FOLLOW US
Ευγενία Κουτσίδου

Ευγενία Κουτσίδου

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Τετάρτη, 22 Μαΐου 2019 15:39

Χριστός Ανέστη!

Στην Ελληνορθόδοξη Παράδοση η Ανάσταση είναι το μείζον γεγονός. Ανάσταση σημαίνει νίκη της ζωής επί του θανάτου, της αφθαρσίας επί της φθοράς, της ελπίδας επί της απελπισίας, της Πίστης επί της αμφιβολίας. Για την ορθόδοξη πίστη είναι σπουδαίο το γεγονός ο Χριστός παθαίνει, σταυρώνεται, θανατώνεται και ανασταίνεται για να μας σώσει. Όλα τα υπόλοιπα, η αγάπη σαν πρακτικός κανόνας ζωής, η πίστη σαν κωδικοποίηση ορισμένων αληθειών ή οποιαδήποτε άλλη χριστιανική αλήθεια, στηρίζονται ή χάνονται μαζί με την πίστη στην Ανάσταση.

Η πίστη στην Ανάσταση του Χριστού έρχεται να δώσει απάντηση στο λεγόμενο «άγχος θανάτου». Έχει υποστηριχθεί ότι το άγχος συνιστά το κυρίαρχο εκείνο συναίσθημα που συνδέεται με το θάνατο και ο φόβος μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη καταθλιπτικής και αγχώδους διαταραχής που θα αναδείξει αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό, το μέλλον και τον κόσμο. Ο Paul Tillich στην προσπάθειά του να το προσδιορίσει εννοιολογικά και να του προσδώσει πιο σαφές περιεχόμενο, κατέληξε ότι πρόκειται για μορφή νεύρωσης που συνδέεται με τρεις έννοιες-άξονες: τύχη-θάνατος, νόημα-κενό και ενοχή-καταδίκη. Στον πρώτο άξονα, το άγχος θανάτου συνιστά την απόλυτη απειλή για τη ζωή και την προσωπική ευεξία εκάστου προσώπου. Ο δεύτερος άξονας αναφέρεται στη σημασία που αποδίδει ένας άνθρωπος στην ίδια τη ζωή, ενώ ο τρίτος σχετίζεται με την ηθική συμπεριφορά και την ηθική ταυτότητα του κάθε ανθρώπου χωριστά.

Θα μπορούσε όμως πέρα από τα παραπάνω η ανάσταση να αποκτήσει μια καθαρά υπαρξιακή εμπειρία... Ανάσταση μπορεί να είναι το να αλλάξεις την όλη ύπαρξή σου μέσα στο παρόν, να αποκτήσεις ένα καινούργιο ήθος και μια καινούργια συμπεριφορά. Σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο σταυρός ως πόνος είναι η θέα της αμαρτίας που υπάρχει μέσα μας. Βλέπουμε με τη δύναμη της χάριτος την αρρώστια να μαστίζει την ύπαρξή μας. Τα αμαρτωλά πάθη λυμαίνονται την φύση μας και μέσα από τον πόνο φωνάζουμε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλό». Ο Θεός, λοιπόν, στον Σταυρό ζητά την ελευθερία του ανθρώπου, που είναι άσκηση και πάλη, μεταμέλεια και μετάνοια, διαρκής μεταμόρφωση και αλλαγή, που ταυτίζεται με την ευαγγελική απλότητα και καθαρότητα της καρδιάς, με την αλήθεια που ελευθερώνει. Σταυρός είναι ο πόνος στην προσπάθειά μας να τηρήσουμε τις εντολές του Χριστού για να μπορούμε να φθάσουμε στην τελειότητα. Όλη η διδασκαλία του Χριστού είναι η μετάβαση από την σαρκική ζωική ύπαρξη του ανθρώπου στην πνευματική ύπαρξη που θα διασφαλίζει παράλληλα την κοινωνική συνοχή και την ευημερία της κοινότητας. Υπό αυτό το πρίσμα όλη η διδασκαλία του Χριστού πρεσβεύει την αλλαγή τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Ο Σταυρός όμως αυτός της πίστεως εμπνέεται από την Ανάσταση και αναφέρεται σ’ αυτήν. Έτσι αυτός ο πόνος έχει στοιχεία χαράς και ευφροσύνης πνευματικής, είναι χαρμολύπη. Γι’ αυτό ο Σταυρός είναι στήριγμα, ελπίδα, παρηγοριά, είναι η δόξα του Χριστού, της Εκκλησίας, της ορθοδόξου θεολογίας και όλων μας. «Ὁ Χριστός μᾶς ἀπελευθέρωσε γιά νά εἴμαστε ἐλεύθεροι. Παραμένετε σταθεροί καί μή θελήσετε να ὑποταχθεῖτε πάλι σε ζυγό δουλείας» (Γαλ.5,1). Διότι, «Ἐάν σεῖς παραμείνετε στο λόγο μου, θά εἶστε πραγματικά μαθητές μου καί θά γνωρίσετε τήν ἀλήθεια καί ἡ ἀλήθεια θά σᾶς ἐλευθερώσει..Ἐάν,λοιπόν,ὁ Υἱός σᾶς ἐλευθερώσει,τότε θά εἶστε πραγματικά ἐλεύθεροι».

Η Σταύρωση λοιπόν προηγείται της Ανάστασης και το συναίσθημα της χαρμολύπης που περιγράφουν τα πατερικά κείμενα πόσο κοντά φαίνεται να είναι με τα αρνητικά συναισθήματα που συνοδεύουν κάθε αλλαγή που συμβαίνει στη ζωή μας. Αρνητικά συναισθήματα που θα πρέπει να ξεπεράσουμε για να νοιώσουμε τα θετικά συναισθήματα που θα φέρει στη ζωή μας η πολυπόθητη αλλαγή.

http://www.apostoliki-diakonia.gr/gr_main/catehism/simeioseis/EleftheriaAnthropou.pdf

http://www.indeepanalysis.gr/psychologia/giati-yparchei-kai-to-yparxiako-agchos

Καλή Ανάσταση και Χρόνια Πολλά.

Οι μέρες που πέρασαν είναι συνήθως για τους χριστιανούς μέρες στοχασμού γύρω από τα υπαρξιακά ερωτήματα του ανθρώπου για τον σκοπό που έχει έρθει στη γη, τι σημαίνει σταύρωση και τι είναι για τον χριστιανισμό η ανάσταση. Σχεδίαζα να αναφερθώ στις φιλοσοφικές αυτές αναζητήσεις μέσα από την οπτική γωνία της θεωρίας του μετασχηματισμού.

Τα γεγονότα όμως δυστυχώς με ξεπέρασαν βίαια και ο θάνατος και τα ατυχήματα από τα παραδοσιακά έθιμα του Πάσχα, σαϊτοπόλεμος, πυροτεχνήματα, πυροβολισμοί στον αέρα για τον πανηγυρισμό, ακρωτηριασμοί άλλαξαν τις σκέψεις μου.

Για μια ακόμη φορά βρισκόμαστε απλοί άνθρωποι και πολιτικοί μπροστά στο αμείλικτο ερώτημα: Πρέπει να καταργηθούν ή όχι πατροπαράδοτα παραδοσιακά έθιμα που βέβαια είναι παράνομα αλλά κανείς δεν τα κυνηγά αλλά όλοι μαζί υπεύθυνοι και κοινωνία φορώντας μάσκες υποκρισίας «διασκεδάζουμε» με αυτά;

Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια «Όταν λέμε “παράδοση” εννοούμε τις πληροφορίες που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά... Οι πληροφορίες αυτές συνήθως μας λένε για το τι πίστευαν στα πολύ παλιά χρόνια οι άνθρωποι γύρω από διάφορα θέματα και τις συνέπειες που είχαν. Την παράδοση, όπως καταλαβαίνετε και εσείς, τη διαμορφώνει ο απλός λαός ανάλογα με το πνευματικό και πολιτιστικό του επίπεδο».

Σύμφωνα με τη θεωρία του μετασχηματισμού αποφασίζουμε να αλλάξουμε κάτι στη ζωή μας όταν αυτό δεν είναι λειτουργικό και μας δυσκολεύει τη ζωή μας. Αυτό που αλλάζουμε το έχουμε μάθει και το έχουμε υιοθετήσει άκριτα κυρίως και πρωτίστως από το οικογενειακό και κοινωνικό μας περιβάλλον. Η αλλαγή επιτυγχάνεται -η αλήθεια είναι όχι πάντα- μέσα από επίπονες διαδικασίες που απαιτούν κριτικό στοχασμό και ορθολογικό διάλογο και την υπέρβαση ενός δυσάρεστου συναισθήματος που νοιώθουμε λόγω της απώλειας.

Ας επιχειρήσουμε πρωταρχικά να μπούμε στη βάσανο του κριτικού στοχασμού. Η ζωή του ανθρώπου είναι το υπέρτατο αγαθό και προστατεύεται από το Σύνταγμα (άρθρο 5 παράγραφος 3 «Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων»). Πόσο οι ατομικές ή συλλογικές μας πράξεις προστατεύουν αυτό το αγαθό; Πόσο η Πολιτεία και ο κάθε φορέας εξουσίας νοιάζεται για την απόλυτη προστασία της ζωής; Εκ του αποτελέσματος η ανακοίνωση της είδησης ακόμη και ενός νεκρού κάθε χρόνο το Πάσχα από παρόμοιες αιτίες, μας λέει ότι κανείς δεν νοιάζεται.

Ας εξετάσουμε το παράδειγμα του σαϊτοπόλεμου στην Καλαμάτα. Αναβιώνει το «έθιμο» σε ανάμνηση του γεγονότος ότι κατά την Ελληνική Επανάσταση οι Μεσσήνιοι πέταγαν σαΐτες γεμισμένες με μπαρούτι για να αναχαιτίσουν τους Τούρκους. Σκοπός των σαϊτών τότε ήταν ο θάνατος των Τούρκων. Σήμερα σκοπός του εθίμου είναι η προσέλκυση τουριστών που αν κρίνω από τις πληρότητες των ξενοδοχείων στην Καλαμάτα είναι μεγάλη. Ένα έθιμο που από τη φύση του φέρνει μαζί του το θάνατο. Ίσως μεταξύ των σκοπών του εθίμου είναι να δείξουν οι σαϊτάδες την ανδροσύνη τους. Ο Έλληνας οικογενειάρχης διψασμένος για «άρτο και θεάματα» κατακλύζει τις πλατείες, τις εκκλησίες για να απολαύσει με ενδεχόμενο κίνδυνο της ζωής του το «έθιμο». Είναι λοιπόν και ο πολίτης που πάει σε αντίστοιχα θεάματα συνυπεύθυνος. Ο ατυχής οπερατέρ όμως εργαζόταν γιατί έπρεπε να μεταδώσει το μακάβριο έθιμο όπου δει.

Είναι συνυπεύθυνος και ο γονιός συνήθως πατέρας που προσπαθεί να διασκεδάσει μαζί με το παιδί του την εκτόξευση των πυροτεχνημάτων. Είναι ο ίδιος ο γονιός που σε μικρότερες ηλικίες αγοράζει τις επικίνδυνες εκρηκτικές ύλες. Την ίδια αυτή συμπεριφορά μιμείται στο μέλλον ο έφηβος. Δηλώνει μαγκιά, δηλώνει ανδροσύνη.

Ζούμε σε μια κοινωνία που έχουμε το κεφάλι μας μέσα στο χώμα σαν μια στρουθοκάμηλος. Ας μην πάει κανείς σε περιοχές με ανάλογα έθιμα ως επισκέπτης τουρίστας για να απολαύσει παρόμοια θεάματα. Ας μην αγοράσει κανείς γονιός τις παράνομες εκρηκτικές ουσίες. Ο διάλογος ας μην έχει ποτέ την κατεύθυνση να νομιμοποιηθεί το έθιμο που προτείνεται από δημοτικές αρχές. Όλοι οι γονείς και οι συγγενείς που έχουν δώσει θυσία τα παιδιά τους στο βωμό των επικίνδυνων αυτών εθίμων ας βγούνε να μιλήσουν παντού για τον πόνο που βίωσαν.

Αυτό το στοιχείο της παράδοσης είναι επικίνδυνο και πρέπει να καταργηθεί. Ας βοηθήσουμε όλοι προς αυτήν την κατεύθυνση. Ενημέρωση και παιδεία για να διαμορφώσουμε μια άλλη παράδοση που θα δηλώνει το υψηλό μας πολιτιστικό επίπεδο. Ας μην γίνουν παράδοση οι μολότοφ που πέφτουν στο Νέο Κόσμο για δωδέκατη φέτος χρονιά.

Πέμπτη, 25 Απριλίου 2019 13:39

Ταύτιση

Όπως και άλλες ώριμες αμυντικές διεργασίες, η ταύτιση είναι μια φυσιολογική διάσταση της ψυχικής εξέλιξης και καθίσταται προβληματική μόνο κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες.

Ο Freud υπέθεσε ότι πολλές ενέργειες ταύτισης περιέχουν στοιχεία άμεσης πρόσληψης αυτού για το οποίο το άτομο τρέφει συναισθήματα αγάπης, καθώς και ένα αμυντικό στοιχείο σύμφωνα με το οποίο το άτομο γίνεται αυτό που φοβάται.

Οι ψυχαναλυτές χρησιμοποιούν τον όρο «ταύτιση» για να δηλώσουν ένα ώριμο επίπεδο εμπρόθετης, αν και εν μέρει ασυνείδητης, τάσης του ατόμου να γίνει ένα άλλο πρόσωπο. Αυτή η ικανότητα σε πιο λεπτές, διαφοροποιημένες και εκούσιες διεργασίες επιλεκτικής πρόσληψης των χαρακτηριστικών του αντικειμένου της ταύτισης. Έχει εκφραστεί η άποψη ότι οι δυνατότητες για ταύτιση εξελίσσονται και τροποποιούνται σε όλη τη διάρκεια της ζωής και αποτελούν τη συναισθηματική βάση της ψυχολογικής ανάπτυξης και αλλαγής.

Στην πραγματικότητα, η ευκαιρία που παρέχουν οι στενές συναισθηματικές σχέσεις για αμοιβαίες εποικοδομητικές ταυτίσεις είναι και ο λόγος που οι αναλυτές τις θεωρούν σημαντικές. Όπως η πρωτόγονη προβολή μετασχηματίζεται -κατά τη διάρκεια της ζωής ενός συναισθηματικά υγιούς ατόμου- σε μια σταδιακά μεγαλύτερη ικανότητα ενσυναίσθησης, έτσι και οι αρχαϊκές μορφές της ταύτισης σταδιακά μεταλλάσσονται σε πιο εκλεπτυσμένους τρόπους εμπλουτισμού του εαυτού με την αφομοίωση των χαρακτηριστικών των άλλων που συνιστούν αντικείμενο θαυμασμού (οιδιπόδειο - αμυντική ταύτιση).

Η ταύτιση είναι από τη φύση της μια ουδέτερη διεργασία που μπορεί να έχει θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα ανάλογα με το αντικείμενο της. Βασική θέση στη διαδικασία της ψυχοθεραπείας κατέχει η αναθεώρηση των προβληματικών ταυτίσεων που έγιναν αυτόματα, και που την περίοδο κατά την οποία δημιουργήθηκαν έλυσαν ένα ζωτικό πρόβλημα του παιδιού, αλλά που όταν εμφανίστηκαν στο παρόν προκαλούν συγκρούσεις στο ενήλικο άτομο.

Επειδή η ταύτιση μπορεί να αποτελέσει πανάκεια για όλα τα σύνθετα προβλήματα της ζωής, είναι δυνατόν να χρησιμοποιείται συχνότερα ως άμυνα όταν υπάρχει συναισθηματική πίεση, και ιδιαίτερα όταν αυτή τραυματίζει την εικόνα που έχει το άτομο για τον εαυτό του. Ο θάνατος ή η απώλεια μπορούν να υποκινήσουν στο άτομο τη διεργασία της ταύτισης με το απόν αντικείμενο αγάπης και, αργότερα, με εκείνους που το αντικαθιστούν στο συναισθηματικό του κόσμο. Η λαχτάρα των εφήβων να βρουν ήρωες, τους οποίους θα έχουν πρότυπα στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τις πολύπλοκες απαιτήσεις της ενήλικης ζωής, είναι γνωστή εδώ και αιώνες.

Τα άτομα που υποφέρουν από σύγχυση ταυτότητας είναι σαφές ότι διατρέχουν κίνδυνο, όπως μπορεί να επιβεβαιώσει οποιοσδήποτε έχει μελετήσει τη λατρευτική συμπεριφορά που επιδεικνύουν τα μέλη των αιρέσεων. Η εμπειρία του προσηλυτισμού ενέχει σε μεγάλο βαθμό το στοιχείο της αμυντικής ταύτισης.

Αλλά ακόμα και αρκετά υγιή άτομα που παρουσιάζουν μερική διαταραχή της ταυτότητας, όπως μια υστερικά οργανωμένη γυναίκα που βιώνει ασυνείδητα συναισθήματα ότι το φύλο της έχει πρόβλημα, μπορεί να ταυτιστούν με κάποιον στο περιβάλλον τους για τον οποίο έχουν σχηματίσει την εντύπωση ότι μπορεί να χειρίζεται καλύτερα τις δυσκολίες της ζωής.

Η ικανότητα των ανθρώπων να ταυτίζονται με νέα αντικείμενα αγάπης είναι ίσως ο κύριος μοχλός με τη βοήθεια του οποίου αναρρώνουν από την ψυχική οδύνη, αλλά και το κύριο μέσο με το οποίο η ψυχοθεραπεία κάθε τύπου επιτυγχάνει την αλλαγή.

Η έρευνα γύρω από τη θεραπευτική διαδικασία έχει κατ' επανάληψη επιβεβαιώσει ότι η συναισθηματική ποιότητα της σχέσης ανάμεσα στο θεραπευτή και τον ασθενή σχετίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό με το ψυχοθεραπευτικό αποτέλεσμα από ότι άλλοι συναφείς παράγοντες.

Επομένως όταν η ταύτιση γίνεται κατόπιν ορθολογικής σκέψης -αφού τα κατάφερε κάποιος άλλος, μπορώ και εγώ- είναι σημαντικός παράγοντας για το μετασχηματισμό και την αλλαγή της ζωής μας που θέλουμε να έρθει.

 

<http://www.papapan.gr/issues/15-defence-mechanisms>

Δευτέρα, 08 Απριλίου 2019 15:53

Αντιδραστικός σχηματισμός

 

Η άμυνα του αντιδραστικού σχηματισμού είναι ένα παράξενο φαινόμενο. Όπως φαίνεται, ο ανθρώπινος οργανισμός έχει την ικανότητα να μεταστρέφει κάτι στο εκ διαμέτρου αντίθετό του με σκοπό να το καταστήσει λιγότερο απειλητικό.

Ο παραδοσιακός ορισμός του αντιδραστικού σχηματισμού αναφέρεται σε αυτή τη μετατροπή ενός αρνητικού σε θετικό συναίσθημα και το αντίστροφο. Πολλές καθημερινές συνδιαλλαγές δείχνουν ότι το μίσος μπορεί να μετασχηματιστεί σε αγάπη, η λαχτάρα σε περιφρόνηση και ο φθόνος σε έλξη.

Ένα χαρακτηριστικό του αντιδραστικού σχηματισμού είναι ότι ένα μέρος από το αποκηρυγμένο συναίσθημα «διαρρέει μέσω» αυτής της άμυνας, και έτσι οι παρατηρητές μπορούν να εντοπίσουν ότι υπάρχει κάτι υπερβολικό ή ψεύτικο στη συνειδητή συναισθηματική προδιάθεση του ατόμου. Σε ένα μεγαλύτερο παιδί, λόγου χάρη προσχολικής ηλικίας, το οποίο έχει παραγκωνιστεί από ένα νεογέννητο, μπορεί να είναι ορατή μια διάθεση «αγάπης για το μωρό μέχρι θανάτου»: είναι πιθανό να το αγκαλιάζει πολύ σφιχτά, να του τραγουδάει πολύ δυνατά, να το σηκώνει ψηλά στον αέρα πολύ επιθετικά και ούτω καθεξής.

Ένας ακριβέστερος τρόπος σκιαγράφησης του αντιδραστικού σχηματισμού, πέρα από τη θεώρησή του ως μιας μεταστροφής ενός συναισθήματος στο αντίθετό του, θα μπορούσε να είναι η παρατήρηση ότι εξυπηρετεί στην άρνηση της αμφιθυμίας.

Μια βασική ψυχαναλυτική υπόθεση είναι το ότι καμιά προδιάθεση δεν είναι αμιγής. Έτσι, είναι δυνατόν να μισούμε το πρόσωπο που αγαπάμε ή να νιώθουμε μνησικακία για το πρόσωπο για το οποίο αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη. Η συναισθηματική μας κατάσταση δεν ανάγεται στη μια ή στην άλλη θέση. Μια πολύ συνηθισμένη παρανόηση γίνεται στην ψυχαναλυτική ερμηνεία σύμφωνα με την οποία ο αναλυτής αναφέρει στον ασθενή ότι, ενώ φαίνεται να βιώνει ένα συναίσθημα «χ», στην πραγματικότητα βιώνει ένα συναίσθημα «ψ». Ουσιαστικά, η ορθή ψυχαναλυτική ερμηνεία είναι ότι, αν και κάποιος είναι πιθανό να βιώνει ένα συναίσθημα «χ», βιώνει επίσης (ίσως ασυνείδητα) ένα συναίσθημα «ψ». Στον αντιδραστικό σχηματισμό το άτομο πείθει τον εαυτό του ότι το μόνο που βιώνει είναι ο ένας πόλος μιας πολύπλοκης συναισθηματικής αντίδρασης.

Καταστάσεις στις οποίες η άμυνα αυτή λειτουργεί ιδιαίτερα εποικοδομητικά έχουν σχέση με συνθήκες στις οποίες ανταγωνιστικά συναισθήματα, στα οποία περιλαμβάνονται το μίσος και ο θαυμασμός, ωθούν ένα παιδί στην άμιλλα με έναν φίλο του και όχι στην απόρριψή του.

Ο αντιδραστικός σχηματισμός είναι μια άμυνα που προτιμούν τα άτομα τα οποία χαρακτηρίζονται από ένα συγκεκριμένο είδος ψυχοπαθολογίας, σύμφωνα με την οποία τα εχθρικά συναισθήματα και οι επιθετικές επιθυμίες απασχολούν το άτομο σε μεγάλο βαθμό, ενώ παράλληλα νιώθει ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχό τους.

Για παράδειγμα, οι παρανοϊκοί συχνά αισθάνονται μόνο μίσος και καχυποψία, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί να υποψιαστεί ότι πέρα από αυτά νιώθουν επίσης λαχτάρα για επαφή και εξάρτηση. Οι ιδεοψυχαναγκαστικοί συχνά πιστεύουν ότι απέναντι στα πρόσωπα εξουσίας τρέφουν μόνο σεβασμό και εκτίμηση, ενώ ένας εξωτερικός παρατηρητής υποπτεύεται ότι στην πραγματικότητα νιώθουν μνησικακία.

Αντιστροφή

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο το άτομο μπορεί να αντιμετωπίσει κάποια συναισθήματα που αντιπροσωπεύουν μια ψυχολογική απειλή για τον εαυτό τους είναι η κατασκευή ενός σεναρίου που αλλάζει τη θέση του ατόμου από υποκείμενο σε αντικείμενο ή αντίστροφα. Για παράδειγμα, εάν ένα άτομο νιώθει ότι η λαχτάρα που έχει να δεχτεί τη φροντίδα κάποιου άλλου είναι κατακριτέα ή επικίνδυνη, είναι πιθανό να ικανοποιήσει τις ανάγκες του για εξάρτηση φροντίζοντας ένα άλλο άτομο και ασυνείδητα να ταυτιστεί με την ευγνωμοσύνη του αποδέκτη της προσφερόμενης φροντίδας. Αυτή η ιδιαίτερη εκδοχή της αντιστροφής συνηθίζεται από θεραπευτές οι οποίοι νιώθουν άβολα με τη δική τους τάση εξάρτησης, αλλά είναι ευτυχείς όταν οι άλλοι εξαρτώνται από τους ίδιους.

Όταν τα παιδιά μεγαλώνουν αρκετά ώστε να είναι σε θέση να παίζουν με κούκλες ή με «παιχνιδομορφές», τότε είναι δυνατόν να χρησιμοποιούν την αντιστροφή.

Οι οπαδοί της θεωρίας του ελέγχου-κυριαρχίας ονομάζουν αυτό το φαινόμενο «μετασχηματισμό από το παθητικό στο ενεργητικό». Η άμυνα λειτουργεί εποικοδομητικά όταν το σενάριο που αντιστρέφεται είναι καλό (υποθέσεις), ενώ λειτουργεί με επιζήμιο τρόπο όταν η κατάσταση που αντιστρέφεται είναι ουσιαστικά αρνητική (καψόνια). (Αβοήθητο παιδί - βοηθός παιδιών ως ενήλικος).

<http://www.papapan.gr/issues/15-defence-mechanisms>

Η διαχείριση της απώλειας προσώπου είναι αναγκαστική και το ίδιο ισχύει για αλλαγές τις οποίες δεν μπορούμε να επηρεάσουμε στη ζωή μας, όπως απώλεια εργασίας, διαζύγιο κλπ. Θα συνεχίζουμε να περιγράφουμε (από εκεί που τις είχαμε αφήσει πριν καιρό) τις αμυντικές διεργασίες οι οποίες συμβαίνουν όταν το άτομο αντιμετωπίζει τυχόν αλλαγές στη ζωή του που τις εκλαμβάνει ως «απειλές» και οι τυχόν αλλαγές του δημιουργούν αναστάτωση και αρνητικά συναισθήματα (φόβος, αγωνία, κλπ). Θυμίζουμε ότι σκοπός της περιγραφής των αμυντικών διεργασιών είναι να μπορούμε να τις αναγνωρίζουμε, να τις θεωρούμε φυσιολογικές και με αυτό τον τρόπο να τις ξεπερνάμε και να προχωράμε να κάνουμε το βήμα της αλλαγής. Η γνώση όλων των μηχανισμών άμυνας βοηθά στην αναγνώριση των συναισθημάτων μας γεγονός που μπορεί να βοηθήσει σε όλες τις δύσκολες καταστάσεις της ζωής μας.

Στροφή της επιθετικότητας ενάντια στον εαυτό

Η έννοια υποδηλώνει την αλλαγή της κατεύθυνσης ενός αρνητικού συναισθήματος ή στάσης από ένα εξωτερικό αντικείμενο προς τον εαυτό μας. Όταν ένα άτομο έχει επικριτική στάση απέναντι σε ένα πρόσωπο εξουσίας, από την καλή θέληση του οποίου εξαρτάται η ασφάλειά του, και θεωρήσει ότι αυτό το πρόσωπο δεν μπορεί να αντέξει την κριτική, τότε το επικριτικό άτομο θα νιώσει μεγαλύτερη ασφάλεια εάν στρέψει την κριτική του προς τον εαυτό του.

Παράδειγμα τα παιδιά που «επιλέγουν» να γίνουν καλύτερα για να κερδίσουν την αγάπη και στοργή των γονιών τους όταν τη στερούνται ή για να μην τη χάσουν όταν απειλούνται με το χωρισμό των γονιών τους. (Η επιθετικότητα προς τους γονείς στρέφεται στον εαυτό τους.)

Η στροφή της επιθετικότητας ενάντια στον εαυτό μας είναι μια γνωστή άμυνα που χαρακτηρίζει υγιέστερους ψυχικά ανθρώπους, οι οποίοι αναγνωρίζουν και αντιστέκονται στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν το μηχανισμό της άρνησης ή της προβολής σε δυσάρεστες καταστάσεις. Προτιμούν να πλανώνται πιστεύοντας ότι το πρόβλημα έχει δημιουργηθεί από δικό τους φταίξιμο και όχι εξαιτίας κάποιου άλλου ατόμου. Η αυτόματη και ψυχαναγκαστική χρήση αυτής της άμυνας είναι διαδεδομένη σε άτομα με καταθλιπτική προσωπικότητα και σε μερικούς τύπους χαρακτηρολογικού μαζοχισμού.

Μετάθεση

Ο όρος μετάθεση αναφέρεται στην αλλαγή της κατεύθυνσης μιας ορμής, ενός συναισθήματος, μιας έγνοιας ή μιας συμπεριφοράς από το αρχικό ή φυσικό της αντικείμενο σε κάποιο άλλο, επειδή η αρχική κατεύθυνση προκαλεί για κάποιο λόγο άγχος.

Η κλασική γελοιογραφία του ανθρώπου που επιπλήττεται από το αφεντικό του, στη συνέχεια πάει σπίτι του και τα βάζει με τη γυναίκα του, έπειτα, για να ξεσπάσει, κατσαδιάζει τα παιδιά του και μετά κλοτσάει το σκύλο, είναι μια μελέτη πάνω στη μετάθεση. Η «τριγωνοποίηση», ένας όρος που αποτελεί το θεμέλιο λίθο της οικογενειακής θεραπείας, είναι ένα φαινόμενο μετάθεσης. Όταν ο ένας σύντροφος δεν είναι πιστός ο άλλος μεταθέτει το μεγαλύτερο μέρος του μίσους του όχι στον άπιστο, αλλά στο τρίτο «πρόσωπο», άνδρα ή γυναίκα.

Και ο σεξουαλικός πόθος μπορεί επίσης να μετατεθεί. Με αυτό τον τρόπο τα σεξουαλικά φετίχ μπορούν να γίνουν κατανοητά ως επαναπροσανατολισμός του ερωτικού ενδιαφέροντος από τα ανθρώπινα γεννητικά όργανα σε κάποια σχετική σε ασυνείδητο επίπεδο περιοχή, όπως είναι τα πόδια ή τα παπούτσια. Εάν οι περιστάσεις της ζωής ενός άνδρα τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι οι γυναικείος κόλπος είναι μια επικίνδυνη περιοχή, κάποιο άλλο αντικείμενο το οποίο σχετίζεται με τη γυναίκα μπορεί να υποκαταστήσει το πρώτο.

Ακόμη και το άγχος μπορεί να μετατεθεί. Κάποιος διάσημος ασθενής του Freud, είχε υποβληθεί σε θεραπεία για να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει την παθολογική ενασχόληση με τη μύτη του, ενασχόληση η οποία αργότερα έγινε κατανοητή ως μετάθεση των φοβικών φαντασιώσεων ακρωτηριασμού του πέους του.

Όταν ένα άτομο μεταθέτει το άγχος του από μια περιοχή σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο το οποίο συμβολίζει το τρομακτικό φαινόμενο (για παράδειγμα, ο φόβος για τις αράχνες, η ασυνείδητη σημασία του οποίου είναι ο φόβος εγκόλπωσης από τη μητέρα, ή ο τρόμος για τα μαχαίρια, που σε ασυνείδητο επίπεδο ισοδυναμεί με τη φαλλική διείσδυση), τότε θεωρείται ότι έχει φοβία. Το άτομο που κάνει τέτοιου είδους μεταθέσεις σε πολλούς τομείς της ζωής του μπορεί να χαρακτηριστεί φοβικό.

Ορισμένες κοινωνικές τάσεις, όπως ο ρατσισμός, ο σεξισμός, ο ετεροσεξισμός και η γενική απόδοση των κοινωνικών προβλημάτων σε μικρές ομάδες μειονοτήτων, που έχουν μικρή δύναμη αντίστασης, εμπεριέχουν σε μεγάλο βαθμό το στοιχείο της μετάθεσης. Το ίδιο συμβαίνει και με την τάση ανεύρεσης ενός αποδιοπομπαίου τράγου, την οποία συναντάμε στις περισσότερες κοινωνικές ομάδες.

Ήπιες μορφές μετάθεσης περιλαμβάνουν τη μετατροπή της επιθετικής ενέργειας σε δημιουργική (πολλές οικιακές εργασίες γίνονται όταν οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι για κάτι) και την αλλαγή της κατεύθυνσης των ερωτικών παρορμήσεων από αντικείμενα που είναι αδύνατον να αποκτηθούν ή είναι απαγορευμένα προς έναν κατάλληλο σύντροφο.

http://www.papapan.gr/issues/15-defence-mechanisms

Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2019 12:14

Υποστήριξη στο παιδί που πενθεί’

Η μέχρι τώρα έρευνα έχει δείξει, πώς δεν χρειάζονται ή δεν μπορούν να επωφεληθούν όλα τα παιδιά τα οποία πενθούν από μια συμβουλευτική διαδικασία. Στη πραγματικότητα, πολλά παιδιά τα οποία πενθούν, τα βγάζουν πέρα πολύ καλά, χωρίς κάποια ιδιαίτερη παρέμβαση. Παρόλα αυτά, τα παιδιά τα οποία χάνουν έναν γονιό, προφανώς και υποφέρουν και έχουν να αντιμετωπίσουν πολλές και δύσκολες καταστάσεις.

Ο ακριβής προσδιορισμός των βασικών αναγκών των παιδιών τα οποία πενθούν, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση από πολύ μικρή ηλικία μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για ένα παιδί το οποίο βιώνει μια απώλεια και να ελαχιστοποιήσει την πιθανότητα ανάπτυξης σοβαρότερων διαταραχών και προβλημάτων.

H υποστήριξη του παιδιού το οποίο πενθεί πρέπει να αρχίσει από την στιγμή του θανάτου ή και αν είναι δυνατόν. Τα στάδια για παρέμβαση σε ένα φυσιολογικό πένθος ενός παιδιού είναι ως εξής:

  1. Προσαρμογή της παρέμβασης στο αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού
  2. Ορισμός των συναισθημάτων αλλά και των σκέψεων για την απώλεια

iii.            Κατανόηση των αιτιών του θανάτου

  1. Άδεια και δυνατότητα για θρήνο
  2. Ενθάρρυνση της έκφρασης των συναισθημάτων
  3. Ενθάρρυνση του παιχνιδιού ως τρόπος μετουσίωσης της θλίψης

vii.          Εντοπισμός και αποθάρρυνση των σκέψεων εκείνων οι οποίες προκαλούν αισθήματα ενοχής

Ένα από τα πρώτα πράγματα για τα οποία θα πρέπει να μεριμνήσει όποιος θέλει να βοηθήσει ένα παιδί να αντιμετωπίσει ένα θάνατο ενός αγαπημένου του προσώπου όπως οι γονείς ή τα αδέλφια, είναι η ενημέρωση για τον θάνατο. Τα παιδιά πρέπει να ενημερώνονται με σαφήνεια αλλά και ειλικρίνεια για τον θάνατο τον οποίο αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν. Πολλές φορές μάλιστα είναι πολύ βοηθητικό να μιλά κανείς στο παιδί για το θάνατο από πιο μικρές ηλικίες, παίρνοντας κάθε φορά ως αφορμή την απώλεια ενός πιο μακρινού συγγενούς ή φιλικού προσώπου ή την απώλεια/θάνατο ενός κατοικίδιου. Όλο αυτό μπορεί να λειτουργήσει βοηθητικά και να εξοικειώσει το παιδί με το γεγονός του θανάτου.

Τα παιδιά πρέπει να προετοιμάζονται και να διαχειρίζονται το πένθος τους όπως και οι ενήλικες. Έτσι λοιπόν, εάν υπάρχει η δυνατότητα να αποχαιρετίσει τον γονέα ή τον αδελφό ο οποίος πρόκειται να πεθάνει, αυτό πρέπει να ενθαρρυνθεί, εφόσον βέβαια είναι σίγουρο πως το πρόσωπο αυτό θα είναι σε θέση να είναι καθησυχαστικό, ευαίσθητο και να ικανό να ανταποκριθεί με αγάπη στο παιδί.

Για να γίνει μια σωστή ενημέρωση στα παιδιά πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε σε αυτά αρχικά για αυτά τα οποία θέλουν να μάθουν, για αυτά που πρέπει να καταλάβουν και για αυτά τα οποία είναι σε θέση να κατανοήσουν. Είναι πολύ σημαντικό να το κάνουμε αυτό διαφορετικά το παιδί, στη προσπάθεια του να καταλάβει πλάθει με τη φαντασία του σενάρια για να καλύψει τα γνωστικά κενά τα οποία σχετίζονται με το γεγονός του θανάτου. Και κάτι τέτοιο μπορεί να επιφέρει μεγάλες δυσκολίες στη συνέχεια (ενοχές, φοβίες κτλ). Πρέπει επίσης να τους δίνεται η δυνατότητα να απαντούν και σε όσα τους λέγονται, να ρωτούν, να αμφισβητούν, να τους δίνονται επεξηγήσεις.

Η γλώσσα η οποία θα επιλεγεί για να δοθούν στο παιδί εξηγήσεις, θα πρέπει να είναι απλή, κατανοητή και να συμβαδίζει με το γνωστικό επίπεδο του παιδιού. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σαφείς όροι και λέξεις (π.χ. καρκίνος, aids, πέθανε, θάνατος). Ευφημισμοί (π.χ. έφυγε, κοιμήθηκε κτλ.) θα πρέπει να αποφεύγονται γιατί υπάρχει κίνδυνος να μπερδέψουν το παιδί και να το οδηγήσουν σε λάθος συμπεράσματα.

https://e-psyxologos.gr/pen8os-sthn-paidikh-hlikia-mprosta-sto-8anato-tou-shmantikou-proswpou-ptyxiakh-e-psyxologos-gr/

Όταν λαμβάνει χώρα μια απώλεια, τα παιδιά είναι αυτά τα οποία υπόκεινται στις μεγαλύτερες συνέπειες. Η δομή της οικογένειας, παύει να υπάρχει πλέον όπως υφίστατο όλα αυτά τα χρόνια, με αυτή πλέον την αλλαγή, να αποτελεί και τον βασικότερο παράγοντα επιρροής στον τρόπο έκφρασης του πένθους του παιδιού.

Ο θάνατος του πατέρα, φαίνεται να είναι πιο συχνά συνδεδεμένος με το οικονομικό status της οικογενείας, το οποίο μετά την απώλεια αλλάζει. Παρόλα αυτά, είναι ο θάνατος της μητέρας αυτός ο οποίος προκαλεί στα παιδιά την απώλεια του κυρίου προσώπου φροντίδας τους. Παιδιά τα οποία έχασαν τη μητέρα τους, παρουσίασαν περισσότερα συναισθηματικά και προβλήματα συμπεριφοράς σε σχέση με παιδιά τα οποία έχασαν το πατέρα τους. Επίσης παρατηρήθηκαν διαφορές στην αυτοεκτίμηση, στα επίπεδα άγχους αλλά και στην αίσθηση ελέγχου με τα παιδιά τα οποία είχαν χάσει τη μητέρα τους να υστερούν. Παρόλα αυτά στην ίδια έρευνα, η απώλεια του πατέρα βρέθηκε να συνδέεται με την ανάπτυξη περισσότερων προβλημάτων υγείας τους πρώτους μήνες μετά την απώλεια. Η σωματοποίηση του πένθους του παιδιού το οποίο έχει βιώσει μια απώλεια είναι φαινόμενο συχνό.

Αλλά και η σχέση που είχε το παιδί με τον εκλιπόντα πριν το γεγονός του θανάτου, φαίνεται να παίζει ρόλο στη πορεία που θα ακολουθήσει το πένθος. Αυτή η προθανάτια σχέση περιλαμβάνει τον βαθμό προσκόλλησης στο νεκρό, την εξάρτηση από αυτόν αλλά και την αμοιβαία αλληλεπίδραση με αυτόν. Παιδιά τα οποία είχαν μια καλή σχέση με τον εκλιπόντα γονέα, μιλούσαν πιο εύκολα για τα συναισθήματα τους, έκλαιγαν περισσότερο και επισκέπτονταν το νεκροταφείο πιο συχνά σε σχέση με τα παιδιά με όχι και τόσο στενή σχέση με τον αποθανόντα. Επίσης συχνά συνέχιζαν να συμπεριφέρονται με τρόπους οι οποίοι θα ευχαριστούσαν τον χαμένο γονιό.

Ο βαθμός λειτουργικότητας του γονιού ο οποίος μένει πίσω, αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες στη διαμόρφωση της πορείας του πένθους του παιδιού. Έχει βρεθεί πως μια θετική αντιμετώπιση των γονιών, η οποία παρέχει τόσο ασφάλεια όσο και πειθαρχία στα παιδιά λειτουργεί προστατευτικά στα παιδιά τα οποία έχουν χάσει τον έναν γονέα ανεξάρτητα από το σύνολο των αρνητικών γεγονότων της ζωής.

H μη λειτουργικότητα αλλά και η ύπαρξη μιας κάποιας ψυχοπαθολογίας του γονιού που μένει πίσω από την άλλη, βρέθηκε ότι μπορεί να επηρεάσει με πολλούς τρόπους τόσο το πένθος όσο και τα ίδια τα παιδιά, προκαλώντας τους απόσυρση, άγχος, συναισθήματα κατάθλιψης, δυσκολίες στον ύπνο, συναισθηματικές δυσκολίες αλλά και δυσκολίες συμπεριφοράς, προβλήματα υγείας και απώλεια ελέγχου της ζωής τους. Επίσης, τα παιδιά με ένα τέτοιο γονιό, βρέθηκε να είναι συχνά, λιγότερο ώριμα σε σχέση με τα συνομήλικα τους και να παρουσιάζουν μεγαλύτερα προβλήματα κοινωνικοποίησης. Παρόλα αυτά, το χρονικό διάστημα το οποίο τα παιδιά αυτά παρέμεναν συνδεδεμένα με τον νεκρό γονέα δεν βρέθηκε να διαφέρει από το αντίστοιχο των παιδιών των οποίων ο εναπομείνας γονέας ήταν λειτουργικός.

Άλλος ένας σημαντικός παράγοντας για το πως θα ανταποκριθεί ένα παιδί στο πένθος είναι και η ίδια η οικογένεια. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες οι οποίοι όμως επηρεάζουν και το πως θα ανταποκριθεί η ίδια η οικογένεια στο γεγονός του θανάτου. Αρχικά, το μέγεθος της οικογένειας. Οικογένειες με μεγαλύτερο αριθμό μικρών παιδιών βρέθηκε να είναι λιγότερο λειτουργικές σε σχέση με τις υπόλοιπες. Από την άλλη, μεγάλες σε αριθμό οικογένειες φαίνεται να παρέχουν καλύτερο πλαίσιο υποστήριξης μεταξύ των μελών τους. Η ανάγκη για αναπόληση, ενθύμηση και συζήτηση για τον εκλιπόντα γονέα μπορεί να καλυφθεί πολύ επιτυχώς από τα αδέρφια. Έπειτα σημαντικός παράγοντας είναι και το κατά πόσο δεμένη είναι η οικογένεια που έχει χάσει τον έναν γονέα. Παιδιά οικογενειών οι οποίες ήταν πιο δεμένες μεταξύ τους παρουσίασαν σε μικρότερο βαθμό ξεσπάσματα ση συμπεριφορά τους, παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης και σε γενικές γραμμές είχαν καλύτερη διαγωγή.

Τέλος, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της οικογένειας όπως επίσης και οι σχέσεις με συγγενείς, φίλους και κοινότητα φαίνεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο πως ανταποκρίνεται μια οικογένεια στο γεγονός της απώλειας, με τα παιδιά των οικογενειών που παρουσιάζουν υψηλότερα «επίπεδα» σε αυτούς τους τομείς να παρουσιάζουν λιγότερα προβλήματα όπως προβλήματα συγκέντρωσης και μάθησης. Παραδόξως, η αυτοεκτίμηση των παιδιών των οικογενειών με υψηλότερα εισοδήματα αλλά και κοινωνικοοικονομικό status δεν παρουσίασε διαφορές σε σχέση με τα επίπεδα των παιδιών άλλων οικογενειών.

https://e-psyxologos.gr/pen8os-sthn-paidikh-hlikia-mprosta-sto-8anato-tou-shmantikou-proswpou-ptyxiakh-e-psyxologos-gr/

Παρασκευή, 25 Ιανουαρίου 2019 15:26

Τα στάδια του πένθους

Αρχικά, όσον αφορά τους ενήλικες, από τη στιγμή της ανακοίνωσης του θανάτου ενός αγαπημένου προσώπου στα άτομα (τους πενθούντες), μέχρι και την στιγμή της αποδοχής του, τα άτομα αυτά περνούν από πέντε στάδια-φάσεις, (τα στάδια αυτά είναι κοινά και στην ανακοίνωση κάποιας ασθένειας τόσο στον ίδιο τον πάσχοντα όσο και στους κοντινούς του). Τα στάδια αυτά σύμφωνα είναι τα εξής: άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση, κατάθλιψη, αποδοχή. Δεν περνάνε όλοι επιτυχώς από όλα τα στάδια. Μάλιστα, μερικοί δεν φτάνουν ποτέ έως την αποδοχή, και μένουν σε προηγούμενα στάδια, κυρίως αυτό της κατάθλιψης και της άρνησης. Να αναφερθεί πως πολλές φορές τα στάδια αυτά, αν και όχι απαραίτητα όλα με την συγκεκριμένη σειρά, κάνουν την εμφάνιση τους και στο πένθος των παιδιών, σε συνάρτηση πάντα με την ηλικία αλλά και το γνωστικό τους επίπεδο όπως θα δούμε και παρακάτω. Πιο αναλυτικά το κάθε στάδιο έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

Άρνηση: Πρόκειται για την πρώτη αντίδραση μετά το άκουσμα των τραγικών ειδήσεων του χαμού του δικού μας ανθρώπου. Ο όρος άρνηση περιγράφει την γνωστική εκείνη κατάσταση κατά την οποία αναπτύσσεται μια είδους αντίσταση απέναντι στον γεγονός του θανάτου, απορρίπτοντάς το ως μη αληθές. Με πιο απλά λόγια, κάποιος που βρίσκεται σε αυτό το στάδιο απλά δεν θα μπορεί να πιστέψει ότι το κοντινό του πρόσωπο έχει πεθάνει.

Θυμός: Μετά το πρώτο σοκ, ο πόνος του θανάτου μετατρέπεται σε θυμό και επιθετικότητα. Σε αυτή τη φάση ο πενθών προσπαθεί να βρει κάποια υπαιτιότητα πίσω από τον θάνατο, κάτι για να ρίξει το βάρος της ευθύνης. Το στάδιο αυτό είναι ιδιαίτερα συναισθηματικά φορτισμένο και οι συναισθηματικές εκρήξεις είναι κάτι περισσότερο από αναμενόμενες.

Διαπραγμάτευση: Είναι ένα μεταβατικό στάδιο μεταξύ του πρώτου σοκ και της αποδοχής του θανάτου. Σε αυτή τη φάση το άτομο αρχίζει να συνειδητοποιεί τον θάνατο, ο οποίος αυτός καθαυτός γίνεται αντικείμενο γνωστικής επεξεργασίας. Η προσοχή του ατόμου στρέφεται στο γεγονός του θανάτου και όχι στα συναισθήματα που αυτός πυροδότησε. Κάποιος που διαπραγματεύεται την μη αντιστρεψιμότητα του θανάτου για πρώτη φορά αρχίζει να συνειδητοποιεί πως δεν υπάρχει κάτι που μπορεί να κάνει για να αλλάξει αυτή την κατάσταση.

Κατάθλιψη: Η φάση της κατάθλιψης μπορεί να διαρκέσει από λίγες ώρες/ημέρες, έως και μερικούς μήνες. Πρόκειται για μια ψυχοφθόρα διαδικασία η οποία όμως είναι ιδιαίτερα σημαντική στη βίωση του πένθους. Για όσο χρονικό διάστημα κρατάει αυτό το στάδιο το άτομο βρίσκει το χρόνο να πενθήσει για το θάνατο του κοντινού του ανθρώπου και για όλα όσα δεν θα μπορέσει να μοιραστεί πλέον μαζί του. Πιο συνηθισμένες μορφές κατάθλιψης είναι η κατατονία, η απόσυρση από τις κοινωνικές εκδηλώσεις και το κλείσιμο στον εσωτερικό.

Αποδοχή: Η διαδικασία του πένθους όταν κινηθεί σε φυσιολογικά επίπεδα, καταλήγει στην αποδοχή του θανάτου. Η αποδοχή του ότι κάποιος έχει φύγει από την ζωή, δεν σημαίνει ότι αυτόματα διαγράφεται κάθε συναίσθημα για τον θάνατό του. Σε αυτό το στάδιο, ο θάνατός ως γεγονός έχει περάσει από επεξεργασία και έχει γίνει κτήμα.

Οι αντίστοιχες φάσεις στα παιδιά έχουν ως εξής:

α) Κατανόηση του γεγονότος της απώλειας. Αφορά την αποδοχή της πραγματικότητας της απώλειας. Σε αυτή τη φάση υπάρχουν αντιδράσεις σοκ αλλά και άρνηση αποδοχής της πραγματικότητας.

β) Η διεργασία του θρήνου, μέσα από την επαφή του παιδιού με τον πόνο που του προκαλεί η απώλεια και η έκφραση των συναισθημάτων του. Τα άτομα που πενθούν περνούν ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων που συνοδεύονται από κλάμα, αισθήματα άγχους, θυμού, ενοχής και τύψης.

γ) Η δημιουργία εσωτερικής, συμβολικής επαφής με τον άνθρωπο που πέθανε ώστε να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη του. Ουσιαστικά είναι η προσαρμογή σε ένα περιβάλλον όπου λείπει ο αποθανών. Οι πενθούντες θα πρέπει να επανακαθορίσουν τους ρόλους τους και να κατακτήσουν νέες δεξιότητες.

δ) Η ικανότητα των παιδιών να συνεχίσουν τη ζωή τους και να επενδύσουν σε νέες σχέσεις. Πρόκειται για συναισθηματικό επαναπροσδιορισμό απέναντι στον αποθανόντα και η συνέχιση της ζωής.

Ο χρόνος που μπορεί να διαρκέσει κάθε στάδιο ποικίλει και έχει να κάνει κυρίως με το στάδιο ωριμότητας που βρίσκεται τόσο ο ενήλικας όσο και το παιδί.

https://e-psyxologos.gr/pen8os-sthn-paidikh-hlikia-mprosta-sto-8anato-tou-shmantikou-proswpou-ptyxiakh-e-psyxologos-gr/

Πέμπτη, 20 Δεκεμβρίου 2018 16:06

Πως κατανοούν τα παιδιά το θάνατο;

 

Στη βιβλιογραφία συναντούμε τέσσερις βασικές έννοιες οι οποίες είναι άμεσα συνδεδεμένες με το πως αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον θάνατο και οι οποίες είναι: η αναστρεψιμότητα, η οριστικότητα, το αναπόφευκτο και η αιτιότητα. Η παρουσία ή μη, καθεμίας από αυτές τις τέσσερις έννοιες έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο πόσο επιτυχημένα αντιλαμβάνεται (αλλά και διαχειρίζεται) το κάθε παιδί την απώλεια.

Η αναστρεψιμότητα έχει να κάνει με την δυνατότητα επιστροφής του εκλειπόντα, την μονιμότητα του θανάτου. Τα παιδιά τα οποία δεν έχουν κατακτήσει κάποιο ικανοποιητικό επίπεδο γνωστικής επάρκειας (όπως θα αναφέρουμε και παρακάτω), δύσκολα μπορούν να κατανοήσουν πως ο νεκρός δεν θα ξαναγυρίσει. Αντιλαμβάνονται την απουσία ως ένα ταξίδι, από το οποίο ο νεκρός θα ξαναγυρίσει. Όλη αυτή η κατάσταση βέβαια δεν τους δίνει τη δυνατότητα να απαγγιστρωθούν.

Η οριστικότητα, έχει να κάνει με το γεγονός ότι στον θάνατο παύουν όλες τις λετουργίες της ζωής ταυτόχρονα. Τα παιδιά προσδίδουν ζωή σε όλα τα αντικείμενα. Καθώς σιγά σιγά γίνονται όλο και πιο ικανά να αναγνωρίσουν ποιά πράγματα έχουν πραγματικά ζωή και ποια όχι, έχουν περισσότερες πιθανότητες να καταλάβουν πως οτιδήποτε έχει ζωή, έχει και ένα τέλος.

Το αναπόφευκτο, έχει να κάνει με το γεγονός ότι, οτιδήποτε ζει, στο τέλος πεθαίνει και χάνεται. Τα παιδιά έχουν τη τάση να αναγνωρίζουν τόσο τον εαυτό τους όσο και τους σημαντικούς για αυτά άλλους ως αθανάτους. Και οι γονείς συχνά, λανθασμένα επιβεβαιώνουν αυτές τους τις αντιλήψεις. Αυτή η κατάσταση θα ανακοπεί βίαια όταν τελικά πεθάνει ένα κοντινό πρόσωπο. Από εκεί και πέρα το παιδί αρχίζει να φοβάται ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί σε όλα του τα αγαπημένα του πρόσωπα.

Τέλος η αιτιότητα έχει να κάνει με την κατανόηση των λόγων που οδήγησαν στο θάνατο. Τα παιδιά συχνά πιστεύουν ότι τα ίδια έχουν προκαλέσει τον θάνατο του αγαπημένου τους ή ακόμα ότι ο θάνατος είναι αποτέλεσμα τιμωρίας για κάτι κακό που έκαναν.

Σύμφωνα με τον Piaget (1926), το παιδί για να αφομοιώσει πλήρως την έννοια του θανάτου πρέπει να φτάσει στην ηλικία των επτά-οκτώ ετών, όταν δηλαδή θα έχει συνειδητοποιήσει τις δυο απαραίτητες έννοιες της οριστικότητας και της αναστρεψιμότητας. Ως την ηλικία των τριών ετών μόνη ανησυχία του παιδιού είναι ο αποχωρισμός. Δεν είναι ο θάνατος ο ίδιος αλλά μάλλον η διάλυση της σχέσης η οποία επηρεάζει το νήπιο. Το νήπιο ξαναβρίσκει τους φυσιολογικούς του ρυθμούς εφόσον η ασφάλεια και η σταθερότητα αποκαθίστανται γύρω του.

Μέχρι την ηλικία των επτά ετών, τα παιδιά δύσκολα κατανοούν την μη αναστρεψιμότητα του θανάτου, κάτι το οποίο τα οδηγεί να προβαίνουν σε συνεχείς ερωτήσεις σχετικά με την επιστροφή του γονιού ή το αδελφού τους. Πιστεύουν πως αυτά τα ίδια με τις σκέψεις τους ή την συμπεριφορά τους, μπορούν να αναστρέψουν το γεγονός του θανάτου. Έννοιες όπως αυτή του παραδείσου, είναι πολύ δύσκολες ούτως ώστε να τις κατανοήσουν.

Μέχρι την ηλικία των εννέα ετών τώρα, τα παιδιά έχουν κατακτήσει δύο έννοιες, οι οποίες είναι η κατανόηση του αναπόφευκτου του θανάτου αλλά και της οριστικότητάς του. Παρόλα αυτά συνεχίζουν να εύχονται για την επιστροφή του χαμένου γονιού ή αδελφού. Επίσης, συνεχίζουν ακόμα να πιστεύουν πως μέχρι ενός σημείου επηρέασαν με κάποιο τρόπο τα γεγονότα τα οποία οδήγησαν στο χαμό του αγαπημένου τους προσώπου.

Στην ηλικία των 11, αρχίζουν τα παιδιά να καταλαβαίνουν σιγά-σιγά την αιτιότητα του θανάτου, ότι δηλαδή ο θάνατος, ισοδυναμεί με πλήρη παύση όλων των σωματικών λειτουργιών. Μέχρι να κατανοήσουν πλήρως αυτήν την αιτιότητα του θανάτου τα παιδιά ανησυχούν για το αν το νεκρό άτομο νοιώθει μοναξιά, κρύο, πείνα εκεί που βρίσκεται. Του προσδίδουν δηλαδή τις ίδιες ανάγκες τις οποίες είχαν τα άτομα είχαν για όσο ζούσαν

Σε γενικές γραμμές, παιδιά τα οποία έχουν αρκετά ανεπτυγμένες τις γνωστικές τους ικανότητες, μπορούν να κατανοήσουν πληρέστερα το γεγονός και την έννοια του θανάτου γρηγορότερα.

https://e-psyxologos.gr/pen8os-sthn-paidikh-hlikia-mprosta-sto-8anato-tou-shmantikou-proswpou-ptyxiakh-e-psyxologos-gr/

Αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη αλλαγή που μπορεί να συμβεί στη ζωή μας είναι η απώλεια αγαπημένου μας προσώπου. Η συγκυρία με οδηγεί στο να αναφερθούμε στην διαχείριση της τόσο σημαντικής αλλαγής στη ζωή του κάθε ανθρώπου με ιδιαίτερη έμφαση στο πως βιώνεται η απώλεια από τα παιδιά.

Ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου αναγνωρίζεται ως μια από τις πιο στρεσογόνες καταστάσεις που μπορεί να βιώσει ένα άτομο κατά τη διάρκεια τις ζωής του, και ο οποίος έπειτα απαιτεί σημαντικότατη ψυχολογική προσαρμογή. Τα παιδιά τα οποία πενθούν μοιράζονται τα ίδια προβλήματα και τις ίδιες ανάγκες όπως και οι ενήλικες, παρόλα αυτά, ο δικός τους θρήνος δεν αναγνωρίζεται, είτε γιατί οι ενήλικες δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν το πένθος ενός παιδιού, είτε γιατί τα ίδια τα παιδιά καταπιέζουν τα συναισθήματα τους για να προστατέψουν τους σημαντικούς για αυτά ενήλικες.

Το πένθος ορίζεται σαν η αντίδραση στην απώλεια, στην αιτία θανάτου. Πένθος ονομάζεται το συναίσθημα λύπης και θλίψης που νοιώθει κάποιος όταν χάσει κάποιο αγαπημένο του πρόσωπο, αλλά και τα έθιμα που ακολουθούνται για χρονικό διάστημα μετά την απώλεια του προσώπου. Είναι ο τρόπος που αντιδρούμε στο θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου. Πρόκειται για μια επίπονη συναισθηματική διαδικασία, στην οποία μπαίνουμε ύστερα από μια σημαντική απώλεια. Όταν καλούμαστε, δηλαδή, να αποχωριστούμε από εκείνον που πέθανε και να προσαρμοστούμε σε έναν κόσμο από τον οποίον εκείνος θα λείπει. Τόσο η διάρκεια όσο και ο τρόπος έκφρασης του πένθους είναι κάτι το οποίο διαφέρει σημαντικά μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών ομάδων.

Οι γονείς συχνά προσπαθούν να προστατέψουν τα παιδιά τους από τη σκληρή πραγματικότητα της απώλειας και του θανάτου. Παρόλα αυτά όσο και αν προσπαθούν είναι αδύνατον να αποτρέψουν τα παιδιά από το να βιώσουν την απώλεια ενός αγαπημένου τους προσώπου. Έρευνες έχουν δείξει, πως η γενική αντίληψη της κοινωνίας σχετικά με το πένθος και τα παιδιά, θέλει τα τελευταία, να είναι ανίκανα να πενθήσουν την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, κάτι το οποίο φυσικά δεν ισχύει. Πολλοί γονείς, επιλέγουν είτε να περιορίσουν τις συζητήσεις σχετικά με τον θάνατο είτε να αγνοήσουν την ανάγκη των παιδιών να μιλήσουν, να ρωτήσουν και να κατανοήσουν την απώλεια. Έχουμε λοιπόν μία κατάσταση κατά την οποία οι ενήλικες δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν το πένθος των παιδιών και από την άλλη τα παιδιά να καταπιέζουν τα συναισθήματα τους προκειμένου να προστατέψουν τους ενήλικες. Και όλη αυτή η κατάσταση, είναι που δημιουργεί την εντύπωση ότι τα παιδιά δεν βιώνουν την απώλεια και δεν πενθούν.

Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν πως η ικανότητα του «να πενθείς» αποκτάται στην παιδική ηλικία μέσω μηχανισμών ωρίμανσης που επιτρέπουν στο παιδί να κατανοήσει την οριστικότητα του θανάτου. Παρόλο που τα παιδιά δεν κατανοούν τον θάνατο με τον ίδιο τρόπο όπως οι ενήλικοι ούτε και θρηνούν με τον ίδιο τρόπο, η διαδικασία του πένθους αυτή καθ’ εαυτή είναι σε πολλά σημεία κοινή με αυτή των ενηλίκων. Ο τρόπος με τον οποίο κατανοούν τα παιδιά τον θάνατο, είναι κατά βάση μια εξελικτική-αναπτυξιακή διαδικασία, από την οποία μάλιστα εξαρτάται και σε μεγάλο βαθμό το πως θα εκφράσουν και το πένθος τους.

https://e-psyxologos.gr/pen8os-sthn-paidikh-hlikia-mprosta-sto-8anato-tou-shmantikou-proswpou-ptyxiakh-e-psyxologos-gr/

Συνεχίζουμε να περιγράφουμε τις αμυντικές διεργασίες οι οποίες συμβαίνουν όταν το άτομο αντιμετωπίζει τυχόν αλλαγές στη ζωή του που τις εκλαμβάνει ως «απειλές» και οι τυχόν αλλαγές του δημιουργούν αναστάτωση και αρνητικά συναισθήματα (φόβος, αγωνία, κλπ). Σκοπός της περιγραφής των αμυντικών διεργασιών είναι να μπορούμε να τις αναγνωρίζουμε, να τις θεωρούμε φυσιολογικές και με αυτό τον τρόπου να τις ξεπερνάμε και να προχωράμε να κάνουμε το βήμα της αλλαγής.

Γνωστική απόσπαση

Η λειτουργία της γνωστικής απόστασης επιτρέπει την ύπαρξη δύο συγκρουόμενων καταστάσεων χωρίς αυτό να συνεπάγεται συνειδητή σύγχυση, ενοχή, ντροπή ή άγχος. Ενώ η μόνωση αναφέρεται σε μια ρήξη ανάμεσα στο γνωστικό και στο συναισθηματικό παράγοντα, η γνωστική απόσπαση αναφέρεται στη ρήξη ανάμεσα σε ασύμβατα γνωστικά συστήματα. Το ότι ένα άτομο χρησιμοποιεί τη γνωστική απόσπαση σημαίνει, ότι διατηρεί δύο ή περισσότερες ιδέες, στάσεις ή συμπεριφορές που από τη φύση τους και εξ ορισμού έρχονται σε σύγκρουση, χωρίς το άτομο να είναι σε θέση να αντιληφθεί αυτή την ασυμβατότητα.

Για παράδειγμα, έχουμε μια δηλωμένη στάση εναντίον των εθνικιστικών προκαταλήψεων, ενώ γελάμε με τα εθνικιστικά αστεία. Στο πιο παθολογικό άκρο του συνεχούς της γνωστικής απόσπασης συναντούμε άτομα που εμφανίζονται ως μεγάλοι ανθρωπιστές στο δημόσιο χώρο, αλλά ωστόσο υπεραμύνονται της κακοποίησης των δικών τους παιδιών στον ιδιωτικό χώρο του σπιτιού τους. Το φαινόμενο του ιερωμένου που καταφέρεται ενάντια στην αμαρτία, ενώ παράλληλα ο ίδιος αμαρτάνει με ενθουσιασμό. Έχει αποκαλυφθεί ότι αρκετοί σταυροφόροι εναντίον της πορνογραφίας διατηρούν οι ίδιοι μια εκτεταμένη συλλογή από ερωτικά αντικείμενα.

Ένα παράπτωμα που διαπράττεται από το άτομο με συνειδητό αίσθημα ενοχής ή σε μια κατάσταση διάσχισης δεν θεωρείται ότι είναι ενδεικτικό της άμυνας της γνωστικής απόσπασης. Ο όρος ταιριάζει μόνο αν οι ασύμφωνες δραστηριότητες ή ιδέες είναι παρούσες στη συνείδηση του ατόμου. Όταν ο θεραπευτής φέρει το άτομο που χρησιμοποιεί γνωστική απόσπαση αντιμέτωπο με την ασυμβατότητα των απόψεών του, εκείνο θα εκλογικεύει διαρκώς τις αντιθέσεις.

Ακύρωση

Στους μηχανισμούς άμυνας είναι και αυτός της ακύρωσης, όπου το άτομο κάνει μια πράξη ή σκέψη, για να ακυρώσει την ισχύ μιας άλλης πράξης ή σκέψης που τη βιώνει ως απαράδεκτη ή επικίνδυνη. Αυτός ο μηχανισμός κρύβεται πίσω από διάφορες δεισιδαιμονίες και διάφορους συνηθισμένους εξορκισμούς, όπως το «χτύπα ξύλο». Είναι ένας όρος που υποδηλώνει ακριβώς αυτό που θα σκεφτόταν κάποιος: την ασυνείδητη προσπάθεια αντιστάθμισης κάποιας επίδρασης-συνήθως της ενοχής ή της ντροπής- με μια στάση ή συμπεριφορά η οποία με κάποιο μαγικό τρόπο θα την εξαλείψει. Ένα καθημερινό παράδειγμα ακύρωσης μπορεί να είναι η επιστροφή του συζύγου στο σπίτι με ένα δώρο για τη σύζυγό του, επειδή ο ίδιος θέλει να εξιλεωθεί για το ξέσπασμα επιθετικότητας που είχε εναντίον της το προηγούμενο βράδυ. Στην περίπτωση βέβαια που το κίνητρο αυτό είναι συνειδητό, δεν μπορούμε να μιλούμε για ακύρωση.

Πολλές θρησκευτικές τελετές διατηρούν σε κάποιες διαστάσεις τους ένα χαρακτήρα ακύρωσης. Η προσπάθεια εξιλέωσης των αμαρτιών, ακόμη και αν αυτές διαπράχθηκαν μόνο στη σκέψη, ίσως είναι μια πανανθρώπινη παρόρμηση.

Οι άνθρωποι που νιώθουν σε μεγάλο βαθμό τύψεις για τις αμαρτίες, τα λάθη και τις αποτυχίες που έχουν διαπράξει στο παρελθόν, ασχέτως εάν όλα αυτά ήταν πραγματικά, υπερμεγεθυσμένα ή είχαν διαπραχθεί μόνο στη σκέψη τους, είναι πιθανό να κατασκευάσουν ένα τέτοιο πρότυπο ακύρωσης εφ' όρου ζωής. Ο Adlai Stevenson , για παράδειγμα, ο οποίος όταν ήταν παιδί, σκότωσε το μικρό του ξάδελφο σε κάποιο ατύχημα, αφιέρωσε την υπόλοιπη ζωή του στη δημόσια προσφορά. Μια εβδομηνταενιάχρονη μεσοαστή από τον Καύκασο, η οποία συμμετείχε σε έρευνα σχετικά με τους ανθρώπους που είναι αλτρουιστές, είχε αφιερώσει επί δεκαετίες τη ζωή της στην κατάκτηση ίσων δικαιωμάτων για τους ανθρώπους που ανήκουν σε άλλες φυλές εκτός της λευκής. Η ίδια στα εννιά της χρόνια είχε προσβάλει από απροσεξία μια μαύρη γυναίκα την οποία αγαπούσε πολύ.

Όταν η ακύρωση συνιστά μια κεντρική άμυνα στο ρεπερτόριο αμυνών του ατόμου, και στις περιπτώσεις που διάφορες ενέργειες οι οποίες έχουν την ασυνείδητη σημασία της εξιλέωσης για αρνητικές πράξεις του παρελθόντος αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό να στηρίξουν την αυτοεκτίμηση του ατόμου, τότε θεωρούμε την προσωπικότητα αυτού που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη άμυνα ψυχαναγκαστική.

 

<http://www.papapan.gr/issues/15-defence-mechanisms>

Γιατί οι γονείς των παιδιών υποχώρησαν μπροστά στην αμετακίνηση θέληση των παιδιών τους να γραφούν στο Β΄ Λύκειο και όχι στο Πειραματικό Λύκειο;

Όπως είναι γνωστό η φιλία κατέχει ξεχωριστή θέση στη ζωή του εφήβου. Κατά την περίοδο της εφηβείας, οι σχέσεις του εφήβου με τους συνομηλίκους είναι πολύ σημαντικές και επηρεάζουν σημαντικά την κοινωνική και συναισθηματική του ανάπτυξη. Η απομάκρυνση του εφήβου από τους φίλους του, θα του δημιουργήσει έντονη αρνητική συναισθηματική φόρτιση. Όπως είναι γνωστό από την παιδαγωγική επιστήμη τα αρνητικά συναισθήματα μπορεί να εμποδίσουν τη μάθηση. Η νευροεπιστήμη εξάλλου δείχνει ότι η δεξιότητα επίλυσης προβλημάτων είναι μειωμένη και λιγότερο αποτελεσματική όταν υπάρχει έντονη συναισθηματική φόρτιση. Αντίθετα τα θετικά συναισθήματα μπορούν να συμβάλλουν θετικά ως κίνητρα μάθησης και αυτοεκτίμησης. Η βίωση θετικών συναισθημάτων συσχετίζεται και με την αποτελεσματικότητα τόσο στη μάθηση όσο και στην εργασία. Με λίγα λόγια τα παιδιά για να αποδώσουν στα μαθήματά τους πρέπει να νοιώθουν καλά, και εδώ που τα λέμε όχι μόνο τα παιδιά αλλά όλοι οι άνθρωποι. Αναφερθήκαμε πολλές φορές από αυτή τη στήλη ότι τα αρνητικά συναισθήματα δημιουργούν την ενεργοποίηση μηχανισμών άμυνας που εμποδίζουν τη μάθηση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η απόφαση των γονέων λοιπόν ήταν σωστή. Άλλωστε όπως μάθαμε, σε σύσκεψη που έγινε υπό τη Δ/νση της Β/θμιας Εκπαίδευσης με τους Δ/ντές όλων των Λυκείων συμφώνησαν ότι για παιδαγωγικούς λόγους τα παιδιά έπρεπε να παραμείνουν εγγεγραμμένα στο Β΄ Λύκειο.

Ας δούμε τώρα το νομικό πλαίσιο που διέπει τις μεταγραφές των μαθητών και την φοίτησή τους στα Σχολεία της πόλης. Σύμφωνα με το άρθρο 12 της Aριθμ. 10645/ΓΔ4 /ΥΑ 120Β/2018 «1. Οι μαθητές/τριες φοιτούν στο Γυμνάσιο ή Γενικό Λύκειο στην περιοχή του οποίου ευρίσκεται η μόνιμη κατοικία τους.

  1. Στις πόλεις στις οποίες λειτουργούν περισσότερα από ένα Γυμνάσια ή Γενικά Λύκεια, τα όρια της περιοχής τους και ο μεγαλύτερος αριθμός μαθητών/τριών που είναι δυνατόν να φοιτήσουν σε αυτά καθορίζεται με απόφαση του/της αρμόδιου/ας Διευθυντή/ντριας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Οι περιοχές των σχολείων, εφόσον δεν μπορούν να καθοριστούν στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας ενός/μίας μόνο Διευθυντή/ντριας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθορίζονται με απόφαση του/της αρμόδιου/ας Περιφερειακού/ής Διευθυντή/ντριας Εκπαίδευσης.

Εάν ο αριθμός των μαθητών/τριών που φοιτούν υπερβεί, για οποιονδήποτε λόγο, τις δυνατότητες στέγασης του διαθέσιμου διδακτηρίου ενός σχολείου, ο/η αρμόδιος/α Διευθυντής/ντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αίρει την υπεραριθμία με αυτεπάγγελτη υποχρεωτική μετεγγραφή ανάλογου αριθμού μαθητών/τριών. Κατά την αυτεπάγγελτη υποχρεωτική μετεγγραφή, σύμφωνα με τα ανωτέρω, λαμβάνονται υπόψη σχετικά χωροταξικά δεδομένα σε συνδυασμό με τις προτιμήσεις των κηδεμόνων των μαθητών/τριών».

Στην προκειμένη περίπτωση και πριν εκδοθεί η εντολή του Περιφερειακού Δ/ντή Εκπαίδευσης να δοθούν οι αίθουσες από το Πειραματικό στο Β΄ Λύκειο, εκδόθηκε λίστα των υποχρεωτικά μεταγγραφέντων μαθητών του Β΄ Λυκείου χωρίς καν να ενημερωθούν και να καταγραφούν οι προτιμήσεις των κηδεμόνων τους. Ευτυχώς αυτές οι υποχρεωτικές μεταγγραφές δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.

Το κατά πόσο όλοι οι μαθητές στη Μυτιλήνη φοιτούν στην περιοχή όπου βρίσκεται η μόνιμη κατοικία τους είναι ακόμη μία πονεμένη ιστορία. Πέρα από το γεγονός ότι ο καθένας δηλώνει όποια διεύθυνση τον βολεύει και φυσικά τίποτε δεν ελέγχεται, τα τελευταία χρόνια τα χαρτιά των μαθητών πηγαίνουν απευθείας από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο. Όσο και αν αυτό είναι «παράνομο» είναι παιδαγωγικά σωστό. Όταν υπάρχει πρόβλημα στέγασης που δεν λύνεται (στην προκειμένη περίπτωση να μην υπήρχαν άδειες αίθουσες στο Πειραματικό Λύκειο) τότε μπορούν να γίνουν οι υποχρεωτικές μεταγραφές με όσο γίνεται τη συναίνεση όλων των γονέων των οποίων τα παιδιά θα μεταγραφούν. Δεν τηρούμε τους νόμους κατά το δοκούν και αποσπασματικά αλλά με προτεραιότητα πάντα το σύνθημα «Πρώτα ο μαθητής» που εμπνεύστηκε η κ. Διαμαντοπούλου πρώην Υπουργός Παιδείας, αλλά όπως φαίνεται το σύνθημα έμεινε στα χαρτιά να φυλλοροεί.

 

* Η Ευγενία Κουτσίδου είναι περιβαλλοντολόγος, PhD- Εκπαίδευση Ενηλίκων MSc.

Σελίδα 1 από 4
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top