FOLLOW US

Πολιτισμός

Τα βιβλία παίζει

Steven Levitsky-Daniel Ziblatt

Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες

(Μετάφραση: Ανδρέας Παππάς)

Εκδόσεις Μεταίχμιο

Αθήνα 2018, σελ. 422

 

Οι Steven Levitsky και Daniel Ziblatt είναι πολιτικοί επιστήμονες και καθηγητές στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Στο πολύκροτο βιβλίο τους, το οποίο έχει προκαλέσει αίσθηση διεθνώς πυροδοτώντας συζητήσεις και προκαλώντας πολλά δημοσιεύματα τόσο στον διεθνή όσο και στον ελληνικό Τύπο, οι Levitsky και Ziblatt, αντλώντας από δεκαετίες έρευνας και μια ευρεία γκάμα ιστορικών και παγκόσμιων παραδειγμάτων από την Ευρώπη του 1930 έως τη σύγχρονη Ουγγαρία, την Τουρκία, τη Βενεζουέλα, καθώς και τον Αμερικανικό Νότο, επιχειρούν να εξηγήσουν την ασθένεια που πλήττει τη δημοκρατία, αλλά και τι πρέπει να κάνουμε για να αποφύγουμε τον αργό θάνατό της.

«Οι στυγνές δικτατορίες, στρατιωτικές, φασιστικές ή κομμουνιστικές, είναι πλέον λίγες, τουλάχιστον σε μεγάλα τμήματα της ανθρωπότητας. Τα στρατιωτικά πραξικοπήματα και άλλες μορφές βίαιης κατάληψης της εξουσίας γίνονται όλο και πιο σπάνια. Οι δημοκρατίες εξακολουθούν ωστόσο να καταλύονται, να “πεθαίνουν”, με άλλον όμως τρόπο. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν είναι τόσο οι στρατιωτικοί που πρωταγωνιστούν στην κατάλυση της δημοκρατίας όσο οι ίδιοι οι εκλεγμένοι ηγέτες. Αυτή είναι η περίπτωση όχι μόνο της Βενεζουέλας και του Τσάβες αλλά και χωρών όπως η Γεωργία, η Ουγγαρία, η Ρωσία, η Ουκρανία, η Πολωνία, η Τουρκία, το Περού, η Νικαράγουα, οι Φιλιππίνες, η Σρι Λάνκα. Η παρακμή, η “αποψίλωση” της δημοκρατίας αρχίζει στις μέρες μας από την κάλπη», διαβάζουμε στην εισαγωγή.

«Μεταξύ άλλων στο βιβλίο επισημαίνεται ότι μια από τις θεμελιώδεις προϋποθέσεις επιβίωσης της Δημοκρατίας είναι η θεσμική αυτοσυγκράτηση που (οφείλουν να) δείχνουν οι εκάστοτε κυβερνώντες. Με άλλα λόγια, δεν είναι μόνο οι τυπικοί κανόνες τους οποίους είναι υποχρεωμένοι να σέβονται, έτσι κι αλλιώς, οι άνθρωποι της εξουσίας αλλά και οι άγραφοι. Πρόκειται για άρρητους ή εθιμικούς κανόνες που έχουν καθιερωθεί μέσα από δεκαετίες ή και αιώνες θεσμικής λειτουργίας μιας Δημοκρατίας, οι οποίοι δεσμεύουν όσο και οι τυπικοί έναν πολιτικό, υπαγορεύοντάς του τι πρέπει να αποφεύγει να λέει ή να κάνει, ασχέτως αν τυπικά αυτό δεν το απαγορεύει κανένας θεσμοθετημένος νόμος. Είναι η πρώτη φορά στις μέρες μας -με την τρανταχτή εξαίρεση του μεσοπολέμου και της ανόδου των ολοκληρωτισμών- που ο βασικός κίνδυνος για τις Δημοκρατίες δεν προέρχεται από κάποια αστοχία των τυπικών κανόνων αλλά από τον τρόπο που οι ίδιοι οι φορείς της εξουσίας αντιλαμβάνονται τα όρια που θέτουν αυτοί οι κανόνες» γράφει ο καθηγητής Δημήτρης Σωτηρόπουλος, υπεύθυνος της σειράς.

Στο κεφάλαιο «Μοιραίες συμμαχίες» ανάμεσα στα άλλα διαβάζουμε: «Δεν είναι πάντα εύκολο να κρατηθούν εκτός εξουσίας οι επιρρεπείς στον αυταρχισμό πολιτικοί. Ας μην ξεχνάμε ότι οι δημοκρατίες δεν θέτουν κόμματα εκτός νόμου, ούτε αποκλείουν όποιον επιθυμεί να είναι υποψήφιος για οποιοδήποτε αξίωμα. Ούτε εμείς, προφανώς, υποστηρίζουμε ότι η προσφυγή σε τέτοιου είδους μέτρα αποτελεί λύση. Την κύρια ευθύνη για την αποφυγή δυσάρεστων εξελίξεων και εκπλήξεων σε μια δημοκρατική χώρα την έχουν τα πολιτικά κόμματα και οι πολιτικοί ηγέτες, υποχρέωση των οποίων είναι, μεταξύ άλλων, να λειτουργούν ως άγρυπνοι φρουροί των δημοκρατικών θεσμών και ελευθεριών».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΆΡΘΡΑ
Τελευταία τροποποίηση Παρασκευή, 12 Απριλίου 2019 15:45
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top