Λεσβιακό Βιβλίο 30-10-21

31/10/2021 - 13:00

Η Ελλάδα του Ελύτη (Ανθολόγηση - Επιμέλεια: Ιουλίτα Ηλιοπούλου), Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2021, σελ. 140 

«Ευκαιρία μελέτης, λογισμού και ονείρου η επέτειος των διακοσίων χρόνων ύπαρξης του Νεοελληνικού Κράτους. Ευκαιρία, επίσης, επαναπροσδιορισμού των όρων, επανεκτίμησης γεγονότων και πράξεων. Σε μια τέτοια διαδικασία η διεισδυτική σκέψη του Οδυσσέα Ελύτη είναι πολύτιμη,  όχι μόνο ως αναφορά ή ως πηγή εκατοντάδων αποφθεγματικών φράσεων, αλλά ως αποκαλυπτική και επίμονη έρευνα στις ρίζες των εννοιών», γράφει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου στο εισαγωγικό της κείμενο, που έχει τίτλο «Για την Ελλάδα του Ελύτη». 

Στο παρόν βιβλίο η Ηλιοπούλου ανθολόγησε εκατόν τριάντα αποσπάσματα πεζού λόγου του Ελύτη, τα οποία διάρθρωσε σε επτά ενότητες: Η Ελλάδα, Η ιστορία του ελληνισμού, Η ελληνική γλώσσα, η ελληνική θάλασσα - το Αιγαίο, Η ελληνική φύση, Η ελληνική τέχνη, Η ελληνική πραγματικότητα. “Οι ενότητες αυτές αποτελούν τους θεματικούς άξονες που πάνω και γύρω τους αναπτύσσεται μια νοητή περιπλάνηση στα μονοπάτια των ιδεών και αισθήσεων της χώρας μας. Της χώρας όπως την κοίταξε και την ένοιωσε ο Ελύτης πιστεύοντας πώς μήτε η ιστορία ως διδαχή μόνον, μήτε η ιθαγένεια ως δοσμένη ιδιότητα μπορούν να μας την γνωρίσουν” επισημαίνει η ανθολόγος.  

“Απολλώνειος μαζί και διονυσιακός, ο λόγος του Ελύτη συμπυκνώνει την ουσία της φανταστικής μας ταυτότητας πέρα από σύνορα και χωροχρονικές συντεταγμένες, σαν ένα συμβολικό παλίμψηστο που μας στοιχειώνει και μας κρατάει σε εγρήγορση μέχρι σήμερα. Εξάλλου τα υλικά του, αυτές οι απέριττες μορφές και το μινιμαλιστικό σύμπαν που ο Ελύτης κατάφερε να καταστήσει με τον λόγο του απέραντο, είναι διαρκή και αιώνια, κατασκευασμένα να αντέξουν πέρα από τις επικαιρικές και τυχαίες περιστάσεις. Είμαστε πλέον σχεδόν πεπεισμένοι ότι το γαλάζιο και φωτεινό, όσο και σκοτεινό στο ασυνείδητό του, χρώμα που ο Ελύτης ανέδειξε στη μεταφυσική του διάσταση πρέπει να υπήρχε εκεί από πάντα, σε έναν τόπο υπερουράνιο ή στο μυαλό του Θεού, σαν απόλυτη πλατωνική ιδέα, ορισμένη να μεταστοιχειώνεται σε άφθαρτη ύλη. Μας φαίνεται ότι αυτά τα κομμάτια, τα οποία μοιραζόμαστε ακόμα σαν μυστικά, περιέχουν με απτό τρόπο τις στιγμές που νιώθουμε ότι βιώνουμε ακόμα και σήμερα μέσα από τις ιστορίες που αφηγούνται οι παλιοί φορείς των προφορικών μύθων, ο Όμηρος και όλοι οι ποιητές που τον διαδέχτηκαν”, έγραψε για το βιβλίο η Τίνα Μανδηλάρά στην εφημερίδα “Lifo” (11.7.2021). 

 

Χαίρε, ώ χαίρε Ελευθεριά! Ο Αγώνας του 1821 στην Ελληνική και Ξένη Ποίηση. Ανθολογία (Ανθολόγηση: Θανάσης Γαλανάκης - Μάνος Κουμής, Έρευνα υλικού, Γενική φιλολογική επιμέλεια, Υπομνηματισμοί: Θανάσης Γαλανάκης, Κοσμήματα - Επεξηγηματικά Υπομνήματα: Ηρώ Νικολοπούλου), Έκδοση Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος - Τράπεζα Πειραιώς, Αθήνα 2021, σελ. 967 

Ένα από εκδοτικά γεγονότα του 2021 είναι ο παρών τόμος. Το Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος - Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Ποίησης σε συνεργασία με την Τράπεζα Πειραιώς προχώρησαν σε μιαν ανθολογία της ελληνικής και ξένης ποίησης σχετικά με το 1821. Τα ανθολογημένα ποιήματα συνοδεύονται από αναλυτικό γλωσσικό και πραγματολογικό υπόμνημα, καθώς επίσης από βιογραφικά σημειώματα και βιβλιογραφικές εγγραφές. Ο τόμος είναι εικονογραφημένος με γνωστά και άγνωστα έργα (πρπ. 40), σχετικά με το 1821, και διανθισμένος με κοσμήματα, τα οποία επεξηγούνται λεπτομερώς στο «Εικονογραφικό παράρτημα» στο τέλος του τόμου. 

Σε αυτή την ογκώδη Ανθολογία αναφοράς σχετικά με την ποιητική παραγωγή για τον Αγώνα του 1821, ανθολογούνται σε πολυτονική γραφή 200 περίπου Έλληνες και ξένοι ποιητές από τα προεπαναστατικά χρόνια έως και πρόσφατα, καταδεικνύοντας ότι το σπουδαίο όχι μόνο για τη δημιουργία του ελληνικού κράτους αλλά και για την εξέλιξη του ελληνικού έθνους γεγονός της Ελληνικής Επανάστασης υπήρξε συνεχής αφορμή καλλιτεχνικής έμπνευσης. Το δύσκολο αυτό έργο της ανθολόγησης ανέλαβαν οι Θανάσης Γαλανάκης και Μάνος Κουμής, οι οποίοι, αφού διερεύνησαν την ελληνική και ξένη ποιητική παραγωγή, έκαναν την καταγραφή και την επιλογή του υλικού υπερασπιζόμενοι, όπως σημειώνουν στον πρόλογό τους,  δύο σημαντικά κριτήρια: την αισθητική ποιότητα και την αντιπροσωπευτικότητα των κειμένων. 

Ο τόμος χωρίζεται σε δύο μεγάλες ενότητες: η πρώτη (με 149 εγγραφές) περιλαμβάνει ποιήματα της δημοτικής και λόγιας ελληνικής γραμματείας, τα οποία οι ανθολόγοι χώρισαν -αρχής γενομένης από τη δημοτική ποίηση- σε χρονολογικές/γραμματολογικές ενότητες, ενώ η δεύτερη (με 43 εγγραφές) περιλαμβάνει την ξένη-φιλελληνική ποίηση με εξέχοντες εκπροσώπους τους Goethe, Shelley και Keats. Οι εγγραφές κάθε ενότητας τοποθετούνται κατά χρονολογική τάξη βάσει του έτους γέννησης του κάθε συγγραφέα και τα ποιητικά κείμενα συνοδεύονται από γλωσσικά και πραγματολογικά υπομνήματα. Μετά από κάθε ανθολογούμενο ποίημα και στο τέλος κάθε εγγραφής παρατίθεται ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα του συγγραφέα. 

Είναι σημαντικό να τονιστεί γράφει σε μια κριτική του ο ποιητής Γιάννης Στεφανάκις «ότι η ανθολογία δεν συμπεριλαμβάνει μόνο την εθνικοπατριωτική οπτική, η οποία ατενίζει με εθνική υπερηφάνεια το γεγονός της Ελληνικής Επανάστασης, φωτίζοντας τα ηρωικά κατορθώματα που δημιούργησαν το νέο ελληνικό κράτος, το αδούλωτο πνεύμα των αγωνιστών της Επανάστασης, τον άνισο αγώνα για την ελευθερία, τα ιδεώδη που ενέπνευσαν την Επανάσταση, αλλά και το πώς το ίδιο το γεγονός της Επαναστάσεως νοηματοδότησε διαχρονικά την πορεία της ελληνικής κοινωνίας ως φάρος ή κιβωτός για τις επόμενες γενιές Ελλήνων. Αντίθετα, η Ανθολογία αναδεικνύει όλες τις στάσεις και διαθέσεις απέναντι στην Επανάσταση, συμπεριλαμβάνοντας και ποιήματα μιας κριτικής ή αναθεωρητικής στάσης που εναντιώνεται σε ορισμένους επαναστατικούς χειρισμούς ή εστιάζει στα κακώς κείμενα της Επανάστασης όπως λ.χ. εμφύλιες συρράξεις, δολιοφθορές» 

«Το έργο μας αυτό αποτελεί ταπεινή απότιση φόρου τιμής στους ανθρώπους που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας μας» σημειώνει στον χαιρετισμό του ο Ξάνθος Μαϊντάς, Πρόεδρος του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος. 

Γενική Ροή Ειδήσεων

PROUDLY POWERED BY CJ web | Copyright © 2017 {emprosnet.gr}
Made with love and a lot of coffee by CJ web, Creative web Journey