FOLLOW US
Τάκης Ιορδάνης

Τάκης Ιορδάνης

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Διαβάζω αυτές τις μέρες το βιβλίο «Η Λεσβιακή Φάλαγγα - Ιστορία των Προγόνων μας», έκδοση ΜΥΘΟΣ, της φίλης Κωνσταντίνας Βάκκα-Κυριαζή, συζύγου του καλού φίλου, φυσικομαθηματικού και ιστοριοδίφη Αριστείδη Κυριαζή. Ένα καλαίσθητο, εξαιρετικού περιεχομένου και μεγάλης ιστορικής σημασίας βιβλίο που αναφέρεται στην εθελοντική προσφορά και δράση ομάδας Λέσβιων της Αμερικής, της «Λεσβιακής Φάλαγγας», κατά την ιστορική και νικηφόρο μάχη του Κλαπάδου στις 8 Δεκεμβρίου του 1912, που τέλειωσε για πάντα την 450 χρόνων Τουρκική σκλαβιά του νησιού μας.

Με βάση το περιεχόμενο του βιβλίου της, η συγγραφέας έβγαλε τον πανηγυρικό των «ελευθερίων» του νησιού στο Σύλλογο Σκαλοχωριτών στις 9 του Δεκέμβρη. Εκεί γιορτάσαμε τα πραγματικά ελευθέρια του νησιού μας. Τα πραγματικά λέω, γιατί στις 8 Δεκέμβρη 1912 ελευθερώθηκαν το βόρειο, το κεντρικό και δυτικό τμήμα του νησιού μας μετά την ηρωική μάχη στον Κλαπάδο, ενώ η πρωτεύουσα, το νότιο και το ανατολικό τμήμα του είχαν ελευθερωθεί ένα μήνα πριν, στις 8 του Νοέμβρη από το θρυλικό «Αβέρωφ», με Κυβερνήτη το Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη.

Όλα τα χωριά της χερσονήσου του Ορδύμνου ελευθερώθηκαν μετά τη μάχη του Κλαπάδου. Το Σκαλοχώρι πρώτο στις 9 του Δεκέμβρη, η Ερεσός στις 17, άλλα χωριά μας άλλες μέρες; και τελευταίο στις 24 Δεκέμβρη, η Ανεμώτια. Ως εκ της ιστορικής πραγματικότητας προκύπτει, ατυχώς ακόμη και στην απελευθέρωση του νησιού η άρχουσα τάξη της πρωτευούσης αδιαφόρησε για το ίδιο της Λεσβιακής υπαίθρου κι έτσι αυτή έζησε ένα μήνα παθών, την αποφράδα περίοδο «τα φόβια».

Στη λογική ότι η εορτή των ελευθερίων στις 8 Νοεμβρίου, που έχει καθιερωθεί για την απελευθέρωση της Λέσβου, για τους Σκαλοχωρίτες και τους λοιπούς απελευθερωθέντες μετά την μάχη του Κλαπάδου είναι γεγονός που δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική αλήθεια, ο Σύλλογος Σκαλοχωριτών της Αθήνας για χρόνια τώρα εορτάζει τα ελευθέρια της γενέτειρας, μετά τις 8 Δεκέμβρη κάθε χρόνο.

Έτσι η φετινή εκδήλωση έγινε την Κυριακή, 9 Δεκέμβρη. Ο πανηγυρικός λόγος της κ.Βακκά-Κυριαζή στηρίχθηκε στα δικά της σχετικά ιστορικά ευρήματα, που αποτέλεσαν την ύλη του βιβλίου της. Τούτο κυκλοφόρησε πρόσφατα, όταν παράλληλα το Λιμενικό Ταμείο Λέσβου έστησε στο Πλωμάρι το αναθηματικό μνημείο των αγωνιστών της Λεσβιακής Φάλαγγας που τα αποκαλυπτήρια του έγιναν με μεγάλη επισημότητα παρουσία του υπουργού Ναυτιλίας κ. Φ. Κουβέλη, άλλων επισήμων και όλου του λαού του Πλωμαρίου, την 10η Νοεμβρίου 2018 . Σ’ αυτό έχουν χαραχθεί τα ονόματα των 210 μελών, του εθελοντικού αυτού σώματος Λεσβίων εξ Αμερικής, που έλαβαν μέρος στην ηρωική μάχη του ΚΛΑΠΑΔΟΥ.

Μεταξύ των μελών της Λεσβιακής Φάλαγγας, των ελθόντων εξ Αμερικής για να πολεμήσουν για την απελευθέρωση του νησιού μας, περιλαμβάνονται τα ονόματα και τριών Αντισσαίων. Του Παναγιώτη Γουρνέλου πατέρα του φίλου Αριστείδη Γουρνέλου και παππού του Παναγιώτη. Δεύτερος είναι ο με το ονοματεπώνυμο Νικόλαος Τσιπνής (υποθέτω Τσικνής) και τρίτος ο Παναγιώτης Γιανέλλης που πολέμησε στη συνέχεια στους δύο Βαλκανικούς πολέμους. Το 1930 τούτος διέμενε στην Αμερική και όπως σ’ όλους τους συμπολεμιστές του της Λεσβιακής Φάλαγγας, του δόθηκε σχετικό μετάλλιο. (Αυτά, κατά τα στο εν λόγω βιβλίο αναφερόμενα).

Το όνομά των τριών αυτών συγχωριανών μου, μαζί με εκείνα των 207 άλλων συναγωνιστών τους είναι χαραγμένα στο προαναφερόμενο ομώνυμο μνημείο στο Πλωμάρι.

Τιμή και δόξα σ’ όλους αυτούς τους εξ Αμερικής της Λεσβιακής Φάλαγγας που εξ ιδίων «πάνοπλος (η Φάλαγγα), με τας στολάς της, με τα πολεμοφόδιά της και όλα τα αναγκαιούντα δια την εκπλήρωσιν του σκοπού της μέσα, χωρίς να επιβαρυνθεί ποσώς το πολεμικόν ταμείον της Ελλάδος» (όπως έγραφε η εφημερίδα «Ατλαντίς»), ήρθαν για να συνδράμουν τον Ελληνικό Στρατό στο να απελευθερωθεί το νησί μας.

Τούτο δε, εκκινούντες και μόνο απ’ τη δική τους φιλοπατρία και θέληση. Αντιγράφω σχετικώς, εκ του προαναφερομένου βιβλίου. «Ημείς αφήκαμεν τας εργασίας μας, τα κέρδη μας, την ησυχία μας και αυθορμήτως υποβαλλόμεθα εις μύριας κακουχίας και στερήσεις, δεν θα διστάσουμε δε να θυσιάσωμεν και αυτήν την ζωή μας προς πραγματοποίηση του Εθνικού μας ονείρου.», όπως έγραφαν στην «Ατλαντίς» προς τους συμπατριώτες τους στην Αμερική ζητώντας τους τη διαρκή στήριξή τους.

Ας είναι αιωνία η μνήμη όλων των της «Λεσβιακής Φάλαγγας» και μεταξύ αυτών και των τριών συγχωριανών μου.

Ένας αγώνας για να είναι επιτυχής, χρειάζεται να είναι συνεχής, συνεπής, πολυεπίπεδος, με πίστη στο στοχευόμενο.

Για τον πολύπαθο δρόμο μας, πρωτοξεκίνησα το 1996 απευθυνόμενος στο Νομάρχη Λέσβου Αλ. Μαθιέλλη. Έγραφα για τον καρόδρομο αυτό, «προσφορά» της οθωμανικής μεγαλοψυχίας: «Προσιδίαζε δε προς τα τότε μέσα μεταφοράς (κάρα, αραμπάδες, κ.λπ.) αλλά και τους κανόνες της τεχνολογίας και τα μέσα της οδοποιίας της τότε εποχής». Έκλεινα, ζητώντας να δρομολογηθούν τα απαιτούμενα για αναβάθμισή του με τις προδιαγραφές της σύγχρονης οδοποιίας.

Ο σπόρος αυτός άνθισε, όταν το Φθινόπωρο του 1999 ο τότε πρωθυπουργός Κ. Σημίτης σε ομιλία του στην Καλλονή εξήγγειλε τη δημιουργία του οδικού άξονα Καλλονής-Σιγρίου, ως αυτοκινητοδρόμου συγχρόνων προδιαγραφών, ως επίσης και του Καλλονής-Πέτρας. Η δυσπραγία του πράγματος έτρωγε το χρόνο, χωρίς κανένα σημάδι να φαίνεται στον ορίζοντα ή όποιο τέτοιο ήταν αχνό και απροσδιόριστο. Ατυχώς όμως για μας, όταν το 2003 προσδιορίστηκε το τι «μέλλει γενέσθαι», αυτό ήταν ενάντιο προς τη δική μας θέλησή, το λαϊκό αίσθημα και τα επί αιώνες ισχύοντα. Τούτο γιατί, όταν «βγήκε στον αέρα» η προκήρυξη των γι’ αυτόν μελετών, οριζόταν ως μελέτη η για τον «οδικό άξονα Καλλονής-Ερεσού-Σιγρίου». Δηλαδή το νότιο κλάδο, αυτόν το μέσω Μεσοτόπου. Τότε για να διεκδικήσουμε το βόρειο κλάδο, το μέσω Σκαλοχωρίου, δημιούργησα την επιτροπή αγώνα από 15-20 προβεβλημένα μέλη της κοινωνίας κάθε χωριού μας, απ’ τη Φίλια ως το Σίγρι. Στην πρώτη επιστολή μας προς πρωθυπουργό, Κ. Σημίτη, που συνόδευε την επ’ αυτού διακήρυξή μας έγραφα: «…Η διακήρυξη της επιτροπής αυτής, αποτελεί την έκφραση αγωνίας και φωνή επίκλησης για βοήθεια όλων των κατοίκων της περιοχής. Υπογράφεται δε από τα πλέον επιφανή και διακεκριμένα μέλη των αντιστοίχων τοπικών κοινωνιών και συγκεκριμένα Προέδρους…». Χρειάστηκαν ατέλειωτα έγγραφα, παρεμβάσεις, διαμαρτυρίες, κ.ά. για να λάβω από καθ’ ύλη υπηρεσία την απάντηση ότι θα εξαλειφθεί το «Ερεσός» από τον τίτλο, όταν θα γίνει η διακήρυξη κατασκευής του. Όντως, τελικά έτσι και έγινε.

Οι μελέτες συμβατικά, θα έπρεπε να παραδοθούν Άνοιξη του 2005. Η δυστοκία ολοκλήρωσης αυτών, οδηγούσε τα πράγματα σε πλήρες αδιέξοδο. Έτσι, το 2009 απηύθυνα δύο επιστολές στον τότε πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, όπου ανέπτυσσα τους σχετικούς προβληματισμούς μου, ως και για τη δυνατότητα .χρηματοδότησής του με 45.000.000 ευρώ, κ.ά.! Προς άρση του αδιεξόδου, κατέληγα στην πρόταση:

«Τέλος, μετά το θολό τοπίο που περιγράφεται με τις πέντε ανωτέρω αναφερόμενες αξονικές διαπιστώσεις και προκειμένου να δώσω διέξοδο στο διαφαινόμενο αδιέξοδο, κάνω την πρόταση το έργο στο σύνολό του να χρηματοδοτηθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ απ’ ευθείας και να εκτελεστεί υπό την επίβλεψή του». Στην πράξη τελικά έτσι και έγινε.

Σε απάντηση, λαβαίνουμε έγγραφο απ’ το καθ’ υλη Υπουργείο που προέκυπτε ότι για το έργο μάς δίνονταν είκοσι μόνο εκατομμύρια ευρώ. Τούτο το θεωρήσαμε εμπαιγμό όταν γνωρίζαμε ότι για να κατασκευαστεί, απαιτούνταν υπερδιπλάσια ποσά. Έτσι το καλοκαίρι του2009 πραγματοποιούμε την πρώτη πανολομέλεια της επιτροπής στο Σκαλοχώρι. Το ίδιο έγινε και το 2010 αφού κατά το διαρρεύσαν 12μηνο ουδεμία εξέλιξη είχε σχετικώς υπάρξει. Εκδόθηκαν ψηφίσματα που προωθήσαμε στους τότε πρωθυπουργούς. Στο ψήφισμά της δεύτερης πανολομέλειας μεταξύ των δέκα θέσεων ήταν και η «…Πεποίθηση όλων μας είναι ότι αν το έργο αυτό δεν λάβει σάρκα και οστά στην παρούσα περίοδο και συγκυρία, μετά τη λήξη των κονδυλίων του ΕΣΠΑ (2007-2013), θα χαθεί για πάντα η δυνατότητα να αποκτήσει ο τόπος μας ένα οδικό άξονα συγχρόνων προδιαγραφών και θα εξακολουθήσουμε να χρησιμοποιούμε το ίδιο δρόμο που ως καρόδρομο του 19ου αιώνα, μας κατάλειπε η Οθωμανική Αυτοκρατορία…»

Το 2011 επί τέλους, είχαμε τη χαρά να δούμε την ένταξη του έργου μας στο ΕΣΠΑ 2006-2013 με προϋπολογισμό 45,50 εκατομμύρια.

Το 2013, έπεσε «η πρώτη κασμαδιά» και ξεκίνησε το έργο από κοινοπραξία τριών εργολάβων, που προέκυψαν από τον απαιτούμενο δημόσιο διαγωνισμό. Το έργο όμως το υλοποιούσε μόνο η μία εκ των τριών, η εταιρεία «Τοξότης ΑΕ».

Και ατυχώς φθάνουμε στο τραγικό σημείο το Δεκέμβριο του 2014 να απενταχθή τούτο απ’ το ΕΣΠΑ. Ευτυχώς όμως που απαλλοτριώσεις είχαν γίνει σε μεγάλο ποσοστό (ολοκληρώθηκαν το Γενάρη 2018) και ακόμη έχει πραγματοποιηθεί έργο της τάξεως του 15%. Αυτά, έκαναν να ενταχθεί στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020. Τέλη του 2017 δόθηκε και συμπληρωματική πίστωση 12 εκατομμυρίων.

Έτσι ενώ αναμέναμε να επαναρχίσουν οι εργασίες, αυτό το οποίο υπήρξε τροχοπέδη ήταν η σοβούσα από καιρό οικονομική κατάσταση, του «Τοξότη». Την αδυναμία αυτή ευτυχώς κάλυψε η αξιόπιστη, μεγάλη εργολαβική εταιρεία «Άκτωρ ΑΕ» που τον αντικατέστησε.

Διάφορα ενδοεταιρικά προβλήματα σε συνδυασμό με θέματα γραφειοκρατίας ως προς την ανάληψη του έργου από την «Άκτωρ» με νέο κοινοπρακτικό σχήμα, ήταν η αιτία να χαθούν τόσοι μήνες.

Μας χαροποίησε ασφαλώς η προ δεκαημέρου πληροφόρηση από τον αρμόδιο Διευθυντή του Υπουργείου κ. Αναγνώπουλο που σε τηλεφωνική επικοινωνία μας, μάς είπε πως η διαδικασία της ανάληψης του έργου απ’ το νέο κοινοπρακτικό σχήμα ολοκληρώθηκε και ότι η έναρξη των εργασιών είναι επιλογή των νέων εργολάβων.

Τώρα πια είμαι πεπεισμένος ότι το έργο μας θα ολοκληρωθεί εντός του χρονοδιαγράμματος του νέου ΕΣΠΑ και ότι θα εκπληρώσω το τάμα μου να περπατήσω τα 46.664 μέτρα του.

Αυτές τις μέρες βρέθηκα στο νησί. Όσο κι αν πήγα εκεί προσβλέποντας να ξεφύγω απ’ το μίζερο και νοσηρό κλίμα της μεγαλούπολης και να «εισπράξω» κάτι το θετικό, κάτι το παρήγορο απ’ την αγνότητα της Λεσβιακής φύσης, τελικά αυτό που ενσταλάχθηκε στην ψυχή μου φεύγοντας, ήταν απογοήτευση. Περίοδος μαζέματος των ελιών και στα λιοχώραφα εκεί που άλλοτε ραβδιστάδες και μαζώχτρες, πολύβουο μελίσσι με τις φωνές, τα γέλια και την οχλοβοή τους έδιναν ζωή στον λεσβιακό ελαιώνα, εφέτος νέκρα. Τίποτα δεν ακούγονταν. Οι «ντέμπλες» έμειναν ανενεργές. Το χτυπολόγημά τους στα δέντρα για να ρίξουν τον ευλογημένο χρυσοκαρπό ακουγόταν που και που ή καθόλου. Σ’ όλη τη λεσβιακή ύπαιθρο υποτονικότητα, αδράνεια. Ο δάκος, λέει, έφαγε τη σοδειά. Το προφανές, τα λιοτρίβια των χωριών μας ουσιαστικά ήταν σε «αργία». Εκεί που άλλοτε ντάνες τα τσουβάλια του ευλογημένου καρπού περίμεναν τη σειρά τους για άλεσμα, τώρα κενό και απραξία.

Ο άλλος τομέας της λεσβιακής γεωργίας, η κτηνοτροφία, όχι σε καλύτερη κατάσταση όταν το γάλα έκλεισε πέρυσι στα 78-80 λεπτά το λίτρο και το κρέας του αρνιού στα 2,70 το κιλό και για φέτος τα πράγματα ατυχώς δεν φαίνεται ότι θα είναι καλύτερα. Φτώχια και μιζέρια γενικά! Έτσι η κατήφεια και τα σκυμμένα κεφάλια των παραγωγών μας ήταν αυτό που έμενε ως παριστώσα εικόνα στο μυαλό του επισκέπτη της λεσβιακής υπαίθρου. Και ασφαλώς στην άσχημη αυτή κατάσταση των παραγωγών δηλ. της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας του νησιού, ήρθε να προστεθεί το τελειωτικό χτύπημα που συντάραξε όλο το κοινωνικο-οικονομικό οικοδόμημα του τόπου. Ο «επιθανάτιος ρόγχος» της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών Λέσβου. Του άλλοτε στηρίγματός τους. Αυτού που για δεκαετίες τους έδινε δύναμη στις δυσκολίες τους, κουράγιο και ελπίδα. Η πληροφορία ότι ο άλλοτε πανίσχυρος αυτός φορέας «πνέει τα λοίσθια» μόνο πόνο, θλίψη και κατήφεια διέχεε στην ατμόσφαιρα. Τα τελευταία χρόνια η Ένωση διοικούνταν από διορισμένες διοικήσεις και το αποτέλεσμα της τραγικής εικόνας που είχε αυτή περιέλθει, η πάλαι ποτέ κραταιά συνεταιριστική οργάνωση του νησιού μας ήταν γνωστά προ πολλού. Το τέλος εποχής της ως φαίνεται, ατυχώς έφερε η είδηση ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ετοιμάζει τις διατάξεις (αναμένεται να συμπεριληφθούν σε νομοσχέδιο στο άμεσο μέλλον), που θα θέτουν μεταξύ άλλων σε εκκαθάριση την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λέσβου.

Όταν ο μεγάλος οραματιστής και μεταρρυθμιστής της ελληνικής αγροτικής οικονομίας , ρηξικέλευθος Πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου εδραίωνε το συνεταιριστικό κίνημα στη χώρα την τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα, δημιουργήθηκε και στο νησί, η δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση αγροτών η «Ένωση», όπως όλοι μας τη λέγαμε. Ήταν το 1929, όταν δημιουργούνταν οι πρωτοβάθμιοι αγροτικοί συνεταιρισμοί στη Λέσβο, που δημιουργήθηκε και ο δευτεροβάθμιος αυτός φορέας τους. Αυτός που είχε στην περιοχή ευθύνης του, περίπου 20.000 ελαιοπαραγωγούς, το 1/3 περίπου της έκτασης της Λέσβου και πάνω από 8 εκατομμύρια ελαιόδενδρα.

Αυτός ο φορέας της αγροτιάς μας που ως στόχο είχε τη διαφύλαξη των συμφερόντων των συνεταιριστών του, πράγμα που το κατάφερνε με επιτυχία κοντά για ένα αιώνα, σήμερα δυστυχώς βαίνει προς εκκαθάριση. Δεν μπορώ να ξέρω τις επί μέρους λεπτομέρειες και τα σχετικά αίτια που οδήγησαν σ’ αυτό το ναυάγιο. Εκείνο που ξέρω εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, είναι δύο κυρίαρχα δεδομένα. Πρώτο, ότι το υψηλής ποιότητας λάδι μας που σε χρονιές σοδειάς έφθανε τους 30.000 τόνους δηλ. το ένα δέκατο περίπου της ελληνικής παραγωγής, εξακολουθούσε να διατίθεται στη διεθνή αγορά όπως στις αρχές του 20ου αιώνα, δηλαδή χύμα, χωρίς τυποποίηση. Οι Ιταλοί που αγόραζαν τούτο κυρίως, τυποποιώντας το διαμάντι αυτό της λεσβιακής γης, καρπούνταν τα αντίστοιχα οφέλη απ’ τη διεθνή αγορά.

Δεύτερο, η μη δημιουργία του μεγάλου συνεταιριστικού εργοστασίου γάλακτος στο Σκαλοχώρι, η αναγκαιότητα της δημιουργίας του οποίου είχε συνειδητοποιήσει όλη η Λεσβιακή κοινωνία, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

Έγραφα σε σχετικό άρθρο μου στο «Δημοκράτη» το 1989 κατά την έναρξη του έργου που φορέας υλοποίησής του ήταν η Ένωση Συνεταιρισμών «…Το εργοστάσιο αυτό κτίζεται στο οικόπεδο των 120 στρεμμάτων που από το 1983 χορήγησε δωρεάν η Κοινότητα Σκαλοχωρίου…».

Τελικά, ατυχώς τούτο εγκαταλείφθηκε.

Έτσι φθάσαμε σήμερα να εισπράττονται τα επίχειρα «κοντοθωρισμού» και απραξίας των εκάστοτε διοικήσεων του. Κάποιοι ίσως ισχυριστούν ότι φταίει η παγκοσμιοποίηση και η λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που σαρώνει ακόμη και οικονομίες κρατών. Ίσως αυτό να είναι σωστό. Όμως αν είχε διαφυλαχθεί η υψηλή ποιότητα των κυρίαρχων προϊόντων μας με δομές υψηλής προστιθεμένης αξίας όπως οι προαναφερθείσες, ίσως η κατάσταση της οικονομίας του τόπου μας δεν θα ήταν τόσο δραματική όπως είναι σήμερα.

Τέλος, είναι λυπηρό να χάνονται κοινονικο-οικονομικές συλλογικές δομές όπως το άλλοτε καμάρι των Λεσβίων η ναυτιλιακή ΝΕΛ, τα Lesvoshops, διάφοροι πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί και τώρα η «Ένωση» το μεγάλο αυτό αγκωνάρι τους. Άραγε έχουμε φθάσει στο τελευταίο σκαλί στου κακού τη σκάλα; Τι άλλο ακόμη;...

Αυτές τις μέρες βρέθηκα στο νησί. Όσο κι αν πήγα εκεί προσβλέποντας να ξεφύγω απ’ το μίζερο και νοσηρό κλίμα της μεγαλούπολης και να «εισπράξω» κάτι το θετικό, κάτι το παρήγορο απ’ την αγνότητα της Λεσβιακής φύσης, τελικά αυτό που ενσταλάχθηκε στην ψυχή μου φεύγοντας, ήταν απογοήτευση. Περίοδος μαζέματος των ελιών και στα λιοχώραφα εκεί που άλλοτε ραβδιστάδες και μαζώχτρες, πολύβουο μελίσσι με τις φωνές, τα γέλια και την οχλοβοή τους έδιναν ζωή στον λεσβιακό ελαιώνα, εφέτος νέκρα. Τίποτα δεν ακούγονταν. Οι «ντέμπλες» έμειναν ανενεργές. Το χτυπολόγημά τους στα δέντρα για να ρίξουν τον ευλογημένο χρυσοκαρπό ακουγόταν που και που ή καθόλου. Σ’ όλη τη λεσβιακή ύπαιθρο υποτονικότητα, αδράνεια. Ο δάκος, λέει, έφαγε τη σοδειά. Το προφανές, τα λιοτρίβια των χωριών μας ουσιαστικά ήταν σε «αργία». Εκεί που άλλοτε ντάνες τα τσουβάλια του ευλογημένου καρπού περίμεναν τη σειρά τους για άλεσμα, τώρα κενό και απραξία.

Ο άλλος τομέας της λεσβιακής γεωργίας, η κτηνοτροφία, όχι σε καλύτερη κατάσταση όταν το γάλα έκλεισε πέρυσι στα 78-80 λεπτά το λίτρο και το κρέας του αρνιού στα 2,70 το κιλό και για φέτος τα πράγματα ατυχώς δεν φαίνεται ότι θα είναι καλύτερα. Φτώχια και μιζέρια γενικά! Έτσι η κατήφεια και τα σκυμμένα κεφάλια των παραγωγών μας ήταν αυτό που έμενε ως παριστώσα εικόνα στο μυαλό του επισκέπτη της λεσβιακής υπαίθρου. Και ασφαλώς στην άσχημη αυτή κατάσταση των παραγωγών δηλ. της ραχοκοκαλιάς της οικονομίας του νησιού, ήρθε να προστεθεί το τελειωτικό χτύπημα που συντάραξε όλο το κοινωνικο-οικονομικό οικοδόμημα του τόπου. Ο «επιθανάτιος ρόγχος» της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών Λέσβου. Του άλλοτε στηρίγματός τους. Αυτού που για δεκαετίες τους έδινε δύναμη στις δυσκολίες τους, κουράγιο και ελπίδα. Η πληροφορία ότι ο άλλοτε πανίσχυρος αυτός φορέας «πνέει τα λοίσθια» μόνο πόνο, θλίψη και κατήφεια διέχεε στην ατμόσφαιρα. Τα τελευταία χρόνια η Ένωση διοικούνταν από διορισμένες διοικήσεις και το αποτέλεσμα της τραγικής εικόνας που είχε αυτή περιέλθει, η πάλαι ποτέ κραταιά συνεταιριστική οργάνωση του νησιού μας ήταν γνωστά προ πολλού. Το τέλος εποχής της ως φαίνεται, ατυχώς έφερε η είδηση ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ετοιμάζει τις διατάξεις (αναμένεται να συμπεριληφθούν σε νομοσχέδιο στο άμεσο μέλλον), που θα θέτουν μεταξύ άλλων σε εκκαθάριση την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λέσβου.

Όταν ο μεγάλος οραματιστής και μεταρρυθμιστής της ελληνικής αγροτικής οικονομίας , ρηξικέλευθος Πρωθυπουργός Αλέξανδρος Παπαναστασίου εδραίωνε το συνεταιριστικό κίνημα στη χώρα την τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα, δημιουργήθηκε και στο νησί, η δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση αγροτών η «Ένωση», όπως όλοι μας τη λέγαμε. Ήταν το 1929, όταν δημιουργούνταν οι πρωτοβάθμιοι αγροτικοί συνεταιρισμοί στη Λέσβο, που δημιουργήθηκε και ο δευτεροβάθμιος αυτός φορέας τους. Αυτός που είχε στην περιοχή ευθύνης του, περίπου 20.000 ελαιοπαραγωγούς, το 1/3 περίπου της έκτασης της Λέσβου και πάνω από 8 εκατομμύρια ελαιόδενδρα.

Αυτός ο φορέας της αγροτιάς μας που ως στόχο είχε τη διαφύλαξη των συμφερόντων των συνεταιριστών του, πράγμα που το κατάφερνε με επιτυχία κοντά για ένα αιώνα, σήμερα δυστυχώς βαίνει προς εκκαθάριση. Δεν μπορώ να ξέρω τις επί μέρους λεπτομέρειες και τα σχετικά αίτια που οδήγησαν σ’ αυτό το ναυάγιο. Εκείνο που ξέρω εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, είναι δύο κυρίαρχα δεδομένα. Πρώτο, ότι το υψηλής ποιότητας λάδι μας που σε χρονιές σοδειάς έφθανε τους 30.000 τόνους δηλ. το ένα δέκατο περίπου της ελληνικής παραγωγής, εξακολουθούσε να διατίθεται στη διεθνή αγορά όπως στις αρχές του 20ου αιώνα, δηλαδή χύμα, χωρίς τυποποίηση. Οι Ιταλοί που αγόραζαν τούτο κυρίως, τυποποιώντας το διαμάντι αυτό της λεσβιακής γης, καρπούνταν τα αντίστοιχα οφέλη απ’ τη διεθνή αγορά.

Δεύτερο, η μη δημιουργία του μεγάλου συνεταιριστικού εργοστασίου γάλακτος στο Σκαλοχώρι, η αναγκαιότητα της δημιουργίας του οποίου είχε συνειδητοποιήσει όλη η Λεσβιακή κοινωνία, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

Έγραφα σε σχετικό άρθρο μου στο «Δημοκράτη» το 1989 κατά την έναρξη του έργου που φορέας υλοποίησής του ήταν η Ένωση Συνεταιρισμών «…Το εργοστάσιο αυτό κτίζεται στο οικόπεδο των 120 στρεμμάτων που από το 1983 χορήγησε δωρεάν η Κοινότητα Σκαλοχωρίου…».

Τελικά, ατυχώς τούτο εγκαταλείφθηκε.

Έτσι φθάσαμε σήμερα να εισπράττονται τα επίχειρα «κοντοθωρισμού» και απραξίας των εκάστοτε διοικήσεων του. Κάποιοι ίσως ισχυριστούν ότι φταίει η παγκοσμιοποίηση και η λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που σαρώνει ακόμη και οικονομίες κρατών. Ίσως αυτό να είναι σωστό. Όμως αν είχε διαφυλαχθεί η υψηλή ποιότητα των κυρίαρχων προϊόντων μας με δομές υψηλής προστιθεμένης αξίας όπως οι προαναφερθείσες, ίσως η κατάσταση της οικονομίας του τόπου μας δεν θα ήταν τόσο δραματική όπως είναι σήμερα.

Τέλος, είναι λυπηρό να χάνονται κοινονικο-οικονομικές συλλογικές δομές όπως το άλλοτε καμάρι των Λεσβίων η ναυτιλιακή ΝΕΛ, τα Lesvoshops, διάφοροι πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί και τώρα η «Ένωση» το μεγάλο αυτό αγκωνάρι τους. Άραγε έχουμε φθάσει στο τελευταίο σκαλί στου κακού τη σκάλα; Τι άλλο ακόμη;...

Όταν το 168 π.Χ. οι Αντισσαίοι παρείχαν αρωγή στον υπό τον Αντήνορα στόλο του τελευταίου Μακεδόνα βασιλιά Περσέα, υπέγραφαν την καταδίκη τους. Τούτο γιατί οι τότε κοσμοκράτορες Ρωμαίοι εκδικούμενοι, κατάστρεψαν εκ θεμελίων την πόλη/κράτος Άντισσα. Έκτοτε και για 22 αιώνες το όνομα της ευρίσκετο σε αφάνεια, όπως αυτό της Πύρρας ως σήμερα.

Μετά την απελευθέρωση το 1912, ο αναμορφωτής Πρόεδρος των Τελωνίων, αείμνηστος Γιάννης Φωτιάδης, ακολουθώντας τα υπό του νόμου προβλεπόμενα, τα μετονόμασε «Άντισσα»(1928).

Έγραφα σχετικά στην «ΗΧΩ της Άντισσας» προ πενταετίας: «… Πάντως τον ενθυμούμαι τον Γιάν. Φωτιάδη να αναφέρεται με μια καυχησιά και ικανοποίηση πάντα στο γεγονός της μετονομασίας του χωριού μας και κάποια φορά του το παρατήρησα και του ζήτησα να μου εξηγήσει το γιατί. Αυτό που μου είπε ήταν « Τι τύχη θα μπορούσε να έχει ένα χωριό με ένα όνομα Τελώνια που κατά δοξασίες που υπάρχουν, τελώνια είναι δαιμονικά όντα. Πιστεύω ότι τώρα με ένα τέτοιο ιστορικό όνομα, Άντισσα, το χωριό θα ζήσει. Με το Τελώνια, μοιραία κάποτε θα έσβηνε, θα εξαφανιζόταν όπως εξαφανίστηκαν χωριά και χωριά στην περιοχή απ’ την αρχαιότητα, μεσαίωνα, κ.λπ. Ενώ το όνομα Άντισσα που χάθηκε όταν την ισοπέδωσε ο Ρωμαίος στρατηγός Λαβίωνας, θα αποτελούσε έρεισμα στήριξης και διαιώνισής του χωριού, αφού η Ιστορία της ως μία πόλη εκ της αρχαίας πεντάπολης, θα θεμελίωνε και θα ισχυροποιούσε την παρουσία του. Θα του έδιδε κύρος και αυτό τα λέει όλα. …».

Η μετονομασία αυτή, συνέτεινε φυσικά στο να αρχίσει να προβάλλεται και να «υιοθετείται» απ’ τους σύγχρονους Αντισσαίους, το πιο διάσημο τέκνο της αρχαίας Άντισσας ο μεγάλος κιθαρωδός, θεμελιωτής της Ελληνικής μουσικής, ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ.

Έτσι σε τέσσερα μόλις χρόνια μετά, όταν ολοκληρώθηκε το Δημοτικό τους σχολείο, προς τιμή του το ονόμασαν «Τερπάνδρειο»(1932).

Εξήντα χρόνια μετά, τιμώντας τον περαιτέρω, του έστησαν την προτομή του, στην Πλατεία την σήμερα «Ήρωα Αριστ.Φ.Μαραγκού». Τούτη ήταν προσφορά του Συλλόγου Αντισσαίων της Αθήνας, επί προεδρίας του γράφοντος το παρόν.

Ο μεγάλος αυτός Αντισσαίος, που μετά τη φυγή του στη Σπάρτη όπου έκτοτε έζησε, αφού με τη σοφία του, τα λόγια και κυρίως τη μουσική του συμφιλίωσε τους σε εμφύλιο ευρισκομένους Σπαρτιάτες, αγαπήθηκε και τιμήθηκε ιδιαίτερα απ’ αυτούς. Τιμάται δε και σήμερα από τους σύγχρονους Σπαρτιάτες, που του έχουν στήσει προτομή, ως μου έλεγε ο Δήμαρχος Σαρ.Αντωνάκος το 2005, όταν είχα κάνει την πρόταση που εκείνος απεδέχθη, να αδελφοποιηθεί η Σπάρτη με την Άντισσα. Η πρότασή μου αυτή αποσκοπούσε προδήλως, στην προβολή της Άντισσας. Ατυχώς η αδελφοποίηση τελικά δεν έγινε, αφού οι κατά σειρά αρμόδιοι Δήμαρχοι, Αμπατζής, Καρδαράς, Γαληνός, «σνομπάρισαν», το θέμα.

Ότι δεν έκαναν οι προαναφερθέντες, το έκανε και μάλιστα στον υπέρτατο δυνατό βαθμό ένας πνευματικός Λέσβιος, ο ιστοριοδίφης και ιστορικός, φίλος Απόστολος Γονιδέλλης.

Έγραψε το βιβλίο «ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ ΑΝΤΙΣΣΑΙΟΣ»,175σελ., έκδοση Αιολίδα,2016. Ένα καλαίσθητο και ιδιαίτερα τεκμηριωμένο βιβλίο. Προ ημερών που ο Απόστολος «δίδασκε» σχετικά (κατά πως εκείνος ξέρει) σε κάποιον όμιλο, ευτύχησα να είμαι ένας εκ των ακροατών.

Ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα απ’ αυτά που άκουσα και που τώρα διαβάζω στο «ΤΕΡΠΑΝΔΡΟΣ ΑΝΤΙΣΣΑΙΟΣ», για το μέγεθος των σχετικών με τη ζωή και το έργο του πληροφοριών και δεδομένων, που μπόρεσε να βρει και να καταγράψει ο συγγραφέας. Τούτο, έχοντας προσωπική εμπειρία, περί του αντιθέτου. Συγκεκριμένα όταν παραγγείλαμε την προτομή του, φιλοδοξήσαμε τα αποκαλυπτήρια της να γίνουν στο τέλος ενός συνεδρίου με θέμα τον τιμώμενό μας. Έτσι, απευθυνθήκαμε σ’ όλες τις Φιλοσοφικές σχολές των Πανεπιστημίων της χώρας. Μόνο εκείνη των Ιωαννίνων μας απήντησε, επισημαίνοντας μας ο καθηγητής Φαν. Κακριδής, τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος, λόγω των ελαχίστων αποσπασμάτων που διασώθηκαν από το τεράστιο έργο του και των ελαχίστων πληροφοριών που έχουμε σχετικά με τη ζωή του.

Με το βιβλίο αυτό, προβάλλεται ο θεμελιωτής της Ελληνικής και Δυτικής Μουσικής, Τέρπανδρος, αναμφίβολα δε και η γενέτειρά του Άντισσα.

Πιστεύω τέλος, ότι τούτο αποτελεί «διαβατήριο» προς την παγκοσμιότητα αλλά και την αιωνιότητα του μεγάλου αυτού προ… προπάτορά μας, συνεκδοχικά δε της Άντισσας και του νησιού μας.

Στις φετινές διακοπές μου στο νησί, στην κεντρική αγορά Μυτιλήνης συνάντησα φίλο φιλόλογο, του οποίου τη γνώμη εκτιμώ και σέβομαι. «Σε διαβάζω» μου λέει αναφερόμενος στην αρθρογραφία μου και συμπληρώνει «χαίρομαι που τώρα τελευταία έχεις “στρογγυλέψει” τη γραφή σου». Ομολογώ, δεν ξέρω αν χάρηκα ή στεναχωρήθηκα από τη γνώμη του. Γνώμη ειδήμονος, γαρ! Αυτό γιατί, προβληματίσθηκα στο κατά πόσον θα έπρεπε, να είναι εφεξής τα κείμενά μου. Δηλ. χωρίς διεκδικητικό ύφος και απαιτήσεις, χωρίς περιεχόμενο με «γωνίες». Στρογγυλευμένα! Τούτο δε πότε; Όταν βλέπω όλα τα στραβά και ασύστατα που συμβαίνουν στο νησί μας και για τα οποία ο κόσμος του δείχνει μεγάλη ανοχή ή μένει απαθής παρακολουθών τα τεκταινόμενα. Λ.χ. η επί χρόνια δυστοκία στη λύση του θέματος «σπάσιμο του Δήμου Τέρατος», το hot spot Μόριας και τα εκεί τραγικά συμβαίνοντα, ο κίνδυνος να μη συνεχισθεί το αναπτυξιακό έργο «άξονας Καλλονής - Σιγρίου», κ.άλ. Δηλ. με μια τέτοια κατάσταση στο νησί, που κατά καιρούς επί των πιο πάνω έχω γράψει άρθρα απαιτητικά, διεκδικητικά, με «γωνίες», πρέπει εφεξής, ή τα όποια γραφτά μου να είναι άγευστα, άοσμα, στρογγυλευμένα ή να μη ξαναασχοληθώ με θέματα παρομοίας υφής. Αποφάσισα λοιπόν, τουλάχιστον στις λίγες μέρες των διακοπών μου στην Άντισσα, να ασχοληθώ μόνο με τα δικά μου, αποφεύγοντας εμπλοκή μου σε θέματα κοινού καλού και ενδιαφέροντος. Αμ δε!

Ένα πρόβλημα λιμνασμένο εκεί χρόνια τώρα, είναι το Γηροκομείο. Τούτο ολοκληρώθηκε προ δεκαπενταετίας περίπου, έχοντας δαπανηθεί, από κονδύλια της ΕΕ, ποσό της τάξεως των 2.500.000 ευρώ και έκτοτε χωρίς ατυχώς να λειτουργήσει ποτέ, κλειστό απαξιώνεται παλαιούμενο μέρα με τη μέρα.

Πολλοί φίλοι γνωρίζοντας, ότι έχω ασχοληθεί με το πρόβλημα, είτε αρθρογραφώντας είτε δι’ εγγράφων προβάλλοντας το, προς το αρμόδιο Υπουργείο, μου είπαν διάφορα. Ακόμη, ήταν άκρως επικριτικοί προς πάντες, έχοντας υπ’όψη τους την δια του Υπουργείου απάντηση του Δήμου Λέσβου (2016): «Ο Δήμος Λέσβου συνεχίζει να διερευνά κάθε δυνατότητα λειτουργίας του Γηροκομείου ώστε να αξιοποιηθεί το ως άνω δημοτικό ακίνητο προς όφελος των ηλικιωμένων δημοτών του», η οποία ατυχώς εξ αντικειμένου, είναι πιά κενού περιεχομένου. Ένας μάλιστα, το έθεσε κατά ιδιαίτερα οξύ τρόπο «Είναι δυνατό να το βλέπετε να γκρεμίζεται, κι εσείς να κάθεστε με δεμένα χέρια; Πιστεύετε ότι η σημερινή δημοτική αρχή θα κάνει πια τίποτα, στους λίγους μήνες που απομένουν μέχρι τις εκλογές;» και συμπλήρωσε «Χάθηκε η ντροπή!» Αντιλογώντας, του είπα ότι προσωπικά το μόνο που θα μπορούσα να κάνω, είναι αυτό που ακολουθώ στους κατά καιρούς διάφορους κοινωνικούς αγώνες μου. Να ετοιμάσω ένα κείμενο δημιουργίας επιτροπής αγώνα, διεκδίκησης της λειτουργίας του, το οποίο να υπογράψουν Αντισσαίοι αλλά και κάτοικοι των γύρω χωριών. Στη συνέχεια, να καταθέτουμε προοδευτικά τις υπογραφές αυτές, με συνοδευτική επιστολή στο γραφείο της Υπουργού. «Κάντο», με παρότρυνε.

Έτσι, ετοίμασα το κείμενο, με επικεφαλίδα «ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΤΙΣΣΗΣ ΛΕΣΒΟΥ», όπου συνοπτικά αναφέρω το ιστορικό, την αναγκαιότητα λειτουργίας του ως και οικονομικά στοιχεία (μερική κάλυψη των λειτουργικών του εξόδων, -από αντισταθμιστικά εξ Ανεμογεννητριών, συντάξεις τροφίμων-). Φεύγοντας, το άφησα στον καλό φίλο Γρηγόρη Τζιμή. Αυτές τις μέρες λαβαίνω πακέτο ~220 υπογραφών, που ο Γρηγόρης μαζί με άλλους 2-3 πρωτοστάτες, ενεργούς πολίτες, συγκέντρωσαν.

Τούτες, με συνοδευτική επιστολή μου, θα κατατεθούν στο γραφείο της Υπουργού και αντίγραφο της, θα σταλεί στην Περιφέρεια Βορ.Αιγαίου, στο Δήμο, κ.άλ.

Ήδη, ενεργοποιούνται σχετικώς κι’άλλοι, όπως η ποιήτρια Πέρθα Καλέμη στη Μυτιλήνη καθώς και στα γύρω χωριά, όπως ο Πρόεδρος της Ερεσού, ο καλός φίλος Αντ. Καταχανάς.

Πιστεύω, ότι η μαζικοποίηση του αγώνα μας θα φέρει το ποθούμενο αποτέλεσμα και το Γηροκομείο μας θα λειτουργήσει, είτε αυτοτελώς είτε ως παράρτημα ενός εκ των υπαρχόντων στο νησί ομοίων ιδρυμάτων. Έτσι θα λυθεί ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα που χρόνια ταλανίζει τη Δυτ.Λέσβο και ακόμη θα αποφευχθεί ο κίνδυνος, η ΕΕ να ζητήσει πίσω το «σπαταληθέν» ποσό.

 

Ο Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

«Κάλιον προλάμβανε παρά θεράπευε». Ρήση των προ-…προπατόρων μας, αιωνίως ακατάλυτη. Η πρόληψη πάντοτε σωτήρια και ελαχίστου κόστους. Η θεραπεία αντίθετα, αμφιβόλου αποτελέσματος και κόστους ανυπολόγιστου. Γράφω αυτά και μετά την προ ημερών αναποτελεσματική και ατελέσφορη γα το προσφυγικό/μεταναστευτικό πρόβλημα έκτακτη σύσκεψη κορυφής της ΕΕ στο Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας.

Τα θέματα της ατζέντας της, ήταν το Brexit και το της εισόδου «ξένων» στην ΕΕ, που τόσο πολύ μας «καίει» ως Λέσβο, βασική πύλη εισόδου «ξένων» στην Ελλάδα/ΕΕ, απ’ όπου το 2015 πέρασαν, ~600.000 «ξένοι». Τούτους, με ανθρωπισμό αλλά και γενναιότητα, φιλοξενήσαμε, ταΐσαμε και περιθάλψαμε, αποσπώντας επαίνους απ’ όλη την Υφήλιο.

Ατυχώς στο Σάλτσμπουργκ δεν προέκυψε τίποτε το εποικοδομητικό. Ο πρόεδρος της ΕΕ Ζ.-Κ.Γιούνκερ αποτύπωσε τούτο, λέγοντας: «οι ηγέτες δεν έκαναν επαρκείς υποχωρήσεις».

Υποχωρήσεις σε τι; Στα αυτονόητα! Το να μοιράζονται οι χώρες της ΕΕ τα όποια σχετικά βάρη ως λ.χ. στη φύλαξη των συνόρων της Ευρώπης, ειδικότερα δε να δέχονται στην επικράτειά τους «ξένους» στην αναλογία που τους ανήκει.

Ο πρωθυπουργός Αλ.Τσίπρας κάνοντας δηλώσεις επί του θέματος, που ουσιαστικά βρίσκει διχασμένες τις Ευρωπαϊκές χώρες, είπε σχετικά: «Σε όσους θεωρούν ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί φτιάχνοντας ο καθένας ένα δικό του φρούριο στη χώρα του και από την άλλη όσοι πιστεύουμε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε πρωτίστως τις γενεσιουργές αιτίες και να έχουμε ένα μηχανισμό ελέγχου των συνόρων και διαμερισμού των βαρών».

Μέχρι τώρα αρνητικά πρωταγωνιστούσες χώρες ήταν εκείνες του Βίσεγκραντ (Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία) που φαίνεται ότι τις νοιάζει μόνο ο προσπορισμός ωφελημάτων από την ΕΕ ενώ απορρίπτουν τις όποιες υποχρεώσεις τους.

Κάποιες ακόμη χώρες, όπου ξενοφοβικές και εθνικιστικές πολιτικές κινήσεις αυξάνουν την κοινοβουλευτική τους παρουσία, ατυχώς προστίθενται στις προαναφερθείσες. Τελευταία, η Αυστρία.

Συνέπεια αυτών και με δεδομένα, α) το κλείσιμο του ηπειρωτικού δρόμου της πορείας των «ξένων» προς την Κεντρική Ευρώπη στα Ελληνοσκοπιανά σύνορα, β) την ασταμάτητη είσοδό τους, αν και σε μικρούς ρυθμούς απ’ την Τουρκία, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες των τραγικών γεγονότων στη Μόρια. Εκεί, όπου θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν ανθρώπινα, ~3.000 άτομα σήμερα «φιλοξενούνται» ~9.000. Οι αλγεινές εκεί καταστάσεις, συντελούν στη συνεχή δυσφήμιση παγκοσμίως του νησιού μας. Τα δεινά του δηλαδή, ατέλειωτα.

Όλα αυτά, ως συνέπεια της συνθήκης «Δουβλίνο ΙΙ».

Όταν το 2003 ήρθε προς υπογραφή το κείμενο της, ατυχώς η χώρα μας το υπέγραψε χωρίς έστω έναν αστερίσκο, πράγμα που καλά είχε «διδάξει» ο αείμνηστος Ανδ.Παπανδρέου.

Στην τότε διάσκεψη, τη χώρα εκπροσώπησε ο πολύς  Μιχ. Χρυσοχοϊδης, Υπουργός, επίλεκτο στέλεχος του εκσυγχρονιστικού μπλοκ του ΠΑΣΟΚ, που υπέγραψε την σε βάρος της χώρας μας, όπως τώρα πια ξεκάθαρα φάνηκε, αυτή συνθήκη. Άραγε, να είχε διαβάσει το κείμενο που υπέγραψε; Εδώ, τον εθνικό όλεθρο «Μνημόνιο Ι», καθ’ ομολογία του δεν είχε διαβάσει! Και όμως το ψήφισε…

Η συνθήκη αυτή καθορίζει υπεύθυνο/αρμόδιο για την εξέταση της αίτησης ασύλου «ξένου», το κράτος της ΕΕ μέσω του οποίου ο αιτών άσυλο εισήλθε για πρώτη φορά σ’ αυτή. Στη λογική αυτή δημιουργήθηκαν τα hot spots στα πέντε νησιά μας (Κως, Λέρος, Σάμος, Χίος, και της Μόριας).

Τις συνέπειες της ετεροβαρούς αυτής συνθήκης, που υπογράφηκε χωρίς την όποια πρόληψη, από εμάς αλλά και άλλες χώρες, υφίσταται η Ελλάδα ως και άλλες μεσογειακές χώρες, κυρίως η Ιταλία. Μετά το σχηματισμό της κυβέρνησης Κόντε, στη βάση των προτεραιοτήτων τους, έβαλαν στόχο την αποδόμηση της επαχθούς αυτής συνθήκης. Έτσι, στη σύσκεψη κορυφής της ΕΕ της 24ης.06.2018, ο Ιταλός πρωθυπουργός παρουσίασε μία ορθολογικά δομημένη εκ δέκα σημείων πρόταση.

Το κυριότερο, που άμεσα μας ενδιαφέρει ήταν το: «… ανάγκη να ξεπερασθεί το κριτήριο πρώτης εισόδου…».

Αποφάσεις δεν ελήφθησαν ως εκ του άτυπου της συσκέψεως. Ελπίδες γι’ αυτό εναποτέθησαν στην επόμενη σύσκεψη. Όμως τούτες διαψεύσθηκαν στο Σάλτσμπουργκ, ως εκ της διελκυστίνδας των αντιτιθεμένων πια πλευρών.

Πίστη μου είναι ότι η πρόταση της Ιταλίας κάποτε θα καρποφορήσει. Ως τότε όμως, η χαίνουσα πληγή της Μόριας θα εξακολουθεί να είναι αιμάσσουσα.

 

Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου 2018 16:42

Το φράγμα στα Λάψαρνα

Το να θέλεις να προσφέρεις στον τόπο της πατρογονικής σου εστίας, αποτελεί φυσική παρόρμηση του κάθε ανθρώπου. Ταυτόχρονα, το να ξέρει και να μπορεί αυτός να προσφέρει αποτελεί συγκυρία, ευτυχή.

Της γενιάς μου, (οι Γιορντάνηδες -κατά την ντοπιολαλιά μας-) ως πίσω τον προ-προπαππού μου που μπορώ να ανιχνεύσω, η εστία ήταν κοντά στη πηγή «Κρυό Νερό», στα από τα βάθη της προϊστορίας κατοικούμενα Λάψαρνα. Όλοι οι προγονοί μου ως και τον πατέρα μου ήσαν «δεμένοι» με τη γη και ήσαν καλοί καλλιεργητές ξέροντας καλά τα μυστικά της, ως ελαιοκαλλιεργητές, αμπελουργοί, παραγωγοί σιτηρών και οσπρίων, μελισσοκόμοι, κ.α. Ήσαν δε, καλοί νοικοκυραίοι. Τα της γεωργικής τέχνης και γνώσης των μυστικών της γης διδάσκονταν από γενιά σε γενιά, από πατέρα σε γιό.

Του λόγου μου, ευτύχησα εκ των σπουδών μου να αποκτήσω ευρεία συναφή προς τη γη γνώση, εδραιωμένης επί του βάθρου της επιστήμης.

Έτσι δι’ αυτής, συσχετίζοντας τη γεωμορφολογία, γεωλογία και ειδικότερα τη στρωματογραφία των πατρογονικών μου Λαψάρνων, έκρινα ότι σε απόσταση 2-3 χιλιόμετρα ανατολικά του εκεί κάμπου, τα «Κακολάγκαδα», όπου το υπόβαθρο τους σε μεγάλη εξάπλωση είναι σχιστόλιθος, (υλικό, άκρως μη υδροπερατό), συνιστούν ιδανικό χώρο υποδοχής τεχνητής λίμνης με τη δημιουργία φράγματος, στην κοίτη του εκεί χειμάρρου, «Βαλανιάδες».

Τα νερά της, με φυσική ροή θα μπορούσαν να αρδεύσουν τον σήμερα άκρως αραιοκατοικημένο, άλλοτε πολύβουο κάμπο των Λαψάρνων, αναβαθμίζοντας τον πλουτοπαραγωγικά.

Ακόμη, λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι τα δι’ αντλήσεως νερά στα Λάψαρνα είναι πια υφάλμυρα, υπέβαλα στον τότε δήμο Ερεσού-Αντίσσης πρεπόντως αιτιολογημένη αίτηση (2006), εισηγούμενος την δια των καθ’ ύλη υπηρεσιών του Κράτους πραγματοποίηση των απαιτούμενων μελετών και εν τέλει κατασκευή του φράγματος. Ατυχώς ο φίλος μου, τότε Δήμαρχος Πολ. Αμπατζής, όπως όλες τις για θέματα του κοινού καλού εισηγήσεις μου, έριξε και αυτή στον «κάλαθο των αχρήστων». Ατυχώς, το ίδιο έγινε κι απ’ τον μετέπειτα Δήμαρχο, Σ. Καρδαρά.

Έχοντας εδραία πίστη στην πρότασή μου και βλέποντας τη στάση αυτή του Δήμου μας παρακάμπτοντας τον, απευθύνθηκα (2008) στο ΥΠΕΧΩΔΕ (Δ/νση Υδάτων). Η πρότασή μου, κατά τη σχετική απάντηση τους, είχε «περιληφθεί στις προτάσεις της υπό έγκριση ειδικής διαχειριστικής μελέτης “Ύδρευση Νήσου Λέσβου” ».

Εισήγαγα επίσης, το θέμα στο Σύνδεσμο «Πιττακός ο Μυτιληναίος», όπου είχε την τύχη να «υιοθετηθεί» από τον Πρύτανη του Πολυτεχνείου, προβεβλημένο μέλος του Συνδέσμου, καθ. Κώστα Μουτζούρη που χειρίστηκε αυτό, με ιδιαίτερη ζέση. Σε συνεννόηση με τον καθηγητή του Τομέα Υδατικών Πόρων & Περιβάλλοντος, της σχολής Πολιτικών Μηχανικών, η μελέτη ανετέθη σε δύο στελέχη του τομέα που μετέβησαν επί τόπου, πραγματοποίησαν τη σχετική έρευνα και συνέταξαν την απαιτούμενη έκθεση (2012). Ο ένας εκ των δύο αυτών επιστημόνων, ήταν ο επίσης Λέσβιος, Δρ. Νικ. Μουτάφης.

Η συνταχθείσα έκθεση, συγκροτημένη και σφαιρικά δομημένη, καλύπτει όλες τις υπεισερχόμενες παραμέτρους του θέματος. Στο εισαγωγικό της μέρος, μεταξύ άλλων αναφέρει:

«Προοίμιο της διερεύνησης και καθοδηγητικό στοιχείο στην παρούσα επίσκεψη ήταν οι εργασίες που έχουν εκπονηθεί από τοπικό παράγοντα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το καλό του τόπου του και τις δυνατότητες βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων της περιοχής. Τα στοιχεία που έχει συλλέξει τέθηκαν υπόψη μας».

Επί της ουσίας δε, καταλήγει στο θετικό συμπέρασμα: «… υπάρχει τουλάχιστον μία θέση ευνοϊκή για την κατασκευή φράγματος και τη δημιουργία αποθηκευτικού ταμιευτήρα, με βάση στοιχεία της μορφολογίας του εδάφους και των πετρωμάτων. Άλλες θέσεις κατάλληλες μπορεί να προκύψουν μετά από σχετική διερεύνηση».

Τέλος, δίνει, τα χαρακτηριστικά του φράγματος ως και το κόστος κατασκευής αυτού: «Ένα φράγμα τύπου ΑΣΚΕ ύψους ~22 m μπορεί να αποθηκεύσει περί τις 250.000 m3 νερό και το συνολικό κόστος κατασκευής ενός τέτοιου έργου να βρίσκεται κάτω από το 1.000.000 ευρώ».

Αντίγραφο της έκθεσης αυτής, υπέβαλα στο ΥΠΕΧΩΔΕ.

Έκτοτε, ατυχώς ουδέν σχετικό έγινε. Όπως όλα, έτσι και η αναπτυξιακή αυτή προοπτική των Λαψάρνων επλήγει απ’τη μνημονιακή κρίση. Ελπίζω τώρα που έληξε ο μνημονιακός βραχνάς και τούτο το έργο «να βρεί το δρόμο του», προς αποτροπή της πλήρους ερήμωσής της γης των προγόνων μου.

 

Ο Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων,τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Απρίλιος 2010, ο πρωθυπουργός, ο πολύς Γεώρ.Α.Παπανδρέου απ’ το ακριτικό Καστελόριζο, απευθύνθηκε με διάγγελμα στους Έλληνες και ως άλλος Χαρ.Τρικούπης είπε το σύγχρονο «δυστυχώς επτωχεύσαμε». Ανερυθρίαστα, σημείωσε ότι λόγω αδυναμίας εξυπηρέτησης του εθνικού χρέους (113% του ΑΕΠ), μας έβαλε στους ΔΝΤ-Τρόϊκα, άσχετα κι αν προ λίγων μηνών «καυχιόταν» στα προεκλογικά μπαλκόνια, «λεφτά υπάρχουν». Έτσι υπογράφοντας το πρώτο μνημόνιο, μας έβαλε στην αποφράδα περίοδο της ατέλειωτης λιτότητας. Εποχή απάνθρωπη, κτηνώδης για όλους μας, που κράτησε πάνω από οκτώ ολόκληρα χρόνια. Εποχή, που η Ιστορία στα «φοβερά ντοκουμέντα» της, όταν θα αναφέρεται σ’ αυτή, θα την περιγράφει με μία μόνο λέξη. Φτωχοποίηση. Δηλ. το κατ’ αυτήν επισυμβάν φοβερό γεγονός στην Ελλάδα. Φτωχοποίηση, λόγω απώλειας του 25% του ΑΕΠ της. Απώλεια που μόνο σε πολέμους με ταπεινωτική εθνική ήττα απαντάται. Απώλεια, που στον κάθε Έλληνα σήμαινε μείωση των εισοδημάτων του κατά 50-60%. Οι διάφοροι δείκτες, μόνο όλεθρο και συμφορά καταδεικνύουν. Ανεργία στο 27%, αυτοκτονίες σε τραγικά επίπεδα, μετανάστευση ~300.000 επιστημόνων, εξαφάνιση της μεσαίας τάξης, νεόπτωχοι ~2.500.000, κατάλυση του κοινωνικού κράτους, υπογεννητικότητα, πείνα, στερήσεις, μιζέρια. Γενικά ζόφος και καταχνιά. Πρόσφατη μεγάλη έρευνα, επιστημόνων (ντόπιων και ομογενών) κατέδειξε ότι η εκ των μνημονίων λιτότητα κατέστρεψε την υγεία των Ελλήνων και αύξησε τη θνησιμότητα του πληθυσμού.

Παρ’ όλη αυτή την αιμορραγία, την ατέλειωτη λιτότητα και πολύμορφες θυσίες μας, το χρέος από 113% του ΑΕΠ (2008), εκτινάχθηκε στο 189 % (2014). Μια θηλιά πνιγμού στο λαιμό μας, αλλά και των επιγενομένων.

Η αλόγιστη διαχείριση των πραγμάτων από τους ανερμάτιστους πολιτικούς μας επί 40 χρόνια μετά την μεταπολίτευση, οδήγησε στην χρεοκοπία και την υποθήκευση του μέλλοντος των παιδιών, εγγονών, δισέγγονών μας…, αφού οι δανειστές μας ως άλλοι Σάϊλωκ, απαιτούν την εξόφληση του χρέους στο ακέραιο.

Ως εκ των τραγικών αποτελεσμάτων της οκταετούς μνημονιακής κατοχής, το Καστελόριζο, σημειολογικά σηματοδοτεί πια έννοιες, ως: όλεθρος, συμφορά, καταστροφή.

Αύγουστος 2018, ο νυν πρωθυπουργός Αλέξ. Τσίπρας, από τον εμβληματικό τόπο του νόστου και της ελπίδας, το νησί της Ιθάκης απευθύνθηκε στο λαό λέγοντας ότι τα μνημόνια τέλειωσαν. Απλά, καθαρά, χωρίς πιστοληπτική γραμμή που οι νεοσυντηρητικοί ήθελαν, αλλά και επεδίωκαν.

Μεταξύ άλλων, είπε: «Τα μνημόνια της λιτότητας, της ύφεσης, και της κοινωνικής ερήμωσης, επιτέλους τελείωσαν. Η χώρα μας ανακτά το δικαίωμα της, να ορίζει αυτή τις τύχες και το μέλλον της. Σαν μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα. Χωρίς εξωτερικούς καταναγκασμούς. Χωρίς άλλους εκβιασμούς. Χωρίς άλλες θυσίες του λαού μας».

Βέβαια κανείς δεν παραγνωρίζει ότι η έξοδος απ’ τα μνημόνια δεν οδηγεί σε λεωφόρους στρωμένες με ροδοπέταλα. Αντίθετα, ο καθένας ξέροντας ότι η χώρα χρωστά ~320 δις. Ευρώ, συνειδητοποιεί πως θα πορευθούμε σε κακοτράχαλους δρόμους, γεμάτους αγκάθια, στερήσεις και αγώνα και μάλιστα για χρόνια. Αλλά τουλάχιστον, κουμάντο στο σπίτι μας θα κάνουμε πια εμείς. Δεν θα έρχονται τα κάθε λογής όρντινα, ως και αυτοί ακόμη οι νόμοι έτοιμοι απ’ τους δανειστές, όπως γινόταν ως τώρα στην οκτάχρονη περίοδο της οικονομικής αιχμαλωσίας μας.

Αναμφίβολα και μόνο το γεγονός της εξόδου της χώρας απ’ τα μνημόνια πιστώνεται στην σημερινή κυβέρνηση, που κατάφερε να αναστρέψει την εξάχρονη ως το 2014 υφεσιακή πορεία και να βάλλει τη χώρα σε τροχιά σταθερότητας. Εκεί δηλ. που οι προηγούμενες κυβερνήσεις απέτυχαν και η επί χρόνια υφεσιακή πορεία ακολουθούσε ελευθέρα σπειροειδή πτώση.

Η έξοδος μας απ’ τα μνημόνια (20/8ου), όσες δυσκολίες κι αν επιφυλάσσει η μεταβατική περίοδος, αφαιρεί από τους αντιπάλους της κυβέρνησης και δη τη δεξιά το απ’ το 2015 κύριο επιχείρημα της, ότι δηλαδή δεν θα τα καταφέρει. Τα κατάφερε. Στις 21 Αυγούστου, ο πρωθυπουργός με το διάγγελμά του σηματοδότησε την προσόρμισή μας σε υπήνεμο λιμάνι.

Σημειολογικά, η Ιθάκη σηματοδοτεί το τέλος του καταναγκασμού και της αιχμαλωσίας. Κυρίως, την γέννηση της προσδοκίας και της ελπίδας. Ελπίδα που θα δώσει καρπούς μετά επιτυχή αγώνα όλων μας κατά των «μνηστήρων», δηλ. των εραστών της διαφθοράς, της διαπλοκής και της εξουσίας των ολίγων.

Μένει να αποδειχθεί ότι η συμφορά των μνημονίων, μας έγινε μάθημα.

 

* Ο Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ»,τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Τρίτη, 07 Αυγούστου 2018 17:37

Εθνική Τραγωδία

Ελλάδα, χώρα των θαυμάτων. Η χώρα του πατριωτισμού αλλά και των εφιαλτών. Των ευεργετών αλλά και των μαυραγοριτών. Του άπλετου φωτός αλλά και του ερεβώδους ζόφου. Ελλάδα, που ως άλλος Κρόνος τρως τα παιδιά σου. Παντού και πάντα. Στους σεισμούς, στη θάλασσα, στα ρέματα, στις πυρκαγιές, κ.λπ. Αυθόρμητα γεννάται το ερώτημα, πώς αυτή η ταλαίπωρη χώρα αντέχει; Πώς ως ράτσα εξακολουθούμε να υπάρχουμε; Προ μηνών βιώσαμε τη δολοφονική πλημμύρα στη Μάντρα Αττικής με 28 νεκρούς. Προ ημερών στο Μάτι Αττικής πυρκαγιά, έκοψε σε χρόνο μηδέν τη ζωή 91 συνανθρώπων μας! Πόνος ανείπωτος, κλαυθμός, οδυρμός. Κηρύχθηκε τριήμερο πανελλήνιο πένθος. Ο Πρωθυπουργός ανέλαβε την πολιτική ευθύνη. Και μετά; Ατυχώς, αναλύσεις επί αναλύσεων όπως μετά από κάθε τέτοια τραγωδία. Τι έφταιξε, ποιός, γιατί, πότε,… κ.α.

Το ότι η διαχρονικά σώρευση ατομικών και συλλογικών ευθυνών οδήγησε αθροιστικά στα σημερινά αδιέξοδα, ατυχώς παρασιωπείται. Ο κοινωνικός μιθριδατισμός μας έκανε να βιώνουμε κατάσταση άκρας παθητικοποίησης. Έτσι μπροστά στα μάτια τοπικών αρχόντων, δημόσιας διοίκησης, εκτελεστικής εξουσίας, κοντολογίς συνολικά όλων μας, βλέπουμε να γίνονται εγκλήματα σε βάρος της Ελληνικής κοινωνίας. Πώς αντιδρούμε; Αδιάφορα, παθητικά. Βλέπουμε να μπαζώνονται ρέματα, να φράζεται αιγιαλός, ν’ αποκλείεται παραλία, να χτίζονται δάση («αστικοποίηση των δασών»! νεολογισμός ειδικού), να ξεφυτρώνουν «αυθαίρετα», οικισμοί χωρίς μελέτες, χωρίς ρυμοτομία, άναρχα. Βλέπουμε πολλών ειδών αυθαιρεσίες πολεοδομικής και χωροταξικής φύσεως. Και τι κάνουμε; Κλείνουμε τα μάτια. «Ωχ αδερφέ, τι με νοιάζει εμένα» κ.α. Ο τέλειος στρουθοκαμηλισμός. Και φθάνουμε στην ώρα της κρίσεως. Τότε που η Φύση διαλέγει να μας δοκιμάσει. Και σείεται η γη από σεισμό πολλών ρίχτερ, ή πέφτει βροχή κάποιων μηνών σε λίγες ώρες, ή ξεσπά πυρκαγιά ενώ λυσσομανά ο αγέρας, κ.λπ. και τότε αρχίζει η κατάρρευση σπιτιών, κατασκευών, κ.λπ. που μας καταπλακώνουν, οι πλημμύρες που μας πνίγουν, η φωτιά στο δάσος που κατακαίει τα πάντα και εμάς τους ίδιους, κ.α.

Το ότι δεν σεβαστήκαμε νόμους, διατάξεις, οδηγίες, προδιαγραφές, κ.λπ. το παραγνωρίζουμε. Φταίνε οι άλλοι. Ποτέ εμείς. Το «όταν τρως αγουρίδες, στο τέλος μουδιάζουν τα δόντια σου» το ξεχνούμε. Αρκεί να γίνει το δικό μας. Να μη πληρώσουμε, να κερδοσκοπήσουμε, να βολευτούμε. Εμείς. Ο εαυτούλης μας. Από κει και πέρα «γαία πυρί μειχθείτο».

Και φθάσαμε στις πυρκαγιές της 23/07/2018.

Από το μεσημέρι πυρκαγιά στην Κινέττα και Γεράνια όρη κατέκαιε δάσος, μάντρες, σπίτια, οικήματα! Ευτυχώς, τελικά χωρίς ανθρώπινα θύματα. Το απόγευμα στις 5.00, εκδηλώνεται πυρκαγιά στην Αν. Αττική (Ν. Βουτζά, Μάτι). Οι συνθήκες ιδιαίτερα αντίξοες. Μπάτης 8 - 9, με ριπές 11 μποφόρ. Η εξάπλωσή της ταχύτατη. Μέσα σε 1,5 - 2 ώρες ολοκληρώθηκε η τραγωδία. Υλικές καταστροφές αστρονομικές. Εξαφάνιση δάσους χιλιάδων στρεμμάτων. Όλεθρος περιβαλλοντικός. Το χείριστο, εκατόμβη νεκρών, τραυματιών και αγνοουμένων.

Από τα πλέον υπεύθυνα χείλη, υπουργών, αντιπεριφερειαρχών, δημάρχων, ανωτέρων διοικητικών υπαλλήλων, φορέων (ΤΕΕ, κ.α.) ακούστηκαν αλήθειες. Αλήθειες θεόπικρες. Ότι το Μάτι που κυρίως επλήγη, τα εντός του δάσους κτισμένα σπίτια κατά 90% και πλέον ήταν αυθαίρετα. Ότι δεν διαθέτει διεξόδους διαφυγής, ότι η διαμήκης κεντρική οδός (Μαραθώνος), θεωρητικά αντιπυρική ζώνη, δεν έδρασε ως τέτοια, ότι δεν υπήρχαν εγκάρσιοι δρόμοι και οι λίγοι υπάρχοντες απεδείχθησαν δρόμοι-παγίδες, στενοί, με κάθε λογής εμπόδια, αδιέξοδοι προς τη θάλασσα. Δηλ. η παραλία ήταν απροσπέλαστη. Τούτα όλα, εγκλώβισαν όλους αυτούς τους δύσμοιρους που δυστυχώς έγιναν παρανάλωμα πυρός. Γενικά, η χωροταξία και πολεοδομία εκεί, ήταν έννοιες κενού περιεχομένου. Τέλος, ότι η Πολιτεία ανεχόταν όλα αυτά.

Ατυχώς η Ελλάδα διαθέτει πάρα πολλά «Μάτια» (κατά τους προσφάτως αναρτησθέντες δασικούς χάρτες, στα δάση πανελληνίως υπάρχουν γύρω στους χιλιοπεντακόσιους νέους οικισμούς!). Ποία άραγε η θεραπεία όλης αυτής της παθογένειας για να μη ξαναθρηνήσουμε παρόμοιες εκατόμβες; Ο Πρωθυπουργός στο έκτακτο επί τούτω Υ. Σ.(27/7/2018), αφού ανέλυσε τα της τραγωδίας, είπε ότι χρειάζεται άμεση αναμόρφωση και αναβάθμιση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, δεσμευόμενος σχετικά.

Έκλεισε δε, λέγοντας: «Να εγγυηθούμε έτσι το απλό και αυτονόητο για κάθε πολιτισμένη κοινωνία: ότι δεν θα υπάρξουν άλλες παρόμοιες τραγωδίες».

Άραγε, οι πρωθυπουργικοί αυτοί λόγοι θα έχουν αξία εμπράκτως; Μακάρι…

 

* Ο  Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Προ δεκαημέρου τέλειωσε στη Ρωσία, το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Συμμετείχαν 32 εθνικές ομάδες. Μετά αγώνες που κράτησαν ένα μήνα, πρωταθλήτρια αναδείχθηκε η εθνική Γαλλίας. Θρίαμβος της πραγματικός. Θρίαμβος παράλληλα του ποδοσφαίρου από κάθε άποψη.

Οι ειδικοί και η FIFA συγχάρηκαν, τους Ρώσους διοργανωτές, (δαπάνησαν περί τα 10 δις Ευρώ στα απαιτούμενα έργα), για την αρτιότητα της οργάνωσης, την ασφάλεια, την πληρότητα των γηπέδων, την κοσμιότητα και fair play στους αγωνιστικούς χώρους, τη μη δημιουργία εκτρόπων μέσα κι έξω απ’ αυτά και γενικά την όλη διοργάνωση.

Σ’ όλη τη διάρκεια των αγώνων, ο Κόσμος άπας ήταν κυριολεκτικά «καρφωμένος» στην οθόνη των τηλεοράσεων. Κατά τα ΜΜΕ, ~3,40 δισεκατομμύρια άνθρωποι παρακολούθησαν απ’ την τηλεόραση τους αγώνες. Δηλ. περίπου το μισό της ανθρωπότητας! Πράγματι βιώσαμε την παγκόσμια γιορτή του ποδοσφαίρου.

Στην «ηλεκτρονική» εποχή μας και μόνο η προαναφερθείσα μαζική τηλεθέαση, θα δικαιολογούσε τον αποδιδόμενο στο ποδόσφαιρο χαρακτηρισμό: Βασιλιάς των σπορ.

Κάθε εποχή έχει το δικό της αντίστοιχο «βασιλιά». Στην αρχαιότητα, οι προ…προπροπάτορες μας είχαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Ολυμπία. Οι Ρωμαίοι, τις θηριομαχίες στο Κολοσσαίο και μονομαχίες στις αρένες. Οι Βυζαντινοί, τις αρματοδρομίες στα ιπποδρόμια. Ο μεσαίωνας, η εποχή της θεοκρατίας και του σκοταδισμού δεν έχει να επιδείξει κάτι σχετικό. Και φθάνουμε στη σύγχρονη εποχή, που πέραν της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων τέλη του 19ου αιώνα, παρουσιάσθηκε στην Αγγλία, το άθλημα ποδόσφαιρο. Έκτοτε, τούτο αναπτύχθηκε αλματωδώς και σήμερα η υφήλιος όλη κυριολεκτικά ηλεκτρίζεται απ’ τη στρογγυλή θεά. Στην πράξη, «προσκυνά» παίκτες ινδάλματα και ποδοσφαιρικές ομάδες. Αν δε τούτες είναι εθνικές, και τύχει να κατακτήσουν ένα τρόπαιο, τότε ο λαός της αντίστοιχης χώρας καταλαμβάνεται από «εθνική υστερία». Ως Ελλάδα, τούτο το βιώσαμε το 2004, όταν η εθνική μας κατέκτησε το πρωτάθλημα Ευρώπης. Αυτές τις μέρες τέτοιες εκδηλώσεις βιώνει η Γαλλία με ατέλειωτες επινίκιες εορτές.

Ανάλυση του φαινομένου «ποδόσφαιρο» κοινωνιολογικά έχει γίνει εκατομμύρια φορές και φυσικά θα εξακολουθεί να γίνεται απ’ τους καθ’ ύλη επιστημονικούς κλάδους, όσο το φαινόμενο θα εξελίσσεται και θα ανθεί.

Για πολλά χρόνια, οι ποδοσφαιριστές ήταν ερασιτέχνες και έπαιζαν για τη δόξα. Για τη «φανέλα», όπως λεγόταν. Κάτι αντίστοιχο που γινόταν στην Αρχαία Ελλάδα, όταν οι ολυμπιονίκες ως βραβείο, ελάμβαναν στέφανο κότινου (αγριελιάς).

Τα χρόνια πέρασαν και όπως όλα τα αθλήματα έγιναν επαγγελματικά, έτσι και το ποδόσφαιρο. Τα χρήματα που «κινούνται» γύρω απ’ αυτό ανά τον κόσμο φθάνουν σε δυσθεώρητα, αστρονομικά ύψη.

Έτσι σήμερα, οι ποδοσφαιριστές είναι επαγγελματίες και ανάλογα με την αξία του ο καθένας, αμείβεται. Αναφέρεται ότι, ο πολύς Μέσι, το 2017 είχε έσοδα που ξεπέρασαν τα 100 εκατομμύρια Ευρώ! Στα πόδια των αστέρων της στρογγυλή θεάς, όταν μεταγράφονται απ’ τη μια ομάδα σε άλλη, «ρίχνονται» πολλών δεκάδων ως και εκατοντάδων εκατομμύρια Ευρώ.

Τέλος, η χρηματιστηριακή αξία ομάδων φθάνει σε ύψη πρωτόγνωρα. Για κάποιες φθάνει, το ένα δις Ευρώ!

Η μαζική αφοσίωση, «λατρεία» ολόκληρων κοινωνιών και λαών της υφηλίου στο ποδόσφαιρο αναμφίβολα είναι πρωτόγνωρο κοινωνικό φαινόμενο, που μαγνητίζει τις μάζες. Κυριολεκτικά τις αφιονίζει και συνήθως οι εξ αυτού αντιδράσεις τους, προσομοιάζουν με εκείνες εθνικών νικών ή συμφορών. Ο Καρλ Μαρξ, περί το 1850, πολύ πριν την εμφάνιση του ποδοσφαίρου, βέβαια με άλλη κοινωνιολογική προσέγγιση είχε πει, το: «η θρησκεία είναι το όπιο του λαού». Αν ζούσε σήμερα και βίωνε τα του ποδοσφαίρου, ίσως επαναδιατύπωνε αυτό, ως: «το ποδόσφαιρο είναι το όπιο του λαού». Τούτο χαρακτηριστικά το βλέπεις πώς το εκμεταλλεύονται απολυταρχικά καθεστώτα, που επιδιώκουν δι’ αυτού να ξεχνούν οι λαοί τους την καταπίεση (παράδειγμα, η δικτατορία Βιντέλα στην Αργεντινή, όταν η εθνική της αναδείχθηκε πρωταθλήτρια, το 1978).

Πάντως μπροστά στις σύγχρονες κοινωνικές μάστιγες (ναρκωτικά, αλκοολισμός, κατάθλιψη, ψυχικές νόσοι, κ.λπ.) η νεολαία προσφεύγοντας στις αλάνες, γήπεδα και στάδια όπου με μία μπάλα στα πόδια παίζει, προπονείται ή αγωνίζεται, έχει διέξοδο σε πολλά αδιέξοδα. Μακάρι να υπήρχαν και άλλα παρόμοια μαζικά «φαινόμενα», ώστε η νεολαία να είχε περισσότερες εναλλακτικές λύσεις. Ίσως έτσι, ο κόσμος μας γινόταν καλύτερος.

 

 

Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης ( Ph.D.) είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Στην περίοδο της μεταπολίτευσης η αναγκαιότητα δημιουργίας Ομοσπονδίας είχε καταστεί συνείδηση και στόχευση πολλών Λεσβίων της Αττικής. Η πρώτη σχετική απόπειρα έγινε το 1974 - 1975 πρωταγωνιστούντος του Ταξιάρχου (;) Τσουπή. Ακολούθησε η δεύτερη προσπάθεια το 1978, με πρωτοβουλία του προέδρου των Ερεσίων, αξέχαστου φίλου Σταύρου Γαληνού. Σ’ αυτή συμμετείχαμε οι τότε Πρόεδροι των Πλωμαριτών, Αντισσαίων, Πολυχνιατών, Μανταμαδιωτών και τέλος φθάσαμε τους οκτώ. Στη συνέχεια, προσήλθαν ακόμη εκπρόσωποι «Λεσβιακών Συλλόγων Σπουδαστών». Αναλυτική περιγραφή της προσπάθειας γίνεται στο βιβλίο «ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΑΤΟΡΑ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ» του συγχωρεμένου Στ. Γαληνού.

Τελικά δεν ευοδώθηκε η προσπάθεια μας, αφού διαπιστώσαμε ότι οι «νεοπροσελθόντες» είχαν σκολιές σκέψεις. Όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο Σταύρος «Τούτοι όμως οι νεοπροσελθόντες, έδειξαν αμέσως τις προθέσεις τους να καταλάβουν την Ομοσπονδία».

Προσθέτει δε αλλού: «Την Ομοσπονδία τη θέλουμε για το καλό του Νησιού μας και όχι για τα καπρίτσια ενός κόμματος. Την Ομοσπονδία τη θέλουμε αχρωμάτιστη».

Δηλ. μεθόδευαν τη δημιουργία Ομοσπονδίας ανταποκρινόμενης στις επιθυμίες πολιτικού κόμματος.

Οι συμμετέχοντες πρόεδροι των συλλόγων Ερεσού, Αντίσσης, Πλωμαρίου, Πολιχνίτου, Γέρας, Καλλονής αντιληφθέντες τούτο, αποχωρήσαμε απ’ τη διαδικασία. Έτσι αποφύγαμε να δημιουργήσουμε Ομοσπονδία, ικανοποιούσης «τα καπρίτσια κόμματος».

Ότι δεν έγινε το 1978, έγινε τελικά μετά δέκα χρόνια, δια σχεδιασθέντος καταστατικού προσιδιάζοντος στα σχετικώς σκοπούμενα. Συγκεκριμένα η διοίκηση της ΟΛΣΑ να εκλέγεται δι’ αντιπροσώπων. Τούτο έχει ως συνέπεια το κόμμα να είναι επικυρίαρχο στο σώμα των αντιπροσώπων, με ποσοστά 70%, 60%. Ποτέ μικρότερα του 50%. Η διά αντιπροσώπων εκλογή της διοίκησης, «σημαδεμένης τράπουλας» διαδικασία, καταφέρνει πάντα, ο Πρόεδρος της ΟΛΣΑ ή είναι μέλος ή της εγκρίσεως του κόμματος. Κοντολογίς η διοίκηση της είναι στα χέρια ή ελέγχεται πλήρως από το κόμμα. Είναι το κόμμα, που παλαιόθεν, επιδιώκει αυτοσκοπικά, το να ελέγχει φορείς ακόμη και σε εθνικοτοπικό επίπεδο, όπως η ομοσπονδία μας, κρατώντας εμμέσως τη σφραγίδα τους.

Μετά πείρα λειτουργίας της ΟΛΣΑ 30 χρόνων κατά τα προαναφερθέντα, εύλογα γεννάται το ερώτημα:

Πώς γίνεται στο νησί μας, στο σύνολο του Λεσβιακού λαού τα ποσοστά του κόμματος να είναι γύρω στο 15% και στην ΟΛΣΑ (γνήσιο υποσύνολο του) στους αντιπροσώπους της, να είναι σ’ επίπεδο απόλυτης πλειοψηφίας; Τούτο και μόνο δείχνει την στρεβλότητα του πράγματος, απότοκο αποκλειστικά του στρεβλού καταστατικού της.

Η βασική αρχή της δημοκρατίας, αυτή της αμέσου και καθολικής ψηφοφορίας που εξασφαλίζει την άδολη, ανεπιτήδευτη, απροσχημάτιστη και γνήσια δημοκρατική εκλογή της διοίκησης ενός φορέα, δεν ακολουθείται στην ΟΛΣΑ.

Αντ’ αυτής η ακολουθούμενη, επιφέρει πάντα «παραμορφωτικού φακού» αποτελέσματα, ως αυτά που βιώνουμε από της συστάσεως της.

Η δι’ αντιπροσώπων εκλογή της διοίκησης, δίνει τη δυνατότητα, εκλέγοντας στους πρωτοβάθμιους συλλόγους, τους αντιπροσώπους που θέλεις (διαδικασία «χύδην»), να καταφέρνεις να έχεις στο ΔΣ της ομοσπονδίας, τους εκ των προτέρων προκρινόμενους. Μ’ αυτή ακριβώς τη μεθόδευση γνωστή στα συνδικαλιστικά αλλά και κομματικά πράγματα, το κόμμα στην περίπτωσή μας, τα καταφέρνει διάνα.

Τούτο επιβεβαιώθηκε ακόμη κι από Πρόεδρό της, τον προ εξαμήνου παραιτηθέντα, που σε μια αποστροφή της παραίτησης του, λέει: «…Τελειώνοντας, πέρα από προσωπικές, κομματικές σκοπιμότητες και άλλες…».

Για τριάντα χρόνια λειτούργησε όπως λειτούργησε και φθάσαμε στα σημερινά ατυχή γεγονότα με πλέον πρόσφατο, την «εν κλειστώ οικογενειακώ κύκλω», ~25 αντιπροσώπων γενική συνέλευση, προ εβδομάδων!!! Τούτο ήταν φυσική απόρροια, λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι: άλλαξε τέσσερις Προέδρους στα δυόμισι τελευταία χρόνια, έχει χρέη εξ αιτίας (;) του κτιρίου «Μίλ. Παρασκευαϊδη», είναι άστεγη χωρίς γραφεία, δεν έχει τηλέφωνο & fax, κατάργησε το περιοδικό της («η Λέσβος μας»), δεν έχει μέλη, και οι πρωτοβάθμιοι σύλλογοί που τη στηρίζουν, στην πράξη σήμερα έχουν φυλλορροήσει.

Αυτών λεχθέντων, προκύπτει ότι είμαστε σε αδιέξοδο. Τελικά, ή εκδημοκρατικοποιούμε την Ομοσπονδία μας ή την αφήνουμε να βουλιάζει.

Εν τέλει, σε κάθε ορθολογικά σκεπτόμενο Λέσβιο της Αττικής θέτω προς προβληματισμό, το:

Έχουμε ανάγκη μιας Ομοσπονδίας, «παράρτημα» κόμματος;

Αν όχι, ας βρούμε τον τρόπο να την κάνουμε να δομείται επί των άδολων δημοκρατικών αρχών. Άλλως…

 

Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Σεπτέμβριος 2013 ήταν που «έπεσε η πρώτη κασμαδιά» για το δρόμο μας. Η επί τέλους ένταξή του στο ΕΣΠΑ 2006 - 2013 το καλοκαίρι του 2011 (δώδεκα χρόνια μετά την εξαγγελία του απ’ τον τότε Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη) μας έδινε τη βεβαιότητα ότι η ελπίδα γενεών Λεσβίων στο να αποκτήσει το νησί μας ένα «οδικό άξονα» συγχρόνων προδιαγραφών οδοποιίας, θα γινόταν πραγματικότητα. Αυτόν που θα αντικαθιστούσε ύστερα από ~150 χρόνια, τον καρόδρομο που μας κατέλειπε η «μεγαλοθυμία» του Αβδούλ Χαμήτ του αιμοσταγούς,.

Το οδικό αυτό έργο, το μεγαλύτερο που έγινε ποτέ στον Αιγαιακό χώρο, πράγματι ξεκίνησε με σχετικά καλούς οιωνούς, με τις δύο εκ των τριών εταιρειών της κοινοπραξίας εργολάβων του, «Τοξότης Α.Ε.» και «Ελληνική Υδροκατασκευή Α.Ε.» να ξεκινούν δυναμικά, στα οδικά τμήματα που ανέλαβε η καθεμία τους. Για λόγους άγνωστους, η δεύτερη εξ αυτών απεχώρησε κάποια στιγμή και τελικά το όλο έργο εκτελείτο απ’ την πρώτη εταιρεία.

Επειδή τούτο δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2015 που έληγε το ΕΣΠΑ 2006 - 2013, απεντάχθηκε απ’ αυτό το Δεκέμβριο 2014. Το ποσοστό του έργου που είχε εκτελεστεί ως τότε, ήταν μικρότερο του 15%.

Η επανένταξή του στο νέο ΕΣΠΑ 2014 - 2020 με ποσό 41,50 εκατ. ευρώ, έγινε αρχές του 2016. Οι εργασίες όμως, δεν προχώρησαν όπως ευελπιστούσαμε. Ουσιαστικά για τρία χρόνια (2015-2017) το έργο καρκινοβατούσε.

Ακόμη, αρχές του χρόνου υπογράφηκε η συμπληρωματική σύμβαση 12,80 εκατ. ευρώ που παρέχουν τη δυνατότητα το έργο να ολοκληρωθεί.

Στην προσπάθειά μας ως επιτροπή αγώνα, να διερευνήσουμε το πώς τούτο θα προχωρούσε, επισκεφθήκαμε τον αρμόδιο διευθυντή του Υπουργείου, που μεταξύ πολλών άλλων πανελληνίως, έχει υπό την αρμοδιότητά του και το δρόμο μας. Μας πληροφόρησε, ότι η προσπάθεια της υπηρεσίας ήταν να έχουν υπερκεραστεί ως το τέλος του 2017 τα όποια εμπόδια, ώστε το έργο ξαναξεκινώντας να προχωρήσει χωρίς προβλήματα και εν τέλει να ολοκληρωθεί. Τελικά επέτυχαν τους στόχους τους, εκ των οποίων ως είπε οι βασικοί ήταν δύο:

α) Το θέμα των απαλλοτριώσεων, ώστε οι εργολάβοι να μπορούν να αφοσιωθούν στο έργο τους χωρίς προβλήματα νομικής φύσεως, αντιδράσεις ιδιοκτητών, κ.λπ. και

β) Η συμπληρωματική σύμβαση των 12,8 εκατομμυρίων ευρώ να υπογραφεί. Τούτο, ήταν άκρως απαραίτητο ώστε να καλυφθούν τα όποια σχετικώς απαιτούμενα, αλλά και γίνουν σεβαστά τα έναντι των ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΩΝ εκ μέρους όλων μας οφειλόμενα. Είναι χαρακτηριστικό να λεχθεί ότι η μελέτη του έργου προέβλεπε την εύρεση μιας δεκάδας απολιθωμάτων, έναντι των περίπου δύο χιλιάδων που ανευρέθηκαν.

Τούτοι, είναι πράγματι κεφαλαιώδους σημασίας στόχοι για την επανεκκίνηση και επί τέλους ολοκλήρωση του έργου μας. Προς τούτο εγγύηση αποτελούν προδήλως, τα κονδύλια του νέου ΕΣΠΑ. Βέβαια, βασική προϋπόθεση είναι η ολοκλήρωση αυτού εντός της ισχύος του προγράμματος.

Είμαστε ήδη αρχές καλοκαιριού 2018 και το έργο ουσιαστικά είναι σταματημένο.

Έχουμε την πείρα, την από το ίδιο το έργο που ενώ θα έπρεπε να τελειώσει ως τέλος του 2015, σήμερα πέντε χρόνια αφ’ ότου άρχισε, εκ διαφόρων προβλημάτων της «Τοξότης Α.Ε.», προχώρησε με ρυθμούς χελώνας μένοντας ανεκτέλεστο ακόμη το ~85 % αυτού.

Προ μηνός, κατά τη σχετική ανάρτηση στη «Διαύγεια», έγινε η υποκατάσταση ουσιαστικά της εταιρείας αυτής, για οικονομικούς κ.α. λόγους, από την «ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.». Τούτο, μας ανακούφισε αφού η παρουσία της διασφαλίζει τελικά να μη χαθεί το έργο μας, λαμβανομένων υπ’ όψη των δυνατοτήτων και της σχετικής ιστορίας της μεγάλης αυτής εργολαβικής εταιρείας.

Προσπαθώντας να μάθουμε περισσότερα, καλά πληροφορημένες πηγές έλεγαν ότι για να αναλάβει ο νέος εργολάβος πρέπει να επιλυθούν διάφορα γραφειοκρατικά προβλήματα. Ας ελπίσουμε ότι η γραφειοκρατία, τελικά δεν θα φάει την ουσία.

Με τούτα και με κείνα, άραγε υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος να τελειώσει ο «Καλλονής - Σιγρίου» εντός των χρονοδιαγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014 - 2020; Άλλως μένοντας ημιτελής, το τελείωμά του θα πάει στις «Ελληνικές καλένδες». Οψόμεθα!

 

Ο κ. Τάκης Χαραλ. Ιορδάνης (Ph.D.)  είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Προβληματισμού & Παρέμβασης για την Ανάπτυξη της Λέσβου «ΠΙΤΤΑΚΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», τ. Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων, τ. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλ. Μεταλλειολόγων Μηχανικών.

Σελίδα 1 από 4
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top