FOLLOW US

Παρα...θέσεις

Όταν κι η Γλώσσα σηκώνει τα χέρια ψηλά…

Η Ελληνική γλώσσα θεωρείται πλούσια, στην ιστορική διαδρομή της, για την ικανότητα να παράγει ιδιαίτερα λεπτές έννοιες, σπάνιας ερμηνευτικής διεισδυτικότητας ή περιγραφικής πληρότητας, πολλαπλών νοητικών αποχρώσεων και σταθμίσεων, αλλά και του τρόπου που ακόμα και πρωτάκουστες λεκτικές παραλλαγές ενσωματώνονται στην κοινή αντίληψη. Είναι υπόδειγμα γλώσσας που διαθέτει πάνω από 50 λέξεις για να περιγράψει την κατάσταση του φωτός στο πέρασμα από το σκότος στο φως, από τη νύχτα στη μέρα: δείτε, για παράδειγμα, την περίπτωση θεότητας ως η Ηώς και τα Ομηρικά ροδοδάκτυλα της ή η μεγαλειώδης λέξη «αμφιλύκη».

Εντέλει η παραδοχή αυτή σκοντάφτει, κατά την τρέχουσα περίοδο πολιτισμικής παρακμής που τα πάντα σαρώνει, στο εκπτωχευμένο λεξιλόγιο των 300 λέξεων της γενικευμένης αγραμματοσύνης, της χυδαίας, βίαιης πλην κανονικοποιημένης ύβρεως, των φθόγγων και των βρυχηθμών ως υποκατάστατα λόγου. Εμμένει όμως, ουσιαστικά αναπάντητο, το ζήτημα πώς η δημοτική ποίηση και τραγούδι -πολιτισμός, δηλαδή, ανθρώπων χωρίς τυπική εγκύκλιο μόρφωση- διατηρούσε πλήρως τα γλωσσογόνα γνωρίσματα της. Εν όψει αυτής της ιδιότητας, όπως είπε ο Δ. Σαββόπουλος, «εδώ, ο Μουσικός -της γλώσσας, εννοείται- σηκώνει τα χέρια», στο αριστούργημα του Αχαρνής! Ίσως, η ερμηνεία εντοπίζεται σε υπερβατικά επίπεδα αξιών και αισθητικής, μιας απροσδιόριστης πνευματικότητας, παντελώς απούσας σήμερα.

Αν το σκεφτούμε καλά, η ελληνική γλώσσα αδυνατεί για πρώτη φορά να βρεί όρο, ενδογενή ή δάνειο, ώστε να αποδώσει ή να χαρακτηρίσει επακριβώς τη σημερινή μας πολιτική κατάσταση και διακυβέρνηση. Να πεί «τσίρκο»; Περιορίζεται στην περιγραφή των ακροβασιών και γυμναστικών επιδόσεων κάποιων κοντών, χοντρών ή γερόντων που κυβερνούν. Να πεί «αλαλούμ»/«μπάχαλο»/«αχταρμάς»; Περιορίζεται σε όψεις μιας κυνικής θολούρας, χωρίς αρχή, μέση και τέλος, χωρίς ιδεολογική και πολιτική ταυτότητα, που προτάσσεται ως «προοπτική» χωρίς τελικό στόχο. Να πεί ιδεολογικός/κυβερνητικός «χυλός» ή «πολτός»; Αποφεύγει να δεί τις υπόγειες διεργασίες επαν-εγκαθίδρυσης ενός νεοπαγούς κυβερνητικού παρακράτους με παλιούς πελάτες σε συνδυασμό με τα ιδεολογικά απωθημένα των γερόντων του ‘70. Να πεί «καράβι δίχως καπετάνιο» ή «ακυβέρνητη πολιτεία»; Ήδη, ξεφεύγουμε από τον έναν όρο κι έχουμε ανάγκη φράσης για να τα βγάλουμε ατελώς πέρα. Να πεί «μπορντέλο»; Ακόμα κι η «Τρούμπα» -άκου να δείς, εμβληματική σημασία για την… εξ επωνύμου «ξαδελφούλα» μου- είχε σοβαρούς ηθικούς κανόνες και αξίες: δείτε την φιλμική ομάδα της «Στέλλας», των «Κόκκινων Φαναριών» ή των «Παιδιών του Πειραιά» και την ιδεολογική αντεπίθεση της Αριστεράς και της τότε εφημερίδας «Αυγή» για να καταλάβετε το τί μας συμβαίνει σήμερα.

Δε σας κρύβω ότι μπροστά στο γλωσσολογικό αδιέξοδο, ο νούς μου πετά σε ανύπαρκτους κόσμους και σκαρφίζεται φαντασιακούς διαλόγους και αντιπαραθέσεις. Μήπως κι από εκεί προκύψει κάποια καθαρτήρια ορολογία. Για παράδειγμα, μπορούμε να φαντασθούμε ένα διάλογο μεταξύ Τσίπρα και Λ. Κύρκου για τα διδάγματα της Ιστορίας ως μοχλό ποιότητας διακυβέρνησης και βάθους ανάγνωσης της ιστορίας το Μ. Παπαγιαννάκη να συνομιλεί με τον «αρμόδιο» Κατρούγκαλο περί Ευρώπης το Γρηγόρη Γιάνναρο να τα λέει με τον Ν.Παππά -ακόμα και μαζί με τον μπαμπά του το Γ. Φαράκο με τον Baroufakis τον Ε. Αβέρωφ με τον Καμμένο και τον Ξ. Ζολώτα με το Δραγασάκη; Παλεύω να φαντασθώ το λεξιλόγιο και τις έννοιες που θα ανεδύοντο. Δε βρίσκω τίποτα, ίσως πταίει η προσωπική μου ανικανότητα. Ίσως όμως να οφείλεται στο ότι οι διάλογοι αυτοί θα ήταν αδύνατοι: καθότι όλοι τούτοι οι «νυν» απλώς δεν θα υπήρχαν, δεν θα υφίσταντο, ούτε καν ως οι «Ιούδες» του Αλαβάνου! Ως γκρουπούσκουλο του τίποτα οι «νυν», θα αναλωνόντουσαν για χόμπυ σε άνευ σημασίας ακτιβισμούς, σε κάτι ρημαδιασμένα αμφιθέατρα και πέριξ των αστικών «άβατων». Κι όμως, σήμερα, κυβερνούν, σε μιαν ακροδεξιά αγκαλιά ομηρείας, που υπάρχει όντας ανύπαρκτη, με την ανοχή μιας τσοχατζοπουλικής κοινωνικής ομάδας που χαροπαλεύει καταγγέλλοντας τη διαφθορά του ΠΑΣΟΚ!

Ο Κόσμος καλπάζει κι αλλάζει η οικονομία μεταλλάσσεται, η τεχνολογία κατασκευάζει νέες πραγματικότητες της καθημερινότητας, το κέντρο βάρους του πλανήτη μετακινείται από την Ευρώπη προς την Ασία, αυτοκρατορίες καταπίπτουν κι άλλες αναδύονται, η γεωγραφία των πληθυσμικών μετακινήσεων γεννά καινούργια δημογραφικά φαινόμενα και πολιτισμικές ανθρωπογεωγραφίες, άνθρωποι με πτυχία προ 10 ετών ακόμα και επάξια, είναι πλέον απαξιωμένοι εάν δεν ακολουθούν μια διαρκή επιμόρφωση. Ο ρυθμός της μεταβολής είναι τέτοιος που μόνον μια φιλελεύθερη προσέγγιση μπορεί να αντιμετωπίσει, κι αυτή ίσως να είναι ανεπαρκής.

Ένα είναι βέβαιο: η πτωχή, βλακώδης στην απλοϊκότητα της, γλώσσα των Αγανακτισμένων και των αδελφών Ψεκασμένων είναι εκτός τόπου και χρόνου! Κι όμως, με διαδικασίες συνέλευσης φοιτητικού συλλόγου του ‘70, εξακολουθούν να κυβερνούν. Λείπουν, βλέπεις, τα λυτρωτικά «σκατόφτυαρια» από το σκηνικό! Λες να ‘ναι η λέξη που δεν μπορώ να βρώ; Και γι’ αυτό ουδείς φταίχτης, πλην Ημών, των μακαρίως κεκοιμημένων!

ΣΧΕΤΙΚΑ ΆΡΘΡΑ
Τελευταία τροποποίηση Τρίτη, 23 Οκτωβρίου 2018 15:23
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top