FOLLOW US

Παιδείας ο λόγος

  • Α’ ΜΕΡΟΣ
H δημοκρατία μας δοκιμάζεται…

Ο Fr. Marchal έλεγε πως το πρόγραμμα της δημοκρατίας είναι το ωραιότερο που διατύπωσαν ποτέ άνθρωποι, αλλά πως δεν πρέπει οι ίδιοι οι άνθρωποι να το καταστρέφουν με τα ίδια τους τα χέρια. Και δεν νομίζω πως υπάρχει κανένας νουνεχής και σώφρων άνθρωπος σ’ αυτή τη χώρα που να μην πιστεύει πως η δημοκρατία στον τόπο μας κακοποιείται ιδιαίτερα από αυτούς που έχουν το χρέος να την προστατεύσουν. Και εννοώ τους πολιτικούς μας.

Ότι η δημοκρατία σήμερα στη χώρα μας περνά μια πρωτόγνωρη δοκιμασία από την οποία κανείς δεν ξέρει πώς αυτή θα βγει αναγνωρίζεται από όλους. Και μπορεί κάποιοι να πιστεύουν βαθύτατα στην ικανότητα της δημοκρατίας να υπερνικά όλα τα προβλήματα που θα βρεθούν μπροστά της, να τονίζουν πως «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα», αλλά αυτό μπορεί να συμβεί, όταν εφαρμόζουμε τη δημοκρατία, όπου και όπως πρέπει. Και δυστυχώς αυτό δεν γίνεται, πράγμα που κάνει μερικούς να πιστεύουν πως σήμερα στη χώρα μας δεν υπάρχει αληθινή και γνήσια δημοκρατία, αλλά ασκείται ένα είδος «δικτατορίας» κάτω από τη σκιά των νόμων και το πρόσχημα της δικαιοσύνης, πράγμα που ο Μοντεσκιέ θεωρούσε «σκληρότερη τυραννία».

Κι ούτε μπορεί κανείς να συμφωνήσει με τον Ρουσσώ που έλεγε πως «κάθε νόμιμη κυβέρνηση είναι δημοκρατική» και πως «δημοκρατία είναι κάθε κράτος που κυβερνιέται με νόμους, όποια διοικητική μορφή και αν έχει». Γιατί, δυστυχώς, οι κυβερνήσεις πολλές φορές θεσπίζουν νόμους όχι για το κοινό καλό, αλλά για να εξυπηρετήσουν μικροκομματικά ή αλλότρια συμφέροντα. Τούτο ίσχυε από παλιά και γι’ αυτό ανέκαθεν αίτημα των πολιτών ήταν οι νόμοι οι «καλώς τεθέντες» (Ευριπίδης), οι «δίκαιοι και συμφέροντες» (Ισοκράτης) και όχι οι «πονηροί νόμοι» (Δημοσθένης).

Σήμερα στη χώρα μας ισχύει το «αρχή ενός ανδρός». Το πολίτευμα είναι προεδρο-κεντρικό και κανένας βουλευτής δεν τολμά να διατυπώσει ελεύθερα την άποψή του, να παρεκκλίνει από τη γραμμή του κόμματος, χωρίς να διατρέξει τον κίνδυνο της διαγραφής του και της απώλειας των προνομίων που του εξασφαλίζει το κόμμα και ο αρχηγός του. Έτσι οι βουλευτές παύουν να είναι ελεύθερες προσωπικότητες και καταντούν «μαριονέτες» σε ένα πολίτευμα που κατοχυρώνει, υποτίθεται, την ελευθερία της γνώμης και της έκφρασης.

Τη δημοκρατία, αφού τη δημιουργήσουμε πρέπει να την προστατεύουμε, γιατί, δυστυχώς, αντίθετα με ό τι πιστεύεται, δεν είναι απόρθητη. Και θα την προστατέψουμε, αν της δώσουμε κάποια από τα χαρακτηριστικά που είχε η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία. Ο Κλεισθένης, ο θεμελιωτής της γνήσιας δημοκρατίας, διατήρησε την εκλογή ως σύστημα ανάδειξης των βουλευτών, αλλά μετά τον Κλεισθένη το σύστημα υπέστη τροποποιήσεις με σκοπό να περιοριστούν τα περιθώρια υπερ-αντιπροσώπευσης των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων στη Βουλή. Η πρώτη τροποποίηση (487/486 π.Χ.) συνδύασε την εκλογή με την κλήρωση: οι φυλές εξέλεγαν 500 φυλέτες από τους οποίους κληρώνονταν οι 50 βουλευτές (κληρωτοί εκ προκρίτων). Αλλά οι Αθηναίοι δημοκράτες έβλεπαν με καχυποψία τη χρήση της εκλογής έστω και σε μία προκαταρκτική φάση. Έτσι το 450 π.Χ. τέθηκε σε εφαρμογή η απλή κλήρωση που γινόταν με κουκιά (εκ κυάμων). Βέβαια, στην κληρωτίδα δεν έμπαιναν όλα τα ονόματα των φυλετών που δεν κωλύονταν, αλλά μόνο εκείνων που ήθελαν να θέσουν υποψηφιότητα. Και αυτοί ήταν λίγοι.

Η απροθυμία αυτή των πολιτών να ασχοληθούν με τα κοινά αποδίδεται στην εντατική απασχόληση των βουλευτών κάθε μέρα όλο το έτος από τη μια και την ανάξια λόγου αποζημίωση, που αποθάρρυνε τους χειρώνακτες πολίτες, από την άλλη. Τον 4ο αι. π. Χ οι βουλευτές έπαιρναν 5 οβολούς την ημέρα, δηλαδή το μισό ενός εργατικού ημερομισθίου. Η απροθυμία των Αθηναίων να ασχοληθούν με την πολιτική οδήγησε στην ανάγκη να γίνει ανεκτή και δεύτερη θητεία στο βουλευτικό αξίωμα, όχι όμως σε συνέχεια. Κι αυτό αποσκοπούσε στο να μην αποκτήσει κανείς βουλευτική επαγγελματική συνείδηση. Και τι βλέπουμε σήμερα; Πολλοί πολίτες να μην έχουν κάνει τίποτε άλλο στη ζωή τους εκτός από το βουλευτιλίκι!

Πόσο η δημοκρατία μας υποφέρει και δοκιμάζεται σήμερα φαίνεται από τον τρόπο με τον οποίο καταρτίζονται τα ψηφοδέλτια των κομμάτων. Ο Ερβ. Φίσσερ στο έργο του «Ναπολέων» έλεγε πως : «Το πρωταρχικό κριτήριο κάθε Δημοκρατικού πολιτεύματος -συγχρόνως δε και ένα από τα μυστικά πετυχημένης πολιτικής συμπεριφοράς- είναι το να προνοούμε, ώστε κανένας πολίτης, οσοδήποτε ταπεινός και αν είναι, να μην παρεμποδίζεται είτε λόγω καταγωγής είτε λόγω γνωριμιών από το να φτάσει στα ύπατα αξιώματα και στις ανώτατες τιμητικές διακρίσεις τα Πολιτείας». Και ο Πιττακός έλεγε πως είναι άριστη η δημοκρατία στην οποία δεν επιτρέπεται στους πονηρούς να άρχουν και στους αγαθούς να μην άρχουν. Ο ίδιος μάλιστα τόνιζε πως στις δημοκρατίες η δημόσια ψήφος πάντα σχεδόν ανεβάζει στις πρώτες θέσεις ανθρώπους φωτισμένους και άξιους που τις κατέχουν με τιμή. Συμβαίνει αλήθεια αυτό;

ΣΧΕΤΙΚΑ ΆΡΘΡΑ
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top