FOLLOW US
Στέλλα Σπύρου

Στέλλα Σπύρου

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2018 15:29

Η Ψυχική Ασθένεια δεν κάνει διακρίσεις

Η ψυχική ασθένεια σύμφωνα με την Παγκόσμια οργάνωση υγείας υποδηλώνει την ύπαρξη μιας συναισθηματικής διαταραχής ή διαταραχής της σκέψης ή διαταραχής της προσωπικότητας, που επηρεάζει αρνητικά την ψυχικά ευεξία, το πώς ένα άτομο αισθάνεται, ενεργεί, σκέπτεται ή αντιλαμβάνεται.

Όμως πόσο μακριά είναι η ψυχική ασθένεια από τον καθένα μας.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), πάνω από το ένα τρίτο των ανθρώπων στις περισσότερες χώρες αναφέρουν επεισόδιο ψυχικής πάθησης σε κάποιο σημείο της ζωής τους τα οποία ταιριάζουν στα κριτήρια διάγνωσης ενός ή περισσότερων από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές.

Να μερικά παραδείγματα:

  1. Ο λαός λέει ότι κάποιος είναι «μέσα στην τρελή χαρά», δείχνοντας αυτόν που ξεφεύγει από τον μέσο όρο ευθυμίας. Αυτό στην ψυχιατρική αποκαλείται μανία.
  2. Θεωρείται σωστό κάποιος να σκέπτεται και να λαμβάνει όλες τις προφυλάξεις. Δεν εμπιστεύεται εύκολα, θεωρεί ότι οι άλλοι «σκάβουν τον λάκκο του» και του δίνονται τα επίθετα «παρανοϊκός» και «κρυψίνους». Η ψυχική ασθένεια ονομάζεται παρανοϊκό παραλήρημα και στα ευρύτερα πλαίσια «ψύχωση».
  3. Η καθαριότητα είναι απαραίτητη για τον άνθρωπο, αλλά η υπερβολική ενασχόληση με την υγιεινή, σηματοδοτεί συχνά την είσοδο στην ψυχαναγκαστική διαταραχή της προσωπικότητας.
  4. Όποιος δεν φοβάται τίποτα είναι μάλλον «εκτός τόπου και χρόνου», αλλά αν ο φόβος του αλλάζει τις κοινωνικές του συνήθεις δραστηριότητες, τότε είναι ψυχικά ασθενής (Φοβική διαταραχή αγοραφοβία, κλειστοφοβία, αρρωστοφοβία, κλπ.)
  5. Αν δεν ανησυχεί κάποιος για τίποτα, ούτε αισθάνεται ανασφάλεια, λέμε ότι είναι μάλλον «αναίσθητος ή γαϊδούρι», αλλά αν η ανησυχία και η ανασφάλεια του περιορίζουν τις προσωπικές και τις κοινωνικές σχέσεις, τότε ο κόσμος λέει ότι «τον έφαγε το άγχος, δηλαδή πάσχει από τη Γενικευμένη Αγχώδη Διαταραχή.
  6. Αν κάποιος απολαμβάνει τη μετρημένη κατανάλωση κρασιού, τότε είναι απλά ένας απλός κοινωνικός πότης, αλλά αν δεν μπορεί να φανταστεί την ημέρα του χωρίς μισό κιλό κρασί, τότε είναι Αλκοολικός (Εξάρτηση από το Αλκοόλ).

 

Πολλοί άνθρωποι προσέρχονται στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών με αίτημα «Γιατρέ μου πεθαίνω, έχω ταχυκαρδία, δεν μπορώ να ανασάνω, πονάει το κεφάλι μου, κόβονται τα πόδια μου, γιατρέ μου σώσε με». Μετά από εκτεταμένο κύκλο εργαστηριακών και κλινικών εξετάσεων συμπέρασμα: κρίσεις πανικού που οφείλεται σε άγχος που μεταφράζεται σε σωματικά ενοχλήματα για τα οποία χορηγούνται αγχολυτικά φάρμακα που βοηθούν σημαντικά στην ύφεση των συμπτωμάτων.

Στο άκουσμα της λέξης ψυχικής ασθένειας ξεκινάει ο εξορκισμός οι καλοπροαίρετοι φίλοι που «βοηθούν» λέγοντας «Δεν έχεις τίποτα, όλα είναι στο μυαλό σου».

Η βοήθεια είναι να παροτρύνεις το φίλο σου να καταθέσει την ψυχή του σε ειδικό ψυχικής υγείας ώστε αυτός να προχωρήσει στην αναίμακτη «χειρουργική επέμβαση» της ψυχής και στη συνέχεια να επουλώσει πληγές, να βοηθήσει στην ανάρρωση.

Η Ψυχική Ασθένεια όταν χτυπά την πόρτα μας δεν κάνουμε πώς δεν την ακούμε πίσω από την πόρτα, την κοιτάμε κατάματα και την αντιμετωπίζουμε χωρίς προκαταλήψεις και στερεότυπα.

 

*Η Στέλλα Σπύρου είναι Κλινική Ψυχολόγος Γ. Ν. Μυτιλήνης "Βοστάνειο".

Ο Ν. Καζαντζάκης στο πεζογράφημα «Αναφορά στον Γκρέκο» το 1961 επισημαίνει «τη νέα παιδαγωγική μέθοδο» κατά την οποία τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τις εμπειρίες και τις αισθήσεις τους, φτιάχνοντας ομάδες και αφομοιώνοντας καλύτερα τις νέες γνώσεις.

Η νέα παιδαγωγική μέθοδος αφορούσε τις σχέσεις των μαθητών με τους δασκάλους τους αλλά και των μαθητών μεταξύ τους. Ο δάσκαλος έπρεπε να στέκεται με αγάπη και κατανόηση απέναντι στην ευαισθησία των παιδιών, ακόμη και στα παιχνίδια ή τις αταξίες τους, και ν’ αναπτύσσει πιο ουσιαστικές σχέσεις και επικοινωνία με τους μαθητές του. Οι μαθητές μέσα στις ομάδες θα μπορούσαν να αναπτύξουν σχέσεις αλληλοβοήθειας, αλληλοϋποστήριξης, αλληλεξάρτησης για να πετύχουν τους στόχους της ομάδας. (ψυχολογικό μέρος της νέας μεθόδου). Από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Α΄ Γυμνασίου).

Το παραπάνω κείμενο είναι από το σχολικό βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου και έχει απασχολήσει δεκάδες σχολικές ώρες, έχουν γίνει άπειρες αναλύσεις, έχουν γράψει τα παιδιά διαγωνίσματα επί διαγωνισμάτων. Στόχος (από το βιβλίο του Καθηγητή) του συγκεκριμένου μαθήματος είναι να κατανοηθούν οι Παιδαγωγικές μέθοδοι και η συμβολή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία αλλά και στη διάπλαση της προσωπικότητας των μαθητών. Αναρωτιέμαι, μήπως το μάθημα αυτό πρέπει να διδαχθεί στους υπεύθυνους του εκπαιδευτικού μας συστήματος; Σας διαβεβαιώνω ότι 2018 το μάθημα συνεχίζεται να γίνεται καθ’ έδρας, με τον εκπαιδευτικό σε ρόλο αυθεντίας, (σπανιότατες οι εξαιρέσεις), μαθητές να παρακολουθούν νωχελικά και ν’ αξιολογούνται με το πλέον απαρχαιωμένο σύστημα σε όλο τον κόσμο, που τους οδηγεί σε ανταγωνιστικές σχέσεις, εξαιτίας της βαθμοθηρίας.

Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών συνεχίζεται στην Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε που στην αρχική σελίδα αναφέρει ότι είναι: «...ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παιδαγωγικής, θεωρητικής και πρακτικής, κατάρτισης ενσωματώνοντας τη θεωρία στην πράξη... μέσω και βιωματικών εμπειριών, εντός ενός σύγχρονου μαθησιακού μαθητοκεντρικού περιβάλλοντος». Όσοι έχουμε ολοκληρώσει το πρόγραμμα αυτό, μπορούμε να διαβεβαιώσουμε τους άλλους ότι το παραπάνω το διδαχθήκαμε και αυτό καθ’ έδρας.

Εν κατακλείδι από τα πανάρχαια χρόνια το Εκπαιδευτικό Σύστημα προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τη Βιωματική μέθοδο, γιατί την θεωρεί την πιο φιλική προς τη γνώση και την ψυχική κατάσταση του εκπαιδευόμενου όμως, γιατί δεν εφαρμόζεται η μέθοδος της ουσιαστικής κοινωνικοποίησης του ατόμου; Είναι μάταιο κάθε φορά που υπάρχει θέμα σχολικού εκφοβισμού να αναρωτιόμαστε «τις φταίει», «τι να κάνουμε;», μια και ξέρουμε όλοι μας ότι όπου δεν υπάρχει ομάδα δεν υπάρχει συνοχή και συναίσθημα επικοινωνίας. Ας γίνουν φωτεινό παράδειγμα εκπαιδευτικής τακτικής οι διαδικασίες που ακολουθούν κάποιοι εκπαιδευτικοί σε Ερευνητικές Εργασίες - Project που είναι προαιρετικές για τους μαθητές και γίνονται κυρίως εκτός σχολικού ωραρίου με βασικές αρχές τη Διερευνητική Προσέγγιση στη Μάθηση και την Ομαδική Συνεργασία των Μαθητών. (<http://ebooks.edu.gr/new/tautotita.php?course=DSGL-A107>). Η ερώτηση τελικά για τον σχολικό εκφοβισμό είναι, πρόληψη ή θεραπεία;

8:30 το πρωί, Γραφείο Ψυχολόγων, στην άλλη γραμμή φωνή μητέρας ιδιαίτερα αγχωμένης: «Πότε να φέρω το γιο μου. Είναι 14 χρονών… νομίζω ότι έχει πέσει θύμα bullying στο σχολείο από κάποιους συμμαθητές του...». «Να σας κλείσουμε ένα ραντεβού να έρθετε με τον πατέρα να μιλήσουμε» προτείνει η ψυχολόγος. «Δεν καταλάβατε το παιδί μου έχει το πρόβλημα, όχι εμείς... Το παιδί μας πρέπει να μιλήσει, να το βοηθήσετε».

Διάλογος με γονείς «στα κάγκελα» τόσο από καθημερινά προβλήματα, αλλά και από προβλήματα που ξεπροβάλλουν από το πουθενά και σχετίζονται με την ανατροφή των παιδιών τους.

Ο σχολικός εκφοβισμός δεν αφορά τον κόσμο των ανηλίκων, αφορά το περιβάλλον που δημιουργούν οι ενήλικες για να επιβιώσουν οι ανήλικες. Όταν παντρευόμαστε σα ζευγάρι αρχικά δημιουργούμε μεταξύ μας ένα ιδιαίτερο κώδικα επικοινωνίας (λεκτικής και εξωλεκτικής). Στη συνέχεια με τον ερχομό του παιδιού είμαστε υποχρεωμένοι να το μυήσουμε, στο συγκεκριμένο κώδικα. Είναι γνωστό ότι τα παιδιά δεν απαντούν ποτέ στην προσταγή «Μίλα», «Άνοιξέ το», «Απελευθερώσου». Αντιδρούν στο συναίσθημα που τους δίνει ο γονιός, της αγάπης, της αποδοχής και της εμπιστοσύνης.

Η επικοινωνία με τα παιδιά δεν εδραιώνεται συζητώντας μαζί του σοβαρά βαρυσήμαντα προβλήματα, όταν αυτά εμφανίζονται και όταν ο ενήλικας έχει τη διάθεση να μιλήσει μαζί του. Η επικοινωνία εδραιώνεται σε άσχετο χρόνο, τόπο, τότε που το παιδί μιλά για καθημερινά «ασήμαντα» θέματα πχ. για «τις πλάκες» που έκανε στον καθηγητή, για την ταινία που είδε στο μάθημα της γλώσσας.

Όταν ο γονιός είναι κουρασμένος, απογοητευμένος από την καθημερινότητα και δοκιμάζει τα όριά του και τις αντοχές του. Το «άνοιγμα» συμβαίνει κατά τη διάρκεια του φαγητού, της βόλτας, του μπάνιου στη θάλασσα, της χαλάρωσης. Συμβαίνει όταν το παιδί διηγείται φαινομενικά άσχετα γεγονότα «μαμά τι πρέπει να κάνει ο «φίλος μου ο Γιάννης που τον κοροϊδεύει ο Κωστάκης».

Η ενεργητική ακρόαση είναι το μόνο όπλο που έχουν οι γονείς. Προϋποθέτει προσοχή, παρατηρητικότητα, αποδοχή, γνησιότητα - αυθεντικότητα, ενσυναίσθηση (οι γονείς μπαίνουν στη θέση του παιδιού, βλέπουν μέσα από τα μάτια του το πρόβλημα), βλεμματική επαφή με το παιδί που μιλά. Οι γονείς δεν προχωρούν σε κριτική, απόρριψη, επίδειξη υπεροχής και δεν φτάνουν σε αυθαίρετα συμπεράσματα. Ο γονιός συναισθάνεται το παιδί, αρκεί να το θελήσει, να μη φοβηθεί, να μη νιώσει τύψεις γι’ αυτό που θα δει. Αν φοβηθεί τότε ζητά βοήθεια. υποστήριξη, για να αντέξει τις δικές του αθέλητες παραλήψεις και να συμπληρώσει τα κενά της επικοινωνίας απέναντι στο παιδί του.

Κάθε κρίση είναι ευκαιρία για μια νέα αρχή. Αυτό λέει το γραφείο Ψυχολόγων: «έλα εσύ γονιέ να συζητήσουμε, να νιώσεις δυνατός για να βοηθήσει το παιδί σου. Το παιδί θέλει αποκλειστικά εσένα. Οι ψυχολόγοι δεν είναι οι γονείς του παιδιού σου και μην το επιδιώξεις να γίνουν».

 

Στέλλα Σπύρου είναι Κλινική Ψυχολόγος, MA, Msc, στο Νοσοκομείο Μυτιλήνης.

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top