FOLLOW US
Τάκης Ιορδάνης

Τάκης Ιορδάνης

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σε δύο εβδομάδες γίνονται τριπλές εκλογές. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τις Περιφέρειες, τους Δήμους. Ασφαλώς, όλες έχουν τη βαρύτητά τους.

Η κάθε μια απ’ τις αντίστοιχες κάλπες έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες. Όμως μεγάλης πολιτικής βαρύτητας, είναι της ΕΕ. Τα αποτελέσματα αυτής, θα καταδείξουν το εάν το ευρωπαϊκό κεκτημένο που αγώνες και θυσίες των Ευρωπαϊκών λαών επέτυχαν μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου, θα εξακολουθεί να υπάρχει ή η Ευρώπη θα ακολουθήσει «σκολιούς ατραπούς». Αυτές των Λεπέν, Όρμπαν, Σαλβίνι, Κούρτζ και άλλων ακροδεξιών και αναμφίβολα του μισέλληνα Βέμπερ. Αυτών, του ακραίου εθνικισμού, της ξενοφοβίας, του άκρατου φιλελευθερισμού και της ατέλειωτης λιτότητας. Αυτών, που ως παρορμητική κοινωνική αντίδραση τους κατά το σύνδρομο της αχιβάδας, τους κλείνει στο κέλυφός τους και απομονώνει απ’ τον έξω κόσμο.

Τόνοι αίματος και εκατόμβες θυσιών ανθρώπων, προ δυόμισι περίπου αιώνων στη Γαλλική επανάσταση αποτέλειωσαν τον Μεσαίωνα, σπάζοντας την απάνθρωπη φεουδαρχία και παράλληλα επιβάλλοντας τις αρχές του ανθρωπισμού και του κοινωνικού διαφωτισμού. Τότε που, με κύριο σύνθημα: ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη (liberte, equalite, fraternite) και τρόπο ζωής το «ελευθέρως πράττειν» και «ελευθεροκοινωνείν» (lassie faire, lassie passer ), επεκράτησαν οι αγωνιστές της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Η σύγχρονη δημοκρατία δομήθηκε επί των ακρογωνιαίων αυτών λίθων που στήριξαν διαχρονικά το οικοδόμημα της, στέρεα. Πέρασε βέβαια από σαράντα κύματα, (εκτροπές, πραξικοπήματα, δικτατορίες, πολέμους, κ.άλ.), ως που τελικά προ 70 χρόνων έδωσε τη δυνατότητα να ξεκινήσει η προσπάθεια ενοποίησης της Ευρώπης. Αυτής των λαών, της αλληλεγγύης, του κοινωνικού κράτους, παρ’ όλες τις όποιες δυσκολίες και παρεκκλίσεις έζησε η γενιά μας και ειδικότερα ημών των Ελλήνων. Της Ευρώπης των ελευθέρων συνόρων, της ελεύθερης διακίνησης ιδεών, ανθρώπων, κεφαλαίων, αγαθών.

Σήμερα με την υπερδεκαετή οικονομική κρίση, της λιτότητας, της περιστολής δαπανών και του κλονισμού του κοινωνικού κράτους, έχοντας η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα θεοποιήσει τα ελλείμματα και το χρέος, απ’ τη μια, και η ύφεση, η αποεπένδυση, απώλεια θέσεων εργασίας, ανεργία, αποδόμηση των εργασιακών κανόνων και δομών, εξαφάνιση της μεσαίας τάξεως και φτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων των ευρωπαϊκών λαών απ’ την άλλη, κοντολογίς η συνταγή της απόλυτης δημοσιονομικής πειθαρχίας, έχουν δημιουργήσει συνθήκες που ανατρέπουν τις κατακτηθείσες ευρωπαϊκές ελευθερίες.

Ενέργειες χωρών, όπως αυτές της ομάδος Βίσεγκραντ που πρωτοστατούν στη δημιουργία κλειστών συνόρων στη Γηραιά Ήπειρο, καταδεικνύουν τα προαναφερθέντα.

Επικαλούνται γι’ αυτό το μεταναστευτικό/προσφυγικό πρόβλημα, (αποτέλεσμα πολέμων, δικτατοριών, διωγμών, κ.λπ. εκτός Ευρώπης, και της ανά την υφήλιο οικονομικής κρίσης). Εξορκίζουν δε και αφορίζουν αυτό, υψώνοντας συνοριακούς φράκτες, καταπατώντας παράλληλα κάθε κριτήριο ανθρωπισμού, φιλαλληλίας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Έτσι μοιραία, η Ευρώπη ατυχώς ολισθαίνει προς το σκοταδισμό, μίσος και αλλοφροσύνη. Προ ημερών εκατομμύρια Ευρωπαίων τηλεθεατών παρακολούθησαν την επίδειξη του Όρμπαν στο Σαλβίνι, του αποτρόπαιου παραδείγματος φοβικού απομονωτισμού, τα σιδηρόφρακτα σύνορα που περιέκλεισε την Ουγγαρία.

Ενδεχομένως τούτα αποτελούν προοίμιο, της Ευρώπης πάλι των καταστροφικών αντιθέσεων. Αντιστοίχων εκείνων που οδήγησαν στον όλεθρο των δύο παγκοσμίων πολέμων. Έτσι για να εξακολουθήσει η ΕΕ να υπάρχει σαν τέτοια, όπως και ως ένωση των ευρωπαϊκών λαών, του ανθρωπιστικού ιδεώδους και ευρωπαϊκού κεκτημένου η κάθε ψήφος σ’ αυτή την κάλπη, θα πρέπει να απομακρύνει το ενδεχόμενο, η ακροδεξιά να βγει ενισχυμένη σ’ αυτές τις εκλογές. Αυτά σ’ ότι αφορά τα της Ευρώπης.

Στα της χώρας μας, με δεδομένο ότι η αξιωματική αντιπολίτευση έχει προσδώσει στις ευρωεκλογές χαρακτήρα δημοψηφισματικό, πιστεύω ότι η πλειοψηφούσα παράταξη του Λαού μας, η δημοκρατική, θα δώσει την πρέπουσα απάντηση.

Οι άλλες δύο κάλπες ασφαλώς υπολείπονται σημαντικότητας έναντι της πρώτης στην οποία αναφέρθηκα, αλλά οπωσδήποτε έχουν ξεχωριστή σημασία, αφού αφορούν στη διακυβέρνηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του ενός εκ των θεμελιωδών βάθρων της δημοκρατίας. Του πρωτοβάθμιου κυττάρου δημοκρατίας που ιδιαίτερα για την Περιφέρεια μας και τους Δήμους μας, αιτηματικά ως κυρίαρχο προβάλλει, ένα. Η Ανάπτυξη. Για το καλό του νησιού μας και την ευημερία όλων μας. Έτσι, ζητούμενο είναι να επιλεγούν τοπικοί άρχοντες, αυτοί που θα καταφέρουν να ξεκολλήσουν το Βορ. Αιγαίο απ’ την υπανάπτυξη και τη μόνιμη μιζέρια. Για την επιλογή τους δεν χρειάζονται οπαδικά κριτήρια. Χρειάζονται αυτά της αριστείας, γνώσης, θέλησης και ικανότητας, κοντολογίς κριτήρια τεχνοκρατικά.

Για την Περιφέρειά μας, που ατυχώς συγκαταλέγεται στις τελευταίες θέσεις ανάπτυξης της Ε.Ε. και που δεν κατάφεραν να «ξεκολλήσουν» απ’ αυτές οι ως τώρα χρηματίσαντες Περιφερειάρχες, χρειάζεται νέο αίμα, του οποίου το τρίπτυχο «ξέρω, θέλω και μπορώ» διέπει την πολιτεία του. Και αυτό το νέο, υπάρχει μεταξύ των υποψηφίων, τουλάχιστον για ένα τους, του οποίου η τεχνοκρατική αντίληψη και δυνατότητα υπερβαίνει κατά πολύ τις προδιαγραφές ενός Περιφερειάρχη.

Τέλος για τους Δήμους, ας μου επιτραπεί να αναφερθώ σ’ αυτόν του γενέθλιου μου τόπου, τον Δυτικής Λέσβου, ζητούμενο είναι η επιλογή αρχόντων τέτοιων που θα καταφέρουν να ανακτηθεί το επί εννιά ολόκληρα χρόνια χαμένο έδαφος και να ξεκολλήσουν τον τόπο απ’ το μαράζωμα, τη μιζέρια και την ερήμωση, που επέφερε σ’ όλα τα χωριά μας ο Μυτιληνοκεντρισμός δια του «Καλλικράτη» με το Δήμο Τέρας Λέσβου.

Μακάρι η 26η Μαΐου να αποτελέσει σημείο καμπής για την ΕΕ, την Περιφέρειά μας και το Δήμο Δυτικής Λέσβου.

Η μεγιστοποίηση της κάλυψης των ενεργειακών αναγκών διά Ανανεωσίμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι πια στόχος, παγκοσμίως. Μία εξ αυτών είναι η γεωθερμία.

Η Ιταλία καλύπτει κατά 2,1% τις ηλεκτρενεργειακές ανάγκες της απ’ τη γεωθερμία, διαθέτοντας μονάδες που έχουν εγκατεστημένη ισχύ 926 MWe. Αξιοπρόσεκτο είναι ότι η πρώτη τέτοια μονάδα παγκοσμίως έχει εγκατασταθεί εκεί το 1911, στο Larderello, όπου αυτή εξακολουθεί και σήμερα να παράγει, αποτελώντας παράλληλα τουριστική ατραξιόν. Στη γειτονική μας Τουρκία υπάρχει αλματώδης αξιοποίησή της, αφού την τελευταία πενταετία, η εγκατεστημένη ισχύς έχει αγγίξει τα 800 ΜWe με 34 καινούριες μονάδες! Γράφω εκ προοιμίου αυτά για να σηματοδοτήσω το πόσο «αδιαφόρετοι» είμαστε εμείς οι Έλληνες, που διαθέτουμε κάποια απ’ τα καλύτερα γεωθερμικά πεδία της Ευρώπης. Λ.χ. στη Μήλο και στη Νίσυρο, με θερμοκρασίες γεωθερμικών ρευστών άνω των 300 °C. Το δυναμικό παραγωγής τους εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 200 MWe και 50 MWe, αντιστοίχως. Ατυχώς, τούτα μένουν ανεκμετάλλευτα. Δηλαδή διαθέτουμε ένα ενεργειακό γίγαντα, αλλά δυστυχώς εν υπνώσει. Το αντίθετο, θα σήμαινε παραγωγή ρεύματος με δαπάνη «καυσίμου» μηδενική, αποφεύγοντας έτσι «αιμορραγία» συναλλάγματος άνω των 200.000.000 Ευρώ/έτος για εισαγωγή Φ.Α. ή/και πετρελαίου Στα 30 χρόνια, προφανώς κάποια δισεκατομμύρια.

Με λύπη αναφέρομαι στην ανικανότητά μας ως Έλληνες που ατυχώς έχω πια ως πεποίθηση και σ’ αυτόν τον αναπτυξιακό τομέα, πράγμα που βιωματικά απέκτησα απ’ την εμπλοκή μου με τη Γεωθερμία απ’ τη δεκαετία του ’80.

Ήταν τότε, λίγο μετά τις σπουδές μου για το διδακτορικό μου στην Αγγλία που ενεργοποιήθηκα στο ΤΕΕ και συγκεκριμένα στη Μόνιμη Επιτροπή Ενέργειας (ΜΕΕ), όπου επί 25 και χρόνια, υπήρξα μέλος, απλό ή προεδρεύον. Ως υπεύθυνος δε, είχα χρεωθεί, τον τομέα των ΑΠΕ.

Όλες οι ΑΠΕ τότε ήταν σε εμβρυακή κατάσταση, εκτός από τη γεωθερμία, που παρουσίαζε σημαντική κινητικότητα στη χώρα μας, στην προσπάθεια της ΔΕΗ να αξιοποιήσει αυτή, ειδικότερα στη Μήλο, κάνοντας τις απαιτούμενες έρευνες διά γεωτρήσεων. Ως Μεταλλειολόγος Μηχανικός λόγω της γεωθερμίας ανέλαβα στη ΜΕΕ τον τομέα των ΑΠΕ, που περιλάμβανε και αυτή.

Έχοντας κατά νου τη σημαντικότητα της αξιοποίησης αυτού του 100% ανανεώσιμου ενεργειακού πόρου και επειδή στη Μήλο υπήρχαν αντιδράσεις των κατοίκων εκ των εκεί πραγματοποιουμένων γεωτρήσεων, εισηγήθηκα στην Επιτροπή, να συμβάλλει το ΤΕΕ με το επιστημονικό του κύρος, στην άμβλυνση των αντιδράσεων αυτών. Το Προεδρείο του ΤΕΕ απεδέχθη την πρόταση, να πραγματοποιήσουμε συνέδριο για τη Γεωθερμία και αντί να καλέσουμε τους τοπικούς άρχοντες, φορείς, οργανώσεις κ.ά. της Μήλου να έρθουν στην Αθήνα για να ακούσουν τα σχετικά και εκείνοι να μεταφέρουν αυτά στους κατοίκους, να πραγματοποιήσουμε τούτο στο νησί, όπου ο κάθε κάτοικος θα μπορούσε από πρώτο χέρι να ακούσει, ερωτήσει, συζητήσει και τελικά έτσι να του λυθούν απορίες, προβληματισμοί, φοβίες, κ.λπ. Το Προεδρείο το δέχθηκε και σε συνεννόηση με τη Νομαρχία Κυκλάδων και την Ένωση Κοινοτήτων του νησιού, πραγματοποιήσαμε τούτο στη Μήλο. Επιμελητής του συνεδρίου, ήταν ο γράφων το παρόν. Τόση σημασία εδόθη στο εγχείρημά μας απ’ τον επιστημονικό κόσμο, τον πολιτικό, την Τ.Α., την Κυβέρνηση που στο συνέδριο παρέστη και κήρυξε την έναρξή του ο τότε Υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Ευάγ. Κουλουμπής. Εισηγητές του Συνεδρίου ήταν οι επαΐοντες του είδους και ό,τι επιφανέστερο διέθετε η χώρα από απόψεως σχετικής γνώσεως. Οι φορείς δε που συμμετείχαν ήταν πολλοί, όπως: ΙΓΜΕ, ΔΕΗ, Πανεπιστήμια, Υπουργεία (Ενέργειας, Αγροτικής οικονομίας, κ.ά.), η Νομαρχία, η Τ.Α. της Μήλου, κ.λπ. Το συνέδριο αυτό υπήρξε παραγωγικότατο από κάθε άποψη, αλλά … υπήρξε ένα βασικό αλλά. Εμπεριείχε το σπέρμα της αμφισβήτησης και αμφιβολίας ως προς τα υποστηριχθέντα «υπέρ» της Γεωθερμίας, που ξεκινούσαν απ’ την περιβαλλοντική άποψη. Επικεφαλής της κινήσεως «κατά» της Γεωθερμίας, ήταν ο Μηλιός καθηγητής μου στο Πολυτεχνείο Μαν. Καμπούρης, γύρω απ’ τον οποίο στοιχίζονταν όλοι όσοι αντιστρατεύτηκαν τη Γεωθερμία.

Μετά απ’ αυτό οι Μηλιοί συνέχισαν με ατέλειωτους αγώνες επί χρόνια και ανάμεσα στους πρωτοστατούντες ήταν ακόμη κι’ ένας παπάς, ο παπα-Φραγκιός. Ενθυμούμαι αφίσα τους με την οποία αφόριζαν τα δαιμονικά της χθόνιας και σκοτεινής δυνάμεως όντα, τα εξερχόμενα δια των γεωθερμικών γεωτρήσεων απ’ τα έγκατα της γης. Τελικά την «έπνιξαν» εν τη γενέσει της.

Τούτο, στην πράξη έγινε όταν τη δεκαετία του ’90 η πιλοτική μονάδα των 2 MWe που η ΔΕΗ εγκατέστησε, αχρηστεύτηκε ύστερα από δυναμιτισμό, η δε Κυβέρνηση Κώστ. Μητσοτάκη για ψηφοθηρικούς λόγους μετέθεσε όλους όσους Μηλιούς είχε προσλάβει εκεί η ΔΕΗ, εξαλείφοντας έτσι την ύπαρξη επιτόπιων υποστηρικτών της Γεωθερμίας.

Η προσπάθεια στη Νίσυρο δεν είχε καλύτερη τύχη. Τέλος σ’ ό,τι αφορά το νησί μας, ενώ το 2005 η ΔΕΗ εξήγγειλε την πραγματοποίηση δύο βαθέων γεωτρήσεων στην περιοχή της Στύψης για την εγκατάσταση μονάδος 8,00 MWe, έκτοτε ουδέν έγινε.

Ύστερα απ’ τα παραπάνω, άραγε χρειάζεται περαιτέρω επιχειρηματολογία στο να στηρίξω το «αδιαφόρετοι», που προανέφερα;

Θεωρώ, ατυχώς, ότι παρέλκει.

«Όλοι εδώ στο χωριό, είναι υποψήφιοι!» μου απάντησε γέροντας φίλος, όταν το ρώτησα για τις εκλογές, προ ημερών που επισκέφθηκα το γενέθλιο μου τόπο, διευκρινίζοντάς μου, «άλλοι για την κοινότητα, άλλοι για το δήμο μας, άλλοι για την περιφέρεια. Για την ευρωβουλή δεν ξέρω ακόμα …» συμπλήρωσε υπαινικτικά. Η υπερβολή αυτή στα λόγια του φίλου μου περιγράφει τα αυτοδιοικητικά τεκταινόμενα στο τόπο μας, που όσο πλησιάζουμε προς την κάλπη (26 Μαΐου), η κινητικότητα θα γίνεται εντονότερη. Οπωσδήποτε περισσότερο απ’ τις προηγούμενες φορές, αφού τώρα έχουμε το νέο Δήμο Δυτικής Λέσβου - και θα εκλέξουμε το Δήμαρχο και τους δημοτικούς άρχοντες μας. Οι υποψήφιοι Δήμαρχοι του, είναι: Γιάννης Συκάς (Πολυχνιάτης), Ταξιάρχης Βέρρος, Νίκος Χήρας (Καλλονιάτες), Στρατής Ζαφείρης (Ναπαίος). Μαζί τους στοιχίζονται, απ’ ότι βλέπουμε στους υποψήφιους συμβούλους τους που ανακοινώνουν, τα ενεργότερα μέλη των κοινωνιών του κάθε χωριού.

Γι’ αυτά, καταλυτικό ρόλο παίζουν οι δύο νέοι νόμοι. Ο πρώτος, με το εμβληματικό όνομα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ», που κατά το εισαγωγικό του σημείωμα αποβλέπει, στην εμβάθυνση της δημοκρατίας, ενίσχυση της συμμετοχής και βελτίωση της οικονομικής και αναπτυξιακής λειτουργίας των ΟΤΑ και ο δεύτερος, που αφορά στο νησί μας, ο νόμος του σπασίματος του Δήμου «Τέρατος Λέσβου», για το οποίο χρόνια παλέψαμε. Έτσι, δι ’αυτών η αυτοδιοίκησή μας καλείται να βρει το σωστό βηματισμό της και να πορευθεί κατά πως πρέπει και της αξίζει. Ασφαλώς, μετά την εννεαετή περίοδο της «Καλλικρατείου» αιχμαλωσίας μας, της οποίας συνέπεια ήταν τα χωριά μας να βρεθούν στο χείλος του γκρεμού και της ολικής κατάρρευσής, ζητούμενο είναι να ξεφύγουν αυτά απ’ το ζόφο, υπανάπτυξη και μιζέρια που βίωναν κατ’ αυτήν και να πάρουν το δρόμο της ανόρθωσης, ανάπτυξης και πληθυσμιακής ανάτασής τους.

Και αν μεν το εγχείρημα της νέας αρχιτεκτονικής «Κλεισθένης», στην πράξη θα κριθεί διαχρονικά ανά την επικράτεια και το νησί μας, αυτό που χειροπιαστά έχουμε στη Λέσβο είναι οι δύο Δήμοι. Τους «Μυτιλήνης» και «Δυτικής Λέσβου», ως ο ονοματοθέτης τους «βάπτισε». Σόλικο! Λογικής, ασυνέπεια! Ή γεωγραφικός προσδιορισμός και στα δύο, δηλαδή Δυτικής Λέσβου ο ένας, Ανατολικής Λέσβου ο άλλος, ή μ’ άλλο κριτήριο λ.χ. ιστορικό, Μυτιλήνης ο ένας και π.χ. Μηθύμνης, ο άλλος.

Πολύ φοβούμαι ότι το λογικό αυτό παράδοξο είναι άλλη μια επίτευξη του Μυτιληνοκεντρισμού και των παρεμβάσεών του. Αν υποθέσουμε ότι δεν υπήρξε τέτοια παρέμβαση, το όνομά «Μυτιλήνη» ενδεχομένως επελέγη στο να τιμηθεί η πρωτεύουσα του νησιού, συνεπικουρούντων κι άλλων παραγόντων. Όπως, ότι η Μυτιλήνη είναι η έδρα της ομωνύμου Μητροπόλεως, αλλά και επαρχίας, από δε ιστορικής απόψεως ότι υπήρξε εκ των πέντε πόλεων/κρατών της αρχαίας Λέσβου, το ισχυρότερο.

Αντίστοιχα ο νεότευκτος δήμος αντί του με γεωγραφικό προσδιορισμό ονόματος, θα μπορούσε να φέρει ένα εκ των ονομάτων των πόλεων/κρατών της αρχαιότητος που βρίσκονται στην έκτασή του, ήτοι Ερεσού, Αντίσσης, Μηθύμνης. Με δεδομένο δε ότι η επαρχία του μεγίστου μέρους του νέου Δήμου ονομάζεται Μηθύμνης, το ίδιο και η Μητρόπολη, ο νεότευκτος Δήμος θα μπορούσε κάλλιστα να αποκαλείται Δήμος Μηθύμνης, με πρωτεύουσα την Καλλονή. Ποιά κριτήρια χρησιμοποίησε ο ονοματοθέτης των νέων Δήμων, δεν μπορώ να ξέρω.

Πολλοί δήμοι της χώρας, είναι γνωστό, ότι φέρουν ιστορικά ονόματα, λ.χ. Μινώα στην Κρήτη απ’ την κλασσική αρχαιότητα, ή λόγου χάρη Ρήγα Φερραίου στη Μαγνησία απ’ τη σύγχρονη. Έτσι, αν θα θέλαμε για το Δυτικής Λέσβου, κάποιο αντίστοιχο, υπάρχουν πλείστα όσα απ’ την μακραίωνη ιστορία μας.

Λίγο προ του σπασίματος του Δήμου Λέσβου, ευρισκόμενοι στη φάση της αναμονής, έγινε μια άτυπη διαδικασία ονοματοδοσίας στα ΜΚΔ. Διάφοροι, πρότειναν διάφορα ονόματα, όπως, Δήμος: Καλληνέων, Μάκαρος έδως, Πυρραίων, Λυρικής Λέσβου. Ο γράφων το παρόν, θέλησε κι αυτός να υπάρξει ονοματοθέτης και πρότεινε το: Δήμος Ορφέως. Για όλες τις προαναφερθείσες ονοματοδοσίες, δόθηκε επαρκώς αιτιολογημένη επιχειρηματολογία. Σ’ ότι με αφορά, η δική μου πρόταση, στηρίχθηκε στο ότι το νησί μας συνδέεται με ένα ιδιαίτατης βαρύτητας όνομα, του θεϊκού, Μύστη Ορφέα και το μύθο που τον συνοδεύει. Μια σύνδεση μ’ ένα τοπωνύμιο, που υπάρχει για 30 και πλέον αιώνες, τα Α(Ο)ρφίκια. Η αγκάλη, δίπλα στα Λάψαρνα, εκεί, που το κύμα του Αιγαίου έβγαλε τη λύρα και την κεφαλή του. Στο τότε εκεί υπάρχον Βακχείο του Διονύσου, ετάφη η χρησμοδοτούσα κεφαλή, καθιστάμενο έτσι το Μαντείο του Ορφέως, που συναγωνιζόταν σε αίγλη και δόξα, ακόμη κι αυτό των Δελφών, επί αιώνες.

Κι αν τα προαναφερθέντα, εμπίπτουν σε πλαίσια συζήτησης φιλολογικής βραδιάς, αυτό που ως αδήριτη ανάγκη επιβάλλεται, είναι ο νεότευκτος Δήμος, να διοικηθεί σωστά. Θέλω να πιστεύω ότι η κάλπη θα επιλέξει τους αριστείς, ώστε τούτη να ικανοποιηθεί κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, για το καλό όλων μας, των δημοτών του. Γένοιτο!

Ξανάρχισε το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο του Αιγαιακού Αρχιπελάγους

Την περασμένη εβδομάδα ήμουν στο νησί. Στα καφενεία, οι συζητήσεις επικεντρώνονταν σε δύο θέματα. Αυτό κυρίως των εκλογών και εκείνο της άφιξης των μηχανημάτων της «ΑΚΤΩΡ Α.Ε.» για τον «Καλλονής-Σιγρίου», που τα είχαν σταθμεύσει σε κατάλληλο χώρο κοντά στην Άντισσα. Η κουβέντα πολλών κατέληγε στην ερώτηση: «Πότε θα ξαναρχίσουν οι εργασίες;».

Τούτο δεν άργησε. Η χαρούμενη είδηση, μου δόθηκε πρωί-πρωί την Τρίτη (26-3-2019) απ’ την καλή δημοσιογράφο Μυρσίνη Τζινέλλη. Τώρα που ξαναξεκίνησαν οι εργασίες, είμαι βέβαιος ότι το έργο μας πια θα ολοκληρωθεί. Έτσι, θα πραγματοποιήσω το τάμα μου, να περπατήσω τα 46.664 μέτρα του! Η βεβαιότητά μου αυτή πηγάζει απ’ το ότι η «ΑΚΤΩΡ» μία εκ των αξιοπιστότερων του είδους της εταιρεία, με επιτυχίες σε πολύ μεγάλα έργα, πολλών-πολλών χιλιομέτρων ανά την Ελλάδα, δεν θα διακινδύνευε τη φήμη της, αφήνοντας ανολοκλήρωτο το μικρό για το διαμέτρημά και τις δυνατότητές της έργο μας.

Μετά την ευχάριστη εξέλιξη του πράγματος, νομίζω ότι πολλοί θα ενδιαφέρονταν να μάθουν την ιστορία του έργου, δηλαδή το πώς ξεκίνησε, πώς προχώρησε, ποιά εμπόδια αντιμετώπισε και πώς πια βρίσκεται τώρα στην τελική του ευθεία. Παραθέτω χρονολογικά την εξέλιξη της υποθέσεως, καθώς τη βίωσα ως πρόεδρος της Επιτροπής Αγώνα.

1996: Απευθύνομαι εγγράφως στον τότε νομάρχη Αλ. Μαθιέλλη, τονίζοντας ότι είναι ανεπίτρεπτο να έχουμε ακόμη ως κύριο δρόμο στο νησί, αυτόν που μας κατέλειπε η «ευσπλαχνία» του Αβδούλ Χαμίτ του αιμοσταγούς. Το θέμα εισάγεται και συζητείται στο Νομαρχιακό Συμβούλιο.

1999: Σε ομιλία του στην Καλλονή, ο τότε Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης εξαγγέλλει τους οδικούς άξονες «Καλλονής-Σιγρίου», και «Καλλονής-Πέτρας» (έχει μείνει στις μελέτες).

2003: Έκτοτε περνούν τέσσερα χρόνια χωρίς να γίνει κάτι σχετικό. Τότε, αποφάσισα και συνέστησα την Επιτροπή Αγώνα. Αυτήν αποτελούσαν προβεβλημένα μέλη της κοινωνίας, των χωριών της περιοχής. Στηριζόμενος στην υπογραφή τους επί της σχετικής διακηρύξεως μας αρχίζω να απευθύνομαι σ’ όποιον αρμόδιο, με πρώτο τον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη.

2003: Βγαίνει επί τέλους στον αέρα η διακήρυξη της μελέτης, όμως στρεβλή, αφού δεν είναι ως εξαγγέλθηκε «οδικός άξονας Καλλονής-Σιγρίου», αλλά, ως «Καλλονής-Ερεσού-Σιγρίου». Έτσι, αντί της βόρειας, κανονικής χαράξεως του, προδιαγραφόταν η νότια χάραξη, η μέσω Μεσοτόπου. Η επιτροπή μας, απαιτώντας τη σχετική πολιτική βούληση, απευθύνεται προς πάντα αρμόδιο να απαλειφθεί απ’ τον τίτλο το «Ερεσός».

Ως το 2009 οι προσπάθειες μας πίεζαν, στο τελείωμα επί τέλους των μελετών (συμβατικά, προβλεπόταν το 2005, Άνοιξη) αλλά και στην διευθέτηση του θέματος της χάραξης, πράγμα που οι υπηρεσίες δεσμεύτηκαν και τελικά έτσι έγινε, όταν βγήκε η διακήρυξη της εκτέλεσης του έργου.

2009: Στη δεύτερη προς τον τότε Πρωθυπουργό Καραμανλή επιστολή μας, στο να ολοκληρωθούν οι με καθυστέρηση τεσσάρων ολοκλήρων ετών μελέτες και να χρηματοδοτηθεί το έργο ενιαία, μας έρχεται απάντηση απ’ το ΥΠΕΧΩΔΕ, ότι δίδεται γι’ αυτό μέσω Περιφέρειας το ποσό των 20.000.000 Ευρώ, μόνο! Γνωρίζοντας ότι απαιτείτο ποσό υπερδιπλάσιο, πραγματοποιούμε ολομέλεια της επιτροπής αγώνα στο Σκαλοχώρι και στο ψήφισμά μας διεκδικούμε το τέλειωμα των μελετών, το συνολικό ποσό του έργου, και να πραγματοποιηθεί τούτο μάλιστα ενιαίο κι όχι τμηματικά όπως κάποιοι απεργάζονταν, απ’ το Υπουργείο.

2010: Επειδή στο διαρρεύσαν διάστημα ουδέν το προδήλως θετικό έχει γίνει, πραγματοποιούμε δεύτερη ολομέλεια της επιτροπής, όπου και πάλι στο νέο ψήφισμά μας ζητούμε, την ολοκλήρωση επί τέλους των μελετών και την ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ. Τούτο, υποβάλλουμε στους δύο Πρωθυπουργούς (Κ. Καραμανλή -απερχόμενο-, Γ. Α. Παπανδρέου -νεοεκλεγέντα-).

2011: Επί τέλους ολοκληρώνονται οι μελέτες και ως «ώριμο» πια έργο, εντάσσεται στο ΕΣΠΑ 2006-2013, με πίστωση 44,50 εκατομ. ευρώ.

2012: Τελειώνει επιτυχώς ο απαιτούμενος δημόσιος διαγωνισμός και το έργο αναλαμβάνει η Κοινοπραξία των: «Τοξότης», «Αναστηλωτική» και «Ελληνική Υδροκατασκευή».

2013: Περαιουμένων των διαφόρων γραφειοκρατικής φύσεως θεμάτων και ιδιαίτερα αυτού των απαλλοτριώσεων, το έργο ξεκινά απ’ το Σίγρι, αρχές Φθινοπώρου.

2014: Τούτο εκτελείται, ουσιαστικά μόνο απ’ την «Τοξότης» και ως 31.12.2014 το πραγματοποιηθέν έργο είναι λιγότερο του 15%, οπότε και απεντάσσεται απ’ το ΕΣΠΑ.

2016: Επανεντάσσεται στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020. Τα οικονομικά προβλήματα όμως της «Τοξότης» κάνουν το έργο να καρκινοβατεί.

2017: Χρηματοδοτείται αυτό, με συμπληρωματική πίστωση 12.800.000 ευρώ.

2018: Γίνεται αντικατάσταση της κοινοπραξίας των τριών, με νέα δύο εταιρειών. Στη νέα συμμετέχει η «ΑΚΤΩΡ» και φυσικά η «Τοξότης» αποχωρεί.

2019: Ολοκληρώνονται τα διαδικαστικά και επισήμως πια η νέα κοινοπραξία με την «ΑΚΤΩΡ» αρχίζει τις εργασίες.

Παράλληλα με την ολοκλήρωση του έργου μας, ολοκληρώνεται και το άλλο νευραλγικής σημασίας έργο της Δυτικής Λέσβου, το Λιμάνι του Σιγρίου.

Οι οδικοί άξονες, τα λιμάνια μαζί με τις τηλεπικοινωνίες, αποτελούν τους πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζεται η πρόοδος, και η ευημερία ενός τόπου. Πίστη μου είναι ότι τα δύο τούτα, θα αποτελέσουν το μοχλό ανάπτυξης όλου του νησιού, και θα ξεκολλήσουν τη Δυτική Λέσβο απ’ τη μιζέρια, την υπανάπτυξη, και την πληθυσμιακή απίσχναση.

Τούτα ομολογώ, με χαροποιούν εξαιρετικά.

Δευτέρα, 18 Μαρτίου 2019 16:19

Αξιοποίηση της Λεσβιακής γης

Στα τέλη του 18ου αιώνα ο Άγγλος καλόγερος και οικονομολόγος Μalthus κήρυττε την ηθική αποχή. Έτσι αναπτύχθηκε η απάνθρωπη Μαλθουσιανή θεωρία. Κατ’ αυτή, όποιος δεν έχει τη δυνατότητα να θρέψει σύζυγο και παιδιά, δεν πρέπει να παντρεύεται. Απλά, οι φτωχοί θα πρέπει να μένουν άγαμοι. Τούτο το στήριζε, στο πεπερασμένο της παραγωγικότητας της γης. Τότε ο πληθυσμός της, ήταν περίπου 1 δισεκατομμύριο άτομα και αφού η γεωργική καλλιέργεια και παραγωγή εξαρτιόταν απ’ το ησιόδειο άροτρο, χωρίς λιπάσματα, φάρμακα και ό,τι άλλα μέσα της προσφέρει σήμερα η τεχνολογία και επιστήμη, ήταν, κατ’ αυτόν, πεπερασμένη. Έτσι, η αύξηση του πληθυσμού με την έλλειψη τροφής θα οδηγούσε την ανθρωπότητα σε λιμούς, πολέμους και δεινά ποικίλα.

H θεωρία αυτή έπεσε έξω, αφού ο Μalthus δεν μπορούσε τότε να διειδεί τα τεχνολογικά άλματα του ανθρώπου σ’ όλους τους τομείς δραστηριότητάς του, μεταξύ αυτών της σύγχρονης γεωργίας.

Τούτη όμως, μάλιστα σήμερα μέσα στο ολέθριο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης, βασίζεται στα κριτήρια της υψηλής παραγωγικότητας. Αυτό σημαίνει, πέραν της δια μηχανημάτων καλλιέργειας, χρήσης λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, κ.λπ., ύπαρξη οπωσδήποτε πλούσιας γης. Όταν η παραγωγικότητα της γης του είναι χαμηλή, μοιραία ο γεωργός εγκαταλείπει το επάγγελμά του και αυτή μένει ακαλλιέργητη. Στα νησιά όπου η πλούσια γη είναι σπάνια, η παραγωγικότητα όντως είναι μικρή. Αποτέλεσμα, εκεί που άλλοτε καλλιεργούταν ακόμη και με τον κασμά η ελάχιστη σπιθαμή γης, κτήματα τότε ζηλευτά και περιζήτητα, σήμερα μένουν χέρσα. Τούτο ατυχώς συμβαίνει ακόμη και στην ηπειρωτική χώρα, μετά τις ποσοστώσεις που έχει επιβάλει η Ε.Ε. Τελικό αποτέλεσμα, η εγκατάλειψη πολλών καλλιεργειών. Χαρακτηριστική περίπτωση, η ζαχαροτευτλοκαλλιέργεια που έδινε πλούτο όπου γινόταν (1970-2000). Σήμερα ατυχώς, τα τότε 3-4 εργοστάσια ζαχαροπαραγωγής είναι αδρανή, ή κλειστά.

Εκείνες οι καλλιέργειες που εξακολουθούν να υπάρχουν είναι αυτές των οποίων τα προϊόντα είναι προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ).Ως τέτοιο, νοείται το όνομα μιας περιοχής, που χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός αγροτικού προϊόντος που παράγεται σε αυτήν και η ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά του οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον.

Ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό προϊόν ΠΟΠ, είναι η μαστίχα Χίου, η ρητίνη που βγαίνει από το φλοιό των μαστιχόδενδρων μετά την επί τούτου χάραξή τους απ’ τους καλλιεργητές. Το άρωμά κι οι άλλες ιδιότητες της, την κάνουν περιζήτητη στην ιατρική, κοσμετολογία μαγειρική, κ.ά., ανά τον κόσμο. Ένα άλλο διάσημο προϊόν ΠΟΠ, είναι ο κρόκος Κοζάνης. Τούτος ως καρύκευμα, είναι φημισμένος σε παγκόσμια κλίμακα λόγω της έντονης γεύσης και ποιότητας χρώματος.

Στο νησί μας, η φύση δεν χάρισε κάτι αντίστοιχο της Χίου ή της Κοζάνης.

Μας χάρισε όμως το χρυσό λάδι, που ατυχώς, είναι αναξιοποίητο. Αν οι ταγοί του νησιού μας στα χρόνια της μεταπολίτευσης είχαν επιδιώξει να αξιοποιήσουν τούτο, που φθάνει περίπου στο 1/10 της εθνικής μας παραγωγής, με την κατάλληλη τυποποίηση του θα μπορούσε να αποτελεί ΠΟΠ τεραστίου διαμετρήματος για όλους μας. Κάτι τέτοιο θα απέφερε στη Λέσβο εισοδήματα ως και 20πλάσια των σημερινών, αναλογιζόμενοι ότι οι Ιταλοί που το αγοράζουν χύμα, το συσκευάζουν ως ιταλικό και το λανσάρουν στις ευρωπαϊκές αγορές ως χρυσό λάδι, όπως και είναι. Όμως τίποτα δεν έγινε κι έτσι με τις σημερινές χαμηλές τιμές του χύμα λαδιού, ο κραταιός λεσβιακός ελαιώνας εγκαταλειπόμενος, καταστρέφεται.

Μας έχει επίσης χαρίσει, ατέλειωτη ηλιοφάνεια, φωτεινότητα και υπέροχο ξερικό κλίμα. Τούτες οι συνθήκες είναι εξαιρετικές για την αμπελοκαλλιέργεια, που δυστυχώς για το νησί μας έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί.

Τούτες οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα εξαιρετικές για τα κάθε λογής αρωματικά, φαρμακευτικά φυτά (ρίγανη, θυμάρι, λεβάντα, κ.ά.). Διαβάζω, ότι ο Δήμος των Ιωαννίνων, του οποίου οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ιδιαίτερα δυσμενείς σε σχέση μ’ αυτές του νησιού μας, επιδιώκει την καλλιέργεια και ορθολογική εκμετάλλευση τέτοιων φυτών. Τούτο ξεκινά από το όργωμα, σπορά, και καταλήγει στη συγκομιδή, συσκευασία, marketing και τελικά εμπορία της παραγωγής. Μάλιστα δίδοντας ξεχωριστή βαρύτητα στην αξιοποίηση της γης των δημοτών του, πρωτοτυπώντας ο Δήμος αυτός έχει ορίσει και Αντιδήμαρχο Πρωτογενούς Τομέα. Τούτος, πλαισιωμένος με γεωπόνους και άλλους επιστήμονες επιζητεί την αξιοποίηση της εκεί γης και τόνωση της αγροτικής παραγωγής της. Παράλληλα απευθύνεται σε νέους αγρότες ώστε να ξεκινήσει η προσπάθεια της καλλιέργειας και αξιοποίησης αρωματικών, φαρμακευτικών φυτών, με σκοπό τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και εισοδήματος.

Βέβαια στο νησί μας, τέτοια πρωτοποριακή ιδέα (Αντιδημαρχία Πρωτογενούς Παραγωγής) δεν θα μπορούσε να μπει στα μυαλά των κρατούντων στο Δήμο Λέσβου.

Πιστεύω ότι είναι ευκαιρία, ο νεοσύστατος Δήμος Δυτικής Λέσβου που διαθέτει πεδιάδες και άλλες κατάλληλες εκτάσεις, να προγραμματίσει κάτι αντίστοιχο προς αυτό του Δήμου Ιωαννιτών. Η όποια νέα θέση εργασίας στη μία εκ των πλέον υπαναπτύκτων επαρχιών της Ε.Ε., αυτή της Δυτικής Λέσβου, είναι ζητούμενο, αν θέλουμε να δούμε πάλι να ξαναζωντανεύουν τα ως σήμερα παραμελημένα, γηρασμένα και εγκαταλελειμμένα χωριά μας.

Κανένας αγώνας ποτέ δεν πάει χαμένος. Το σπάσιμο του «Δήμου Τέρατος» της Λέσβου που ο αδιάλειπτος απ’ το 2016 αγώνας χιλιάδων Λέσβιων έκανε να το υπόσχονται πρωτοκλασάτα στελέχη της Κυβέρνησης (Υπουργοί, Γενικοί Γραμματείς) εδώ και ενάμισι χρόνο, παρ’ όλα τα «ήξεις αφήξεις» των τελευταίων μηνών, φαίνεται ότι είναι πια πραγματικότητα. Η ευχάριστη αυτή είδηση, ήδη κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.

Μετά τον εμπαιγμό και φιάσκο των τότε κρατούντων την Άνοιξη του 2014 και τον ταλανισμό του Λεσβιακού Λαού απ’ το 2010, φαίνεται ότι οι τώρα κρατούντες στο «κλεινόν άστυ» συνειδητοποίησαν το έγκλημα που είχε γίνει κατά του Λεσβιακού Λαού και προχωρούν στο σπάσιμο του Δήμου Λέσβου. Έτσι στις εκλογές του Μαΐου θα ψηφίσουμε για τους Δημοτικούς άρχοντες, δύο Δήμων στο νησί: «Μυτιλήνης» και «Δυτικής Λέσβου».

Ύστερα απ’ την προ εννέα χρόνων αντιδημοκρατική και αυταρχική επιβολή του σχεδίου «Καλλικράτης» και έτσι του Δήμου Τέρατος Λέσβου απ’ την τότε Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, μόνο δεινά αντιμετωπίσαμε στο νησί. Η συνένωση των δεκατριών Καποδιστριακών δήμων του, στον ένα Δήμο Τέρας, οδήγησε στο αδιοίκητο του νησιού μας. Όχι απλά κακοδιοίκητο. Ένα Δήμο που αντί να υπηρετεί τους δημότες του, τους καταδυνάστευε. Ευτυχώς, η τραγική αυτή κατάσταση τελειώνει.

Τότε, το 2010, που η Κυβέρνηση του Γ. Α. Παπανδρέου απεργαζόταν την επιβολή του «Καλλικράτη» που «εγέννησε» το Δήμο Τέρας Λέσβου, αντισταθήκαμε ως «Πιττακός ο Μυτιληναίος» βροντοφωνάζοντας «Όχι ένας δήμος η Λέσβος». Απευθύναμε τότε -κάνοντας την παρθενική μας εμφάνιση- στον αρμόδιο υπουργό Γ. Ραγκούση που διεκπεραίωνε τα του «Καλλικράτη» με πολυσέλιδη ανάλυση της θέσεώς μας. Αυτή στηριζόταν στη γνώση των γεωγραφικο-κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικών πραγμάτων του νησιού. Δεν υπήρξαμε επιμηθείς αλλά προμηθείς. Με μόνο εργαλείο μας τον ορθολογισμό, προείδαμε τα δεινοπαθήματά μας, εκ της -με το νόμο- επιβολής του Μυτιληνοκεντρισμού. Ενός άκρατου υδροκεφαλισμού που οδήγησε τα χωριά μας στο περαιτέρω μαράζωμα και ερήμωσή τους, αφού η αυτοδιοικητική τους δυνατότητα ήταν μηδενική. Χαρακτηριστικά φίλος πρόεδρος κοινότητας μού έλεγε «η αρμοδιότητά μου, ατυχώς είναι μόνο τα σκουπίδια και η αλλαγή των καμένων λαμπών». Η απαξίωση των αυτοδιοικητικών οργάνων, οδήγησε πολλούς άξιους των τοπικών κοινωνιών να απέχουν απ’ τα «κοινά» των χωριών τους. Η τραγικότητα της καταστάσεως κατεφάνει απ’ την πρώτη Καλλικρατική περίοδο 2010-2014.

Μετά τις εκλογές του Μαΐου του 2014, έγραψα στο «Εμπρός» το άρθρο «Ξεκινούμε για το … 2019» και έκτοτε συνέχισα με ευάριθμα σχετικά άρθρα που στόχευαν στο «Σπάσιμο του Τέρατος».

Διαπιστώνοντας πως οι κυβερνητικές πολιτικές και τα ψηφιζόμενα σχετικά νομοσχέδια δεν περιείχαν ούτε ένδειξη προς τα του στόχου μας, συνέταξα τη σχετική Διακήρυξη τον Ιούλη του 2016.

Ανέφερα ότι ξεκινούσαμε τον αγώνα για να αλλάξουμε τον κακό νόμο (Ν.3852/2010, περί οργανώσεως της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης). Ειδικότερα δε, ανέφερα: «Το ότι η εν λόγω διάταξη (η του άρθρου 1 παρ. 2 περίπτωση 33 του νόμου αυτού) είναι ένας κακός νόμος προκύπτει αβιάστως, “κοινή γνώμη εστί” από το ότι δεν εξυπηρετούνται τα πάσης φύσεως δικαιώματα των Λέσβιων πολιτών που έλκουν από την Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση.»

Αυτήn τηn στήριξαν πολλοί συναγωνιστές σ’ όλο το νησί και ως τις αρχές του 2018 είχαν υπογράψει πάνω από 10.000 συμπατριώτες μας. Τις υπογραφές αυτών, καταθέταμε προοδευτικά με συνοδευτικές επιστολές (13 τον αριθμό) στο γραφείο του Πρωθυπουργού. Κεντρικό τους σύνθημα είχαν το: «Το δίκιο είναι με το μέρος μας. Χρειάζεται να φέρουμε και το νόμο με το μέρος μας.»

Τον αγώνα μας κάναμε με συνέπεια και πίστη, προσβλέποντας στο ότι οι του Αθηνοκεντρικού βιλαετιού άρχοντες θα συνειδητοποιούσαν το κατά του Λεσβιακού λαού γενόμενο έγκλημα και θα το εξάλειφαν, σπάζοντας τον Δήμο Λέσβου.

Τον συνεχή και συνεπή αγώνα, της εν δυνάμει επιτροπής μας που αρχικά στήριξαν μεμονωμένοι ενεργοί συμπολίτες μας, την Άνοιξη του 2017 στήριξε συντονιστική επιτροπή προβεβλημένων του νησιού που σχηματίσθηκε τότε και τη διακήρυξη υπέγραψαν μαζικά οι συμπατριώτες μας, διατρανώνοντας έτσι στους αρμοδίους του Υπουργείου Εσωτερικών αλλά και στον ίδιο τον Πρωθυπουργό το διακαή πόθο και ακατανίκητη επιθυμία τους να σπάσει ο «Δήμος Τέρας».

Στην προσπάθειά μας αυτή φάρο καθοδήγησής είχαμε τη ρήση του μεγάλου Νέλσον Μαντέλα (που όσο κανείς άλλος γνώριζε τι πάει να πει αγώνας), του οποίου οι επί δεκαετίες μάχες έκαναν να σπάσει το απάνθρωπο απαρτχάιντ και αυτός να γίνει ο πρώτος έγχρωμος Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής : «Πάντα κάτι φαίνεται αδύνατο, μέχρι να πραγματοποιηθεί».

Τούτο βέβαια, μας το λέει με ξέχωρο λυρισμό ο λογοτεχνικός οίστρος του μεγάλου μας Νίκου Καζαντζάκη στον «Καπετάν Μιχάλη»: «Έχε πίστη, ζήτα το αδύνατο και θα γενεί το θαύμα».

Βέβαια η νίκη μας αυτή δεν είναι ο τέλος. Είναι η αρχή. Μια αρχή ενός δύσβατου, δύσκολου και εξαιρετικά προκλητικού δρόμου. Του δρόμου που θα πρέπει να αποδείξουμε, ότι είμαστε άξιοι για να έχουμε δύο δήμους στο νησί.

Την προηγουμένη εβδομάδα ο Πρωθυπουργός μας Αλ. Τσίπρας πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία ως προσκεκλημένος του Προέδρου Ερντογάν. Ως συνήθως η αντιπολίτευση εξ αρχής προσπάθησε να δυναμιτίσει τη σημασία της, μιλώντας για προεκλογική επίσκεψη. Υπερθεματίζοντας ο Κ. Μητσοτάκης, είπε «Όλοι οι Έλληνες ανησυχούν για το ταξίδι Τσίπρα στην Τουρκία». Ακόμη προσθέτοντας, παρότρυνε τον Πρωθυπουργό να μη δεσμεύσει τη χώρα και να αφήσει τα μεγάλα στα ελληνοτουρκικά θέματα, να τα λύσει η επόμενη Κυβέρνηση, δηλ. τάχα η δική του. Βέβαια η επίσκεψη ολοκληρώθηκε και η Κυβέρνηση την κρίνει επιτυχή. Για την αντιπολίτευση όμως ήταν αποτυχημένη.

Για μας τους απλούς πολίτες άραγε υπάρχουν στοιχεία και δεδομένα που μπορούν να μας οδηγήσουν σε δικά μας συμπεράσματα χωρίς να πάρουμε «μασημένη τροφή» απ’ τα κόμματα; Ναι, και μάλιστα πολλά.

Το κύριο και άκρως σημαντικό θέμα είναι η εκ μέρους του νεοΣουλτάνου αποφυγή μόχλευσης του θέματος της αλλαγής της Συνθήκης της Λοζάνης, όπως είχε κάνει κατά την εδώ επίσκεψή του τον προπερασμένο Νοέμβρη, όταν βέβαια ο Πρωθυπουργός μας του είχε δώσει τις πρέπουσες κατά το διεθνές δίκαιο απαντήσεις, τέτοιες ώστε αυτή τη φορά μέσα στο «σπίτι» του να μη τολμήσει να το ξαναθέσει.

Σε πιο πρακτική και άμεση βάση, είναι η εξαγγελία της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Σμύρνης-Θεσσαλονίκης η οποία ξεκινά το καλοκαίρι. Τι το φυσιολογικότερο θα πει κανείς, οι δύο μεγάλες αυτές πόλεις των δύο χωρών που βρέχονται απ’ τα νερά του Αιγαίου να συνδέονται ακτοπλοϊκά. Όμως αυτό, εδώ και εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή, ούτε ως σκέψη δεν είχε γίνει. Μία τέτοια σύνδεση έχει μεγάλη σημειολογική σημασία. Εμμέσως πλην σαφώς αποτελεί «κλάδο ελαίας» που σηματοδοτεί την αποφυγή αντιπαραθέσεων, προκλήσεων κ.λπ. και εν τέλει την ειρήνη. Οι όποιες εκδηλώσεις εχθρότητας θα πρέπει να εκλείψουν. Θα είναι λογικά ανακόλουθο το να πλέει το πλοίο από και προς Θεσσαλονίκη και από πάνω του να γίνονται υπερπτήσεις, παραβιάσεις ακόμη και εικονικές αερομαχίες των πολεμικών των δύο χωρών. Είναι αξιοπρόσεκτο να αναφερθεί ότι την ημέρα της επίσκεψη ουδεμία τέτοια παραβίαση υπήρξε.

Ένα άλλο μεγίστης σημασίας γεγονός ήταν η επίσκεψη του Πρωθυπουργού στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Είναι πρώτη φορά που εν ενεργεία Έλληνας Πρωθυπουργός επισκέπτεται τον σεπτό αυτό χώρο. Το χώρο απ’ τον οποίο αποφοίτησαν Πατριάρχες, μητροπολίτες, επίσκοποι και ακόμη άνθρωποι των γραμμάτων και της διανόησης. Σκοπός, η κατάδειξη στην Τουρκική ηγεσία όσο εμφαντικά και καταλυτικά απαιτείται, ότι η Ελλάδα στηρίζει την Ορθοδοξία στην επαναλειτουργία της σχολής αυτής. «Είναι παράξενο η σχολή αυτή να λειτουργεί επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και να μη λειτουργεί επί Τουρκικής Δημοκρατίας» δήλωσε ο αρχηγός της Ορθοδοξίας, Πατριάρχης Βαρθολομαίος, που είχε συνοδέψει τον Πρωθυπουργό στη Χάλκη. Βέβαια ο νεοσουλτάνος το θέμα της λειτουργίας της Χάλκης το υποβιβάζει από επίπεδο Πανορθόδοξης εμβέλειας σε ένα θέμα καθαρά τοπικό το της Μουφτίας στη Θράκη, (θέμα ελληνικό, δεν είναι καν ελληνοτουρκικό) παζαρεύοντας κατά πως ως Τούρκος, καλά ξέρει. Ζητά, ο εκεί Αρχιμουφτής να μη ορίζεται από την Ελλάδα αλλά να εκλέγεται. Προβάλλει δε ως επιχείρημα την εκ μέρους του βοήθεια προς το Πατριαρχείο δηλ. σ’ ένα θέμα πάλι της Ορθοδοξίας, στο να έχει η Ιερά Σύνοδος του τον απαραίτητο αριθμό μητροπολιτών για την εύρυθμο λειτουργία της.

Ένα άλλο ξεχωριστής σημασίας και συμβολισμού γεγονός ήταν αυτό της επίσκεψης του Πρωθυπουργού, στην Αγιά Σοφιά. Θέμα συναισθηματικής βαρύτητας μεγίστης για τον κάθε Έλληνα, το προσκύνημα στο πάνσεπτο αυτό ιερό της Χριστιανοσύνης. Στο προ 15 αιώνες θαύμα του Ιουστινιανού μέσα ευρεθείς ο Πρωθυπουργός συναισθανόμενος το ιστορικό φορτίο δήλωσε «εδώ μέσα αντιλαμβάνεται κανείς το βάρος της Ιστορίας.»

Ασφαλώς το να αναφερθεί ότι ο Έλληνας Πρωθυπουργός και ο Τούρκος Πρόεδρος στην δίωρη κατ’ ιδίαν σύσκεψή τους συζήτησαν διάφορα άλλα θέματα όπως το μεταναστευτικό/προσφυγικό και την εφαρμογή της σχετικής τουρκοευρωπαϊκής συμφωνίας που τόσο μας αφορά και οπωσδήποτε το θέμα της Κύπρου στην προσέγγιση να επαναρχίσουν οι συνομιλίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για την επίλυσή του, θα ήταν ως να «κομίζαμε γλαύκαν εις Αθήνας».

Ακόμη, ο οδικός χάρτης της πορείας των Ελληνοτουρκικών που από κοινού εξήγγειλαν οι δύο ηγέτες, αποτελεί ένα σημάδι ότι οι δύο χώρες μέσα στο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον που βρίσκονται, θέλουν να δημιουργήσουν ερείσματα ειρήνης για την πρόοδο και ευημερία των λαών τους. Πάντως τούτο θα κριθεί στην πράξη και μάλιστα άμεσα, τη θερινή περίοδο που ο Τουρισμός αποτελεί κοινή επιδίωξη για την στήριξη των οικονομιών τους.

Τέλος, ως συμπέρασμα εκ των προαναφερθέντων προκύπτει ότι αυτή η τετάρτη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Αλ. Τσίπρα στην Τουρκία υπήρξε η πλέον επιτυχής των προηγουμένων του. Κατέδειξε δε ότι η διατήρηση διόδων επικοινωνίας μεταξύ των ηγεσιών της χώρας εκτονώνει εντάσεις και συμβάλλει στην παγίωση της ειρήνης στον ιδιαίτερα ευαίσθητο χώρο της Βαλκανικής-Μικράς Ασίας.

Την περασμένη Παρασκευή 25/1/2019 υπερψηφίστηκε στο ελληνικό Κοινοβούλιο η κύρωση της συμφωνίας των Πρεσπών. Θέμα εθνικό, ιδιαίτατης βαρύτητας που ατυχώς επί πολλές δεκαετίες ταλάνισε αναρίθμητες ελληνικές κυβερνήσεις, αντίστοιχους υπουργούς εξωτερικών, την ελληνική διπλωματία, κινήματα πολιτών, οργανώσεις, γεωγραφικά τμήματα της χώρας ακόμη και αυτή την Εκκλησία, κοντολογίς όλη την Ελλάδα ως και τον απανταχού της Γης, Ελληνισμό. Αναφέρομαι στο όνομα του κρατιδίου στα βόρεια σύνορά μας που ως προ ημερών ονομάζαμε «Σκόπια» και που το ίδιο από το 1991 είχε συνταγματική ονομασία «Μακεδονία». Φόρτιση του «είναι» του κάθε Έλληνα με συναίσθημα μεγατόνων. «Παίρνουν το όνομα της Μακεδονία μας. Μας παίρνουν τη ψυχή μας». Άρνηση σ’ αυτό του κάθε Έλληνα, αυθόρμητη και πηγαία ως αντίδραση και στάση. Ποτέ δεν θα δεχόμασταν να εκχωρήσουμε το όνομα της Μακεδονίας μας, έναντι παντός. Όμως, υπάρχει ένα όμως. Η από το 1995 ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ Ελλάδος και FYROM (Σκόπια) απαιτεί λύση της διαφοράς ως προς το όνομα του δευτέρου. Χωρίς λύση, κατά τους ειδήμονες, το όνομά του θα είναι «ες αεί» Μακεδονία, χωρίς κανένα προσδιορισμό. Εμείς δε, θα έχουμε χάσει, όνομα, ιστορία, σύμβολα, παράδοση, κ.αλ. για πάντα.

Θεωρώ ότι η επιγραμματική επισκόπηση του προβλήματος αυτού, από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ως σήμερα, δίδει την εικόνα που μας βοηθά να καταλάβουμε το όλο πρόβλημα :

Μετά το Β’ Παγκόσμιο, ο Τίτο για τις δικές του σκοπιμότητες, το νότιο τμήμα της Γιουγκοσλαβίας, Βαρντάρσκα, βαπτίζει Μακεδονία. Το γεγονός ότι ήταν απέναντι στο Στάλιν, ο μόνος τότε αιρετικός του υπαρκτού σοσιαλισμού, τη παρεμβάσει των ισχυρών φίλων μας, κάνει τη χώρα μας να τηρήσει «σιγής ιχθύος» επί του μέγιστου αυτού εθνικού θέματος.

Αρχές της δεκαετίας του ’90, ο Αντ. Σαμαράς υπουργός Εξωτερικών του Κ. Μητσοτάκη, χτίζοντας την πολιτική του καριέρα, αποφεύγει να λύσει άπαξ και δια παντός το “Μακεδονικό”, όταν διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία, πράγμα που για τους χειρισμούς του αυτούς εκπαραθυρώνεται από την κυβέρνηση.

Το 1993 ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης, που στο θέμα του ονόματος δεν δίνει και ιδιαίτερη σημασία, -χαρακτηριστική η ρήση του που θα τον συνοδεύει για πάντα «σε δέκα χρόνια κανείς δεν θα θυμάται το όνομα»-, χάνει την Κυβέρνηση, όταν ο πολιτικός φίλος του Αντ. Σαμαρά, βουλευτής Συμπιλίδης αποσύρει την εμπιστοσύνη του απ’ αυτή.

Εν τω μεταξύ το 1991, με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, η πρώην γιουγκοσλαβική αυτή δημοκρατία, έγινε ανεξάρτητο κράτος με τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Το 1993 στα Ηνωμένα Έθνη, αναγνωρίζονται τα «Σκόπια» με το όνομα Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM).

Το 1995 υπογράφεται η ενδιάμεση συμφωνίας ανάμεσα στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και στην Ελλάδα.

Από τότε, ενώ προοδευτικά το μέγιστο των χωρών του κόσμου, 140 τον αριθμό την αναγνωρίζουν με το συνταγματικό της όνομα «Μακεδονία», στη χώρα μας διαμορφώνεται η εθνική γραμμή «διπλή ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό, erga omnes, αλλαγή του συντάγματος και απαλειφή αλυτρωτισμών» που προβάλλεται επίσημα στη σύσκεψη του Βουκουρεστίου το 2008 από τον Πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή με υπουργό εξωτερικών τη Ντόρα Μπακογιάννη (Μητσοτάκη). Έκτοτε τα Σκόπια με τη δική μας αβελτηρία και νωθρότητα ολοένα και κερδίζουν χρόνο στο να καθιερωθεί μόνιμα το συνταγματικό της όνομα και η Ελλάδα μετατρέπεται στα μάτια της Υφηλίου ο θύτης κατά της «Μακεδονίας».

2018 Υπογράφεται η συνθήκη των «Πρεσπών».

Η συνθήκη αυτή αποτέλεσμα απλού πραγματισμού, βρίσκει ενάντιους όλη την αντιπολίτευση (εκτός «ΠΟΤΑΜΙ» και ΔΗΜΑΡ) με επικεφαλής τη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Οι λόγοι, ψηφοθηρικοί. Ενάντιοι, επί των πολιτικών που είχε κτισθεί η εθνική γραμμή της διπλής ονομασίας, κ.λπ., της μεν ΝΔ εκπεφρασμένης κατά τη σύσκεψη του Βουκουρεστίου το 2008, του δε ΠΑΣΟΚ στην ολομέλεια των Ηνωμένων Εθνών απ’ τον τότε αρχηγό του, Ευαγ. Βενιζέλο το 2012.

Επειδή τα της εθνικής γραμμής επιτεύχθηκαν στο ακέραιο, θέτουν νέα προσκόμματα. Σε ότι αφορά, την εθνικότητα και τη γλώσσα, που τάχα τους τα εκχωρούμε. Κι έρχεται απ’ τα Σκόπια η ρηματική διακοίνωση και απορρίπτει και αυτήν την αιτίαση της τελευταίας στιγμής.

Σ’ αυτή διευκρινίζεται ότι:

Ο όρος nationality αναφέρεται αποκλειστικά στην ιθαγένεια και δεν καθορίζει ούτε προδικάζει το ζήτημα της εθνότητας των πολιτών της Βόρειας Μακεδονίας.

Η επίσημη γλώσσα όπως αναφέρεται στην συμφωνία έχει αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ (απ’ το 1977) και ανήκει στην ομάδα των νοτίων σλαβικών γλωσσών.

Πάντως ξέρουμε, πως οι αρχαίοι Μακεδόνες μιλούσαν Ελληνικά.

Με το κλείσιμο της ανοικτής πληγής «Σκόπια», εκλείπει πια από την πολιτική σκηνή της χώρας ένα θερμοκήπιο πατριδοκαπηλίας και αγκωνάρι εθνικισμού.

«Και τώρα τι θα κάνουμε χωρίς βαρβάρους», αναφωνεί ο μέγας Αλεξανδρινός ποιητής μας.

Διαβάζω αυτές τις μέρες το βιβλίο «Η Λεσβιακή Φάλαγγα - Ιστορία των Προγόνων μας», έκδοση ΜΥΘΟΣ, της φίλης Κωνσταντίνας Βάκκα-Κυριαζή, συζύγου του καλού φίλου, φυσικομαθηματικού και ιστοριοδίφη Αριστείδη Κυριαζή. Ένα καλαίσθητο, εξαιρετικού περιεχομένου και μεγάλης ιστορικής σημασίας βιβλίο που αναφέρεται στην εθελοντική προσφορά και δράση ομάδας Λέσβιων της Αμερικής, της «Λεσβιακής Φάλαγγας», κατά την ιστορική και νικηφόρο μάχη του Κλαπάδου στις 8 Δεκεμβρίου του 1912, που τέλειωσε για πάντα την 450 χρόνων Τουρκική σκλαβιά του νησιού μας.

Με βάση το περιεχόμενο του βιβλίου της, η συγγραφέας έβγαλε τον πανηγυρικό των «ελευθερίων» του νησιού στο Σύλλογο Σκαλοχωριτών στις 9 του Δεκέμβρη. Εκεί γιορτάσαμε τα πραγματικά ελευθέρια του νησιού μας. Τα πραγματικά λέω, γιατί στις 8 Δεκέμβρη 1912 ελευθερώθηκαν το βόρειο, το κεντρικό και δυτικό τμήμα του νησιού μας μετά την ηρωική μάχη στον Κλαπάδο, ενώ η πρωτεύουσα, το νότιο και το ανατολικό τμήμα του είχαν ελευθερωθεί ένα μήνα πριν, στις 8 του Νοέμβρη από το θρυλικό «Αβέρωφ», με Κυβερνήτη το Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη.

Όλα τα χωριά της χερσονήσου του Ορδύμνου ελευθερώθηκαν μετά τη μάχη του Κλαπάδου. Το Σκαλοχώρι πρώτο στις 9 του Δεκέμβρη, η Ερεσός στις 17, άλλα χωριά μας άλλες μέρες; και τελευταίο στις 24 Δεκέμβρη, η Ανεμώτια. Ως εκ της ιστορικής πραγματικότητας προκύπτει, ατυχώς ακόμη και στην απελευθέρωση του νησιού η άρχουσα τάξη της πρωτευούσης αδιαφόρησε για το ίδιο της Λεσβιακής υπαίθρου κι έτσι αυτή έζησε ένα μήνα παθών, την αποφράδα περίοδο «τα φόβια».

Στη λογική ότι η εορτή των ελευθερίων στις 8 Νοεμβρίου, που έχει καθιερωθεί για την απελευθέρωση της Λέσβου, για τους Σκαλοχωρίτες και τους λοιπούς απελευθερωθέντες μετά την μάχη του Κλαπάδου είναι γεγονός που δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική αλήθεια, ο Σύλλογος Σκαλοχωριτών της Αθήνας για χρόνια τώρα εορτάζει τα ελευθέρια της γενέτειρας, μετά τις 8 Δεκέμβρη κάθε χρόνο.

Έτσι η φετινή εκδήλωση έγινε την Κυριακή, 9 Δεκέμβρη. Ο πανηγυρικός λόγος της κ.Βακκά-Κυριαζή στηρίχθηκε στα δικά της σχετικά ιστορικά ευρήματα, που αποτέλεσαν την ύλη του βιβλίου της. Τούτο κυκλοφόρησε πρόσφατα, όταν παράλληλα το Λιμενικό Ταμείο Λέσβου έστησε στο Πλωμάρι το αναθηματικό μνημείο των αγωνιστών της Λεσβιακής Φάλαγγας που τα αποκαλυπτήρια του έγιναν με μεγάλη επισημότητα παρουσία του υπουργού Ναυτιλίας κ. Φ. Κουβέλη, άλλων επισήμων και όλου του λαού του Πλωμαρίου, την 10η Νοεμβρίου 2018 . Σ’ αυτό έχουν χαραχθεί τα ονόματα των 210 μελών, του εθελοντικού αυτού σώματος Λεσβίων εξ Αμερικής, που έλαβαν μέρος στην ηρωική μάχη του ΚΛΑΠΑΔΟΥ.

Μεταξύ των μελών της Λεσβιακής Φάλαγγας, των ελθόντων εξ Αμερικής για να πολεμήσουν για την απελευθέρωση του νησιού μας, περιλαμβάνονται τα ονόματα και τριών Αντισσαίων. Του Παναγιώτη Γουρνέλου πατέρα του φίλου Αριστείδη Γουρνέλου και παππού του Παναγιώτη. Δεύτερος είναι ο με το ονοματεπώνυμο Νικόλαος Τσιπνής (υποθέτω Τσικνής) και τρίτος ο Παναγιώτης Γιανέλλης που πολέμησε στη συνέχεια στους δύο Βαλκανικούς πολέμους. Το 1930 τούτος διέμενε στην Αμερική και όπως σ’ όλους τους συμπολεμιστές του της Λεσβιακής Φάλαγγας, του δόθηκε σχετικό μετάλλιο. (Αυτά, κατά τα στο εν λόγω βιβλίο αναφερόμενα).

Το όνομά των τριών αυτών συγχωριανών μου, μαζί με εκείνα των 207 άλλων συναγωνιστών τους είναι χαραγμένα στο προαναφερόμενο ομώνυμο μνημείο στο Πλωμάρι.

Τιμή και δόξα σ’ όλους αυτούς τους εξ Αμερικής της Λεσβιακής Φάλαγγας που εξ ιδίων «πάνοπλος (η Φάλαγγα), με τας στολάς της, με τα πολεμοφόδιά της και όλα τα αναγκαιούντα δια την εκπλήρωσιν του σκοπού της μέσα, χωρίς να επιβαρυνθεί ποσώς το πολεμικόν ταμείον της Ελλάδος» (όπως έγραφε η εφημερίδα «Ατλαντίς»), ήρθαν για να συνδράμουν τον Ελληνικό Στρατό στο να απελευθερωθεί το νησί μας.

Τούτο δε, εκκινούντες και μόνο απ’ τη δική τους φιλοπατρία και θέληση. Αντιγράφω σχετικώς, εκ του προαναφερομένου βιβλίου. «Ημείς αφήκαμεν τας εργασίας μας, τα κέρδη μας, την ησυχία μας και αυθορμήτως υποβαλλόμεθα εις μύριας κακουχίας και στερήσεις, δεν θα διστάσουμε δε να θυσιάσωμεν και αυτήν την ζωή μας προς πραγματοποίηση του Εθνικού μας ονείρου.», όπως έγραφαν στην «Ατλαντίς» προς τους συμπατριώτες τους στην Αμερική ζητώντας τους τη διαρκή στήριξή τους.

Ας είναι αιωνία η μνήμη όλων των της «Λεσβιακής Φάλαγγας» και μεταξύ αυτών και των τριών συγχωριανών μου.

Ένας αγώνας για να είναι επιτυχής, χρειάζεται να είναι συνεχής, συνεπής, πολυεπίπεδος, με πίστη στο στοχευόμενο.

Για τον πολύπαθο δρόμο μας, πρωτοξεκίνησα το 1996 απευθυνόμενος στο Νομάρχη Λέσβου Αλ. Μαθιέλλη. Έγραφα για τον καρόδρομο αυτό, «προσφορά» της οθωμανικής μεγαλοψυχίας: «Προσιδίαζε δε προς τα τότε μέσα μεταφοράς (κάρα, αραμπάδες, κ.λπ.) αλλά και τους κανόνες της τεχνολογίας και τα μέσα της οδοποιίας της τότε εποχής». Έκλεινα, ζητώντας να δρομολογηθούν τα απαιτούμενα για αναβάθμισή του με τις προδιαγραφές της σύγχρονης οδοποιίας.

Ο σπόρος αυτός άνθισε, όταν το Φθινόπωρο του 1999 ο τότε πρωθυπουργός Κ. Σημίτης σε ομιλία του στην Καλλονή εξήγγειλε τη δημιουργία του οδικού άξονα Καλλονής-Σιγρίου, ως αυτοκινητοδρόμου συγχρόνων προδιαγραφών, ως επίσης και του Καλλονής-Πέτρας. Η δυσπραγία του πράγματος έτρωγε το χρόνο, χωρίς κανένα σημάδι να φαίνεται στον ορίζοντα ή όποιο τέτοιο ήταν αχνό και απροσδιόριστο. Ατυχώς όμως για μας, όταν το 2003 προσδιορίστηκε το τι «μέλλει γενέσθαι», αυτό ήταν ενάντιο προς τη δική μας θέλησή, το λαϊκό αίσθημα και τα επί αιώνες ισχύοντα. Τούτο γιατί, όταν «βγήκε στον αέρα» η προκήρυξη των γι’ αυτόν μελετών, οριζόταν ως μελέτη η για τον «οδικό άξονα Καλλονής-Ερεσού-Σιγρίου». Δηλαδή το νότιο κλάδο, αυτόν το μέσω Μεσοτόπου. Τότε για να διεκδικήσουμε το βόρειο κλάδο, το μέσω Σκαλοχωρίου, δημιούργησα την επιτροπή αγώνα από 15-20 προβεβλημένα μέλη της κοινωνίας κάθε χωριού μας, απ’ τη Φίλια ως το Σίγρι. Στην πρώτη επιστολή μας προς πρωθυπουργό, Κ. Σημίτη, που συνόδευε την επ’ αυτού διακήρυξή μας έγραφα: «…Η διακήρυξη της επιτροπής αυτής, αποτελεί την έκφραση αγωνίας και φωνή επίκλησης για βοήθεια όλων των κατοίκων της περιοχής. Υπογράφεται δε από τα πλέον επιφανή και διακεκριμένα μέλη των αντιστοίχων τοπικών κοινωνιών και συγκεκριμένα Προέδρους…». Χρειάστηκαν ατέλειωτα έγγραφα, παρεμβάσεις, διαμαρτυρίες, κ.ά. για να λάβω από καθ’ ύλη υπηρεσία την απάντηση ότι θα εξαλειφθεί το «Ερεσός» από τον τίτλο, όταν θα γίνει η διακήρυξη κατασκευής του. Όντως, τελικά έτσι και έγινε.

Οι μελέτες συμβατικά, θα έπρεπε να παραδοθούν Άνοιξη του 2005. Η δυστοκία ολοκλήρωσης αυτών, οδηγούσε τα πράγματα σε πλήρες αδιέξοδο. Έτσι, το 2009 απηύθυνα δύο επιστολές στον τότε πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, όπου ανέπτυσσα τους σχετικούς προβληματισμούς μου, ως και για τη δυνατότητα .χρηματοδότησής του με 45.000.000 ευρώ, κ.ά.! Προς άρση του αδιεξόδου, κατέληγα στην πρόταση:

«Τέλος, μετά το θολό τοπίο που περιγράφεται με τις πέντε ανωτέρω αναφερόμενες αξονικές διαπιστώσεις και προκειμένου να δώσω διέξοδο στο διαφαινόμενο αδιέξοδο, κάνω την πρόταση το έργο στο σύνολό του να χρηματοδοτηθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ απ’ ευθείας και να εκτελεστεί υπό την επίβλεψή του». Στην πράξη τελικά έτσι και έγινε.

Σε απάντηση, λαβαίνουμε έγγραφο απ’ το καθ’ υλη Υπουργείο που προέκυπτε ότι για το έργο μάς δίνονταν είκοσι μόνο εκατομμύρια ευρώ. Τούτο το θεωρήσαμε εμπαιγμό όταν γνωρίζαμε ότι για να κατασκευαστεί, απαιτούνταν υπερδιπλάσια ποσά. Έτσι το καλοκαίρι του2009 πραγματοποιούμε την πρώτη πανολομέλεια της επιτροπής στο Σκαλοχώρι. Το ίδιο έγινε και το 2010 αφού κατά το διαρρεύσαν 12μηνο ουδεμία εξέλιξη είχε σχετικώς υπάρξει. Εκδόθηκαν ψηφίσματα που προωθήσαμε στους τότε πρωθυπουργούς. Στο ψήφισμά της δεύτερης πανολομέλειας μεταξύ των δέκα θέσεων ήταν και η «…Πεποίθηση όλων μας είναι ότι αν το έργο αυτό δεν λάβει σάρκα και οστά στην παρούσα περίοδο και συγκυρία, μετά τη λήξη των κονδυλίων του ΕΣΠΑ (2007-2013), θα χαθεί για πάντα η δυνατότητα να αποκτήσει ο τόπος μας ένα οδικό άξονα συγχρόνων προδιαγραφών και θα εξακολουθήσουμε να χρησιμοποιούμε το ίδιο δρόμο που ως καρόδρομο του 19ου αιώνα, μας κατάλειπε η Οθωμανική Αυτοκρατορία…»

Το 2011 επί τέλους, είχαμε τη χαρά να δούμε την ένταξη του έργου μας στο ΕΣΠΑ 2006-2013 με προϋπολογισμό 45,50 εκατομμύρια.

Το 2013, έπεσε «η πρώτη κασμαδιά» και ξεκίνησε το έργο από κοινοπραξία τριών εργολάβων, που προέκυψαν από τον απαιτούμενο δημόσιο διαγωνισμό. Το έργο όμως το υλοποιούσε μόνο η μία εκ των τριών, η εταιρεία «Τοξότης ΑΕ».

Και ατυχώς φθάνουμε στο τραγικό σημείο το Δεκέμβριο του 2014 να απενταχθή τούτο απ’ το ΕΣΠΑ. Ευτυχώς όμως που απαλλοτριώσεις είχαν γίνει σε μεγάλο ποσοστό (ολοκληρώθηκαν το Γενάρη 2018) και ακόμη έχει πραγματοποιηθεί έργο της τάξεως του 15%. Αυτά, έκαναν να ενταχθεί στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020. Τέλη του 2017 δόθηκε και συμπληρωματική πίστωση 12 εκατομμυρίων.

Έτσι ενώ αναμέναμε να επαναρχίσουν οι εργασίες, αυτό το οποίο υπήρξε τροχοπέδη ήταν η σοβούσα από καιρό οικονομική κατάσταση, του «Τοξότη». Την αδυναμία αυτή ευτυχώς κάλυψε η αξιόπιστη, μεγάλη εργολαβική εταιρεία «Άκτωρ ΑΕ» που τον αντικατέστησε.

Διάφορα ενδοεταιρικά προβλήματα σε συνδυασμό με θέματα γραφειοκρατίας ως προς την ανάληψη του έργου από την «Άκτωρ» με νέο κοινοπρακτικό σχήμα, ήταν η αιτία να χαθούν τόσοι μήνες.

Μας χαροποίησε ασφαλώς η προ δεκαημέρου πληροφόρηση από τον αρμόδιο Διευθυντή του Υπουργείου κ. Αναγνώπουλο που σε τηλεφωνική επικοινωνία μας, μάς είπε πως η διαδικασία της ανάληψης του έργου απ’ το νέο κοινοπρακτικό σχήμα ολοκληρώθηκε και ότι η έναρξη των εργασιών είναι επιλογή των νέων εργολάβων.

Τώρα πια είμαι πεπεισμένος ότι το έργο μας θα ολοκληρωθεί εντός του χρονοδιαγράμματος του νέου ΕΣΠΑ και ότι θα εκπληρώσω το τάμα μου να περπατήσω τα 46.664 μέτρα του.

Αυτές τις μέρες βρέθηκα στο νησί. Όσο κι αν πήγα εκεί προσβλέποντας να ξεφύγω απ’ το μίζερο και νοσηρό κλίμα της μεγαλούπολης και να «εισπράξω» κάτι το θετικό, κάτι το παρήγορο απ’ την αγνότητα της Λεσβιακής φύσης, τελικά αυτό που ενσταλάχθηκε στην ψυχή μου φεύγοντας, ήταν απογοήτευση. Περίοδος μαζέματος των ελιών και στα λιοχώραφα εκεί που άλλοτε ραβδιστάδες και μαζώχτρες, πολύβουο μελίσσι με τις φωνές, τα γέλια και την οχλοβοή τους έδιναν ζωή στον λεσβιακό ελαιώνα, εφέτος νέκρα. Τίποτα δεν ακούγονταν. Οι «ντέμπλες» έμειναν ανενεργές. Το χτυπολόγημά τους στα δέντρα για να ρίξουν τον ευλογημένο χρυσοκαρπό ακουγόταν που και που ή καθόλου. Σ’ όλη τη λεσβιακή ύπαιθρο υποτονικότητα, αδράνεια. Ο δάκος, λέει, έφαγε τη σοδειά. Το προφανές, τα λιοτρίβια των χωριών μας ουσιαστικά ήταν σε «αργία». Εκεί που άλλοτε ντάνες τα τσουβάλια του ευλογημένου καρπού περίμεναν τη σειρά τους για άλεσμα, τώρα κενό και απραξία.

Ο άλλος τομέας της λεσβιακής γεωργίας, η κτηνοτροφία, όχι σε καλύτερη κατάσταση όταν το γάλα έκλεισε πέρυσι στα 78-80 λεπτά το λίτρο και το κρέας του αρνιού στα 2,70 το κιλό και για φέτος τα πράγματα ατυχώς δεν φαίνεται ότι θα είναι καλύτερα. Φτώχια και μιζέρια γενικά! Έτσι η κατήφεια και τα σκυμμένα κεφάλια των παραγωγών μας ήταν αυτό που έμενε ως παριστώσα εικόνα στο μυαλό του επισκέπτη της λεσβιακής υπαίθρου. Και ασφαλώς στην άσχημη αυτή κατάσταση των παραγωγών δηλ. της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας του νησιού, ήρθε να προστεθεί το τελειωτικό χτύπημα που συντάραξε όλο το κοινωνικο-οικονομικό οικοδόμημα του τόπου. Ο «επιθανάτιος ρόγχος» της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών Λέσβου. Του άλλοτε στηρίγματός τους. Αυτού που για δεκαετίες τους έδινε δύναμη στις δυσκολίες τους, κουράγιο και ελπίδα. Η πληροφορία ότι ο άλλοτε πανίσχυρος αυτός φορέας «πνέει τα λοίσθια» μόνο πόνο, θλίψη και κατήφεια διέχεε στην ατμόσφαιρα. Τα τελευταία χρόνια η Ένωση διοικούνταν από διορισμένες διοικήσεις και το αποτέλεσμα της τραγικής εικόνας που είχε αυτή περιέλθει, η πάλαι ποτέ κραταιά συνεταιριστική οργάνωση του νησιού μας ήταν γνωστά προ πολλού. Το τέλος εποχής της ως φαίνεται, ατυχώς έφερε η είδηση ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ετοιμάζει τις διατάξεις (αναμένεται να συμπεριληφθούν σε νομοσχέδιο στο άμεσο μέλλον), που θα θέτουν μεταξύ άλλων σε εκκαθάριση την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λέσβου.

Όταν ο μεγάλος οραματιστής και μεταρρυθμιστής της ελληνικής αγροτικής οικονομίας , ρηξικέλευθος Πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου εδραίωνε το συνεταιριστικό κίνημα στη χώρα την τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα, δημιουργήθηκε και στο νησί, η δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση αγροτών η «Ένωση», όπως όλοι μας τη λέγαμε. Ήταν το 1929, όταν δημιουργούνταν οι πρωτοβάθμιοι αγροτικοί συνεταιρισμοί στη Λέσβο, που δημιουργήθηκε και ο δευτεροβάθμιος αυτός φορέας τους. Αυτός που είχε στην περιοχή ευθύνης του, περίπου 20.000 ελαιοπαραγωγούς, το 1/3 περίπου της έκτασης της Λέσβου και πάνω από 8 εκατομμύρια ελαιόδενδρα.

Αυτός ο φορέας της αγροτιάς μας που ως στόχο είχε τη διαφύλαξη των συμφερόντων των συνεταιριστών του, πράγμα που το κατάφερνε με επιτυχία κοντά για ένα αιώνα, σήμερα δυστυχώς βαίνει προς εκκαθάριση. Δεν μπορώ να ξέρω τις επί μέρους λεπτομέρειες και τα σχετικά αίτια που οδήγησαν σ’ αυτό το ναυάγιο. Εκείνο που ξέρω εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, είναι δύο κυρίαρχα δεδομένα. Πρώτο, ότι το υψηλής ποιότητας λάδι μας που σε χρονιές σοδειάς έφθανε τους 30.000 τόνους δηλ. το ένα δέκατο περίπου της ελληνικής παραγωγής, εξακολουθούσε να διατίθεται στη διεθνή αγορά όπως στις αρχές του 20ου αιώνα, δηλαδή χύμα, χωρίς τυποποίηση. Οι Ιταλοί που αγόραζαν τούτο κυρίως, τυποποιώντας το διαμάντι αυτό της λεσβιακής γης, καρπούνταν τα αντίστοιχα οφέλη απ’ τη διεθνή αγορά.

Δεύτερο, η μη δημιουργία του μεγάλου συνεταιριστικού εργοστασίου γάλακτος στο Σκαλοχώρι, η αναγκαιότητα της δημιουργίας του οποίου είχε συνειδητοποιήσει όλη η Λεσβιακή κοινωνία, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

Έγραφα σε σχετικό άρθρο μου στο «Δημοκράτη» το 1989 κατά την έναρξη του έργου που φορέας υλοποίησής του ήταν η Ένωση Συνεταιρισμών «…Το εργοστάσιο αυτό κτίζεται στο οικόπεδο των 120 στρεμμάτων που από το 1983 χορήγησε δωρεάν η Κοινότητα Σκαλοχωρίου…».

Τελικά, ατυχώς τούτο εγκαταλείφθηκε.

Έτσι φθάσαμε σήμερα να εισπράττονται τα επίχειρα «κοντοθωρισμού» και απραξίας των εκάστοτε διοικήσεων του. Κάποιοι ίσως ισχυριστούν ότι φταίει η παγκοσμιοποίηση και η λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που σαρώνει ακόμη και οικονομίες κρατών. Ίσως αυτό να είναι σωστό. Όμως αν είχε διαφυλαχθεί η υψηλή ποιότητα των κυρίαρχων προϊόντων μας με δομές υψηλής προστιθεμένης αξίας όπως οι προαναφερθείσες, ίσως η κατάσταση της οικονομίας του τόπου μας δεν θα ήταν τόσο δραματική όπως είναι σήμερα.

Τέλος, είναι λυπηρό να χάνονται κοινονικο-οικονομικές συλλογικές δομές όπως το άλλοτε καμάρι των Λεσβίων η ναυτιλιακή ΝΕΛ, τα Lesvoshops, διάφοροι πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί και τώρα η «Ένωση» το μεγάλο αυτό αγκωνάρι τους. Άραγε έχουμε φθάσει στο τελευταίο σκαλί στου κακού τη σκάλα; Τι άλλο ακόμη;...

Αυτές τις μέρες βρέθηκα στο νησί. Όσο κι αν πήγα εκεί προσβλέποντας να ξεφύγω απ’ το μίζερο και νοσηρό κλίμα της μεγαλούπολης και να «εισπράξω» κάτι το θετικό, κάτι το παρήγορο απ’ την αγνότητα της Λεσβιακής φύσης, τελικά αυτό που ενσταλάχθηκε στην ψυχή μου φεύγοντας, ήταν απογοήτευση. Περίοδος μαζέματος των ελιών και στα λιοχώραφα εκεί που άλλοτε ραβδιστάδες και μαζώχτρες, πολύβουο μελίσσι με τις φωνές, τα γέλια και την οχλοβοή τους έδιναν ζωή στον λεσβιακό ελαιώνα, εφέτος νέκρα. Τίποτα δεν ακούγονταν. Οι «ντέμπλες» έμειναν ανενεργές. Το χτυπολόγημά τους στα δέντρα για να ρίξουν τον ευλογημένο χρυσοκαρπό ακουγόταν που και που ή καθόλου. Σ’ όλη τη λεσβιακή ύπαιθρο υποτονικότητα, αδράνεια. Ο δάκος, λέει, έφαγε τη σοδειά. Το προφανές, τα λιοτρίβια των χωριών μας ουσιαστικά ήταν σε «αργία». Εκεί που άλλοτε ντάνες τα τσουβάλια του ευλογημένου καρπού περίμεναν τη σειρά τους για άλεσμα, τώρα κενό και απραξία.

Ο άλλος τομέας της λεσβιακής γεωργίας, η κτηνοτροφία, όχι σε καλύτερη κατάσταση όταν το γάλα έκλεισε πέρυσι στα 78-80 λεπτά το λίτρο και το κρέας του αρνιού στα 2,70 το κιλό και για φέτος τα πράγματα ατυχώς δεν φαίνεται ότι θα είναι καλύτερα. Φτώχια και μιζέρια γενικά! Έτσι η κατήφεια και τα σκυμμένα κεφάλια των παραγωγών μας ήταν αυτό που έμενε ως παριστώσα εικόνα στο μυαλό του επισκέπτη της λεσβιακής υπαίθρου. Και ασφαλώς στην άσχημη αυτή κατάσταση των παραγωγών δηλ. της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας του νησιού, ήρθε να προστεθεί το τελειωτικό χτύπημα που συντάραξε όλο το κοινωνικο-οικονομικό οικοδόμημα του τόπου. Ο «επιθανάτιος ρόγχος» της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών Λέσβου. Του άλλοτε στηρίγματός τους. Αυτού που για δεκαετίες τους έδινε δύναμη στις δυσκολίες τους, κουράγιο και ελπίδα. Η πληροφορία ότι ο άλλοτε πανίσχυρος αυτός φορέας «πνέει τα λοίσθια» μόνο πόνο, θλίψη και κατήφεια διέχεε στην ατμόσφαιρα. Τα τελευταία χρόνια η Ένωση διοικούνταν από διορισμένες διοικήσεις και το αποτέλεσμα της τραγικής εικόνας που είχε αυτή περιέλθει, η πάλαι ποτέ κραταιά συνεταιριστική οργάνωση του νησιού μας ήταν γνωστά προ πολλού. Το τέλος εποχής της ως φαίνεται, ατυχώς έφερε η είδηση ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ετοιμάζει τις διατάξεις (αναμένεται να συμπεριληφθούν σε νομοσχέδιο στο άμεσο μέλλον), που θα θέτουν μεταξύ άλλων σε εκκαθάριση την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λέσβου.

Όταν ο μεγάλος οραματιστής και μεταρρυθμιστής της ελληνικής αγροτικής οικονομίας , ρηξικέλευθος Πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου εδραίωνε το συνεταιριστικό κίνημα στη χώρα την τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα, δημιουργήθηκε και στο νησί, η δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση αγροτών η «Ένωση», όπως όλοι μας τη λέγαμε. Ήταν το 1929, όταν δημιουργούνταν οι πρωτοβάθμιοι αγροτικοί συνεταιρισμοί στη Λέσβο, που δημιουργήθηκε και ο δευτεροβάθμιος αυτός φορέας τους. Αυτός που είχε στην περιοχή ευθύνης του, περίπου 20.000 ελαιοπαραγωγούς, το 1/3 περίπου της έκτασης της Λέσβου και πάνω από 8 εκατομμύρια ελαιόδενδρα.

Αυτός ο φορέας της αγροτιάς μας που ως στόχο είχε τη διαφύλαξη των συμφερόντων των συνεταιριστών του, πράγμα που το κατάφερνε με επιτυχία κοντά για ένα αιώνα, σήμερα δυστυχώς βαίνει προς εκκαθάριση. Δεν μπορώ να ξέρω τις επί μέρους λεπτομέρειες και τα σχετικά αίτια που οδήγησαν σ’ αυτό το ναυάγιο. Εκείνο που ξέρω εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, είναι δύο κυρίαρχα δεδομένα. Πρώτο, ότι το υψηλής ποιότητας λάδι μας που σε χρονιές σοδειάς έφθανε τους 30.000 τόνους δηλ. το ένα δέκατο περίπου της ελληνικής παραγωγής, εξακολουθούσε να διατίθεται στη διεθνή αγορά όπως στις αρχές του 20ου αιώνα, δηλαδή χύμα, χωρίς τυποποίηση. Οι Ιταλοί που αγόραζαν τούτο κυρίως, τυποποιώντας το διαμάντι αυτό της λεσβιακής γης, καρπούνταν τα αντίστοιχα οφέλη απ’ τη διεθνή αγορά.

Δεύτερο, η μη δημιουργία του μεγάλου συνεταιριστικού εργοστασίου γάλακτος στο Σκαλοχώρι, η αναγκαιότητα της δημιουργίας του οποίου είχε συνειδητοποιήσει όλη η Λεσβιακή κοινωνία, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

Έγραφα σε σχετικό άρθρο μου στο «Δημοκράτη» το 1989 κατά την έναρξη του έργου που φορέας υλοποίησής του ήταν η Ένωση Συνεταιρισμών «…Το εργοστάσιο αυτό κτίζεται στο οικόπεδο των 120 στρεμμάτων που από το 1983 χορήγησε δωρεάν η Κοινότητα Σκαλοχωρίου…».

Τελικά, ατυχώς τούτο εγκαταλείφθηκε.

Έτσι φθάσαμε σήμερα να εισπράττονται τα επίχειρα «κοντοθωρισμού» και απραξίας των εκάστοτε διοικήσεων του. Κάποιοι ίσως ισχυριστούν ότι φταίει η παγκοσμιοποίηση και η λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που σαρώνει ακόμη και οικονομίες κρατών. Ίσως αυτό να είναι σωστό. Όμως αν είχε διαφυλαχθεί η υψηλή ποιότητα των κυρίαρχων προϊόντων μας με δομές υψηλής προστιθεμένης αξίας όπως οι προαναφερθείσες, ίσως η κατάσταση της οικονομίας του τόπου μας δεν θα ήταν τόσο δραματική όπως είναι σήμερα.

Τέλος, είναι λυπηρό να χάνονται κοινονικο-οικονομικές συλλογικές δομές όπως το άλλοτε καμάρι των Λεσβίων η ναυτιλιακή ΝΕΛ, τα Lesvoshops, διάφοροι πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί και τώρα η «Ένωση» το μεγάλο αυτό αγκωνάρι τους. Άραγε έχουμε φθάσει στο τελευταίο σκαλί στου κακού τη σκάλα; Τι άλλο ακόμη;...

Όταν το 168 π.Χ. οι Αντισσαίοι παρείχαν αρωγή στον υπό τον Αντήνορα στόλο του τελευταίου Μακεδόνα βασιλιά Περσέα, υπέγραφαν την καταδίκη τους. Τούτο γιατί οι τότε κοσμοκράτορες Ρωμαίοι εκδικούμενοι, κατάστρεψαν εκ θεμελίων την πόλη/κράτος Άντισσα. Έκτοτε και για 22 αιώνες το όνομα της ευρίσκετο σε αφάνεια, όπως αυτό της Πύρρας ως σήμερα.

Μετά την απελευθέρωση το 1912, ο αναμορφωτής Πρόεδρος των Τελωνίων, αείμνηστος Γιάννης Φωτιάδης, ακολουθώντας τα υπό του νόμου προβλεπόμενα, τα μετονόμασε «Άντισσα»(1928).

Έγραφα σχετικά στην «ΗΧΩ της Άντισσας» προ πενταετίας: «… Πάντως τον ενθυμούμαι τον Γιάν. Φωτιάδη να αναφέρεται με μια καυχησιά και ικανοποίηση πάντα στο γεγονός της μετονομασίας του χωριού μας και κάποια φορά του το παρατήρησα και του ζήτησα να μου εξηγήσει το γιατί. Αυτό που μου είπε ήταν « Τι τύχη θα μπορούσε να έχει ένα χωριό με ένα όνομα Τελώνια που κατά δοξασίες που υπάρχουν, τελώνια είναι δαιμονικά όντα. Πιστεύω ότι τώρα με ένα τέτοιο ιστορικό όνομα, Άντισσα, το χωριό θα ζήσει. Με το Τελώνια, μοιραία κάποτε θα έσβηνε, θα εξαφανιζόταν όπως εξαφανίστηκαν χωριά και χωριά στην περιοχή απ’ την αρχαιότητα, μεσαίωνα, κ.λπ. Ενώ το όνομα Άντισσα που χάθηκε όταν την ισοπέδωσε ο Ρωμαίος στρατηγός Λαβίωνας, θα αποτελούσε έρεισμα στήριξης και διαιώνισής του χωριού, αφού η Ιστορία της ως μία πόλη εκ της αρχαίας πεντάπολης, θα θεμελίωνε και θα ισχυροποιούσε την παρουσία του. Θα του έδιδε κύρος και αυτό τα λέει όλα. …».

Η μετονομασία αυτή, συνέτεινε φυσικά στο να αρχίσει να προβάλλεται και να «υιοθετείται» απ’ τους σύγχρονους Αντισσαίους, το πιο διάσημο τέκνο της αρχαίας Άντισσας ο μεγάλος κιθαρωδός, θεμελιωτής της Ελληνικής μουσικής, ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ.

Έτσι σε τέσσερα μόλις χρόνια μετά, όταν ολοκληρώθηκε το Δημοτικό τους σχολείο, προς τιμή του το ονόμασαν «Τερπάνδρειο»(1932).

Εξήντα χρόνια μετά, τιμώντας τον περαιτέρω, του έστησαν την προτομή του, στην Πλατεία την σήμερα «Ήρωα Αριστ.Φ.Μαραγκού». Τούτη ήταν προσφορά του Συλλόγου Αντισσαίων της Αθήνας, επί προεδρίας του γράφοντος το παρόν.

Ο μεγάλος αυτός Αντισσαίος, που μετά τη φυγή του στη Σπάρτη όπου έκτοτε έζησε, αφού με τη σοφία του, τα λόγια και κυρίως τη μουσική του συμφιλίωσε τους σε εμφύλιο ευρισκομένους Σπαρτιάτες, αγαπήθηκε και τιμήθηκε ιδιαίτερα απ’ αυτούς. Τιμάται δε και σήμερα από τους σύγχρονους Σπαρτιάτες, που του έχουν στήσει προτομή, ως μου έλεγε ο Δήμαρχος Σαρ.Αντωνάκος το 2005, όταν είχα κάνει την πρόταση που εκείνος απεδέχθη, να αδελφοποιηθεί η Σπάρτη με την Άντισσα. Η πρότασή μου αυτή αποσκοπούσε προδήλως, στην προβολή της Άντισσας. Ατυχώς η αδελφοποίηση τελικά δεν έγινε, αφού οι κατά σειρά αρμόδιοι Δήμαρχοι, Αμπατζής, Καρδαράς, Γαληνός, «σνομπάρισαν», το θέμα.

Ότι δεν έκαναν οι προαναφερθέντες, το έκανε και μάλιστα στον υπέρτατο δυνατό βαθμό ένας πνευματικός Λέσβιος, ο ιστοριοδίφης και ιστορικός, φίλος Απόστολος Γονιδέλλης.

Έγραψε το βιβλίο «ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ ΑΝΤΙΣΣΑΙΟΣ»,175σελ., έκδοση Αιολίδα,2016. Ένα καλαίσθητο και ιδιαίτερα τεκμηριωμένο βιβλίο. Προ ημερών που ο Απόστολος «δίδασκε» σχετικά (κατά πως εκείνος ξέρει) σε κάποιον όμιλο, ευτύχησα να είμαι ένας εκ των ακροατών.

Ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα απ’ αυτά που άκουσα και που τώρα διαβάζω στο «ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ ΑΝΤΙΣΣΑΙΟΣ», για το μέγεθος των σχετικών με τη ζωή και το έργο του πληροφοριών και δεδομένων, που μπόρεσε να βρει και να καταγράψει ο συγγραφέας. Τούτο, έχοντας προσωπική εμπειρία, περί του αντιθέτου. Συγκεκριμένα όταν παραγγείλαμε την προτομή του, φιλοδοξήσαμε τα αποκαλυπτήρια της να γίνουν στο τέλος ενός συνεδρίου με θέμα τον τιμώμενό μας. Έτσι, απευθυνθήκαμε σ’ όλες τις Φιλοσοφικές σχολές των Πανεπιστημίων της χώρας. Μόνο εκείνη των Ιωαννίνων μας απήντησε, επισημαίνοντας μας ο καθηγητής Φαν. Κακριδής, τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος, λόγω των ελαχίστων αποσπασμάτων που διασώθηκαν από το τεράστιο έργο του και των ελαχίστων πληροφοριών που έχουμε σχετικά με τη ζωή του.

Με το βιβλίο αυτό, προβάλλεται ο θεμελιωτής της Ελληνικής και Δυτικής Μουσικής, Τέρπανδρος, αναμφίβολα δε και η γενέτειρά του Άντισσα.

Πιστεύω τέλος, ότι τούτο αποτελεί «διαβατήριο» προς την παγκοσμιότητα αλλά και την αιωνιότητα του μεγάλου αυτού προ… προπάτορά μας, συνεκδοχικά δε της Άντισσας και του νησιού μας.

Σελίδα 1 από 5
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top