FOLLOW US

Παρα...θέσεις

Η Ελληνική Τραγωδία

Το αρθρίδιο της περασμένης εβδομάδας, στην παρούσα στήλη, τιτλοφορείται «η Θεία Κωμωδία», η βασική ιδέα ήταν ότι η πρόσφατη συμφωνία των Βρυξελλών περί διευθέτησης χρέους ουσιαστικά είναι δάνειο χρόνου, με στόχο ή ελπίδα να σχεδιάσουμε ως χώρα μια ρεαλιστική στρατηγική εκσυγχρονισμού για τις επόμενες δεκαετίες. Ο σημερινός τίτλος είναι η συμπλήρωση του προηγουμένου.

Το κλασσικότερο παράδειγμα έλλειψης στρατηγικής -ή ορθότερα μιας καταφανώς κοντόφθαλμης «στρατηγικής»- αφορά στο κορυφαίο εθνικό ζήτημα της Παιδείας ειδικότερα δε, στην αποκαλούμενη «μετανάστευση» των νέων επιστημόνων που διέφυγαν σε κόσμους δυτικούς και σοβαρούς. Μαθαίνουμε αρμοδίως ότι στόχος είναι η επιστροφή των «ξενιτεμένων» νέων μας, εξαγγέλλονται δε προς τούτο κάποιες κινήσεις υποστήριξης ιδιαίτερα χαμηλής διοικητικής συνέπειας και ποσοτικού αντίκτυπου. Η πολιτική ρητορική εξαντλείται σε Καζαντζίδειους πονεμένους τόνους και συμβολισμούς παρελθουσών δεκαετιών, είναι εκτός συλλογικής, ατομικής και λειτουργικής πραγματικότητας: οι νέοι μας δεν πήγαν ούτε στα ορυχεία ούτε ως λαντζέρηδες και το χνώτο τους δεν βρωμάει από την πείνα. Αντίθετα, ως καλοπληρωμένοι επιστήμονες στελεχώνουν δυτικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, νοσοκομεία, διεθνείς οργανισμούς, τράπεζες και δικηγορικά γραφεία, μεγάλες βιομηχανίες και εκτινασσόμενες start-ups. Επιπλέον, έχουν δει τί θα πει αυθεντική «κανονικότητα», αποτελεσματικότητα διοίκησης, δικαίωμα στην επιλογή, συναγωνισμός, άμιλλα ή/και ανταγωνισμός μεταξύ ομοτίμων, ασφάλεια προσωπικού σχεδίου… Η ιδεοληπτική εικόνα του «δυστυχούς ξενιτεμένου» και της «φουκαριάρας της μάνας του» είναι τουλάχιστον κωμική για όσους έχουν επίγνωση των εντυπώσεων, διάθεσης και προθέσεων τους για το μέλλον: πολύ μικρό ποσοστό εξ αυτών σκέπτονται την επιστροφή!

Η οικονομική και ακαδημαϊκή διάσταση της «πολιτικής» επαναπατρισμού είναι πολλές τάξεις μεγέθους υποδεέστερη του φαινομένου φυγής και των πραγματικών επιπτώσεων του. Εκτιμάται ότι  200 - 210.000 νέοι επιστήμονες απεχώρησαν ενώ η ελληνική οικογένεια έχει επενδύσει, ευθέως ή εμμέσως μέσω των φόρων, κατ’ ελάχιστον 25 δις ευρώ για τις σπουδές τους (δηλαδή, το ήμισυ του χρέους για την ανακεφαλαίωση των Τραπεζών). Με άλλα λόγια, η ελληνική οικογένεια επιδότησε αδρά τη στελέχωση των Κρατών υποδοχής. Οι ίδιοι, δια της φυγής τους επέτειναν το δημογραφικό πρόβλημα και το έλλειμμα ανθρώπινου κεφαλαίου, με άλλα λόγια, τους δύο κρισιμότερους περιορισμούς στην προσπάθεια για την μακροπρόθεσμη ανάκαμψη της χώρας. Όσον αφορά στις ακαδημαϊκές θέσεις που «άνοιξαν» πρόσφατα στα πανεπιστήμια, μετά από 10 χρόνια, αυτές ανέρχονται στις 1000 και δεν επαρκούν ούτε για τη μερική αναπλήρωση όσων χάθηκαν από π.χ. συνταξιοδοτήσεις ή περικοπές. Ακόμα κι αν υποθέσουμε, απολύτως μη-ρεαλιστικά, ότι οι καθηγητικές θέσεις θα καλυφθούν από επαναπατριζόμενους επιστήμονες, η αναλογία θα ήταν 1:210. Οι δε χρηματοδοτήσεις είναι της τάξεως των μερικών δεκάδων εκατομμυρίων σε σύγκριση με τα προαναφερθέντα 25 δις. Στρατηγική συνοικιακού μπακάλη απέναντι στα μεγαθήρια της λιανικής.

Το κυριότερο αντικίνητρο επιστροφής είναι το διοικητικό και γραφειοκρατικό περιβάλλον, το οποίο υποτίθεται ότι καλούνται να επιλέξουν οι δυνητικώς επαναπατριζόμενοι: εδώ σημειώνω απλά ότι μόνον νοσηροί και συμπλεγματικοί εγκέφαλοι μπορούν να συλλάβουν το μέγεθος και τη δόλια ακρίβεια της λειτουργικής καθήλωσης την οποία έχουν επιβάλει, τα τελευταία χρόνια, στις ενεργές ακαδημαϊκές δυνάμεις, ακόμα και στις αποκαλούμενες -πλέον κι από το ΣΥΡΙΖΑ- «νησίδες αριστείας». Κι αν αυτή η θλιβερή και στραγγαλιστική κατάσταση ονομάζεται «στρατηγική», τότε αυτή είναι μία: η πείσμων διατήρηση της ιδεολογίας της «ρετσινιάς», η κουλτούρα της υπερήφανης μετριότητας στον χώρο της παιδείας, προνομιακό πεδίο δράσης πάμπολλων εκ των κυβερνητικών στελεχών.

Ποια όμως η εναλλακτική πρόταση; Η αποδοχή μιας τυπικής δημογραφικής θεώρησης: άτομα που μετακινούνται μεταξύ δύο τόπων θεωρούνται «άποικοι» του τόπου αναχώρησης και «έποικοι» του τόπου υποδοχής. Η αλλαγή θεώρησης των μεταναστευσάντων νέων επιστημόνων σε ακαδημαϊκούς εποίκους των δυτικών ιδρυμάτων και θεσμών γεννά την προοπτική  μιας μεγάλης ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας εκτός Ελλάδας. Στο σύγχρονο κόσμο, οι τεχνολογικές δυνατότητες και η ελευθερία μετακίνησης καθιστούν πρακτικά τη «γεωγραφική» θέση εργασίας απολύτως δευτερεύουσας σημασίας. Με σοβαρές πολιτικές δικτύωσης της εκτός - Ελλάδας ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας, την ενεργό και λειτουργική διασύνδεση της με την ελλαδική κοινότητα, την εμπλοκή της στην εδώ καθημερινή ακαδημαϊκή πράξη κι αντιστρόφως, είναι δυνατόν να μετατραπεί σε έναν κορυφαίο πολλαπλασιαστή εθνικής ισχύος σε διεθνές επίπεδο.

Το μοντέλο αυτό δεν έχει τίποτα το πρωτότυπο: η Ελλάς υπήρξε Μεγάλη ή διατηρήθηκε ζώσα όταν διατηρούσε πόλεις - αποικίες ή κοινότητες διασποράς εκτός των τυπικών ορίων της. Η σύγχρονη Ελλάδα ομφαλοσκοπούσα παθολογικώς αδυνατεί να κατανοήσει στρατηγικά ή αντιμάχεται πρακτικά τη σημασία της λεγόμενης «Ομογένειας»: δείτε π.χ. τί συμβαίνει με τις σχέσεις έρωτος και μίσους με τους ελληνο-αμερικάνους… Αναλογισθείτε τί σημαίνει η πείσμων άρνηση ψήφου στους αποδήμους - ιδιαίτερα τώρα με τους νέους επιστήμονες. Τα πελατειακά κολπάκια με το ιθαγενές πόπολο δεν μπορούν να πιάσουν μ’ αυτούς, άρα είναι εκλογικά επικίνδυνοι.

Η ελληνική τραγωδία απαιτεί κλαυθμό κι έναν Υμνωδό: μισό αιώνα μετά η ρητορική του Καζαντζίδη παραμένει πολιτικό must!

ΣΧΕΤΙΚΑ ΆΡΘΡΑ
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top