FOLLOW US

Μετασχηματισμός

Ποιοι να κρατούν τη σημαία στις παρελάσεις; (μέρος IV)

Όλες οι αρχές στην αθηναϊκή δημοκρατία είναι κληρωτές, με εύλογη εξαίρεση ελάχιστες ειδικές αρχές (στρατηγοί, ταμίες) που είναι αιρετές αλλά και ανά πάσα στιγμή ανακλητές. Η κλήρωση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο, την πεμπτουσία της δημοκρατίας. Χωρίς κλήρωση, δημοκρατία δεν νοείται. Οι εκλογές, όπως τις γνωρίζουμε εμείς, είναι, για την αρχαία ελληνική αντίληψη από τον Ηρόδοτο ως τον Αριστοτέλη, θεσμός αριστοκρατικός. Ζήτημα ανάδειξης με εκλογή μπαίνει μόνον όπου υπάρχει ειδική τεχνική αρμοδιότητα, οπότε και έχει νόημα να διαλέξει κανείς τον καλύτερο τεχνίτη. Στον πολιτικό τομέα, αρμόδιοι δεν υπάρχουν. Η γνώμη όλων βαραίνει το ίδιο.

Αυτό συντελεί αποφασιστικά στην ανάπτυξη βαθύτατου αισθήματος πολιτικής ευθύνης στα άτομα. Ο δήμος, έχοντας όλες τις εξουσίες στα χέρια του, γίνεται ταυτόχρονα και υπεύθυνος για την πιστή τήρηση των νόμων. Αντιλαμβάνεται ότι έχει χρέος να διαφυλάσσει μόνος του την ελευθερία του και να πορεύεται προς το μέλλον με σύνεση και χωρίς ακρότητες, διατηρώντας πάντοτε άθικτα τα μέγιστα αγαθά της δημοκρατίας: την ισηγορία, την ισονομία, την ισοκρατία.

Υπήρχε όμως το δικαίωμα της κλήρωσης σε όλους τους Αθηναίους πολίτες στην αθηναϊκή δημοκρατία; Η απάντηση είναι όχι. Υπήρχε ο θεσμός των δοκιμασιών. Κανείς πολίτης δεν έβαζε υποψηφιότητα να κληρωθεί σε κάποιο αξίωμα αν δεν περνούσε ευνοϊκά από έξι δοκιμασίες. Συγκεκριμένα έπρεπε να αποδείξει:

- Ότι είναι γνήσιος αθηναίος πολίτης.

- Ότι υπηρέτησε στο στρατό και πήρε μέρος σε εκστρατείες.

- Ότι πλήρωνε τακτικά τους φόρους.

- Ότι ήταν έντιμος και δεν είχε καταδικαστεί ποτέ για ατιμωτικό αδίκημα.

- Ότι ήταν ευσεβής.

- Ότι η συμπεριφορά του προς τους γονείς του ήταν άψογη.

Οι δοκιμασίες αυτές ήταν ουσιαστικές και εξονυχιστικές και γίνονταν οι τρεις πρώτες από τη Βουλή και οι άλλες τρεις από τα δικαστήρια. Με τις διαδικασίες αυτές πολλοί φαύλοι αποκλείονταν από την αρχή από τη δυνατότητα να κληρωθούν.

Από τη στιγμή που κάποιος κληρωνόταν, καταγραφόταν λεπτομερώς όλη η προσωπική του αλλά και η οικογενειακή του περιουσία. Καταγραφόταν μέχρι και τα σανδάλια που φορούσε. Αν κατά τη διάρκεια της θητείας του έπαιρνε κάποια απόφαση που ζημίωνε το δημόσιο, γινόταν κατάσχεση της περιουσίας του μέχρι το ποσό της ζημίας που προκάλεσε. Αν η ζημιά ήταν μεγαλύτερη από την περιουσία του, είχε την υποχρέωση να δουλέψει χωρίς αμοιβή στο δημόσιο μέχρι να ξεχρεώσει.

Προφανώς και δεν μπορούμε να μεταφέρουμε το αθηναϊκό δημοκρατικό πρότυπο στις σημερινές συνθήκες και ούτε μπορούμε να αγνοήσουμε τα μειονεκτήματα του πολιτεύματος όπως η μη συμμετοχή των γυναικών στην Εκκλησία του Δήμου, η ύπαρξη των δούλων κ.ά. Επίσης, τα κριτήρια αποκλεισμού από την κλήρωση δεν μπορεί επουδενί να είναι τα ίδια με αυτά της αρχαίας Αθήνας. Θα μπορούσε ο επιστημονικός διάλογος να ορίσει με παιδαγωγικά δεδομένα νέα κριτήρια. Θα μπορούσε ίσως η επιστήμη να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι σε ανήλικα παιδιά δεν χρειάζεται να υπάρχουν καθόλου κριτήρια αποκλεισμού.

Μπορούμε όμως να συμφωνήσουμε απόλυτα με τον Κορνήλιο Καστοριάδη που σε ομιλία του ανέφερε: «Η αρχαία Ελλάδα δεν είναι πρότυπο ή μοντέλο προς μίμηση, όπως άλλωστε δεν μπορεί να είναι κανένα ιστορικό έργο σε οποιονδήποτε τομέα. Θεωρώ όμως ότι μπορεί να λειτουργήσει για μας σαν γονιμοποιό σπέρμα, δεδομένου ότι μας επιτρέπει να δούμε εν τη γενέσει του πληθώρα στοιχείων πάντοτε επίκαιρων μπορεί και πρέπει να είναι για μας κέντρισμα, έμπνευση και πηγή ιδεών».

 

Πηγή: http://www.hellinon.net/NeesSelides/EklogiArxonton.htm

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΆΡΘΡΑ
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top