FOLLOW US
Πάνος Τρίγαζης

Πάνος Τρίγαζης

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Κλαίνε και οδύρονται τις τελευταίες ημέρες ορισμένοι δεξιοί και ακροδεξιοί πολιτικοί για το «ξεπούλημα» της Μακεδονίας, όπως χαρακτηρίζουν την ιστορική συμφωνία Τσίπρα - Ζάεφ, που υπογράφηκε στις Πρέσπες.

Νομίζουν, φαίνεται, ότι οι κάτοικοι της περιοχής αυτής της Ελλάδας είναι αμνήμονες, ότι δεν γνωρίζουν τα μεγάλα δεινά που τους βρήκαν, ιδιαίτερα μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Υπενθυμίζω ότι η μετεμφυλιακή μεταναστευτική έξοδος από την Ελλάδα στις «φάμπρικες της Γερμανίας και του Βελγίου τις στοές» (τραγούδι Καζαντζίδη), έπληξε κυρίως την Μακεδονία.

Επρόκειτο για την περίοδο, που το κυρίαρχο δόγμα της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας ήταν ο «από Βορρά κίνδυνος», με τραγικές συνέπειες, ιδιαίτερα για την Θεσσαλονίκη. Η αποκαλούμενη και συμπρωτεύουσα (τι ειρωνεία και αυτή!) μετατράπηκε από οικονομικό και πολιτισμικό κέντρο των Βαλκανίων, σε κέντρο του αντικομουνισμού και του φασιστικού παρακράτους, το οποίο στελέχωσαν δοσίλογοι της κατοχής, όπως ο Ξενοφών Γιοσμάς.

Μετά την λήξη του ψυχρού πολέμου δημιουργήθηκαν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις για την Διαβαλκανική Συνεργασία. Η Ελλάδα ήταν τότε η μόνη χώρα - μέλος της ΕΕ, καθώς και η πλέον σταθερή και οικονομικά αναπτυγμένη χώρα της περιοχής. Και τότε, πάλι οι «εθνικόφρονες» έπαιξαν στα μικροπολιτικά χρηματιστήρια το Μακεδονικό, με συνέπεια την «σκοπιανοποίηση» της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας. Έτσι, αντί η χώρα μας να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο υπέρ της ειρήνης και της σταθερότητας στα Βαλκάνια προς όφελος και των εθνικών της θεμάτων, ήρθε σε αντίθεση με σχεδόν όλους του ευρωπαίους εταίρους της και σπατάλησε τεράστιο διπλωματικό κεφάλαιο προσπαθώντας να εμποδίσει την αναγνώριση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, με το συνταγματικό της όνομα, χωρίς όμως επιτυχία.

Από την άλλη, οι κυβερνήσεις της «ισχυρής Ελλάδας» επέλεξαν την οικονομική διείσδυση αντί της ισότιμης συνεργασίας στην περιοχή, ενθαρρύνοντας τους έλληνες κεφαλαιοκράτες να μπουν με όρους πλιάτσικου στις αποδιοργανωμένες οικονομίες των γειτονικών χωρών, μετά την κατάρρευση των καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού».

Επειδή ορισμένοι εξακολουθούν να επικαλούνται την απόφαση του Συμβουλίου των πολιτικών αρχηγών του 1991, υπό την προεδρία του τότε προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή, η οποία είχε αποφασίσει ότι «δεν αναγνωρίζουμε κράτος με το όνομα Μακεδονία ή παράγωγά του», υπενθυμίζω ότι η τότε ΓΓ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα δεν είχε υπογράψει το κοινό ανακοινωθέν, ενώ η τότε πρόεδρος του ΣΥΝ Μαρία Δαμανάκη, που το είχε συνυπογράψει, μεταγενέστερα είχε χαρακτηρίσει λάθος την υπογραφή της, επιλέγοντας να προτείνει εκ μέρους του κόμματος λύση σύνθετης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό.

Ο ΣΥΝ τότε πρότεινε επιμόνως και την δημιουργία Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, πρόταση που υιοθετήθηκε λίγα χρόνια μετά και μάλιστα συμπεριλήφθηκε στο Σύνταγμα της Ελλάδας. Το ότι υπάρχει σήμερα ο θεσμός αυτός οφείλεται στην ανανεωτική αριστερά, της οποίας συνεχιστής και κληρονόμος είναι ο ΣΥΡΙΖΑ.

Με πρώτο διδάξαντα τον Αντώνη Σαμαρά, οι μακεδονομάχοι χαρακτήριζαν τον γειτονικό λαό «γυφτοσκοπιανούς», ανίκανους να δημιουργήσουν δικό τους κράτος. Τώρα έχουν άλλη «θεωρία», ότι το κράτος αυτό πιθανότατα θα διαλυθεί και στηρίζουν την άποψη αυτή στο γεγονός ότι η FYROM είναι δισυπόστατη, αποτελούμενη από σλαβομακεδόνες, πολλούς αλβανικής εθνικής καταγωγής πολίτες, καθώς και από άλλες αναγνωρισμένες μειονότητες, όπως σέρβοι και ρομά. Ίσως να θεωρούν και απειλή διάλυσης της χώρας το γεγονός ότι η κυβέρνηση Ζάεφ αναγνώρισε ως επίσημη γλώσσα της FYROM και την αλβανική. Ας μας πουν λοιπόν, οι εθνικιστές της Ελλάδας αν δεν θέλουν η μία γλώσσα της γειτονικής χώρας να λέγεται μακεδονική. Μήπως επιθυμούν να κρατήσουν μόνο την αλβανική;

Θλιβερή και η θέση της σημερινής ηγεσίας του ΚΚΕ εναντίον της συμφωνίας με φτηνά επιχειρήματα που ουδεμία σχέση έχουν με τον μαρξισμό. Δεν δέχονται, λένε, μακεδονική εθνότητα και γλώσσα, ενώ άλλα υποστήριζε το κόμμα μέχρι πρότινος, αλλά και παλαιότερα, με ηγέτη τον Χαρίλαο Φλωράκη. Θα τρίζουν τα κόκκαλα του καπετάν Γιώτη, με τις σημερινές θέσεις του ΚΚΕ στο Μακεδονικό.

Μια τελευταία επισήμανση για τους πολέμιους της ένταξης της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ. Η επισήμανση δεν αφορά τους σταθερούς υποστηρικτές της διεύρυνσης της Ατλαντικής Συμμαχίας, που είναι οι ηγεσίες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, αλλά τόσο το ΚΚΕ όσο και άλλες αριστερές οργανώσεις. Αν δεν κάνω λάθος, η απόφαση για ένταξη στο ΝΑΤΟ ή την ΕΕ είναι ζήτημα κυρίαρχης απόφασης της υποψήφιας χώρας και του λαού της, όχι κάποιων γειτονικών χωρών. Με άλλα λόγια, η απόφαση για ένταξη της FYROM στο ΝΑΤΟ ή την ΕΕ θα ληφθεί στα Σκόπια και όχι στην Αθήνα, την Σόφια, ή οποιαδήποτε άλλη πρωτεύουσα της Ευρώπης. Η Τουρκία δεν ήθελε την πλήρη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, προσπάθησε και να την εμποδίσει, ευτυχώς δεν της πέρασε. Θα θέλαμε η χώρα μας να ακολουθήσει παρόμοια τακτική έναντι της FYROM και θα ήταν αυτό πράξη φιλίας και αλληλεγγύης με τον γειτονικό λαό;

 

*Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ.

 

Καυστική δήλωση και από το ΚΙ.ΝΑΛ Λέσβου για το «Μακεδονικό»

«Χάραξαν δική τους εθνική γραμμή»

Με αφορμή την υπογραφή στις Πρέσπες της συμφωνίας επίλυσης του Μακεδονικού ζητήματος, η νομαρχιακή του ΚΙΝ.ΑΛ στη Λέσβο εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία χαρακτηρίζει την κυβέρνηση επικίνδυνη που πρέπει να φύγει άμεσα.

«Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ διαπραγματεύεται η Ελλάδα πρέπει να ανησυχεί» αυτά ήταν τα λόγια της Προέδρου του Κινήματος Αλλαγής κ. Φώφης Γεννηματά στη Βουλή . Και έχει απόλυτο δίκιο γιατί παρά το ότι η συμφωνία περιέχει θετικά στοιχεία εν τούτοις σε παγκόσμια Πρώτη επιτρέπουμε να δημιουργηθεί Μακεδονική Εθνότητα (ιστορικά δεν υπήρξε ποτέ) και Μακεδονική γλώσσα (η οποία και πάλι ιστορικά δεν υπήρξε ποτέ). Δηλαδή αναγνωρίζουμε αυτά τα οποία ο Εθνικισμός των Σκοπιανών προσπαθεί χρόνια να επιβάλλει και φέρνουμε από τη πίσω πόρτα τον αλυτρωτισμό τον οποίο επιβάλουμε να εξαλειφθεί από το Σύνταγμα της Γείτονος χώρας. Και όλα αυτά συμβαίνουν επειδή η Κυβέρνηση δίχως κοινοβουλευτική νομιμοποίηση και δίχως χωρίς να χαράξει τη νέα Εθνική Γραμμή ως όφειλε, προχώρησε σε μυστικές διαπραγματεύσεις με τη κυβέρνηση των Σκοπίων για παρουσιάσει αιφνιδιαστικά ολοκληρωμένο σχέδιο συμφωνίας με τις γνωστές πλέον παρενέργειες. Κυρίως όμως δεν αφουγκράστηκε τη φωνή του Ελληνικού Λαού. Προχώρησε λοιπόν προκειμένου να ικανοποιήσει ξένα γεωπολιτικά συμφέροντα σε βάρος του ίδιου του Λαού τον οποίο υποτίθεται ότι εκπροσωπεί».

 

Και πολιτική εκδήλωση για τις τοπικές οργανώσεις

Εν τω μεταξύ την Τετάρτη  20/06 στις 19:30 και στο Καφέ Alea House, στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης θα πραγματοποιηθεί ανοιχτή πολιτική εκδήλωση με ομιλητή το  μέλος της Κ.Ε.  του Κινήματος Αλλαγής Έφη Χαλάτση  όπου θα κατατεθούν υποψηφιότητες για τις εκλογές ανάδειξης Τοπικών Οργανώσεων που θα γίνουν την Κυριακή 24/06. Αντίστοιχα σήμερα   στις 20:00 θα πραγματοποιηθεί ανοιχτή πολιτική εκδήλωση στην Λέσχη Πλωμαρίου «Βενιαμίν ο Λέσβιος.

Παρασκευή, 23 Μαρτίου 2018 14:14

Quo vadis Μέση Ανατολή;

Με αυτόν τον τίτλο, που σημαίνει «πού πάς Μέση Ανατολή;» πραγματοποιήθηκε εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ με στόχο την επεξεργασία ενός αριστερού συνολικού προγράμματος ειρήνης για την περιοχή.

Απαντώντας στο συγκεκριμένο ερώτημα, τονίσαμε ότι αυτό συνδέεται στενά με το πού πάει η Ευρώπη και πού πάει ο κόσμος, δεδομένου ότι η Μέση Ανατολή αποτελεί κρισιμότατο παγκόσμιο σταυροδρόμι, όπου τα παγκόσμια προβλήματα εμφανίζονται με όλες τους τις όψεις. Ταυτόχρονα, η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από κάθε λογής αλληλεξαρτήσεις, οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές, πολιτιστικές και οικολογικές.

Ιστορικά, η Μέση Ανατολή αποτελεί κύριο πεδίο οξύτατων διεθνών ανταγωνισμών, είτε στα χρόνια των μεγάλων αυτοκρατοριών, είτε μεταγενέστερα. Δυστυχώς, αυτό συμβαίνει και σήμερα, όπως μαρτυρεί η επταετής συριακή τραγωδία. Επί δεκαετίες λέγαμε ότι το Παλαιστινιακό αποτελεί πρόβλημα-κλειδί για την ειρήνη στην Μ. Ανατολή, κάτι που ισχύει και σήμερα, αλλά το Συριακό αναδεικνύεται σε εξίσου σημαντικό και δυσεπίλυτο πρόβλημα. Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης ανέτρεψε τις παγκόσμιες ισορροπίες, υπονομεύοντας και τον ΟΗΕ. Η συνέχεια από πλευράς ΗΠΑ σημαδεύτηκε με το δόγμα περί «νέας παγκόσμιας τάξης», υπό την δική τους ηγεμονία.

Από τις πλέον επικίνδυνες όψεις της κατάστασης στην Μέση Ανατολή είναι η έντονη στρατιωτικοποίηση της περιοχής, αφού σε αυτήν κατευθύνεται περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων εξαγωγών όπλων, με πρώτη στην σχετική λίστα την Σαουδική Αραβία. Επιπλέον, το Ισραήλ διαθέτει ισχυρότατο πυρηνικό οπλοστάσιο, που καμιά άλλη χώρα της περιοχής δεν κατέχει. Γι’ αυτό ένα από τα κύρια αιτήματά μας είναι η δρομολόγηση διαδικασιών αποστρατιωτικοποίησης και αποπυρηνικοποίησης της περιοχής, με πρώτο στόχο μια Μέση Ανατολή, ελεύθερη από πυρηνικά και άλλα όπλα μαζικής καταστροφής.

Δυστυχώς, η ΕΕ δεν έχει μία συνολική και συνεκτική πολιτική ειρήνης και ασφάλειας για την περιοχή, παρότι έχει ζωτικά συμφέροντα στην περιοχή λόγω και της ενεργειακής της εξάρτησης. Αυτό μαρτυρεί και η απουσία της από τις διαδικασίες ειρήνευσης στην Συρία, όπου πρωταγωνιστούν άμεσα ή έμμεσα οι δύο πρώην υπερδυνάμεις, ΗΠΑ και Ρωσία. Δεδομένου δε ότι η ΕΕ υπέστη τις συνέπειες του πολέμου της Συρίας, ιδιαίτερα μέσω του προσφυγικού, ακόμα δεν έχει εκπονηθεί από τις ευρωπαϊκές ηγεσίες η αναγκαία μεσανατολική πολιτική.

 

Είναι, λοιπόν, η ώρα την πρωτοβουλία να πάρει η αριστερά, σε συνεργασία και με άλλες φιλειρηνικές δυνάμεις της ΕΕ και γενικότερα της ηπείρου μας. Τα βασικά στοιχεία ενός προγράμματος ειρήνης περιέχονται σε απόφαση της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ στις 6 Μαρτίου 2016.

Άλλος τρόπος να πρωταγωνιστήσει η ΕΕ στην Μέση Ανατολή είναι η διαμόρφωση μιας νέας σχέσης συνεργασίας και ειρήνης με την Ρωσία, που υπήρξε στα τελευταία χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης. Μια τέτοια σχέση θα απέβαινε σε όφελος, κυρίως για το σύνολο της Ευρώπης, αλλά και για την Μεσόγειο και Μέση Ανατολή. Η ΕΕ έχει και άλλους μοχλούς θετικής παρέμβασης στην Μέση Ανατολή, όπως οι οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, η απαγόρευση εξαγωγών όπλων χωρών-μελών προς την περιοχή και σε κάθε περίπτωση, η άσκηση πιέσεων για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Αν κοιτάξουμε τον χάρτη, θα παρατηρήσουμε ότι από γεωγραφική άποψη η Ελλάδα μοιάζει σαν ένα απλωμένο χέρι της Ευρώπης προς την Μέση Ανατολή και Βόρειο Αφρική. Στην παράσταση αυτή, οφείλει να ανταποκρίνεται και η αντίστοιχη πολιτική της χώρας μας, πολύ περισσότερο, που αυτό απαιτούν και τα εθνικά της συμφέροντα.

Παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα, την υπόθεση της ειρήνης και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή υπηρετούν, τόσο η εμμονή στον δύσκολο αλλά αναγκαίο διάλογο με την Τουρκία, όσο και η ανάπτυξη αμοιβαία επωφελών σχέσεων με το Ισραήλ, καθώς και οι τριμερείς συνεργασίες Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, Ελλάδας-Κύπρου Αιγύπτου και προσφάτως Ελλάδας-Κύπρου-Ιορδανίας. Επιπλέον, τεράστιας σημασίας είναι η συνεργασία των μεσογειακών χωρών-μελών της ΕΕ, που ως διαδικασία ξεκίνησε στην Αθήνα, το 2016.

Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την επίλυση της διαφοράς της Ελλάδας με την ΠΔΓΜ για το όνομα της γειτονικής χώρας πρέπει να συνοδευτεί με καλύτερη επεξεργασία για την βαλκανική πολιτική της χώρας μας. Από την πλευρά μας, πάντοτε ζητούσαμε τον απεγκλωβισμό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής από το συγκεκριμένο πρόβλημα και την ανάληψη ελληνικού πρωταγωνιστικού ρόλου υπέρ της ειρήνης και της ισότιμης συνεργασίας στην περιοχή, που κάποτε χαρακτηριζόταν «πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης».

Η λήξη του ψυχρού πολέμου, έκανε την πρόταση αυτή πιο ρεαλιστική, αλλά η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις αποσταθεροποίησης. Προβλήθηκαν τότε ιδέες, όπως για την οικοδόμηση «ορθόδοξου τόξου» στα Βαλκάνια, σε αντίθεση με το αποκαλούμενο «μουσουλμανικό τόξο», που υποτίθεται ότι προωθεί η Τουρκία. Η απάντηση του ΣΥΝ ήταν να μείνει η Ελλάδα μακριά από πολιτικές αξόνων και τόξων και να αποκτήσει συνολική βαλκανική πολιτική, προτείνοντας μία διάσκεψη «τύπου Ελσίνκι», με κύριο στόχο την εγγύηση των διεθνών συνόρων, την άρση των αλυτρωτισμών, την κοινή ασφάλεια και συνανάπτυξη.

Κάποιοι στην Ελλάδα -ίσως και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων - υποτιμούν τα πλεονεκτήματα της περιοχής, λένε ότι πρέπει να αποποιηθούμε την βαλκανικότητα και να γίνουμε «Ευρωπαίοι στα Βαλκάνια», χωρίς να διευκρινίζουν επαρκώς τι είδους «ευρωπαίοι» καλούμαστε να γίνουμε. Εμείς, όμως, είμαστε με τον αριστερό ευρωπαϊσμό, δηλαδή, με τον διεθνισμό στο επίπεδο της Ευρώπης, που εκπροσωπεί και προωθεί το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς.

Με άλλα λόγια, υποστηρίζουμε την ιδέα μιας άλλης ενωμένης Ευρώπης, δημοκρατικής, κοινωνικής, ειρηνικής και οικολογικής. Επίσης, είμαστε υπέρ της ιδέας μιας Ευρώπης των Περιφερειών και Υποπεριφερειακών συνεργασιών, όπως αυτή που χρειάζονται τα Βαλκάνια.

Και θέλω να θυμίσω ότι από το 2008 το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς έχει υιοθετήσει ένα Βαλκανικό Σχέδιο Δράσης, με ισχυρότατη οικολογική και φιλειρηνική διάσταση.

Στον σημερινό κόσμο των νέων οξύτατων ανταγωνισμών, ο ρόλος των μικρότερων χωρών μπορεί να αναβαθμιστεί, όχι με την αναζήτηση ρόλου δορυφόρου κάποιας μεγάλης δύναμης, αλλά με την ανάπτυξη της μεταξύ τους συνεργασίας. Με άλλα λόγια, «η ισχύς εν τη ενώσει», θα πρόσθετα και «η ισχύς εν τη ειρήνη», διότι οι ειρηνικές σχέσεις, ιδιαίτερα μεταξύ γειτονικών χωρών, μπορούν να ακυρώσουν τις πολιτικές του «διαίρει και βασίλευε» των ισχυρών.

Το πρόβλημα της προστασίας του περιβάλλοντος στα Βαλκάνια είναι από τα πλέον σοβαρά της περιοχής, της οποίας οι χώρες και οι λαοί συνδέονται με ισχυρότατους δεσμούς αλληλεξάρτησης και με κοινούς αγώνες για την ανεξαρτησία, την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη. Από την πλευρά μας, εδώ και χρόνια διεκδικούμε την εκπόνηση και υιοθέτηση μιας Βαλκανικής Οικολογικής Χάρτας.

Επίσης, μεγάλο πλεονέκτημα για τις βαλκανικές χώρες είναι ότι μπορούν να καταστούν ενεργειακός κόμβος, όχι μόνο μέσω των αγωγών, αλλά και με την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αντί της δημιουργίας νέων πυρηνικών εργοστασίων.

Είναι η ώρα, ως Ελλάδα να θυμηθούμε τα οράματα του Ρήγα του Βελεστινλή για την ισότιμη συνεργασία και αλληλεγγύη των λαών των Βαλκανίων. Μπορούμε και πρέπει όλοι οι βαλκανικοί λαοί να οικοδομήσουμε ένα ειρηνικό διαμέρισμα στο κοινό Ευρωπαϊκό Σπίτι.

 

* Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ.

 

Τετάρτη, 26 Απριλίου 2017 12:10

Ημερήσια αφαίμαξη πέντε δις δολαρίων

Παλαιότερα, οι στρατιωτικές δαπάνες λέγονταν πολεμικές και τα υπουργεία Άμυνας υπουργεία Πολέμου. Με το πέρασμα του χρόνου, η ορολογία άλλαξε κι αυτό διότι, μετά από δύο παγκόσμιους πολέμους και την ίδρυση του ΟΗΕ, διακηρύχθηκε ως στόχος το τέλος των πολέμων. «Ποτέ πια πόλεμος - Ποτέ πια φασισμός» ήταν η παγκόσμια απαίτηση μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, ο καλπασμός των στρατιωτικών δαπανών αποδιδόταν αποκλειστικά στον ανταγωνισμό των τότε δύο υπερδυνάμεων. Αν αυτός ο ανταγωνισμός τερματιζόταν, θα τερματιζόταν και το κυνηγητό των εξοπλισμών, υποστήριζαν ορισμένοι. Ωστόσο, το γεγονός ότι μεταψυχροπολεμικά οι στρατιωτικές δαπάνες έχουν σημειώσει πρωτοφανή αύξηση δείχνει ότι οι αιτίες είναι βαθύτερες και βρίσκονται μέσα στο ίδιο το κυρίαρχο σύστημα των διεθνών σχέσεων.

Η διόγκωση των στρατιωτικών δαπανών σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο δείχνει ότι, παρά το τέλος του ψυχρού πολέμου και του διπολισμού, ο κόσμος δεν έγινε πιο ασφαλής. Ακόμα ότι η κίνηση προς έναν πολυπολικό κόσμο συνοδεύεται από νέους ανταγωνισμούς και δεν εγγυάται αυτομάτως τη διεθνή ειρήνη.

Η αναζήτηση της στρατιωτικής ισχύος συντηρεί εντός των μεγάλων δυνάμεων ισχυρά στρατιωτικοβιομηχανικά συμπλέγματα, τα οποία αναπαράγονται στο βαθμό που εκτελούν παραγγελίες των αντίστοιχων κυβερνήσεων και εξασφαλίζουν μερίδιο στο διεθνές εμπόριο όπλων. Για να ανθεί το εμπόριο αυτό χρειάζονται στους εξαγωγείς διεθνείς εντάσεις και πόλεμοι.

Η πιο πρόσφατη ετήσια έκθεση του έγκυρου SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute) αναφέρει ότι το 2015 οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες ανήλθαν στα 1.676 δισεκατομμύρια δολάρια, που σημαίνει ημερήσια αφαίμαξη από τις οικονομίες και τις κοινωνίες περίπου 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Επειδή αμφισβητείται η δυνατότητα του αφοπλισμού, καλό είναι να θυμόμαστε ότι ακόμα και στη διάρκεια του ψυχρού πολέμου υπήρξαν συμφωνίες για τον έλεγχο των εξοπλισμών και τη μείωσή τους, με κορυφαία εκείνη για την απόσυρση από την Ευρώπη και την καταστροφή των πυραύλων μέσου βεληνεκούς (1987). Ωστόσο και μεταψυχροπολεμικά είχαμε συμφωνίες για μειώσεις στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια, τις λεγόμενες «START», με πιο πρόσφατη εκείνη ανάμεσα στους Ομπάμα και Μεντβέντεφ το 2010, που ονομάστηκε «Νέα START».

Ταυτόχρονα, κάποιοι μηχανισμοί εξακολουθούν να υφίστανται για τον έλεγχο και τη διαφάνεια στις στρατιωτικές δαπάνες. Ειδικότερα, ο ΟΗΕ προσκαλεί ετησίως τις χώρες-μέλη να ενημερώνουν λεπτομερώς για τις δαπάνες αυτές.

Επί πολλά χρόνια, μετά τη λήξη του ψυχρού πολέμου, σημειώθηκαν σημαντικές μειώσεις στις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες, αλλά η τάση αυτή ανεκόπη με την ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ από τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο που μίλησε για «διαρκή πόλεμο» και έκανε επεμβάσεις στο Αφγανιστάν (2001) και το Ιράκ (2003). Η νέα τάση εντάχθηκε στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ. Λεγόταν χαρακτηριστικά ότι «τα McDonalds για να επιτύχουν χρειάζονται τις McDonell Daglas», δηλαδή τις μεγάλες στρατιωτικές βιομηχανίες. Από την άλλη, νέα βήματα προς τη στρατιωτικοποίηση σημειώθηκαν στη Ρωσία, ιδιαίτερα στη διάρκεια της προεδρίας Πούτιν, ενώ το Ουκρανικό τροφοδότησε τη ρωσοφοβία στις χώρες του πρώην «υπαρκτού σοσιαλισμού», με αποτέλεσμα μεγάλες αυξήσεις στις στρατιωτικές δαπάνες, σε αντίθεση με τη δυτική Ευρώπη, όπου σημειώθηκαν μειώσεις, ιδιαίτερα στα χρόνια της κρίσης (Έκθεση SIPRI 2015).

Η είσοδος του κόσμου σε πολυδιάστατη κρίση, με αφετηρία τις ΗΠΑ το 2008, κατέστησε αναγκαία την αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής και έτσι εξελέγη ο Μπαράκ Ομπάμα, πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος στην ιστορία της χώρας, ο οποίος και αποφάσισε την αποχώρηση τόσο από το Ιράκ όσο και από το Αφγανιστάν. Όμως, σημαντικές μειώσεις στις στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ δεν επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση Ομπάμα.

Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών για τις στρατιωτικές δαπάνες θεωρείται αναγκαία από τον ΟΗΕ για την οικοδόμηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται και σε επίπεδο περιφερειακών οργανισμών σαν τον ΟΑΣΕ.

Οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τη Συρία, όπου σημειώθηκαν δύο επιθέσεις, η μία με χημικά όπλα και η άλλη με πυραύλους, υποτίθεται ως απάντηση στην πρώτη, σκόρπισαν νέες ανησυχίες σε όλον τον κόσμο. Έγινε λόγος ακόμα και για το ενδεχόμενο σύρραξης ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία, με κίνδυνο εξέλιξής της σε παγκόσμιο πόλεμο.

Γι’ αυτό έχει επείγοντα χαρακτήρα η αναζωογόνηση του παγκόσμιου φιλειρηνικού κινήματος και η Παγκόσμια Εκστρατεία για τις Στρατιωτικές Δαπάνες που συντονίζει το Διεθνές Γραφείο Ειρήνης αποτελεί συμβολή σε αυτήν την κατεύθυνση, συνδέοντας τον αφοπλισμό με μεγάλα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα στη βάση της αντίληψης ότι ειρήνη δεν είναι μόνο η απουσία του πολέμου.

 

* Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ.

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top