*Γράφει ο Στρατής Κοκκινέλλης

Καλή χρονιά με τύχη, υγεία και δύναμη. Υπήρχαν, υπάρχουν και - δυστυχώς - θα υπάρχουν κείμενα που γράφονται από υποχρέωση και άλλα που γράφονται γιατί το επιβάλλει η ίδια η πραγματικότητα. Η Μόρια ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Όχι ως ανάμνηση μιας σκοτεινής περιόδου, αλλά ως ζωντανό παράδειγμα του πώς μια τοπική κοινωνία μπορεί να σταθεί όρθια, να επουλώσει πληγές και να ξαναβρεί τον βηματισμό της.

Για χρόνια, η Μόρια βρέθηκε στο επίκεντρο μιας κρίσης που την ξεπερνούσε. Το μεταναστευτικό δεν ήταν απλώς μια πολιτική πρόκληση, αλλά μια καθημερινή δοκιμασία για τους κατοίκους. Φόβος, ανασφάλεια, απαξίωση, κοινωνική κόπωση. Ένα χωριό ταυτίστηκε άδικα με εικόνες που δεν το εξέφραζαν και με ευθύνες που δεν του αναλογούσαν. Κι όμως, μέσα σε αυτή την ασφυκτική συνθήκη, γεννήθηκε κάτι βαθύτερο και πιο ουσιαστικό από την αντίδραση. Γεννήθηκε η συλλογικότητα.

Ήδη πριν από την καταστροφή του ΚΥΤ και τη μεταφορά του στον Καρά Τεπέ, είχε αρχίσει να διαμορφώνεται ένα κοινό αίτημα. Η επιστροφή στη φυσιολογική ζωή δεν ήταν πια ατομική επιθυμία, αλλά συλλογικός στόχος. Οι κάτοικοι άρχισαν να συναντιούνται, να συζητούν, να οργανώνονται. Άνθρωποι που μέχρι τότε απλώς συνυπήρχαν, βρέθηκαν να συμπορεύονται. Δημιουργήθηκαν μικροί, ετερόκλητοι πυρήνες, που πιθανότατα δεν θα είχαν ποτέ συναντηθεί υπό άλλες συνθήκες. Αυτό που τους ένωσε δεν ήταν η οργή, αλλά η ανάγκη να προστατεύσουν τον τόπο τους και να τον ξαναχτίσουν κοινωνικά.

Η «Διχάλα» αποτέλεσε σημείο αναφοράς αυτής της μετάβασης. Από τόπος αγωνίας και διαμαρτυρίας, εξελίχθηκε σε σημείο συνάντησης και ζύμωσης. Εκεί, μέσα σε δύσκολες συνθήκες, γεννήθηκαν δεσμοί. Από μια απλή γνωριμία, δημιουργήθηκαν φιλίες και στη συνέχεια ένας οργανωμένος, δραστήριος και πολυεπίπεδος σύλλογος. Ο Πεζοπορικός Σύλλογος «Διχάλα» δεν ήταν απλώς μια ακόμη συλλογική πρωτοβουλία. Ήταν η έμπρακτη απόδειξη ότι μια κοινωνία μπορεί να μετατρέψει την πίεση σε δημιουργία.

Ακολούθησαν δράσεις σε συνεργασία με την Κοινότητα με ισχυρό συμβολισμό και ουσιαστικό περιεχόμενο. Αναβίωση παλιών εθίμων, φροντίδα και επισκευή εκκλησιών, ανάδειξη ιστορικών σημείων του χωριού, πρωτοβουλίες που έφεραν κοντά τη νέα και την παλιά γενιά. Δεν επρόκειτο για κινήσεις βιτρίνας, αλλά για μια βαθιά διαδικασία επανασύνδεσης των κατοίκων με τον τόπο και μεταξύ τους. Κάθε μικρή πράξη λειτουργούσε ως υπενθύμιση ότι η κοινωνική συνοχή δεν χτίζεται με μεγάλα λόγια, αλλά με σταθερά και ειλικρινή βήματα.

Η εικόνα της φάτνης στη «Διχάλα», λίγους μήνες μετά την καταστροφή, συμπύκνωνε όλη αυτή την πορεία. Δεν ήταν απλώς ένας εορταστικός στολισμός. Ήταν ένα ήσυχο αλλά ισχυρό μήνυμα. Ότι το χωριό αντέχει. Ότι οι κάτοικοι δεν λύγισαν. Ότι, παρά τον σταυρό που κουβάλησαν για χρόνια, επέλεξαν να κοιτάξουν μπροστά.

Σήμερα, αυτή η προσπάθεια συνεχίζεται και βαθαίνει. Δημιουργεί κλίμα αισιοδοξίας, απομακρύνει τη μιζέρια και την εσωστρέφεια, ενισχύει τους δεσμούς. Η Μόρια επαναπροσδιορίζεται μέσα από τους ανθρώπους της. Ως ένας οικισμός που πέρασε από τη φωτιά, δεν κάηκε κοινωνικά και ενώθηκε γερά. Ως μια κοινότητα που απέδειξε ότι ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες, μπορεί να παραχθεί ελπίδα, συνοχή και προοπτική.

Αυτό το παράδειγμα αξίζει να ακουστεί και να το βιώσει ο οποιοσδήποτε. Όχι για να εξωραΐσει το παρελθόν, αλλά για να φωτίσει το παρόν και το μέλλον. Γιατί όταν οι τοπικές κοινωνίες βρίσκουν ξανά τη φωνή και τη δύναμή τους, τότε ο τόπος αποκτά πραγματικά θεμέλια. Και η Μόρια, με όλες τις πληγές και τις εμπειρίες της, το απέδειξε στην πράξη.

*Ο Στρατής Κοκκινέλλης είναι φιλόλογος - δημοσιογράφος