FOLLOW US
Παναγιώτης Σκορδάς

Παναγιώτης Σκορδάς

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018 16:46

Λεσβιακό βιβλίο

Αθανάσιος Κίζος

Ανάπτυξη υπαίθρου. Έννοιες, πρακτικές και πολιτικές

Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη 2018, σελ. 280

 

Η ύπαιθρος και η ανάπτυξη της υπαίθρου αναφέρονται τακτικά σε ακαδημαϊκές και μη συζητήσεις, χωρίς όμως τις περισσότερες φορές να είναι απόλυτα ξεκάθαρο «τι είναι» η ύπαιθρος και τι η «ανάπτυξη» της. Ακόμη και έπειτα από παραπάνω από έναν αιώνα σταθερής πληθυσμιακής συρρίκνωσης σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες, ο πληθυσμός της υπαίθρου σε όλο τον κόσμο συνεχίζει να μειώνεται σταθερά. Από την άλλη πλευρά όμως, η συμβολική σημασία της υπαίθρου ως χώρου συνδεδεμένου με έννοιες όπως «παράδοση» αυξάνεται. Την ίδια στιγμή, με την ύπαιθρο και την ανάπτυξη της σχετίζονται και φαινόμενα όπως η αύξηση της ζήτησης «τοπικών», «αυθεντικών» και «ποιοτικών» προϊόντων, η αύξηση της 2ης κατοικίας, αλλά και της κατοικίας έξω από τον κύριο αστικό ιστό, νέες μορφές τουρισμού και δραστηριοτήτων στην «εξοχή». Αλλά και η μείωση του αριθμού των επαγγελματιών αγροτών και οι πολιτικές για τους αγρότες και την ανάπτυξη στην ύπαιθρο.

Αυτά είναι ορισμένα από τα ερωτήματα που απασχολούν το βιβλίο «Ανάπτυξη Υπαίθρου: Έννοιες, Πρακτικές και Πολιτικές» του Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Αθανάσιου Κίζου, που επιχειρεί να προσφέρει μια γεωγραφική σύνθεση και να συμπεριλάβει τη φυσική και ανθρώπινη γεωγραφία των φαινομένων αυτών. Οι αναγνώστες και αναγνώστριες θα γνωρίσουν τα πολλαπλά περιεχόμενα της έννοιας της υπαίθρου και των αναγνώσεων της από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, το τι σημαίνει τελικά «ανάπτυξη» της υπαίθρου, αλλά και έναν πρακτικό «οδηγό» όταν διαβάζουν προγράμματα ανάπτυξης της υπαίθρου ή καλούνται να σχεδιάσουν τέτοια προγράμματα ή να τα εφαρμόσουν.

Ο Θανάσης Κίζος είναι γεωπόνος με μεταπτυχιακές σπουδές στην περιβαλλοντική πολιτική και Καθηγητής του μαθήματος «Γεωγραφία της Υπαίθρου», στο τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στη Μυτιλήνη.

 

 

Σπύρος Καράβας

Οι Μακεδονίες των άλλων: το μαχαίρι της Ιστορίας και οι νομοτέλειες της Γεωγραφίας

Μικρό ανθολόγιο 1912-1992

Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα 2018, σελ. 201

 

Πόσο «ανύπαρκτες» υπήρξαν οι Μακεδονίες των άλλων έως την καμπή του 1991 και τον εθνικιστικό παροξυσμό που ακολούθησε; Και εκεί όπου έκαναν την εμφάνισή τους, ποιό περιεχόμενο -γεωγραφικό, ιστορικό, διοικητικό ή «φυλετικό»- τους αποδιδόταν; Σε ανάλογα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η μελέτη του Σπύρου Καράβα, ιχνηλατώντας την προϊστορία της διαδεδομένης πεποίθησης περί της μίας και αποκλειστικά ελληνικής Μακεδονίας σε ό,τι θεωρείται πως έχει τροφοδοτήσει τη γενική παιδεία του εγγράμματου κοινού: στα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας και Γεωγραφίας, στις εγκυκλοπαίδειες και στη συναφή ελληνόγλωσση βιβλιογραφία των χρόνων 1912-1992. Από το μικρό ανθολόγιο αναδεικνύεται ότι τα τεκμήρια αυτά, τα κείμενα και οι χάρτες, παρ’ όλες τις αποσιωπήσεις και τις αντιφάσεις, είτε την ανιστορικότητα που σε πολλές περιπτώσεις καλλιεργούν, δίνουν χώρο στις «Μακεδονίες των άλλων». Αλλού θα πρέπει να αναζητηθούν η προέλευση και οι σκοπιμότητες για τις στρεβλώσεις, τις εμμονές και τα βαρίδια που εξακολουθούν να επιβιώνουν στις συλλογικές αντιλήψεις και νοοτροπίες.

Ο Σπύρος Καράβας γεννήθηκε στη Χίο το 1954. Σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο Lumière, Lyon 2 της Γαλλίας. Από το 1990 διδάσκει στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα και οι δημοσιεύσεις του επικεντρώνονται κυρίως στον ελληνικό αλυτρωτισμό, το μακεδονικό ζήτημα και την ιστοριογραφία του.

Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018 16:19

Τα βιβλία παίζει

Μαρίζα Ντεκάστρο

2651 Ημέρες δικτατορίας. 21 Απριλίου 1967-24 Ιουλίου 1974

Εικόνες: Βασίλης Παπαγεωργίου

Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2018, σελ. 87

Η δικτατορία κράτησε 2651 ημέρες! Το βιβλίο αρχίζει την 21η Απριλίου 1967 που η συγγραφέας πήγαινε στη Β’ Γυμνασίου και τελειώνει στις 24 Ιουλίου 1974 που έπεσε η χούντα και είχε πλέον ενηλικιωθεί. Είναι ένα βιβλίο αναμνήσεων από τη ζωή των νέων εκείνα τα χρόνια, δικών της αναμνήσεων, των συμμαθητών και των μετέπειτα φίλων της. Είναι για όλα εκείνα που σημάδεψαν τους νέους και τους άλλαξαν, τις καθημερινές εμπειρίες, την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα και τα διεθνή γεγονότα της κάθε χρονιάς που τους επηρέασαν.

Παρουσιάζοντας το βιβλίο στο ηλεκτρονικό περιοδικό «Ο αναγνώστης» η Αγγελική Γιαννικοπούλου ανάμεσα στα άλλα γράφει: «Το βιβλίο 2651 Ημέρες Δικτατορίας αποτελεί ένα κράμα ατομικής και συλλογικής μνήμης. Γι’ αυτό και η ειδολογική του κατάταξη δεν είναι ιδιαίτερα απλή, καθώς είναι συγχρόνως ένα βιβλίο γνώσης με σαφώς πληροφοριακό χαρακτήρα, και μια τυπική προσωπική μαρτυρία που αιχμαλωτίζει τον αντίκτυπο των ιστορικών εξελίξεων στη ζωή της γράφουσας. Γι’ αυτό και το κείμενο παλινδρομεί ανάμεσα στο τρίτο πρόσωπο που απαιτεί η απρόσωπη, αντικειμενική, παρουσίαση των γεγονότων και την πρωτοπρόσωπη αφήγηση με την οποία εκτίθενται οι βιωμένες προσωπικές εμπειρίες. Και μέσα από αυτή τη διττή διάρθρωση, καταγραφή και αφήγηση, το κείμενο καταφέρνει συγχρόνως να πληροφορεί και να συγκινεί τον αναγνώστη που, ενώ παρακολουθεί τα γεγονότα από μακριά, συνάμα εμπλέκεται συναισθηματικά σε αυτά. Οι δύο γραφές μεταφέρουν στο χώρο του βιβλίου αυτό που πάντα ήταν η Ιστορία: στυγνή ακολουθία γεγονότων, αλλά και χειροπιαστές αλλαγές στη ζωή των απλών ανθρώπων».

 

 

Έλσα Μυρογιάννη

Το όνειρο του Ιωάννη

Εικονογράφηση: Ευαγγελία Γουτιάνου

Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 2018, σελ. 41

Η Έλσα Μυρογιάννη, εξαιρετική φιλόλογος και συγγραφέας, σ’ αυτή τη μικρή μυθιστορηματική βιογραφία παρουσιάζει τον Ιωάννη Καποδίστρια: Κερκυραίο αριστοκράτη, Ευρωπαίο διπλωμάτη, Έλληνα πολιτικό, μια προσωπικότητα που άφησε το αποτύπωμά της πέραν των συνόρων. Από το οικογενειακό κτήμα στα Επισκοπιανά της Κέρκυρας, ο Ιωάννης Καποδίστριας βρέθηκε αρκετά νέος να σταδιοδρομεί ως διπλωμάτης στην Ευρώπη του Ναπολέοντα. Η μόρφωση, η πατρική επιρροή, η εμπειρία του στην Επτάνησο Πολιτεία οδήγησαν σε μια ζωή γεμάτη προκλήσεις. Ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη, υπηρέτησε μια τεράστια αυτοκρατορία, συνεργάστηκε ή συγκρούστηκε με τις μεγαλύτερες πολιτικές φυσιογνωμίες της εποχής του. Αλλά δεν ήταν ζωή χωρίς δυσκολίες: μακριά από την πατρίδα, συχνά χωρίς φίλους, με περιορισμένα μέσα και βαριές ευθύνες, αναγκάστηκε τελικά να εγκαταλείψει μια ζηλευτή σταδιοδρομία για λόγους προσωπικής και πολιτικής ηθικής. Μέχρι που εκλέχτηκε κυβερνήτης της ρημαγμένης Ελλάδας, μιας χώρας που γνώριζε μόνο από τα διαβάσματά του...

Το βιβλίο συμπληρώνει ένα εικονογραφημένο χρονολόγιο. Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού και νέους, και προσπαθεί να συνδυάσει τη γνωριμία με μια ιστορική φυσιογνωμία και τη μυθοπλασία.

Πέμπτη, 06 Δεκεμβρίου 2018 13:26

Τα βιβλία παίζει

Μιχάλης Ψημίτης

Κοινωνικά κινήματα στην καθημερινή ζωή.

Ταυτότητα, Αλληλεγγύη και Προεικόνιση σε Σύγχρονες «Κοσμοπολίτικες Κοινότητες»

Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη 2017, σελ. 427

 

Ο Μιχάλης Ψημίτης είναι καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Σπούδασε σε Ιταλία, Γαλλία και Ελλάδα. Τα τρέχοντα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται σε ζητήματα σχετικά με τις μορφές συλλογικής δράσης, με έμφαση στα νέα κοινωνικά κινήματα και τις διαδικασίες συγκρότησης πολιτισμικών ταυτοτήτων στις σύγχρονες μεταβιομηχανικές κοινωνίες.

Αυτό το βιβλίο αναγνωρίζει την ανάγκη να επανασυνδεθεί η θεωρία με την εμπειρία υπό το φως των σύγχρονων εξελίξεων, προκειμένου να επανεξεταστούν με κριτικό τρόπο ορισμένες από τις βασικές όψεις της θεωρίας των κοινωνικών κινημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, επιχειρεί να προσεγγίσει τα κινήματα υπό το φως των εξελίξεων που πυροδοτεί τα τελευταία χρόνια η νεοφιλελεύθερη επίθεση παγκοσμίως. Ασφαλώς, υπάρχουν πολλά και μεταξύ τους διαφορετικά κινήματα που εντάσσονται στην προσπάθεια υπεράσπισης στοιχειωδών δικαιωμάτων τα οποία παραβιάζονται βάναυσα και καθημερινά ανά τον κόσμο. Όμως αυτό που εδώ ενδιαφέρει περισσότερο στα σύγχρονα κινήματα είναι οι «προεικονιστικές πολιτικές», εκείνες που ριζώνουν σε συγκεκριμένους τόπους και επανεδαφικοποιούν τις μορφές αντίστασης στον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό, τα κινήματα που εμφανίζονται ως ιδιόμορφος υβριδικός συνδυασμός κοινοτικής οργάνωσης και κοσμοπολίτικης δράσης. Επομένως, υποστηρίζεται η επιστημονική και πολιτική σημασία της ανάλυσης και κατανόησης των «προεικονιστικών κινημάτων», δηλαδή εκείνων των ειδικών και ριζοσπαστικών μορφών συλλογικής δράσης που επιχειρούν, εν τη πράξει και μέσα από συλλογικά πειραματικά εγχειρήματα της καθημερινότητας, να προεικονίσουν παραδειγματικά στο παρόν την κοινωνική συμβίωση του μέλλοντος.

 

Μίκης Θεοδωράκης - Κώστας Γουλιάμος

Στη διαλεκτική της αρμονίας

Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2018, σελ. 89

 

Ο Μίκης Θεοδωράκης, όπως δεν τον έχουμε ξανακούσει ή διαβάσει, σε μια εκ βαθέων συζήτηση με τον πρύτανη του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου Κώστα Γουλιάμο.

Με αναφορές σε κοινωνικά και καλλιτεχνικά κινήματα, σε μεγάλα πνεύματα και φιλοσοφικά ρεύματα, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι δύο συνομιλητές αναζητούν μέσα από τη διαλεκτική της αρμονίας, το «μονοπάτι προς το μέλλον» σε όλες τις πτυχές του βιόκοσμου. Όπως σημειώνει στο βιβλίο ο μεγάλος μας συνθέτης, «σήμερα με τη επικράτηση της λογικής επί της ψυχής οδηγηθήκαμε στο χάος. Όμως πλησιάζει η ώρα της ψυχής. Ψυχή είναι η ιδιότητα του ανθρώπου να γεννά πνευματικά έργα χάρη στα οποία νικά τον θάνατο».

Στη «Διαλεκτική της αρμονίας» κυριαρχεί, όχι μόνο στη συζήτηση αλλά και σε όλα τα επιμέρους κεφάλαια, το αναλυτικό-κριτικό και αντικομφορμιστικό πνεύμα και, παράλληλα, η συμπαντική κοσμοθεωρία του Μίκη Θεοδωράκη, με επίκεντρο την έννοια της Μοναδικότητας: Η «μετάβαση από τη Διαφορετικότητα στη Μοναδικότητα» του Μίκη, γράφει στο επίμετρο του βιβλίου ο Κ. Γουλιάμος, «γίνεται ένα ευάγωγο κίνημα». Έχει μια κινηματική ιδιότητα που -κατά τον πρύτανη του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου- συνδέεται με τη «λογική της φαντασίας».

Και οι δύο πάντως συγγραφείς στη «Διαλεκτική της αρμονίας» θεωρούν πως μουσική, φιλοσοφία, καθημερινότητα, πολιτική και, γενικά, όλες οι εκφάνσεις του πνευματικού, πολιτισμικού και κοινωνικού βίου συνδέονται με τον λόγο. Ειδικότερα, ο Κ. Γουλιάμος αναφέρεται στην πολυτροπική αρμονία του μεγάλου μας συνθέτη, πιστεύοντας πως «με την αναζήτηση της αρμονίας, η Ηθική -ως αντίληψη και ως πράξη-, αποτελεί ενιαίο σύνολο. Είναι πεποίθηση και ταυτόχρονα ευθύνη».

Πέμπτη, 06 Δεκεμβρίου 2018 13:21

Λεσβιακό βιβλίο

Νίκος Σαραντάκος

Η γλώσσα έχει κέφια.

Χαμογελαστή περιπλάνηση στα τοπία της γλωσσικής ελαφρότητας

Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2018, σελ. 295

Είναι αλήθεια ότι υπάρχει αρχαία ελληνική φράση μόνο με φωνήεντα; Πού βρίσκεται η θρυλική Νομανσλάνδη; Από πού πάνε για το Παλιοκατσικόρεμα; Πότε έζησε ο περίφημος βιολιστής Ροβιόλης; Τι είναι τα παντογράμματα και σε τι διαφέρουν από τα λιπογράμματα; Μπορείτε να φτιάξετε μια λέξη με έξι Υ; Ποιος μεγάλος ποιητής αγαπούσε πολύ τις ομοιοκαταληξίες με ομόηχες λέξεις; Σε ποιο μέρος κατοικούν οι Σούρδοι; Ποια είναι η μεγαλύτερη ελληνική λέξη και τι σημαίνει; Γιατί λέμε ψιλόν το ύψιλον και το έψιλον; Πού γεννήθηκε ο Δαίμονας του τυπογραφείου; Πού βρίσκεται η Μποχαλία; Ποιος πρωθυπουργός έπεσε θύμα γλωσσικού μύθου;

Η απάντηση σε αυτά και σε πολλά ακόμα ερωτήματα βρίσκεται στο βιβλίο του Νίκου Σαραντάκου, όμως ο βασικός στόχος του συγγραφέα δεν είναι να διδάξει, όσο, κυρίως, να τέρψει, αφού ήδη από τον τίτλο ισχυρίζεται πως «Η γλώσσα έχει κέφια». Πράγματι, ενώ η μελέτη της γλώσσας μπορεί να αποδειχτεί συναρπαστική και να χαρίσει πολλές συγκινήσεις, στο μυαλό πολλών έχει συνδεθεί με τη βαρετή αναδίφηση σκονισμένων λεξικών ή τη σχολαστική επιμονή σε λεπτές διαφορές, για να μην πούμε για τη λαθοθηρική άσκηση εξουσίας.

Κι όμως, η γλώσσα κρύβει μέσα της άφθονα τερπνά, ευτράπελα, διασκεδαστικά και αστεία σημεία και φαινόμενα, που μπορούν να χαρίσουν όχι απλώς σποραδικά χαμόγελα αλλά και βροντερό γέλιο. Έμπειρος ταξιδιώτης στο βασίλειο της γλώσσας, ο Νίκος Σαραντάκος θα είναι ο ξεναγός σας σε μια χαμογελαστή περιπλάνηση στα τοπία της γλωσσικής ελαφρότητας. Μέσα από 40 κεφάλαια, θα γνωρίσετε μερικά από τα πιο αστεία, ευτράπελα, πνευματώδη και παιγνιώδη γλωσσικά στιγμιότυπα, θα εντυπωσιαστείτε από κάθε λογής αλλόκοτα και εξωτικά γλωσσικά ρεκόρ, θα διασκεδάσετε αλλά και θα προβληματιστείτε με λάθη, παρακούσματα και γλωσσικές παρεξηγήσεις. Κυρίως όμως, και αυτή είναι η βασική φιλοδοξία του συγγραφέα, θα γελάσετε!

Ο Νίκος Σαραντάκος γεννήθηκε το 1959 στην Αθήνα. Γονείς του είναι ο χημικός μηχανικός και συγγραφέας Δημήτρης Σαραντάκος, Μυτιληνιός με καταγωγή από τη Μάνη και η Αγγελική Πρωτονοτάριου, χημικός και ποιήτρια με το λογοτεχνικό όνομα Κική Σαραντάκου. Έχει πτυχίο της σχολής Χημικών Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Αγγλικής Φιλολογίας. Εργάζεται στο μεταφραστικό τμήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ζει στο Λουξεμβούργο. Έχει εκδώσει δυο τεχνικά εγχειρίδια, δύο συλλογές διηγημάτων, δύο δοκίμια, πολλές μεταφράσεις, αρκετά βιβλία για τη γλώσσα, και εγχειρίδια για το μπριτζ στην αγγλική και γαλλική γλώσσα. Διατηρεί ένα πολύ ενδιαφέρον καθημερινό ιστολόγιο, κυρίως με γλωσσικά και φιλολογικά, αλλά συχνά και πολιτικά θέματα. Έχει δημιουργήσει ηλεκτρονική βιβλιοθήκη με κείμενα της ελληνικής λογοτεχνίας, διαθέσιμη στο διαδίκτυο.

Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2018 13:15

Τα βιβλία παίζει

Felix Chartreux, Maud Chirio, Vincent Lemire, Eugenia Palieraki
Επαναστάσεις. Όταν οι λαοί γράφουν ιστορία
Μετάφραση: Ιωάννης Καυκιάς
Εκδόσεις Διόπτρα, Αθήνα 2018, σελ. 312

Το βιβλίο, γραμμένο από σύγχρονους ιστορικούς, είναι μια διεθνής αλλά και μοναδική προσέγγιση που σκιαγραφεί μερικές από τις κυριότερες επαναστάσεις, οι οποίες σημάδεψαν την παγκόσμια πολιτική ιστορία. Σε κάθε κεφάλαιο αναλύονται οι παράμετροι, οι ιδιαιτερότητες και τα κοινά χαρακτηριστικά αυτών των κινημάτων.
Από την κατάληψη της Βαστίλλης στην εγκαθίδρυση της Παρισινής Κομμούνας, από τα σοβιέτ της Πετρούπολης στην είσοδο των Μπαρμπούδος στην Αβάνα, από την Άνοιξη των Λαών στις διαδηλώσεις της πλατείας Ταχρίρ… Από τον 17ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας, επαναστάσεις διαδέχονται η μία την άλλη σε όλες τις ηπείρους. Με σύντομο, περιεκτικό και εκλαϊκευμένο τρόπο, αναδεικνύονται οι ιδέες, τα επαναστατικά σύμβολα, οι τακτικές, τα συνθήματα αλλά και η αλληλεπίδρασή τους. Ένα πανόραμα των επαναστάσεων, ένα άλμα στο παρελθόν των τελευταίων τεσσάρων αιώνων, για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς, πότε και γιατί οι λαοί ξεσηκώνονται ώστε να γράψουν ιστορία!


Αμπδόν Ουμπίδια
Τερπινοήσεις. Ιστορίες φαντασίας και ουτοπίας
Εισαγωγή: Μαρία Μελαδάκη, Επιμέλεια: Δήμητρα Παπαβασιλείου
Εκδόσεις Ροές, Αθήνα 2018, σελ. 114

Κατασκευαστές αληθειών, εικονικές ψυχές, εραστές που ξαναγίνονται νέοι, μουσική χωρίς ήχους, ρολόγια που δεν περιορίζονται στη μέτρηση του χρόνου, συσκευές που αναπαράγουν τις αναμνήσεις, μια επανάσταση που θα ξεκινήσει από την τρίτη ηλικία... Οι «Τερπινοήσεις» είναι μια συλλογή «cult» διηγημάτων φανταστικής λογοτεχνίας, όπου τα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνολογίας δίνουν την αφορμή στον Αμπδόν Ουμπίδια, συγγραφέα από τον Ισημερινό, να σκύψει πάνω από τον άνθρωπο και τα ζητήματα που τον απασχολούν από καταβολής κόσμου: ζωή, έρωτας, ανθρώπινη ύπαρξη, θάνατος... Σύγχρονος συνεχιστής της λατινοαμερικάνικης παράδοσης του φανταστικού (Μπόρχες, Κασάρες, Κορτάσαρ), άλλοτε με ειρωνική και χιουμοριστική διάθεση κι άλλοτε μελαγχολικός ή προβληματιζόμενος, ο Ουμπίδια συνδυάζει στιγμιότυπα της πεζής καθημερινότητας με καταστάσεις «εξωπραγματικές» ή ουτοπικές - για να προτείνει στον άνθρωπο διέξοδο από την πραγματικότητα που τον καταδυναστεύει, για να τον καταστήσει κύριο του εαυτού του.
Robin Sharma
Για μια υπέροχη ζωή. 101 συμβουλές για αν απογειώσετε καριέρα και προσωπική ζωή
Μετάφραση: Παναγιώτης Δρεπανιώτης
Εκδόσεις Διόπτρα, Αθήνα 2018, σελ. 222

Ένας εξαιρετικά αποτελεσματικός και πρακτικός οδηγός που θα παρακινεί τους αναγνώστες να φτάσουν στην κορυφή, τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική τους ζωή από τον συγγραφέα του βιβλίου «Ο Μοναχός που πούλησε τη Ferrari του». Ο Robin Sharma μοιράζεται προτείνει τρόπους για να πραγματώσει ο καθένας τις βαθύτερες επιθυμίες του, αλλά και όσα τον καθιέρωσαν ως τον κορυφαίο σύμβουλο επιτυχίας.

Τρίτη, 27 Νοεμβρίου 2018 12:40

Λεσβιακό βιβλίο

Βαγγέλης Παππάς

Ο αχμάκης

μυθιστόρημα

Εκδόσεις Εν πλω, Αθήνα 2018, σελ. 681

 

Ο Βαγγέλης Παππάς γεννήθηκε το 1976 στον Πειραιά. Προτού εισέλθει ως επιτυχών στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στη Θεσσαλονίκη το 1995, είχε ήδη σπουδάσει τέσσερα έτη Βυζαντινή Τέχνη κοντά στους μεγαλύτερους εν ζωή δασκάλους. Από την Σχολή Καλών Τεχνών αποφοίτησε το 2002 και κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας δημιούργησε το περίφημο Μουσείο του Ρούπελ στο Πετρίτσι Σερρών. Στη συνέχεια έλαβε μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις και μέχρι σήμερα έχει στήσει 9 ατομικές εκθέσεις, με έργα του σε Ελλάδα κι εξωτερικό, ενώ από το 2008 δημιούργησε το Εικαστικό Εργαστήριο της ARTe, έναν πραγματικό χώρο πολιτισμού στο κέντρο της Αθήνας. Το 2014 δημοσίευσε το πρώτο του βιβλίο «Το συναξάρι του Μεγαλομάρτυρα Αθανάσιου Διάκου»( εκδόσεις Παρρησία).

Πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε το νέο του μυθιστόρημα με τον τίτλο «Ο αχμάκης» και θέμα τη ζωή και το έργο του Θεόφιλου. Χωρισμένο σε 15 κεφάλαια παρακολουθεί ο μεγάλο μας ζωγράφο από τα παιδικά του χρόνια μέχρι την «αποθέωσή του».

Παραθέτω ένα απόσπασμα ως μικρό δείγμα γραφής:

«Μολαταύτα ένα πρωινό, εντελώς απροειδοποίητα, η φωνή μέσα του λαγάρισε· γίνηκε ξεκάθαρη και ο απόηχος της κυμάτισε απευθείας στην καρδούλα του· «...ο χρόνος μου εδώ πέρα τελεύει, βιάζουμαι να σου πω ό,τι έχω να σου πω, κι εσύ, μαθές, επείγει να ξυπνήσεις, να σηκωθείς και ν αγοράσεις τα ναύλα σου για την Ελλάδα...».

«Η ψυχή του Μεγαλέξανδρου», συλλογίστηκε μονομιάς ξαφνιασμένος, «τ' αηδονάκι που χα δει καπότες όνειρο! Να φύγω, να πάω στην Ελλάδα... μα γιατί;».

Σηκώθηκε αργά απ’ το κλινάρι του μπαϊλντισμένος, και κίνησε ξυπόλυτος να ξεμανταλώσει το σαρακοφαγωμένο παραθυρόφυλλο του. Για μια ζωή, αυτή ήταν πάντοτε η πρώτη του κίνηση άμα ξυπνούσε, χειμώνα-καλοκαίρι· ακόμα κι αν είχε βαρύ χιονιά και κρύο τάντανο· τ’ άνοιγε διάπλατα. Κλεφτοκοιτούσε μια στάλα έξω τον καιρό κι έπειτα έπαιρνε μια βαθιά γιομάτη ανάσα, λες και ρούφαγε λιμασμένα μες στα πνευμόνια του ολάκερη την πλάση και τα μυστικά της πνεύματα. Κείνο, όμως, το ξημέρωμα δεν πρόκαμε να ανοί­ξει τ' άλικο παραθυρόφυλλο- για μια στιγμή κοντοστάθηκε κι έμεινε κάμποση ώρα να κοιτά απαντικρύ του, ασάλευτος.

 

Εντελώς ξαφνικά, μέσ’ απ’ τα’ ασημοφώτιστα νέφη του μυα­λού του, είχε ξεπροβάλει καστρόχτιστος, αψεγάδιαστος, σωστός γίγαντας, ο Χαραλάμπης, ο σοφός τσοπάνης της Αμαλής· φωτόλουστος, λιόχαρος, χαμογελαστός. Κρατούσε το βοσκοράβδι του και η αρχοντιά του ακτινοβολούσε απ’ άκρη σ’ άκρη μες στο κεφαλάκι του Θεόφιλου. Και μόνο η παρουσία του έκαμε τα λόγια του να αναφτερουγίσουν και να ξεχυθούν παντού- τα λόγια που του ’χε πει τότε, απάνω στις πλαγιές της Αμαλής, τα ίδια εκείνα λόγια που τον παρότρυναν πριν από χρόνια να δραπετεύσει απ’ τη Λέσβο. «...συ, όμως, Θεόφιλε, είσ’ άλλου πράμα, συγνεφάκι, αλλά­ζεις διαρκώς μορφή, χουρεύ’ς λεύτερα, τραγουδάς λεύτερα, ζουγραφίζεις λεύτερα, κάμεις ό,τι σε κατέβ’, διαταγές παίρν’ς μονάχα απ’ τα’ς αγέρηδες κι από τουν ήλιου. Κι αυτό δεν είν’ λίγου πράμα, να σε χαρώ. Οπότε, σαν κινήσ’ κάποια μέρα μέσα σ’ η φωνή, άκου την, και φύγε. Απομακρύνσου «π’τ’ς μακελάρηδες της καρδιάς σ’. Άνοιξ’ τις φτερουγίτσες σ’ κι πέτα μακριά, όσο μακρύτερα μπορείς!...».

 

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Νίκος Σαραντάκος

Η γλώσσα έχει κέφια. Χαμογελαστή περιπλάνηση στα τοπία της γλωσσικής ελαφρότητας

Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2018, σελ. 295

 

Ντέπη Χατζηκαμπάνη; Ποτέ πια (ποίηση)

Πρόλογος: Ιάσωνας Σταυράκης

Εκδόσεις Ταξιδευτής, Αθήνα 2018, σελ. 51

Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2018 13:20

Τα βιβλία παίζει

Χ. Α. Χωμενίδης

Ο φοίνικας

Μυθιστόρημα

Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2018, σελ. 493

 

Εμπνευσμένος από τον έρωτα της Εύας Πάλµερ και του Άγγελου Σικελιανού -µα όχι προσηλωµένος στα αληθινά γεγονότα- ο Φοίνικας είναι το πιο φιλόδοξο έργο του Χωµενίδη.

Καλύπτει εβδομήντα σχεδόν χρόνια, από το 1860 έως το 1927. Κινείται από τα βοσκοτόπια της Πάρνηθας μέχρι τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα κι από το «μαύρο 1897» ίσαµε τους Βαλκανικούς Πολέμους, τη Μικρασιατική Καταστροφή, τη μεσοπολεμική Αθήνα, το Πήλιο, τους Δελφούς… Ένα πλήθος ιστορικών προσώπων -ή µυθιστορηµατικών αντανακλάσεών τους- παρελαύνει στις σελίδες του. Από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Κωστή Παλαµά, την Κυβέλη έως τον Κώστα Καρυωτάκη, τον λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο, τον Μάρκο Βαµβακάρη

Κυρίως όμως ο Φοίνικας δεν αφήνει ανέγγιχτο κανένα από τα μεγάλα, τα διαχρονικά ζητήματα. Την καταγωγή και την ταυτότητα του καθενός, τον έρωτα, τη γονεϊκότητα, τις ολισθηρές στροφές του βίου, την πίστη και την προδοσία, την αγωνία για ένα νόημα που θα υπερβαίνει τον θάνατο.

Ο φοίνικας, το εµβληµατικό πουλί που αιώνια καίγεται από την ίδια τη φωτιά του και αιώνια ξαναγεννιέται από τις στάχτες του, κυριαρχεί -έστω και αθέατος- από την αρχή του μυθιστορήματος. Και αποθεώνεται στο τέλος του.

 

 

Φιλομήλα Λαπατά

Ο διχασμός. Οι κόρες της Ελλάδας 2

Ιστορικό μυθιστόρημα

Εκδόσεις Ψυχογιός, Αθήνα 2018, σελ. 377

 

Η Φιλομήλα Λαπατά επιστρέφει με το δεύτερο μυθιστόρημα της ιστορικής τριλογίας «Οι κόρες της Ελλάδας», το οποίο έχει τίτλο «Οι κόρες της Ελλάδας 2 - Ο Διχασμός» και αναπαριστά μια γκραβούρα της Αθήνας του 1840-1875 σε ένα αυτοτελές, πολυπρόσωπο, απολαυστικό και απρόβλεπτο μυθιστόρημα πάνω στον διχασμό: εσωτερικό, πολιτικό, ερωτικό. Υπαρξιακοί προβληματισμοί, ηθικά διλήμματα και η αιώνια πάλη του Καλού με το Κακό γύρω από τις έννοιες της ταυτότητας, της πατρίδας και της οικογένειας.

Η κρίση που ξεσπά στο πολιτικό μέτωπο της Ελλάδας του 1843 και συνεχίζεται στα επόμενα χρόνια εισβάλλει και στην προσωπική ζωή μιας σπουδαίας οικογένειας της μετεπαναστατικής Αθήνας, με αποτέλεσμα η απόγονος Ελισάβετ Δούκα, φιγούρα ακριβοθώρητη, διάφανη όπως το υγρό στοιχείο, που είχε τη δύναμη με την αφτιασίδωτη ποιότητά της να βγάζει τους Αθηναίους από την καθημερινότητα, διχασμένη ερωτικά, να υποπέσει σε ένα μεγάλο «λάθος» το οποίο σημαδεύει ανεξίτηλα και με τραγικές συνέπειες τη ζωή πολλών προσώπων…

«Υπάρχουν κάτι στιγμές έσχατες, που αλλάζουν τη ζωή. Όχι μόνο τη δική σου, αλλά και όσων βρίσκονται γύρω σου. Και υπαίτιος είσαι εσύ. Κατόπιν, τίποτα δεν μπορεί να είναι το ίδιο.» γράφει χαρακτηριστικά η συγγραφέας.

Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2018 13:16

Λεσβιακό Βιβλίο

Κωνσταντίνα Βάκκα-Κυριαζή

Η Λεσβιακή Φάλαγγα. Ιστορία των προγόνων μας

Εκδόσεις Μύθος, Αθήνα 2018, σελ. 271

Η Κωνσταντίνα Βάκκα-Κυριαζή εδώ και πολλά χρόνια ασχολείται με την τοπική ιστορία της Λέσβου και ιδιαίτερα με την περίοδο της απελευθέρωσης του 1912. Εργασίες της έχουν δημοσιευτεί σε τοπικά περιοδικά και συλλογικές εκδόσεις.

Στο πρόσφατο βιβλίο της, μια εξαντλητική μελέτη για την «Λεσβιακή Φάλαγγα» διαβάζουμε στον πρόλογο: «Η Λεσβιακή Φάλαγγα συστάθηκε στη Νέα Υόρκη στις 31 Οκτωβρίου του 1912, αμέσως μετά την κήρυξη από την Ελλάδα του πολέμου με την Τουρκία. Ήταν ένα σώμα Λεσβίων εθελοντών αποτελούμενο από 210 άντρες οι οποίοι στρατολογήθηκαν με σκοπό να απελευθερώσουν την πατρίδα τους, τη Λέσβο.

Δημιούργησε ιδιαίτερη αίσθηση στους Αμερικανούς πολίτες η οποία και εκφράστηκε με πολλαπλά σχετικά άρθρα σε εφημερίδες μεγάλης κυκλοφορίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Ενθουσιώδης υπήρξε επίσης η υποδοχή της Λεσβιακής Φάλαγγας στην Ελλάδα.

Η δράση της Λεσβιακής Φάλαγγας διήρκεσε ένα έτος κατά τους Βαλκανικούς πολέμους, ο ιδρυτής και οι οργανωτές της, καθώς και οι άνδρες της Λεσβιακής Φάλαγγας ξεχάστηκαν στην πορεία του χρόνου, ωστόσο η παρουσία της ως εθελοντικό σώμα παρέμεινε ως ιστορία στη μνήμη των Λεσβίων.

Μετά 100 χρόνια από την απελευθέρωση του νησιού και τη σύσταση της Λεσβιακής Φάλαγγας, αυτοί οι άγνωστοι μέχρι τότε στο σύνολό τους ήρωες παρουσιάστηκαν με τα ονοματεπώνυμά τους στη Λέσβο, στο Συνέδριο Ιστορίας που πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη το 2012, για τα 100 χρόνια απελευθέρωσης του νησιού.

Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι η καταγραφή της ιστορίας της Λεσβιακής Φάλαγγας από την ίδρυση μέχρι τη διάλυσή της, με όσα στοιχεία έχουν μέχρι τώρα γίνει γνωστά, ώστε να διατηρηθεί στη μνήμη των Λεσβίων η μεγάλη αυτή προσφορά των προγόνων τους, του ιδρυτή της και των οργανωτών της, καθώς και των 210 ηρώων πολεμιστών της».

Η μελέτη χωρίζεται σε 32 κεφάλαια. Ξεκινά με τα βασικά γεγονότα πριν από την έναρξη των Βαλκανικών πολέμων, μεταφέρεται στην Αμερική, όπου συγκροτήθηκε το ξεχωριστό αυτό εθελοντικό σώμα, παρουσιάζονται οι πρωτεργάτες και στη συνέχεια η συγγραφέας παρακολουθεί τη δράση της Λεσβιακής Φάλαγγας, βήμα-βήμα, στην Αθήνα, στη Λέσβο, στη Μακεδονία. Δίνεται αλφαβητικός κατάλογος των ανδρών της Λεσβιακής Φάλαγγας, ο οποίος προέκυψε από έρευνα σε αρχεία και κυρίως σε εφημερίδες και σε στρατολογικά μητρώα.

Στο οπισθόφυλλο γράφουν για την αξία του βιβλίου ο Πέτρος Μολυβιάτης, τ. Υπουργός Εξωτερικών, ο Στρατής Χαραλάμπους, ερευνητής στρατιωτικής ιστορίας και η Μαρία Γιαχνάκη, Διεθνής πολεμική ανταποκρίτρια.

Στον επίλογο ανάμεσα στα άλλα γράφει η συγγραφέας: «Οι στρατιώτες εθελοντές της Λεσβιακής Φάλαγγας παρελαύνουν και μάχονται με τα δύο εμβατήριά τους με τα οποία υμνούν τον αγαθό και γενναίο αγώνα που καλούνται να δώσουν. Μειλίχιοι και ευγενείς, ευπατρίδες, σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς των συμπατριωτών τους, διαθέτουν τα δύο αυτά χαρακτηριστικά τα οποία, κατά την Jacquelline de Romilly (1979) αποτελούν χαρακτηριστικά του ομηρικού πολιτισμού, που ενέχουν ένα συγκεκριμένο είδος ηπιότητας, το οποίο συναντούμε στα ομηρικά έπη. Η Λεσβιακή Φάλαγγα ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα στρατεύματα στη Λέσβο αλλά και στη Καβάλα όπου διετέλεσε φρουρά του βασιλιά Κωνσταντίνου κατά την επίσκεψή του το 1913.

Η Λεσβιακή Φάλαγγα είχε την τιμή να απελευθερώσει μαζί με τον ελληνικό στρατό τη Λέσβο και να διασφαλίσει την τάξη στο νησί. Υμνήθηκε από τους Λέσβιους, γράφτηκαν ποιήματα γι’ αυτήν. Πολέμησε στο μακεδονικό μέτωπο και διαλύθηκε, αφού πια είχε ολοκληρώσει τον ευγενή σκοπό για τον οποίο συστάθηκε. Οι στρατιώτες της όπως σημειώνεται στα στρατολογικά τους μητρώα απολύθηκαν ως προϋπηρετήσαντες, επειδή αναγνωρίσθηκε η εθελοντική θητεία τους ως κανονική. Η Λέσβος είχε απελευθερωθεί».

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

 

Τάκης Συρέλλης

επί 4

Ποιήματα

Εκδόσεις Παρουσία, Αθήνα 2018, σελ. 90

 

Η συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Τάκη Συρέλλη θα παρουσιαστεί την Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2018, στις 7μμ, στο Polis Art Cafe, στην Αθήνα.

Παρασκευή, 16 Νοεμβρίου 2018 11:38

Τα βιβλία παίζει

Τζον Γκριν

Χελώνες στο άπειρο

Eφηβικό μυθιστόρημα

(Μετάφραση: Άρης Καψάλης)

Εκδόσεις Ψυχογιός, Αθήνα 2018, σελ. 339

Η δεκαεξάχρονη Άζα δε θα σκεφτόταν ποτέ να λύσει το μυστήριο του εξαφανισμένου δισεκατομμυριούχου Ράσελ Πίκετ. Αλλά η αμοιβή είναι εκατό χιλιάδες δολάρια, και η Καλύτερη και Πιο Ατρόμητη φίλη της, η Ντέιζι, θέλει οπωσδήποτε να προσπαθήσει. Έτσι, αρχίζουν την έρευνα, που θα τις φέρει στον κόσμο του Ράσελ Πίκετ και του γιου του, του Ντέιβις, με τον οποίο τις ενώνουν πολλά -και τις χωρίζουν ακόμη περισσότερα…

Η Άζα προσπαθεί. Προσπαθεί να είναι καλή κόρη, καλή φίλη, καλή μαθήτρια, ακόμη και καλή ντετέκτιβ, την ίδια στιγμή που τα αισθήματά της και οι φόβοι της γίνονται ένα όλο και πιο μπερδεμένο κουβάρι.

Ο διάσημος και πολυδιαβασμένος συγγραφέας του παγκόσμιου εκδοτικού φαινόμενου «Το λάθος Αστέρι» ζωγραφίζει την ηρωίδα του με συγκινητική τόλμη και ειλικρίνεια, σ’ ένα μυθιστόρημα για την αγάπη, τη δύναμη της ψυχής και τις φιλίες που κρατούν για πάντα.

 

 

 

Τέσσερα βιβλία με «Tα βάσανα του Τέο και της Λέας»

Μετάφραση: Νατάσα Παπαδοπούλου,

Εκδόσεις Gema

 

Τέσσερα βιβλία με «Τα βάσανα του Τέο και της Λέας» με την υπογραφή Muzo (Κείμενο - Εικονογράφηση). Τα βιβλία απευθύνονται σε παιδιά από 3 ετών… και άνω, ενώ ενδεχομένως να φανούν χρήσιμα και σε μεγαλύτερους. Πρόκειται για διασκεδαστικά και καθησυχαστικά κόμικς, βασισμένα στην καθημερινότητα των παιδιών. Τέσσερα βιβλία που βοηθάνε τα παιδιά να αναγνωρίσουν και να καταλάβουν τα συναισθήματά τους.

«Βαριέμαι, δεν ξέρω τι να κάνω…»: Εμείς οι μεγάλοι έχουμε πολλές φορές την πεποίθηση ότι στα παιδιά μας οι ώρες μοιάζουν ατελείωτες και βαριούνται. Πρέπει όμως να σκεφτούμε ότι καμιά φορά είναι πολύ καλό να βαριέσαι! Εκείνες τις στιγμές αρχίζεις να σκέφτεσαι και να ονειροπολείς. Βλέπεις τα πράγματα αλλιώς και ανακαλύπτεις άλλα…

«Θα θυμώνω όσο θέλω!»: Όλοι, μικροί και μεγάλοι, έχουμε το δικαίωμα να μην είμαστε ευχαριστημένοι, να μη συμφωνούμε σε κάτι, να θυμώνουμε. Και αν κάτι μας ενοχλεί και μας θυμώνει, έχουμε το δικαίωμα να το πούμε. Ήρεμα όμως και εξηγώντας το «γιατί», όπως μας παροτρύνει ο Δόκτωρ Μιζό.

«Είμαι ζηλιαρόγατος!»: Η ζήλια, ένα συνηθισμένο και καθόλου ευχάριστο συναίσθημα. Ζήλια μπορούν να αισθανθούν όλοι, ακόμα και για το πιο μικρό πράγμα. Όπως όμως λέει ο Δόκτωρ Μιζό, αν νιώσεις ζήλια, καλό είναι να κουβεντιάσεις. Έτσι, για παράδειγμα, όταν έχει γενέθλια ο αδελφός ή η αδελφή σου, δεν υπάρχει λόγος να ζηλεύεις, γιατί σύντομα θα έρθει η ώρα για τα δικά σου γενέθλια!

«Είμαι λόγο ντροπαλή…»: Σύμφωνα με τον Δόκτορα Μιζό, ντροπαλός είναι αυτός που φοβάται να μιλήσει στους άλλους ή να κάνει κάτι πρώτη φορά. Νομίζει πως είναι δύσκολο και δεν τολμάει να προσπαθήσει. «Χαμογέλασε!» τον συμβουλεύει ο Δόκτωρ. Δείξε ότι ενδιαφέρεσαι και στην αρχή μη μιλήσεις σε όλους, αλλά μονάχα σε έναν.

Πέμπτη, 08 Νοεμβρίου 2018 14:35

Τα βιβλία παίζει

Αλέξης Πολίτης

Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος 1830-1880

Ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, πνευματική κίνηση, αναγνώστες

Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2017, σελ. 453

 

Στο παρόν βιβλίο του ομότιμου καθηγητή, μελετητή και συγγραφέα πολλών βιβλίων Αλέξη Πολίτη, επιχειρείται μια θεώρηση της ελλαδικής λογοτεχνίας των Ρομαντικών χρόνων· ένα πανόραμα που περιλαμβάνει και τα έργα (ποίηση, πεζογραφία, θέατρο), και -όσο γίνεται- τους αναγνώστες τους. Η αφήγηση ακολουθεί πιστά τη ροή του ιστορικού χρόνου· η λογοτεχνική παραγωγή εξετάζεται ανά έτος (ενίοτε ανά διετία) σύμφωνα με τη σειρά που εκδίδεται. Επικεντρώνεται κυρίως στην ελλαδική, κι όχι γενικότερα στην ελληνική λογοτεχνία, αφήνει δηλαδή έξω από το πεδίο τα Επτάνησα και σε μεγάλο βαθμό τη λιγοστή -για όλη την πεντηκονταετία περίπου- παραγωγή της Πόλης, της Σμύρνης και των παροικιών: όλα αυτά τα έργα ελάχιστα ή και καθόλου δεν διαβάστηκαν από το ελλαδικό κοινό πριν το 1880 ούτε επηρέασαν τους συγγραφείς είτε τους αναγνώστες - η συνεξέτασή τους θα παραγνώριζε αυτό το γεγονός, και θα δημιουργούσε μια πλασματική ιδέα.

Περισσότερο μια ιστορική αφήγηση που πλησιάζει κάπως το δοκίμιο παρά ένα τυπικό εγχειρίδιο, το βιβλίο επιλέγει να ρίξει φως σε ζητήματα που είχαν μείνει στο περιθώριο, να σχολιάσει περισσότερο όσα η διερεύνησή τους μας προσφέρει μια συνολικότερη θέαση της ρομαντικής εποχής. Έτσι, πλάι στη ελληνική παραγωγή, συνυπολογίζονται και οι μεταφράσεις της ευρωπαϊκής πεζογραφίας, καθώς και ο πνευματικός (εν μέρει και ο κοινωνικός ή πολιτικός) περίγυρος: τα περιοδικά, οι εφημερίδες, η κριτική σκέψη, τα σημαντικά ιστορικά έργα, αλλά και οι τρόποι διάδοσης των εντύπων. Μολονότι ξέρουμε ελάχιστα για το πόσοι διάβαζαν και τί διαβαζόταν, ο συγγραφέας προσπαθεί, με βάση τις προσιτές πηγές, να αναδείξει, όσο γίνεται, και το αναγνωστικό τοπίο.

 

Παρουσιάζοντας το βιβλίο η καθηγήτρια Λίζυ Τσιριμώκου σημειώνει ανάμεσα στα άλλα:

«Το ζητούμενο λοιπόν είναι τι θεωρούν λογοτεχνία οι κάτοικοι του νεοσύστατου κράτους και τι λογοτεχνία θέλουν: ποίηση πρωτίστως, τόσο λυρική όσο και δραματική (θέατρο), αλλά και πολιτική, πατριωτική και υψήγορη - τονωτική του εθνικού φρονήματος. Η πεζογραφία (αθρόα εισαγόμενη, κυρίως μεταφρασμένη μυθιστοριογραφία) διεκδικεί από νωρίς μερίδιο στην αναγνωστική αγορά και, όσο προχωρούμε προς το όριο του 1880, υψώνει ανάστημα, αυξάνει το εκτόπισμά της. Ωστόσο, η αίγλη και το θεσμικό κύρος που διατηρεί η ποίηση καθ’ όλη σχεδόν τη διάρκεια της πεντηκονταετίας είναι γεγονός: λογοτέχνης λογίζεται κυρίως ο ποιητής. Το πιστοποιεί η μακροβιότητα των ποιητικών διαγωνισμών (1851-1877) υπό την αιγίδα του εθνικού Πανεπιστημίου που έδιναν τον κυρίαρχο τόνο στη λογοτεχνική ατμόσφαιρα και δημιουργούσαν αναγνωστικές εξάψεις δημοψηφικού χαρακτήρα».

Τετάρτη, 07 Νοεμβρίου 2018 14:28

Λεσβιακό βιβλίο

Μαρία Αχ. Αναγνωστοπούλου

Ευπρέπειας και παρθενίας έλεγχος στη Λεσβιακή κοινωνία του 19ου αιώνα

Μελέτη

Εκδόσεις Αιολίδα, Μυτιλήνη 2017, σελ. 85

 

Σπουδαία λαογράφος η Μαρία Αχ. Αναγνωστοπούλου δεν σταματά να ερευνά πτυχές της λαογραφικής παράδοσης, κυρίως θέματα που έχουν σχέση με τη γυναίκα της Λέσβου στα χρόνια της Οθωμανοκρατίας και ιδιαίτερα με τη θέση της και την προσφορά της στην οικογένεια και την κοινωνία των χρόνων εκείνων.

Στον παρόν βιβλίο της στεγάζεται μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη της για την οποία διαβάζουμε στην εισαγωγή:

«Αντικείμενο της μελέτης αυτής αποτελεί αφενός ένα γραπτό ή εθι­μικό πλαίσιο που οριοθετεί την γυναικεία παρουσία στη Λέσβο του 18ου και 19ου αιώνα και αφετέρου πρακτικές που το υπερβαίνουν και το μετασχηματίζουν. Ασχολείται σε σημαντικό δε βαθμό με την κομβική στιγμή στις ζωές των ατόμων, τον γάμο.

Η μελέτη αποτελεί συνέχεια προηγούμενων εργασιών μου που εί­χαν ως επίκεντρο την καθημερινότητα και τα βιώματα των γυναικών της Λέσβου. Οι εργασίες εκείνες είχαν σκοπό να επισημάνουν όψεις της γυναικείας εμπειρίας, καθημερινές γυναικείες ασχολίες της στον αργαλειό «Τα υφαντά της Λέσβου», στην ενδυμασία «Η Λεσβιακή γυ­ναικεία φορεσιά 18ος-19ος αι.», στο κέντημα «Η κεντητική στη Λέσβο 18ος-19ος αι.», χειρονομίες που εξυπηρετούν ανάγκες της ίδιας της οι­κογένειας, όπως επίσης σχετικές με τη θέση της γυναίκας στην οικογέ­νεια και στην κοινωνία της νεότερης ιστορίας του νησιού. «Η γυναίκα της Λέσβου στα χρόνια της Οθωμανοκρατίας», «Τα ξομπλιάσματα». Ακόμα και στο βιβλίο για το θέατρο της Αγίας Παρασκευής, η γυναι­κεία παρουσία υπήρξε αν όχι η αφορμή, η έμπνευση για τη μελέτη των θεατρικών δρώμενων.

Στην παρούσα εργασία συζητώ πάλι θέ­ματα που ορισμένα παρουσιάστηκαν εν συντομία στις προηγούμενες αλλά και επιχειρώ να διαπραγματευτώ νέες όψεις κανονιστικού πλαισί­ου, μέσα στο οποίο έζησαν οι γυναίκες του νησιού κυρίως τον 19° αι­ώνα. Πλάι στους κανόνες ευπρέπειας που ορίζονται από την Εκκλησία και τις κοινοτικές αρχές, στις μορφές ελέγχου των γυναικών, αναδει­κνύονται πρακτικές που είναι κυρίαρχες την ίδια περίοδο, με διαφορε­τική ένταση σε κάθε κοινότητα.

Προσπάθησα επομένως να δώσω μια εικόνα της τοπικής κοινωνίας μέσα από ένα ρυθμιστικό πλαίσιο, που δεν είναι σταθερό, που επιχειρεί να επιβάλλει κανόνες που συμβαδίζουν με τις τάσεις της νεότερης επο­χής. Ο 19ος αιώνας αποτελεί κατά την γνώμη μου την περίοδο που επι­χειρείται η συμμόρφωση των κατοίκων του νησιού στο εκκλησιαστικό και κοσμικό πρότυπο σε ζητήματα που άπτονται της γαμήλιας ένωσης και των προϋποθέσεων της, της "ηθικής" της μνηστείας.

Αυτό το νέο πλαίσιο, με κανόνες που επιβάλλει η νεότερη εποχή, φαίνεται πως συμβιώνει με παλαιότερες πρακτικές που επιβάλλει η πα­ρουσία της Εκκλησίας και της παράδοσης. Αυτή τη συμβίωση προσπάθησα να αποδείξω σε αυτή τη μελέτη»

 

Οι τίτλοι των πέντε κεφαλαίων του βιβλίου είναι: Η πορεία της κόρης προς το γάμο και οι σχέσεις των δύο φύλων, Το έθιμο των αποκαλυπτηρίων της νύφης, Το αμπόδεμα και οι κατάδεσμοι, Παρθενίας έλεγχος και «ξυπνητούργια», Καλλωπισμοί γυναικών - Φτιασίδια - Φτιασιδώματα, Η θέση της Εκκλησίας και της Κοινότητας στον τρόπο που ντύνονται και στολίζονται οι γυναίκες και σε θέματα που σχετίζονται με την ευπρέπεια στις εθιμικές εκδηλώσεις στη Μητροπολιτική Επαρχία της Μυτιλήνης τον 18ο και 19ο αιώνα.

 

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Βασίλης Ψαριανός

Μια τρύπα στην …Ιστορία

Πολιτικά δοκίμια για την Παιδεία και την Δημοκρατία (2014-2018)

Εκδόσεις ΝΟΩΝ, Αθήνα 2018, σελ. 405

 

 

Μυρσίνη Κοντού-Καρκάνη

Θραύσματα ονείρων

Ποιήματα

Αθήνα 2018

Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου 2018 12:50

Τα βιβλία παίζει

Νίκος Ποταμιάνος

Γιατί οι πρωτόγονοι δεν ήξεραν τίποτα και άλλες ιστορίες από την Προϊστορία όπως τις είπα στην κόρη μου (εικονογράφηση: Πέτρος Χριστούλιας)

Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2017, σελ. 85

 

«Ευτυχώς που υπάρχουν και μερικές Μυρτούδες που είναι πολύ περίεργες και κάνουν στον (ιστορικό) μπαμπά τους ερωτήσεις και μαθαίνουμε κι εμείς τίποτα με χιουμοριστικό και απλό τρόπο. Έτσι ακριβώς δημιουργήθηκε αυτό το βιβλίο: ο συγγραφέας του, Νίκος Ποταμιάνος, Διδάκτορας Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, απαντάει στις ερωτήσεις που του θέτει η κόρη του και μεταφέρει στο χαρτί όλα εκείνα που συζητούν οι δυο τους. Η Μυρτώ Ποταμιάνου θέτει ερωτήσεις στον πατέρα της κι εκείνος της λύνει τις απορίες της σχετικά με τους ανθρώπους, όταν οι πίθηκοι έγιναν άνθρωποι, τον Νεάντερταλ, πότε ο άνθρωπος άρχισε να φτιάχνει εργαλεία και να τα χρησιμοποιεί, πότε ανακάλυψαν την φωτιά και πόσο άλλαξε η ζωή, πού ζούσαν, πώς τρέφονταν, για τη χρήση της γλώσσας σαν μέσο επικοινωνίας και πώς μας ξεχώρισε από τα άλλα ζώα, το κυνήγι, την καλλιέργεια της γης, την ανακάλυψη του τροχού, την τεράστια επανάσταση που έφερε η γεωργία, ακόμα και τις κοινωνιές τάξεις, τις τέχνες, την εξημέρωση των ζώων για να τους βοηθούν στις δουλειές τους, τα επαγγέλματα, το κράτος, τον στρατό, τους φόρους! Πρόκειται για ένα βιβλίο-θησαυρό, που περιέχει τόσες πολλές πληροφορίες που θα ενθουσιάσει τα παιδιά. Είναι γραμμένο, όπως προείπαμε - με πολύ απλό τρόπο, ώστε να γίνεται απόλυτα κατανοητό από μικρούς αναγνώστες και περιέχει πολλές δόσεις χιούμορ για να μην χάνουν το ενδιαφέρον τους».

Τα παραπάνω είναι από παρουσίαση της Ζωής Κοσκινίδου για το παρόν βιβλίο, το οποίο μπήκε στον κατάλογο «The White Ravens» με τα σημαντικότερα παιδικά βιβλία του 2017 απ’ όλο τον κόσμο και στην Μικρή Λίστα των Λογοτεχνικών Βραβείων 2018 του ηλεκτρονικού περιοδικού «Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ» στην κατηγορία Λογοτεχνικό Βιβλίο Γνώσεων.

 

 

Frederic Lenoir

Το μυστικό. Ένα φιλοσοφικό παραμύθι με άρωμα μυστηρίου μια αλληγορία για τις επιλογές και τις αξίες της ύπαρξής μας (μετάφραση: Τατιάνα Γαλάτουλα)

Εκδόσεις Διόπτρα, Αθήνα 2018, σελ. 165

 

Ο Γάλλος φιλόσοφος Frederic Lenoir βαδίζει στα όρια μεταξύ φιλοσοφίας, παραμυθιού και μυστηρίου και μας χαρίζει μια παραβολική αφήγηση σχετικά με τις επιλογές και τις θεμελιώδεις αξίες της ύπαρξής μας. Ένα αλληγορικό βιβλίο για την άρρηκτη σχέση μας με τον κόσμο που μας περιβάλλει και τη δύναμη της αγάπης. Μια ιστορία βαθιά συγκινητική κι απρόβλεπτη!

«Η ευτυχία έγκειται στο να ζούμε σε αρμονία με τη φύση μας, να εξελίσσουμε την προσωπικότητά μας, ώστε να απολαμβάνουμε τη ζωή και τον κόσμο με τη μεγαλύτερη δυνατή ευαισθησία» γράφει μεταξύ άλλων ο συγγραφέας.

Σελίδα 2 από 13
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top