FOLLOW US
Ξενοφώντας Ε. Μαυραγάνης

Ξενοφώντας Ε. Μαυραγάνης

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Ο σεισμός της 12ης Ιουνίου, με τις μεγάλες καταστροφές που προκάλεσε στο νότιο μέρος της Λέσβου και πιο συγκεκριμένα στις περιοχές Πολιχνίτου και Πλωμαρίου, συγκίνησε πολύ κόσμο και κινητοποίησε ακόμα περισσότερο.

Μέχρι και το «αντεθνικόν» και «αντιχριστιανικόν» Υπουργείο Παιδείας οδήγησε στο να «επιδοτήσει» τη βαθμολογία των υποψήφιων φοιτητών, σε σημείο που να γράφει το αγαπητό «ΕΜΠΡΟΣ»: «Τα ρίχτερ μάς έβαλαν στα πανεπιστήμια». Οι πάντες στον τομέα τους έκαναν και κάνουν ό,τι μπορούν προκειμένου να απαλύνουν τον πόνο των ανθρώπων και να μειώσουν τις συνέπειες των καταστροφών.

Η πληγείσα περιοχή ανήκει εκκλησιαστικά στη μητρόπολη Μυτιλήνης, ο επίσκοπος της οποίας φέρει τον τίτλο «Μυτιλήνης, Ερεσού και Πλωμαρίου». Δεν αναφέρεται βέβαια ο Πολιχνίτος, αλλά είναι απολύτως βέβαιο ότι ανήκει στη δικαιοδοσία του. Στην περιοχή πολλοί ναοί υπέστησαν σοβαρότατες ζημιές, με κυριότερους τους ναούς της Βρίσας και του Μεγαλοχωρίου, που όμως και μάλλον ευτυχώς ανήκουν στη δικαιοδοσία της αρχαιολογικής υπηρεσίας, έχοντας χαρακτηρισθεί προστατευόμενα μνημεία.

Στην ίδια περιοχή και συγκεκριμένα στο Πλωμάρι εδρεύουν και τα Φιλανθρωπικά Ιδρύματα Πλωμαρίου, τα οποία εδώ και πάρα πολύ καιρό διανύουν μια περίεργη αναστολή των δραστηριοτήτων τους, αφού η πενταμελής διοικούσα επιτροπή αδυνατεί να λειτουργήσει και να παράγει αποτελέσματα. Δύο κληρικοί, ο μητροπολίτης και ο εν Πλωμαρίω αρχιερατικός του επίτροπος, και τρεις λαϊκοί, ο αντιδήμαρχος Πλωμαρίου και ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος του τοπικού συμβουλίου, που αποτελούν την επιτροπή, αδυνατούν να λειτουργήσουν αφού ο ισόβιος πρόεδρός της με τη επισκοπική του αυθεντία αρνείται είτε να συγκαλέσει συνεδρίαση είτε να αναγνωρίσει τις αποφάσεις που λαμβάνει η νομίμως συνεδριάζουσα πλειοψηφία της, αφού -όπως είναι γνωστό- στους πέντε οι τρεις αποτελούν και απαρτία και πλειοψηφία.

Έτσι τα πάντα παραμένουν ακίνητα. Μετά τον σεισμό και με το κίνημα αλληλεγγύης που περιέγραψα προηγουμένως, η πλειοψηφία ζήτησε από τον πρόεδρο να συνεδριάσει το όργανο ώστε να ληφθούν αποφάσεις σχετικές με την παροχή βοήθειας στους σεισμοπαθείς. Ως απάντηση επακολούθησε σιωπή. Λίγο πριν από τον σεισμό ο επίσκοπος προκήρυξε εκλογές για την ανάδειξη νέας διοικούσας επιτροπής, που όμως δεν έγιναν λόγω του σεισμού. Οπότε αυτονοήτως παραμένει στα πράγματα η προ διετίας εκλεγείσα, που όμως τελικά έχει καταστεί ανενεργή.

Και διερωτάται κάθε καλόπιστος που παρακολουθεί τα πράγματα. Τι ακριβώς επιδιώκει ο σεβασμιότατος; Ποιος διαχειρίζεται και πώς τα σημαντικά ποσά που εισπράττονται κάθε μήνα βασικά από μισθώματα καταστημάτων ιδιοκτησίας των ΦΙΠ; Για ποιο λόγο θα πρέπει να μη λαμβάνουν υποτροφίες παιδιά που σπουδάζουν και έχουν ανάγκη βοηθείας; Και τελικά δεν ισχύει για τους εκκλησιαστικούς άρχοντες η προτροπή του Ιησού Χριστού στους μακαρισμούς: «Μακάριοι οι ελεήμονες ότι αυτοί ελεηθήσονται»,, όταν μάλιστα τα ελέη που διαχειρίζονται δεν είναι δικά τους;

 

Τρίτη, 08 Αυγούστου 2017 13:54

Για το Κ.Υ. Πλωμαρίου

Αγαπητό «Εμπρός»

Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω προσωπικά, για την σημασία που έδωσες στην απόφαση της διοικούσας επιτροπής του Κ.Υ. Πλωμαρίου και την εντεύθεν δημοσιοποίησή της, προσθέτως όμως δεν μπορώ να μην σημειώσω την, έστω και ελαφρά, αμφισβήτηση των διαλαμβανόμενων σ’ αυτήν.
Γιατί αν κανείς διαβάσει με προσοχή την απόφαση, θα παρατηρήσει πως δεν «επιχειρεί να εξωραΐσει τα πράγματα» και βεβαίως δεν ισχυρίζεται ότι όλα βαίνουν καλώς στο ΕΣΥ.
Το μόνο που κάνει είναι να αποκαταστήσει την αλήθεια όσον αφορά το Κ.Υ. Πλωμαρίου και μόνο γι’ αυτό, πολύ περισσότερο που δεν αναφέρεται καθόλου ούτε στην κατάσταση που ενδεχομένως επικρατεί σε άλλα Κ.Υ. του νησιού μας, είτε στο όλον ΕΣΥ.
Πέραν όμως αυτού η δ.ε. που «ανέλαβε πριν λίγο καιρό», αυτό που έκανε από την πρώτη στιγμή ήταν να εξετάσει την κάλυψη του Κ.Υ. από πλευράς ιατροφαρμακευτικού υλικού και νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και πού παρέχει τις υπηρεσίες του μικρός αριθμός γιατρών, που κατέχει οργανικές θέσεις σ’ αυτό, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται οι άλλοι συνάδελφοί τους, καθώς και όλα τα εκκρεμή θέματα.
Κλείνοντας θα ήθελα και πάλι να επισημάνω ότι η απόφαση είναι τόσο καθαρή και σαφής, διαψεύδοντας την ΠΟΕΔΗΝ, μόνο για το Κ.Υ. Πλωμαρίου, που δεν χωρεί ούτε παρερμηνείες, ούτε εικασίες για τις προθέσεις της.

Φιλικά
Ξενοφών Ε. Μαυραγάνης
Πρόεδρος της δ.ε. του Κ.Υ. Πλωμαρίου

(σ.σ.) Για να μην υπάρξει καμιά παρεξήγηση. Καλώς έκανε η δ.ε. του Κ.Υ. Πλωμαρίου και αντέδρασε στα καταγγελλόμενα της ΠΟΕΔΗΝ σε ό,τι αφορά το Κ.Υ. Πλωμαρίου, αφού οι ισχυρισμοί της ομοσπονδίας γι’ αυτό δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια. Εμείς δεν έχουμε λόγο να αμφισβητήσουμε τα λεγόμενα της δ.ε. με αφορμή την καταγγελία της ΠΟΕΔΗΝ και η όποια αμφισβήτηση έχει να κάνει με την γενικότερη αντιπαράθεση των δυο πλευρών, της Ομοσπονδίας από τη μια πλευρά και της κυβέρνησης από την άλλη, οι οποίες προκειμένου να αναδείξουν και να προβάλλουν την άποψη τους, πολλές φορές καταφεύγουν και σε υπερβολές χάνοντας το δίκιο τους και τη σοβαρότητα των επιχειρημάτων τους. Η τάση δε του Υπουργείου Υγείας να θέλει να εξωραΐσει την κατάσταση που επικρατεί σε πολλές δομές του ΕΣΥ, είναι γεγονός. Αυτό ασφαλώς και δεν αφορά το Κ.Υ. Πλωμαρίου, το οποίο παρά τα όποια προβλήματα που αντιμετωπίζει, έχει καταγραφεί διαχρονικά στα Κ.Υ. που αξιοπρεπώς λειτουργούν και παίζουν το ρόλο τους και αυτό είναι κάτι που τιμά πρώτα από όλους τους εργαζόμενους στο Κ.Υ. και γιατί όχι εσχάτως και τη δ.ε..

 

Πέμπτη, 27 Ιουλίου 2017 15:07

Το ποινικό αδίκημα του Σχεδίου Β

 

Διαβάζω τελευταία, ή μάλλον περιηγούμαι στα άφθονα δημοσιεύματα του αντιπολιτευόμενου Τύπου, προεξάρχοντος βεβαίως του «Βήματος», που κάποτε αποκλήθηκε ναυαρχίδα της Δημοκρατίας, την ατελείωτη βαρουφακειάδα, και όσα «αποκαλύπτονται» μέσα από αυτήν. Και για μεν τον κ. Γιάνη Βαρουφάκη έχω να πω, πως ο οποιοσδήποτε κατείχε σε μια στιγμή της ζωής του κάποιο αξίωμα , δεν δικαιούται, όσο δίκιο κι αν έχει, να δημοσιοποιεί όσα, λόγω του αξιώματός του γνωρίζει, κάνοντας μάλιστα και μεγάλη ζημιά στον χώρο τον οποίον υπηρέτησε. Εκτός κι αν αυτή είναι τελικά η επιδίωξή του.

Ανεξάρτητα απ’ αυτή την στάση και συμπεριφορά του πρώην υπουργού των Οικονομικών, που ως καθηγητής πανεπιστημίου, δηλαδή δάσκαλος, θα έπρεπε να χειρίζεται τα θέματα με μεγαλύτερη σοβαρότητα κι όχι με την εκδικητική μανία που τον έχει καταλάβει, εξεταστέα είναι η επ’ αυτών αντίδραση της Νέας Δημοκρατίας.

Γιατί, όπως μαθαίνω, το μεν κόμμα επισήμως ζήτησε την παρέμβαση της δικαιοσύνης, για να ξεκινήσουν προφανώς οι διαδικασίες παραπομπής και του Βαρουφάκη και των άλλων κυβερνητικών παραγόντων της εποχής εκείνης σε κάποια δικαστήρια, άγνωστης σύνθεσης και ακόμα πιο άγνωστου δικαιϊκού αντικειμένου, η δε κυρία Μπακογιάννη, ως πρώην υπουργός Οικονομικών, σφόδρα ανησυχεί.

Από κοντά και το ΠΑΣΟΚ των εγκαθείρκτων ή παραπεμπόμενων για συγκεκριμένα αδικήματα υπουργών, που έχουν σχέση με την διαχείριση του δημόσιου χρήματος, κραυγάζει ζητώντας άμεση παρέμβαση του εισαγγελέα.

Το τι ακριβώς καλείται να κάνει η δικαιοσύνη και ειδικότερα ο εισαγγελέας, δεν είναι ιδιαιτέρως ευκρινές. Για να μην πω αντιθέτως ότι είναι ιδιαιτέρως δυσδιάκριτο.

Είναι δηλαδή αρμόδιος ο εισαγγελέας ή όποια άλλη διωκτική αρχή, να παρέμβει γιατί ο Βαρουφάκης και η κυβέρνηση στην οποία συμμετείχε, συζητούσαν ή και σχεδίαζαν ενδεχομένως την άσκηση μιας διαφορετικής οικονομικής πολιτικής, ακόμα και την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, εγκαταλείποντας το άκρως καταστρεπτικό για πολλούς, ευρώ;

Είναι ποινικό αδίκημα η εκπόνηση ενός δεύτερου σχεδίου, plan B θέλουν κάποιοι, για την περίπτωση που κατά την άποψη, την αντίληψη ή και την ιδεοληψία αν θέλετε, σκόνταφταν οι συζητήσεις και οι συγκρούσεις και οι καταναγκασμοί εντός των πλαισίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης γινόντουσαν -όπως και έγιναν- αφόρητοι και οικονομικά καταστρεπτικοί;

Δεν δικαιούνται οι πολίτες, αλλά και οι πολιτικοί της χώρας να έχουν διαφορετική άποψη, από εκείνη που εκφράζει και εφαρμόζει η Ε.Ε. και είναι απαγορευμένο να πιστεύουν σε διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης, που όλοι ισχυρίζονται ότι ξέρουν να την αντιμετωπίσουν και συνεχώς όλοι διαψεύδονται;

Και τι ακριβώς επιδιώκουν με την επίκληση της δικαιοσύνης η εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα Ν.Δ. αλλά και το δύσμοιρο ΠΑΣΟΚ, του οποίου ανώτατα στελέχη έχουν καταδικασθεί ή τουλάχιστον κατηγορηθεί για οικονομικού τύπου ατασθαλίες, ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας;

Μήπως καταστάσεις όπως εκείνες που επέβαλε ο αλήστου μνήμης αναγκαστικός νόμος 509/1947, που όριζε πως και μόνο η ανάπτυξη αριστερής σκέψης στον εγκέφαλο του όποιου πολίτη, ήταν ικανή να τον στείλει στα κάτεργα;

Και επειδή απουσιάζουν ως φαίνεται από τη Ν.Δ. και το αφιονισμένο ΠΑΣΟΚ, οι νομικοί εκείνοι (αλήθεια τι λέει γι’ αυτά ο καθηγητής του συνταγματικού δικαίου Ανδρέας Λοβέρδος), που νηφάλια και κυρίως επιστημονικά σκεπτόμενοι θα έλεγαν στους συναδέλφους τους να σταματήσουν, αφού ποινικό αδίκημα δεν υφίσταται, αλλά πολλή φασαρία γίνεται για το τίποτα, ας βγει επί τέλους αυτή η Ένωση Εισαγγελέων ή η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, ως ιδιαίτερα εύθικτες και ευαίσθητες σε θέματα δικαιοσύνης, κι ας βάλουν τέλος στον διασυρμό τους, που επιχειρούν τα δύο κόμματα των μνημονίων. Εκτός κι αν τις αφήνει αδιάφορες η ύπαρξη της κόντρας αυτού του είδους.

 

Κυριακή, 16 Ιουλίου 2017 19:26

Βιβλιοπαρουσίαση

Παναγιώτης Σκορδάς

«Αδιάντροπα του κλήδονα»

Εκδόσεις «Μύθος»

2017, Μυτιλήνη

 

 

Ο Παναγιώτης Σκορδάς είναι ένας πολύ ανήσυχος άνθρωπος. Και ταυτόχρονα εργατικός, αυτό που λέμε δουλευταράς. Γιατί ασφαλώς ένας εφησυχασμένος και αδιάφορος δεν θα μπορούσε να είναι εργατικός και ως εκ τούτου παραγωγικός.

Ο Σκορδάς λοιπόν αυτές τις μέρες μάς έδωσε ένα καινούριο βιβλίο, που διασώζει την αργά αλλά σταθερά υποχωρούσα ή αποχωρούσα παράδοσή μας. Τα «Αδιάντροπα του Κλήδονα» είναι ένα βιβλίο που στηρίζεται απ’ τη μια στις βιωματικές καταγραφές του ίδιου (εξάλλου ως γέννημα-θρέμμα της Αγιάσου δεν θα μπορούσε να είναι άμοιρος τέτοιων εμπειριών) κι από την άλλη στις πολύ σημαντικές λαογραφικές συλλογές των Βάσου Βόμβα και Ακίνδυνου Σκωπτικού, προφανώς ψευδωνύμως αναφερόμενου συλλέκτη.

Το βιβλίο που συνοδεύεται από CD με απαγγελίες μέρους των «αδιάντροπων» χωρίζεται σε τρία μέρη. Την περιγραφή των τελετουργικών «Κάψαλων» ή «Άϊστρου-μπουγιάγστρου», όπως αναφέρονται τόσο στην Αγιάσο όσο και στο Πλωμάρι, οι φωτιές της παραμονής του Αγιού Γιαννιού που θεωρούνταν πολύ καλό να τις πηδήσει κάθε κάτοικος του χωριού. Για την περιγραφή αυτού του εθίμου δανείζεται αφηγήσεις παλαιότερων όπως του Γιάννη Μαυραγάνη για το Παλαιοχώρι, του Γιώργου Αλβανού για τα Βασιλικά, του Χρήστου Τραγέλλη για την Καλλονή, των Δημήτρη και Γιάννη Παπάνη για την Αγιάσο, του Παναγιώτη Νικήτα για την Αγία Παρασκευή, την Ανεμώτια και άλλα χωριά, μη αφήνοντας ούτε γωνιά της λεσβιακής γης ακάλυπτη αναφορικά με το λαϊκό αυτό δρώμενο.

Η ίδια λεπτομερής αναφορά γίνεται στη συνέχεια για τον Κλήδονα, που άλλωστε είναι πανελλαδικό έθιμο. Σημαντικό μέρος του βιβλίου είναι οι αναμνήσεις ανθρώπων που έζησαν τους παλιούς κλήδονες κυρίως της Μυτιλήνης, όπως ο Αλφόνσος Δελής και ο Βάσος Βόμβας, για να ακολουθήσει η αναδημοσίευση λογοτεχνικών κειμένων με θέμα τα κάψαλα και τον κλήδονα των Στρατή Αναστασέλλη, Γιαννακού Αλύτη-Βόμβα, Πάνου Ι. Κοντέλλη, Δημήτρη Σαραντάκου, Ειρήνης Μίσσιου-Γιαννακοπούλου, Γιώργου Αλβανού, Ευστρατίας Τσόκαρου-Μητσιώνη, Ξενοφώντα Ε. Μαυραγάνη καθώς και το θεατρικό του Βαγγέλη Χατζημανώλη. Και ακολουθεί η παράθεση όλων των αδιάντροπων τετράστιχων που περιέχονται στις δύο λαογραφικές συλλογές που προαναφέρθηκαν.

Μια πολύτιμη έκδοση που θα παραμείνει στον αιώνα για να θυμίζει το κέφι, την ανεμελιά και την αέναη επιθυμία των ανθρώπων, όσο κι αν τους βαραίνουν τα προβλήματα, να δίνουν αέρα στην ψυχή τους. Μόνο μια επιφύλαξη, που δεν αφορά βέβαια άμεσα τον συγγραφέα, αλλά τον αγγίζει.

Στον Κλήδονα τα τετράστιχα εναλλάσσονταν. Δηλαδή οι απαγγέλλουσες, γυναίκες κυρίως, έλεγαν ένα επαινετικό κι ένα σκωπτικό-ονειδιστικό, που αντανακλά στον ή την κάτοχο του μικρού αντικειμένου που ανασύρεται από το τσουκάλι ή κουμλί με το αμίλητο νερό. Αυτό είναι εξάλλου και το παιχνίδι που απολαμβάνει με γέλια και ευθυμία το κοινό που μετέχει στη διαδικασία. Οπότε όλα τα τετράστιχα επαινετικά ή αδιάντροπα είχαν αποδέκτη. Γι’ αυτό σε μια επανέκδοση του βιβλίου, που ειλικρινά την εύχομαι, θα πρέπει να καταχωρηθούν κι όλα όσα επαινετικά τετράστιχα έχουν συλλεχθεί.

 

Τετάρτη, 05 Ιουλίου 2017 19:12

Η φυγή του Πέτρου

Το άγγελμα ήρθε από την Αθήνα. Όπως όλα τα αγγέλματα, καλά και άσχημα. Γιατί στην Αθήνα θέλουμε δεν θέλουμε βρίσκεται η ρίζα του ομφάλιου ρόλου μας, που δεν έχει αποκοπεί ποτέ, γι’ αυτό ίσως και δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα, περιμένοντας πάντα την εξ ύψους, δηλαδή την εξ Αθηνών βοήθεια.

Από κει λοιπόν ήρθε το μήνυμα πως ο Πέτρος πέθανε. Ξεκίνησε το μεγάλο ταξίδι προς την άλλη μεγάλη και ατελεύτητη ζωή, όπως μας πιπιλίζουν το μυαλό οι θρησκεύοντες ή ολοκλήρωσε τον κύκλο της ζωής του, όπως υποστηρίζουν οι άλλοι, που δεν πιστεύουν στα παραμύθια.

Όπως και να ’ναι ο Πέτρος δεν είναι πια μαζί μας. Και απέλειπαν οι ελπίδες να τον ξαναδούμε, να πιούμε μαζί του ένα ποτήρι, να καπνίσουμε ατέλειωτα πακέτα απ’ τα βαριά άφιλτρα τσιγάρα του, να απολαύσουμε το καυστικό και πικρό πολλές φορές χιούμορ του. Να ονειρευτούμε και να σχεδιάσουμε το, φευ, μέλλον της Αριστεράς.

Γιατί ο Πέτρος ήταν αριστερός, μ’ όλη την σημασία της λέξης και της έννοιας. Όχι για κάποιον λόγο βιοτικής ανάγκης, αλλά για λόγους ψυχικής ισορροπίας και έμβιας ύπαρξης.

Γεννημένος στην Καβάλα, σε οικογένεια εύπορη που ασχολούνταν με το εμπόριο του καπνού, μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη όπου στο αμερικάνικο κολέγιό της τον τσίμπησε το μικρόβιο της βαθιάς μελέτης, όχι απλής ανάγνωσης απ’ την οποία κατέληξε στην ανακάλυψη της Αριστεράς και την ένταξή της σ’ αυτήν. Βοηθούντων βεβαίως και των άριστων καθηγητών που τον δίδασκαν και της απόλυτης ελευθερίας πνεύματος, που κυριαρχούσε στο σχολειό αυτό. Απ’ το οποίο ξεπήδησε μια σειρά γνωστών στελεχών της αριστερής διανόησης και δημιουργίας, στην Θεσσαλονίκη πάντα.

Συνέχισε με σπουδές στο χημικό τμήμα του Αριστοτέλειου πανεπιστήμιου διευρύνοντας τον κύκλο των γνώσεών του στην Αμερική, όπου έμεινε περισσότερο από μια πενταετία. Για να εγκατασταθεί τελικά στην Αθήνα, ως ερευνητής του Δημόκριτου.

Και κάπως έτσι κάπου εκεί, έγινε Πλωμαρίτης, φανατικός μάλιστα, γνωρίζοντας την Ιφιγένεια, που αργότερα έγινε σύζυγός του.

Την έψαχνε, την ερευνούσε, την ονειρευόταν, την πίστευε την Αριστερά ο Πέτρος. Που συχνά μάλιστα πάρα πολύ συχνά, την έβριζε κιόλας, όπως συμβαίνει σε όλους μας, όταν αγαπάμε πολύ κάτι και δεν μας βγαίνει όπως ακριβώς το σχεδιάσαμε.

Φανατικός αναγνώστης της «Αυγής», του «Πολίτη» του Άγγελου Ελεφάντη, των ιδεών του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, αείμνηστων και των δύο. Ανήκε δηλαδή στο κλίμα ή την τάση αν θέλετε της «σοφτ» αριστεράς που λέω εγώ.

Και διάβαζε, συνεχώς διάβαζε, έχοντας άποψη σοβαρή και υπολογίσιμη για όλα τα ζητήματα και προβλήματα της Αριστεράς. Κι αυτή την τάση του για διάβασμα και συνεχή επιμόρφωση ήθελε να την περάσει στους νέους. Και σ’ αυτήν την επιθυμία του εντασσόταν η πρόθεσή του, που πάντως δεν υλοποιήθηκε ποτέ, ν’ ανοίξει ένα βιβλιοπωλείο στο Πλωμάρι, όχι ακριβώς βιβλιοπωλείο αλλά κάτι σαν αναγνωστήριο, στο οποίο θα υπήρχαν όλα τα απαγορευμένα ή απορριπτέα από την αστική καθεστηκυία τάξη βιβλία. Όλα όσα, ας πούμε, ήταν καταχωρισμένα στον κάθε είδους και προέλευσης Intex. Για να μπορούν οι αναγνώστες τους να επιλέγουν, κάνοντας τις απαραίτητες συγκρίσεις. Κι όταν του λέγαμε πως αυτά είναι ουτοπικά πράγματα, απαντούσε με οργή πως όλες οι πραγματικότητες και επιτεύξεις πέρασαν το αρχικό στάδιο της ουτοπίας. Από άλλη οπτική βέβαια αντιμετώπιζε αυτό του το όνειρο ο συγγενικός περίγυρος της συζύγου του.

Θύμωνε, εξοργιζόταν πολλές φορές ο Πέτρος από τις όποιες αστοχίες διαπίστωνε στην πολιτική της Αριστεράς. Ιδίως στις μέρες μας που ασκεί κυβερνητική πολιτική. Και ορκιζόταν πως δεν επρόκειτο να την ξαναψηφίσει. Για να βρεθεί πρώτος και καλλίτερος την ώρα που άνοιγαν τα εκλογικά τμήματα, με το ψηφοδέλτιο στο χέρι, μη τυχόν και το χάσει, αυτός ο πανέξυπνος άνθρωπος. Να ψηφίσει για μια ακόμα φορά Αριστερά, μήπως και αλλάξουν τα πράγματα.

Θυμάμαι παλιά, πολύ παλιά, νομίζω το 1977, όταν συγκροτήθηκε η περίφημη συμμαχία των 5, ο Πέτρος ήταν σε αφάνταστο βαθμό εξοργισμένος γι’ αυτή τη συμμαχία με τους παραδοσιακούς αστούς. Διορισμένος λοιπόν δικαστικός αντιπρόσωπος στην περιοχή της Αθήνας, τον είδα την παραμονή των εκλογών. Έβριζε, χτυπιόταν, όλα του έφταιγαν. Παρ’ όλα αυτά με κάλεσε να περάσω τη νύχτα των εκλογών, όση θα μου περίσσευε δηλαδή στο σπίτι του, και πήγα. Για να τον βρω περιστοιχισμένο απ’ όλη αυτήν την ηγετική ομάδα, που λίγες ώρες πριν έβριζε και καταριόταν. Γιατί η ελπίδα δεν τον άφηνε να δει την πραγματικότητα.

Απαλλαγμένος απ’ όλες αυτές τις ανάγκες ο Πέτρος σήμερα, βιοτικές και ψυχικές, μη έχοντας πραγματοποιήσει το όνειρό του ούτε κατ’ ελάχιστον, τουλάχιστον δε θα ξαναμπεί στη δοκιμασία να ξαναψηφίσει αυτούς που με πολλή αγάπη, λατρεία θα έλεγα, έβριζε και κριτίκαρε με βιαιότητα.

ΥΓ. Πέτρος Ρούσης 1932-2017, σύζυγος της Ιφιγένειας Πούλια.

Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017 16:30

Οχτώ χρόνια για μια πινακίδα

Από το 2009, αν θυμάμαι καλά, στην αρχή του δρόμου Πλωμαρίου -Μελίντας, δεσπόζει αυτή η πινακίδα. Ευτυχώς γραμμένη μόνο στα ελληνικά, για να την διαβάζουμε εμείς που καταλαβαίνουμε τα πάντα, αλλά που ποτέ δεν κατανοήσαμε τι μας χρειάζεται η δημόσια διοίκηση και εν τέλει το Κράτος.

Στο μακρινό τότε λοιπόν, ένας επίδοξος επιχειρηματίας αποφάσισε να φτιάξει ένα κέντρο διασκέδασης, σε μια βραχώδη περιοχή, δίπλα στη θάλασσα, κοντά στις εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού, στον παλιό σκουπιδότοπο του Πλωμαριού κι έβαλε μπρος τους εκσκαφείς. Φαίνεται πως το έδαφος δεν άντεξε -ανιστηρίξεις δεν υπήρχαν- και ένας χωμάτινος όγκος με βράχια, κατολίσθησε συμπαρασύροντας κι ένα κομμάτι του σχετικά φρέσκου δρόμου, καμιά εικοσαριά μέτρα μήκος, που συνέδεε το Πλωμάρι με τη Μελίντα, μια απ’ τις πιο όμορφες παραλίες του νησιού. Όνειρο και επιδίωξη των Πλωμαριτών, από το 1912 και εντεύθεν.

Μεγάλο το γεγονός, έτρεξαν οι υπηρεσίες. Κινητοποιήθηκαν οι αρμόδιοι και ως πρώτο -προσωρινό φαντάζομαι- μέτρο αποφάσισαν την τοποθέτηση αυτής της πινακίδας, όχι φυσικά για να σώσουν ζωές, αλλά για να προφυλάξουν τα νώτα τους.

Έκτοτε πέρασαν χρόνια και ζαμάνια, που έλεγε κι η γιαγιά μου. Όλοι ηρέμησαν. Δεν μάθαμε ποτέ αν έγινε κάποια έρευνα για το ποιον βαρύνει η ευθύνη της κατολίσθησης. Είχε άδεια εκσκαφών στο σημείο αυτό ο ιδιοκτήτης του μέλλοντος να δημιουργηθεί κέντρο διασκέδασης, υπήρχε επιβλέπων μηχανικός του έργου και ποιος, υπήρχε λόγος κατασκευής τοιχίων αντιστήριξης, πριν από την διενέργεια τέτοιων έργων; Και σε ποιον τελικά θα έπρεπε να καταλογισθεί η ζημία.

Τίποτα. Η συγκοινωνία Πλωμαρίου - Μελίντας αποκαταστάθηκε με την πρωτοβουλία ενός εργολάβου, που τελούσε έργα εκείνον τον καιρό στη Μελίντα και δημιούργησε έναν παράδρομο, παράνομο κι αυτόν, διευκολύνοντας έτσι την διέλευση των αυτοκινήτων του, αλλά και όλους τους άλλους.

Η πινακίδα έστεκε όλον αυτόν τον καιρό, χωρίς να απασχολεί κανέναν η τυχόν επικινδυνότητα του δρόμου.

Οπότε ήρθε ο σεισμός της 12ης Ιουνίου για να θυμίσει στους αρμόδιους, πως μια πινακίδα που απαγορεύει την διέλευση του δρόμου Πλωμαρίου - Μελίντας, κατέστη εκ νέου επίκαιρη, αφού σημειώθηκαν κατολισθήσεις που καθιστούν τον δρόμο επικίνδυνο. Αυτή τη φορά όμως τα πράγματα είναι σοβαρά. Τόσο που ποτέ δεν μπόρεσαν να αντιληφθούν οι αρμόδιοι μέσα στην απόλυτη ραθυμία και ραστώνη τους.

Κι οι απελπισμένοι μικροεπιχειρηματίες της Μελίντας, που περίμεναν το καλοκαίρι να κινηθούν κάπως τα μαγαζιά τους, μαζεύουν υπογραφές για να τις υποβάλουν, λέει, στους αρμόδιους μήπως και συγκινηθούν και αποφασίσουν να κινηθούν. Αυτοί που οχτώ χρόνια και πλέον, οχυρωμένοι πίσω από μια πινακίδα, δεν ήξεραν τίποτα άλλο από το να εισπράττουν, μήνας μπαίνει, μήνας βγαίνει, τον έστω και μειωμένο μισθό τους.

 

Ξενοφών Μαυραγάνης

Στον καιρό της μεγάλης ακμής και ευμάρειας κι ως φαίνεται της μεγάλης εργασιακής προσπάθειας που καταβλήθηκε στο Πλωμάρι, αρκετοί απ’ «Τσ’ αρχόγκ», θέλοντας να βοηθήσουν τους ασθενέστερους οικονομικά συμπολίτες τους, έχτισαν μερικά κτίρια από τα έσοδα των οποίων θα μπορούσαν αυτοί να ωφεληθούν.

Συν τω χρόνω και με βάση τις συνήθειες της εποχής, τα περισσότερα απ’ αυτά, που βασικά βρίσκονται στην κεντρική πλατεία του οικισμού, πέρασαν στην ιδιοκτησία της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, του Δήμου Λέσβου και των Φιλανθρωπικών Ιδρυμάτων Πλωμαρίου (τα περισσότερα), που συστήθηκαν κάποτε αφ’ ενός για την ορθή και έντιμη διαχείριση των προσόδων τους, και βεβαίως την διάθεση των προσόδων για την ανακούφιση πασχόντων και την ενίσχυση καλών μαθητών, αποφοίτων των σχολείων του Πλωμαρίου που ήθελαν, αλλά δεν είχαν όσα θα χρειάζονταν για να σπουδάσουν.

Τα ΦΙΠ διοικούνται από πενταμελή επιτροπή της οποίας πρόεδρος ex oficio είναι ο μητροπολίτης Μυτιλήνης (Ερεσού και Πλωμαρίου) και τέσσερα ακόμη μέλη εκλεγόμενα από έναν κύκλο, αυστηρώς προσδιορισμένου, προσώπων. Ανάμεσα σ’ αυτά συγκαταλέγεται πάντοτε και ο αρχιερατικός επίτροπος Πλωμαρίου. Του σημερινού συμβουλίου είναι επίσης μέλη ο αντιδήμαρχος Μανώλης Αρμενάκας καθώς και η πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος του τοπικού συμβουλίου Πλωμαρίου, Λίτσα Βάμβουρα και Γιώργος Μιχαλέλλης.

Το Δ.Σ. έχει περισσότερο από ένα εξάμηνο να συνεδριάσει, αφού ο πρόεδρός του, μητροπολίτης δεν το συγκαλεί, στην δε τελευταία συνεδρίαση αποχώρησαν τόσο αυτός όσο και ο αρχιερατικός του επίτροπος. Οι δε αποφάσεις του ευρισκόμενου εν απαρτία συμβουλίου και μετά την αποχώρηση δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, με δεδομένο ότι ο πρόεδρός του επιμένει ότι αποχωρώντας κήρυξε την λήξη της συνεδρίασης, χωρίς όμως να έχουν συζητηθεί τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Αφορούσαν δε οι αποφάσεις, υποτροφίες σε οικονομικά αδύνατους φοιτητές και ενισχύσεις σε πάσχοντες. Έκτοτε σιωπή. Οι εκκλήσεις των τριών μελών του συμβουλίου στον πρόεδρο μένουν αναπάντητες, ενώ στο μεταξύ τα μισθώματα των ακινήτων τρέχουν, οι υποχρεώσεις των ΦΙΠ δεν ικανοποιούνται και οι υποχρεώσεις των τρίτων προς αυτά δεν αναζητούνται. Για παράδειγμα, παραμένει ανεκπλήρωτη υποχρέωση καταβολής του μισθώματος, μεγάλου καταστήματος που οφείλει εξαιρετικά μεγάλο ποσό, δυσανάλογο με τις δυνατότητές του.

Το ερώτημα που διατυπώνεται στην κοινή γνώμη της κωμόπολης, είναι γιατί σημειώνεται αυτή η αδράνεια. Γιατί συσσωρεύονται χρήματα χωρίς να επιτελούν τον σκοπό τους, όταν η πατρίδα μας, βιώνει την σκληρότερη οικονομική κρίση της εκατονταετίας και όλοι οι ανθρωπίνως σκεπτόμενοι, προσπαθούν να βοηθήσουν και να ανακουφίσουν τους οικονομικά ασθενείς; Γιατί αρνείται ο δέσποτας να συγκαλέσει το Δ.Σ. όταν μάλιστα υπάρχουν και άλλες υποχρεώσεις των ΦΙΠ, όπως π.χ. η υποβολή φορολογικής δήλωσης, της οποίας η μη υποβολή τα προηγούμενα χρόνια, στοίχησε στον οργανισμό, καταβολή προστίμων ύψους 57.000 ευρώ. Γιατί δεν ενημερώνονται τα λαϊκά μέλη του συμβουλίου για την πορεία των οικονομικών των ΦΙΠ. Κάποιοι -με περισσή δυσπιστία- λένε πως ο πρόεδρος περιμένει να λήξει η θητεία του παρόντος συμβουλίου, ελπίζοντας στην εκλογή ενός άλλου πιο διαχειρίσιμου και πιο δεκτικού σε οδηγίες και υποδείξεις.

Το ερώτημα τελικά είναι τι λόγο είχαν να αφήσουν μέρος των χρημάτων τους οι ευεργέτες, αν γνώριζαν ότι δεν θα πραγματωνόταν η βούλησή τους, που ήταν η βοήθεια προς τους οικονομικά αδύναμους;

Τώρα πώς μου ήρθαν στο νου οι περίφημοι στίχοι του μεγάλου ποιητή Κώστα Βάρναλη:

«Όξω οι φτωχοί φωνάζανε “πεινάμε τέτοιες μέρες”

γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες.

Κι οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυρέοι

ανοίξαν τα παράθυρα κι είπανε: “Φταιν οι αθέοι”»,

ένας Θεός ξέρει.

Τετάρτη, 26 Απριλίου 2017 13:13

Οι εχθροί της κυβέρνησης!

Τον Ιούνιο κλείνει τα 100 της χρόνια και είναι νησιώτισσα από γεννησιμιού της. Είναι χήρα εδώ και 60 χρόνια και εισπράττει 333 ευρώ μηνιαία αγροτική σύνταξη.

Τις μέρες αυτές της ήρθε ο λογαριασμός της ΔΕΗ, που την εξαίρεσε από το κοινωνικό τιμολόγιο, λόγω του ότι ξεπέρασε το ανώτατο όριο κατανάλωσης, αφού δεν έχει άλλον τρόπο να θερμανθεί εκτός από την ηλεκτρική σόμπα της, κατοικώντας στο Μεγαλοχώρι. Σύμφωνα με το λογαριασμό, καλείται να πληρώσει 194,20 ευρώ, ενισχύοντας τους νησιώτες, τους πολύτεκνους και τους απολαμβάνοντες τα θετικά του κοινωνικού τιμολογίου, και 107,26 ευρώ για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Ως υποστηρικτής της παρούσας κυβέρνησης, με όλα τα αρνητικά της, διερωτώμαι; Ποιους φανατικούς εχθρούς της έχει προσλάβει για να τη διασύρουν και να της κάνουν τόση ζημιά όση δεν μπορούν να της προκαλέσουν όλοι μαζί οι ορκισμένοι εχθροί της;

 

Ξενοφών Ε. Μαυραγάνης

 

Τρίτη, 25 Απριλίου 2017 14:18

Συγκοινωνίες και τουρισμός

 

Ξέρω τουλάχιστον δέκα παρέες -οικογένειες, φίλους, φοιτητές- Θεσσαλονικιάς προέλευσης, που προγραμμάτιζαν να κάνουν πασχαλινές διακοπές στη Λέσβο.

Όπως όμως κι αν το υπολόγιζαν ή σχεδίαζαν, δεν τους έβγαινε. Κι αυτό γιατί έπρεπε να ταξιδέψουν αεροπορικώς, που τους ανέβαζε πάρα πολύ το κόστος , αφού και οι δύο αεροπορικές εταιρίες που εξυπηρετούν τη γραμμή Θεσσαλονίκη - Μυτιλήνη, δηλαδή η «Ολυμπιακή» και η «Άστρα» συναγωνίζονται όχι για την μείωση, όπως θα ήταν το φυσικό επακόλουθο του ανταγωνισμού, αλλά για την απογείωσή τους. Έτσι ο μέσος όρος του εισιτηρίου έπιανε τα 150 ευρώ, που για μια οικογένεια τεσσάρων ατόμων ανέβαζε τον λογαριασμό στα 600 ευρώ, με αποτέλεσμα να στρέφονται όλοι προς την Χαλκιδική ή τις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπου αυτά τα ευρώ θα έπιαναν περισσότερο -τουλάχιστον- τόπο. Η Θεσσαλονίκη όμως εξυπηρετεί την Λάρισα, την Φλώρινα, την Κατερίνη, την Κοζάνη, ως την Καστοριά και βεβαίως όλους όσοι προέρχονται απ’ τα Βαλκάνια, που έτσι χάνονται για την Λέσβο και τα άλλα νησιά του βορείου Αιγαίου. Και είναι πολλοί αυτοί.

Η άλλη λύση ήταν η Καβάλα με το ένα -εβδομαδιαίως- πλοίο, που όμως δεν μπορούσε να εξασφαλίσει τις έγκαιρες επιστροφές, απαραίτητες για τους εργαζόμενους.

Έτσι «δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, προσμένουμε ίσως κάποιο θαύμα», όπως έλεγε και ο ποιητής, μένουμε ως νησί απομονωμένοι και χωρίς καμιά σύνδεση με τον βόρειο χώρο και ιδίως με τη Θεσσαλονίκη, την πόλη με το μεγαλύτερο ελληνικό πανεπιστήμιο, χώρια το Μακεδονίας.

Έχουμε έναν υπέροχο τόπο -περιλαμβανομένου και του Πλωμαρίου- εκλεκτό και φτηνό, εξαιρετικά φτηνό, φαγητό, εξόχως και ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα μουσεία, όπως το Φυσικής Ιστορίας, το Τεριάντ, το Θεόφιλου, ακόμα και το Αρχαιολογικό, έχουμε ακόμα -πόσο άραγε;- ζωντανά χωριά και εκλεκτά προϊόντα αδυνατώντας να τα δώσουμε στον κόσμο να τα χαρεί, γιατί δεν έχουμε καταπιαστεί σοβαρά μ’ αυτά.

Πριν δυο μήνες περίπου, τον Φεβρουάριο, παρακολούθησα στο Επιμελητήριο Λέσβου - Λήμνου, μια ημερίδα οργανωμένη από τον Δήμο Λέσβου σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου , αφιερωμένη στο θέμα του τουρισμού και της ενίσχυσής του. Ομιλητές επιλεγμένοι Έλληνες του εσωτερικού και του εξωτερικού, ειδικοί σε θέματα υποδοχής και εξυπηρέτησης μεγάλου αριθμού φιλοξενουμένων, που φιλοδοξεί να αποκτήσει η Λέσβος.

Λέχθηκαν ωραία και σπουδαία πράγματα. Και κυρίως τονίσθηκε με ιδιαίτερη επιμονή, πως οι επιστημονικές τους γνώσεις και η πείρα τούς δίδαξε ότι μέσα στις πολλές συνταγές υπάρχει και μία αλάθητη και αναπόδραστη. Το τυχόν μειονέκτημά σου, να το μεταβάλεις σε πλεονέκτημα και προσόν. Μην κλαίς και οδύρεσαι για το κακό που -νομίζεις ότι- σε βρήκε, αλλά βρες τους τρόπους αυτό να το μετατρέψεις σε θετική προϋπόθεση. Και πιο συγκεκριμένα είπαν: «Μην αρχίζετε κάθε συζήτηση για τον τουρισμό με το προσφυγικό και το μεταναστευτικό, αλλά βρείτε τρόπους να ανατρέψετε τα πράγματα. Υπάρχουν ειδικοί που θα σας βοηθήσουν, υπάρχουν δημοσιογράφοι και ΜΜΕ που πρέπει να κάνετε συμμάχους, όχι όμως στο μοτίβο “να φύγουν οι ξένοι”».

Παρακολούθησα όλη την ημερίδα, χωρίς όμως ν’ ακούσω κάτι για τις συγκοινωνίες. Πως τουρισμός δεν γίνεται χωρίς τακτική και κυρίως φτηνή ή να το πω αλλιώς, προσιτή στον μέσο πολίτη, συγκοινωνία. Θέλησα να πω στο τέλος των τοποθετήσεων κάτι γι’ αυτό το θέμα, όμως υπό την πίεση του χρόνου και την ανυπομονησία των μετασχόντων, δεν μπόρεσα.

Δεν ξέρω αν έγινε κάτι ή σχεδιάζεται σ’ αυτόν τον τομέα, αλλά ξένους δεν είδα αυτό το πασχαλινό διάστημα στο Πλωμάρι. Ήρθαν αρκετοί Πλωμαρίτες της Αθήνας κυρίως, οι Σκανδιναβοί «Πλωμαρίτες», που έχουν μόνιμες κατοικίες εδώ, αλλά τουρισμό δεν αντιλήφθηκα. Μαθαίνω πως και στ’ άλλα μέρη του νησιού το ίδιο παρατηρήθηκε . Και πάνω στην ώρα, άκουσα πριν δυο τρεις μέρες, πως η Λέσβος είναι ο 16ος στην προτίμηση των ξένων, νησιωτικός προορισμός, ιδίως για τους ομοφυλόφιλους. Δεν είναι κακό αυτό, αλλά με κάνει να σκέφτομαι ότι κάποιοι που νοιάζονται γι’ αυτό το τμήμα των ταξιδιωτών, προβάλουν το θέμα. Και ή είναι οι ασχολούμενοι με τον τουρισμό, αυτής της ομάδας των συνανθρώπων μας ή οι οργανώσεις τους.

Δηλαδή κάποιοι δημοσιοποιούν και επικοινωνούν το θέμα, ενώ άλλοι, οι πολλοί, ούτε καν νοιάζονται.

Σ’ όλο το προηγούμενο διάστημα της χειμερινής περιόδου, δεν είδα πουθενά μια διαφήμιση, μια οργανωμένη προβολή της Λέσβου, στον Τύπο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση. Δεν αντιλήφθηκα καμιά ενέργεια της Περιφέρειας, της Δημοτικής Αρχής, σε συνεργασία με την Περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας ή τον Δήμο Θεσσαλονίκης, που να ζητά, να απαιτεί, θα έλεγα, και την ακτοπλοϊκή σύνδεση Μυτιλήνης - Θεσσαλονίκης και την καθιέρωση χαμηλότερων, ανάλογων με την οικονομική κρίση που περνάμε, αεροπορικών ναύλων ή την δημιουργία τουριστικών «πακέτων» με την συνεργασία συγκοινωνιακών μέσων, ξενοδόχων, εστιατόρων κ.λπ.. Δεν έπεσε το μάτι μου σε καμιά πρόταση γύρω από την μεσογειακή διατροφή, κύριο συστατικό της οποίας είναι το υπέροχο, το ανυπέρβλητο λάδι μας.

Λέμε και ξαναλέμε για την βαριά βιομηχανία μας. Τον τουρισμό. Που φαίνεται πως εδώ στη Λέσβο, τον περιμένουμε ως θαύμα εξ ουρανού. Χωρίς να κάνουμε τίποτα εμείς. Να τον προκαλέσουμε, να τον ερεθίσουμε, να τον αδράξουμε. Δεν έχω αντιληφθεί τίποτα. Εκτός από μια κίνηση, που δεν ξέρω αν έχει πάρει σάρκα και οστά, να αποζημιωθούν, λέει, τα ξενοδοχεία για τις απώλειες πελατών που είχαν λόγω του προσφυγικού. Κύριε ελέησον. Ή μια οργάνωση που θέλει να διώξουμε τώρα τους ανεπιθύμητους ξένους.

Βρέθηκα στα μέσα Μαρτίου για ένα πενθήμερο στην Κρήτη. Ενθουσιάστηκα γι’ αυτούς και απογοητεύτηκα για μας. Το υπέροχο ξενοδοχείο του Ηρακλείου, εκτός από το πέρα για πέρα ελληνικό -κρητικό δηλαδή- πρωινό του, μας έδωσε και μια κάρτα που λέει πως όταν και όποτε ξαναπάμε, θα έχουμε τις ίδιες χειμερινές τιμές με τις οποίες χρεωθήκαμε τότε. Τα ίδια σχεδόν στα Χανιά και το Ρέθυμνο. Κι όταν βρεθήκαμε κάποια στιγμή εκτός δρόμου, κάπου στη Μεσσαρά, ένας αγρότης έβαλε μπρος το αυτοκίνητό του και μας έβγαλε απ’ το αδιέξοδο.

Ο τουρισμός είναι, εκτός των άλλων, επιχείρηση. Για να πάρεις πρέπει να δώσεις. Αυτό θα πρέπει να το κατανοήσουμε κι εμείς εδώ.

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top