της αντηχεί και στον σημερινόν αιώνα, τον απατ-αιώνα, και εκκωφαντικά απηχεί τη βοή των μηνυμάτων της ιστορίας και των κυματισμών της».

Τα παραπάνω είναι ένα απόσπασμα μιας πολύ ενδιαφέρουσας μελέτης του Ίμβριου γιατρού Χριστόφορου Δ. Σωφρονίου που κυκλοφόρησε σε βιβλίο. Το βιβλίο είναι ένα βιωματικό και ιστορικό οδοιπορικό στο όλον της Αγίας Σοφίας, στα εσωτερικά και τα εξωτερικά σημαίνοντα και σημαινόμενα, στα φανερά και στα μυστικά της τέχνης της και της ομορφιάς της. Ο συγγραφέας διατρέχει την ιστορία της, από την πρώτη θεμελίωση μέχρι τη σημερινή της κατάσταση, με αναφορές, περιγραφές, διηγήσεις συμβάντων και συμβαινομένων, σχολιασμούς άλλοτε ρεαλιστικούς και άλλοτε υπαινικτικούς, αξιολογήσεις και επισημάνσεις, ξεδιπλώνοντας τον κόσμο της Αγιασοφιάς, έναν κόσμο-σημείο της παρουσίας του ιερού, κόσμο ζώντων και κεκοιμημένων που αποτύπωσαν την παρουσία τους στους τοίχους και τα πατώματα, στους διαδρόμους και τα ανώγεια, στα ψηφιδωτά και στις τοιχογραφίες, αφήνοντας ίχνη λατρείας και προσκύνησης.

Το βιβλίο περιέχει 125 εικόνες και 17 σχεδιαγράμματα που επιτρέπουν να έχουμε μια λεπτομερή εποπτεία, κατά το δυνατόν, της περιήγησης που μας προσφέρει ο συγγραφέας.

Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2019 17:42

Λεσβιακό Βιβλίο

Λευτέρης Ζούρος

Όταν ο Χότζας συνάντησε τον Αϊνστάιν

Δοκίμια πάνω στην τέχνη της κοινής λογικής

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Ηράκλειο 2018, σελ. 271

Είναι γνωστή η ρήση του Αϊνστάιν: «Μόνο δύο πράγματα είναι άπειρα: το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία, και ως προς το σύμπαν διατηρώ κάποιες αμφιβολίες». Ο Τσιπόλλα επίσης διατύπωσε τους περίφημους πέντε νόμους για την ηλιθιότητα. Αστειεύονταν και οι δύο. Άλλωστε, δεν αναφέρονταν σε κάποια μορφή αδυναμίας για ορθή νόηση, αλλά στο πόσο επιρρεπείς είμαστε στο να ολισθαίνουμε από το λογικό στο παράλογο. Κάθε πράξη μας έχει κάποιο αίτιο. Απαιτεί όμως και κάποια δικαιολόγηση. Εκείνο που μετρά είναι η διαφορά μεταξύ δικαιολόγησης και αιτιολόγησης. Όταν η διαφορά είναι θετική, η πράξη μας είναι λογική· όταν είναι αρνητική, η πράξη μας είναι παράλογη. Το βιβλίο στηρίζεται σ’ αυτόν τον κάπως αυθαίρετο ορισμό. Μια απόρροια του ορισμού είναι ότι όλοι μας είμαστε πότε λογικοί και πότε παράλογοι, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο. Άλλη απόρροια του ορισμού είναι ότι κάτι μπορούμε να κάνουμε σχετικά με την πορεία μας πάνω στη λεπτή γραμμή που ενώνει τη λογική με τον παραλογισμό. Αυτός είναι λοιπόν και ο σκοπός του βιβλίου.

Παρεκκλίνοντας από τη σκωπτική διάθεση του Αϊνστάιν και του Τσιπόλλα, το βιβλίο καλεί τον αναγνώστη σε μια εξερεύνηση των ολισθημάτων της λογικής, και επιχειρεί να τον εφοδιάσει με απλά εργαλεία για την αποφυγή τους. Τα παραπάνω είναι από το οπισθόφυλλο του νέου βιβλίου του συμπατριώτη μας, ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης, συγγραφέα των πολυδιαβασμένων βιβλίων «Ας συμφιλιωθούμε με τον Δαρβίνο», «Aς συμφιλιωθούμε με τη φύση μας και με τη Φύση» και «Σε αναζήτηση σκοπού σε έναν κόσμο χωρίς σκοπό. Σκέψεις για μια ρεαλιστική ηθική».

Να ένα μικρό δείγμα γραφής: «Το δίδαγμα είναι ότι πρέπει να μάθουμε να ζούμε ζυγίζοντας πιθανότητες σε κάθε μας βήμα. Όσο οι κοινωνίες γίνονται περισσότερο πολύπλοκες και συμμετοχικές, τούτη η ανάγκη θα γίνεται επιτακτικότερη. Θέλουμε να έχουμε άποψη για την εκτροπή του Αχελώου; Πρέπει πρώτα να ζυγίσουμε τα υπέρ και τα κατά. Το ίδιο αν κληθούμε, π.χ. με δημοψήφισμα, να ψηφίσουμε για την αποτέφρωση των νεκρών ή την ευθανασία. Τη θέλουμε αυτή τη συμμετοχή, γιατί έτσι θα περάσουμε από την αντιπροσωπευτική στην αληθινά συμμετοχική δημοκρατία. Αλλά για να γίνουμε άξιοί της, πρέπει πρώτα να αποκτήσουμε απροκατάληπτη, πολυεδρική και πιθανολογική σκέψη. Πρόκειται για ένα μάθημα που πρέπει να ξεκινήσει από την κούνια μας. Ψυχολόγοι και παιδαγωγοί μάς λένε ότι, όταν το παιδί αρχίζει να μαθαίνει, είναι προδιατεθειμένο να σκέπτεται μονοσήμαντα, με βεβαιότητες. Η πολυσήμαντη και πιθανολογική σκέψη είναι δύσκολη, απαιτεί πρόσθετη προσπάθεια…»

 

Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2019 17:32

Τα βιβλία Παίζει

Ίνα Αναγνωστοπούλου - Λία Μπουσούνη-Γκεσούρα

Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης: Τι μας λένε και σήμερα οι τρεις τραγικοί

(Προλογικό σημείωμα: Κώστας Γεωργουσόπουλος)

Εκδόσεις Μεταίχμιο

Αθήνα 2018, σελ. 261

Στην παρούσα έκδοση παρουσιάζεται θεματικά υλικό, που μετέφρασαν και ανθολόγησαν η Ίνα Αναγνωστοπούλου και η Λία Μπουσούνη-Γκέσουρα, φιλόλογοι, εκπαιδευτικοί, από τις τριάντα τρεις σωζόμενες τραγωδίες των τριών μεγάλων τραγικών, του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη. Συγκεκριμένα περιλαμβάνονται κυρίως γνώμες αλλά και ευχές, κατάρες, παρακλήσεις, επικλήσεις, καθώς και όρκοι και χαιρετισμοί. Επίσης δίνονται τα βιογραφικά τους στοιχεία και οι περιλήψεις των έργων τους.

Γράφουν οι δυο συγγραφείς στην εισαγωγή τους: «Στις αρχαίες τραγωδίες ανατέμνεται η ίδια η ζωή. Ο άνθρωπος, ως σύνθεση αντιθέσεων, παρουσιάζεται να υποφέρει, να χαίρεται, να ερωτεύεται, να μισεί, να καταριέται, να μετανιώνει, να συμπαραστέκεται, να παρατηρεί, να υπακούει, να αντιτάσσεται, να τιμωρεί, να τιμωρείται, να αδικεί, να αδικείται, να εύχεται, να επικαλείται, να ορκίζεται, να εκδικείται, να φιλοσοφεί. Κατά την ενασχόλησή µας µε τα κείμενα σκεφτήκαμε να ξεχωρίσουμε κάποιες από τις ωραιότερες “στιγμές” τους, δηλαδή τα λόγια που “μιλάνε” πέραν του μύθου κάθε τραγωδίας και που µας αγγίζουν και σήμερα σαν να µην έχει περάσει ούτε µια μέρα από τότε που γράφτηκαν. Ακόμα και μέσα από τα επιλεγμένα µόνο αποσπάσματα έχει την ευκαιρία ο αναγνώστης να προσεγγίσει τον τρόπο σκέψης όχι µόνο των τραγικών ποιητών αλλά και γενικά των αρχαίων Ελλήνων στην καθημερινότητά τους, να γνωρίσει τον πολιτισμό τους και να διαμορφώσει προσωπική άποψη για τη βιοθεωρία τους· σε κάθε περίπτωση θα προβληματιστεί, θα εκπλαγεί από την καθαρότητα της σκέψης, αλλά και θα συγκινηθεί από την αλήθεια του περιεχομένου».

Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος στο προλογικό του σημείωμα με τον τίτλο «Λουτρό παιδείας» σημειώνει μεταξύ άλλων: «Ένα σημαντικό εργαλείο για την εκπαίδευση, τον Τύπο, την υπαλληλία, τη δικαιοσύνη...Το έξοχο αυτό ανθολόγιο ενισχύει την άποψη πως οι τραγικοί ήταν ανατόμοι της ανθρώπινης ψυχής, σκέψης και δράσης και µας προσφέρουν διεξόδους στα αδιέξοδα και πόρους στην απορία του βίου».

 

Tζόναθαν Στόουκς

Ο έξυπνος οδηγός για την Αρχαία Ελλάδα. Εγχειρίδιο για χρονοταξιδιώτες

Εκδόσεις Ψυχογιός

Αθήνα 2019, σελ. 152

Ο Tζόναθαν Στόουκς είναι πρώην δάσκαλος και νυν σεναριογράφος στο Χόλιγουντ. Εμπνεύστηκε τη σειρά «Εγχειρίδιο για χρονοταξιδιώτες», που προς το παρόν έχει δύο τόμους: Έξυπνο οδηγό για την Αρχαία Ελλάδα και Έξυπνο οδηγό για την Αρχαία Ρώμη. Στους οδηγούς αυτούς το χιούμορ συναντά τη μυθοπλασία. Διαβάζουμε σχετικά: Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι ο πιο σημαντικός ταξιδιωτικός οδηγός στην Ιστορία - το ξέρουμε γιατί τσεκάραμε όλη την Ιστορία. Πού αλλού μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σε συνηθισμένες τουριστικές ερωτήσεις, όπως: Πού μπορώ να βρω έναν αξιοπρεπή χιτώνα χωρίς να ξοδέψω μια περιουσία; Πού μπορώ να αγοράσω φτηνά εισιτήρια θεάτρου στην αρχαία Αθήνα; Τι κάνω αν μου επιτεθεί στρατός πέντε εκατομμυρίων Περσών;

Αυτός ίσως είναι ο μόνος ταξιδιωτικός οδηγός στον κόσμο που μπορεί να σας συστήσει τους Έλληνες θεούς, να σας μάθει πώς να εκπαιδεύεστε δίπλα σε Σπαρτιάτες πολεμιστές και να σας πει πού θα βρείτε χαμένους αρχαίους θησαυρούς!

Τρίτη, 12 Μαρτίου 2019 15:10

ΛΕΣΒΙΑΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

Νίκος Ανδρίκος

Οι λαϊκοί δρόμοι στο Μεσοπολεμικό αστικό τραγούδι

Σχεδίασμα λαϊκής τροπικής θεωρίας

Εκδόσεις Τόπος

Αθήνα 2018, σελ. 280

 

Το νέο βιβλίο του συμπατριώτη μας, Επίκουρου καθηγητή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Νίκου Ανδρίκου, χωρίζεται σε δύο μέρη με τους παρακάτω τίτλους: Γενικές αρχές λαϊκής τροπικής θεωρίας, Οι λαϊκοί δρόμοι στο Μεσοπολεμικό αστικό τραγούδι.

Για το περιεχόμενο διαβάζουμε στον πρόλογο: Η βασική προβληματική, η οποία διέπει κατά κύριο λόγο το εγχείρημα της συγγραφής του παρόντος βιβλίου σχετίζεται με το ζητούμενο της διαχείρισης του φαινομένου της αστικής-λαϊκής μουσικής δημιουργίας με έναν τρόπο αυστηρά θεωρητικό αλλά και παράλληλα γόνιμα λειτουργικό. Έτσι, πέραν από την καθ’ εαυτή επιστημονική-μουσικολογική υφή του, το βιβλίο φέρει και μία διάσταση αμιγώς πρακτική, καθώς κάλλιστα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μία ευμέθοδη θεωρητική σύνοψη ή ως διδακτικό εγχειρίδιο αναφορικά με την εκμάθηση της αστικής-λαϊκής μουσικής του Μεσοπολέμου. Συγκεκριμένα, εξετάζονται αναλυτικά όλα τα επιμέρους φαινόμενα τα οποία κατατάσσονται στο σύστημα των Λαϊκών Δρόμων, και ορίζονται τα βασικά δομικά χαρακτηριστικά τους, τα οποία άλλωστε και τεκμηριώνονται μέσω παραπομπών σε αντίστοιχες ρεπερτοριακές περιπτώσεις με τη χρήση εποπτικών μέσων. Γίνεται, επίσης, λόγος για ζητήματα τροπικής συμπεριφοράς, μελωδικής ανάπτυξης, φαινομένων ιδιωματισμού, ενώ ακροθιγώς παρουσιάζονται και οι βασικές αρχές του κάθε δρόμου σε επίπεδο αρμονικής διαχείρισής του. Για τις περιπτώσεις Λαϊκών Δρόμων που συναντάται αντίστοιχο τους παράλληλο στον χώρο του οθωμανικού makam ή είναι συχνή η διαχείρισή τους στο πλαίσιο της δισκογραφίας των 78 στροφών κατά τα ala turca αισθητικά πρότυπα, γίνεται ειδική μνεία μέσω ανάλυσης των επιμέρους διαστηματικών, υφολογικών και τεχνικών ιδιαιτεροτήτων που συνοδεύουν τις εν λόγω περιπτώσεις.

Στο βιβλίο εμπεριέχονται 70 και πλέον πρωτότυπες καταγραφές στο πεντάγραμμο μεσοπολεμικών αστικών τραγουδιών με παράλληλη λεπτομερή μορφολογική-τροπική ανάλυσή τους. Το συγκεκριμένο ρεπερτοριακό corpus, σε συνδυασμό με την αντίστοιχη θεωρητική του διαχείριση, θα μπορούσε αναμφίβολα να λειτουργήσει ως αφορμή και σημείο αναφοράς ειδικά στο πεδίο της διδακτικής διαδικασίας που αφορά στη μελέτη και την επιτελεστική αποτύπωση της αστικής-λαϊκής μουσικής της Μεσοπολεμικής περιόδου.

 

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΒΙΒΛΙΑ

Πόπη Κλειδαρά

Λόγια της άμμου

(ποιήματα)

Εκδόσεις Πηγή

Αθήνα 2019, σελ. 67

Δια-λογος

Επετηρίδα Φιλοσοφικής Έρευνας (Διευθυντής έκδοσης: Δημήτρης Λαμπρέλλης)

Τεύχος 8ο /2018

Εκδόσεις Παπαζήση, σελ. 300

 

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ-ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

Φιλοτελική Λέσβος, τεύχος 271/ Οκτ.-Δεκ. 2018

Αγιάσος, τεύχος 228/ Νοέ.-Δεκ. 2018

Σκαμιά, φύλλο 187/ Οκτ.-Δεκ. 2018

Πλατεία, τεύχος 1/ Μυτιλήνη, Φεβρουάριος 2019, Freepress έκδοση της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης «Ενημέρωση»

Πέμπτη, 07 Μαρτίου 2019 15:04

Τα βιβλία ΠΑΙΖΕΙ

Μιχάλης Κατσαρός

Μείζονα Ποιητικά

(Επιμέλεια: Άρης Μαραγκόπουλος)

Εκδόσεις Τόπος

Αθήνα 2018, σελ. 220

 

Ο Μιχάλης Κατσαρός (1920-1998) υπήρξε ένας από τους πιο επιδραστικούς ποιητές του εικοστού αιώνα στη νεοελληνική λογοτεχνία - εκπρόσωπος της λεγόμενης Α’ μεταπολεμικής γενιάς. Στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές της ΕΠΟΝ, του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Συνελήφθη από τους Γερμανούς και υπέστη βασανιστήρια. Το 1945 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Οι τρεις μείζονες συλλογές του Μεσολόγγι (1949), Κατά Σαδδουκαίων (1953) και Οροπέδιο (1957) προκάλεσαν αίσθηση όταν πρωτοεκδόθηκαν αλλά και αντιδράσεις από τη μεριά της αριστεράς, λόγω του ελευθεριακού, αντισταλινικού περιεχομένου της δεύτερης συλλογής.

Ο ποιητής για μεγάλο διάστημα, αφενός, λόγω της απομόνωσής του από τους κύκλους των αριστερών διανοούμενων και, αφετέρου, λόγω προβλημάτων υγείας, έχασε την επαφή με το αναγνωστικό κοινό του. «Ανακαλύφθηκε» ξανά στη διάρκεια της δικτατορίας, στα πενήντα τρία του, στον βαθμό που τα ποιήματά του άρχισαν να ενθουσιάζουν και να εμπνέουν την αντιστασιακή νεολαία της εποχής.

Έκτοτε το έργο του δεν έπαψε να διαβάζεται και να κρίνεται (βλ. σχετικά αφιερώματα περιοδικών: Αντί [τ. 1, Μάιος 1972, σ. 51-53]· Οδός Πανός [τ. 103-104, Μάιος-Αύγ. 1999, σ. 3-75]· Νέο Επίπεδο [τ. 31, Φεβ. 2000, σ. 3-31]· Διαβάζω [τ. 493, Φεβ. 2009, σ. 86-112]· Οροπέδιο [τ. 13, Χειμ. 2013, σ. 71-179]· Τριφυλιακή Εστία [τ. 21, 2015, σ. 6-94]).

Είχε παντρευτεί τη ζωγράφο Κούλα Μαραγκοπούλου. Τα ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχουν μελοποιηθεί από γνωστούς Έλληνες συνθέτες (Μίκη Θεοδωράκη, Γιάννη Μαρκόπουλο, Αργύρη Κουνάδη, Θανάση Γκαϊφύλλια, Αλέξη Νασάκη).

Τα παραπάνω είναι από τη νέα πολύ ενδιαφέρουσα και πολύ χρήσιμη έκδοση με το ποιητικό έργο του Μιχάλη Κατσαρού, που επιμελήθηκε ο Άρης Μαραγκόπουλος. Τα «Μείζονα Ποιητικά» περιλαμβάνουν το πιο γνωστό, σχολιασμένο και πολλαπλώς διαβασμένο έργο του ποιητή, δηλαδή τις τρεις συλλογές του Μεσολόγγι (1949), Κατά Σαδδουκαίων (1953), Οροπέδιο (1957).

Το πρόσθετο ενδιαφέρον όμως σε αυτή την έκδοση είναι ότι περιλαμβάνει ικανό αριθμό ποιημάτων που εντοπίστηκαν μετά τον θάνατο του ποιητή στο Αρχείο του και που -αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο- αποκαλύπτουν στον αναγνώστη υφολογικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά που παραπέμπουν ευθέως στις τρεις μείζονες συλλογές του.

Τα περισσότερα από αυτά τα ποιήματα του Αρχείου είτε έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικές εκδόσεις, είτε παρέμεναν ως τώρα ανέκδοτα, είτε δεν έχουν ποτέ θησαυριστεί. «Ό,τι συγκροτεί το χαρακτηριστικό ύφος του Μιχάλη Κατσαρού η ειρωνεία, η σάτιρα, η υπαινικτική γραφή, η κατάτμηση και η εναλλαγή των εικόνων, η αποστασιοποίηση του αφηγητή, η επιβλητική προβολή του ως οραματιστή, η ελευθεριακή, ριζοσπαστική του στάση απέναντι στην Εξουσία, το μειδίαμα με το οποίο σταθερά αισθάνεται ο αναγνώστης ότι ο ποιητής μορφάζει πίσω από κάθε στίχο, όλα αυτά τα στοιχεία, για τα οποία έχει εκτενώς μιλήσει η κριτική διακρίνει κανείς πού εύκολα στα ποιήματα που καταγράφονται στο Β’ μέρος του τόμου» γράφει ο επιμελητής στον πρόλογό του.

Πολύ όμορφο και το κείμενο του γιου του Μιχάλη Κατσαρού, Στάθη, με τον τίτλο «Εν είδει βιογραφίας».

Σελίδα 2 από 15
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top