FOLLOW US

Παρα...θέσεις

Όταν ο Σοφοκλής ανέθεσε στο Χορό να απαγγείλει «Πολλά τα φοβερά, αλλά τίποτα πιο φοβερό από τον άνθρωπο δεν υπάρχει...», έθεσε τα θεμέλια του δυτικού πνεύματος σε μιαν ακλόνητη συνέχεια αξιών, από τη Θήβα του 440 π.Χ. έως τη «Θήβα» του 21ου αιώνα. Η τραγική Αντιγόνη είναι πολιτικό έργο, ίσως η δίδυμη συμπλήρωση του Επιτάφιου του Περικλέους. Θέτει τη βάσανο των επιλογών του ατόμου έναντι του Νόμου, Θείου ή ανθρώπινου.

Όταν ο Σοφοκλής ανέθεσε στο Χορό να απαγγείλει «Πολλά τα φοβερά, αλλά τίποτα πιο φοβερό από τον άνθρωπο δεν υπάρχει...», έθεσε τα θεμέλια του δυτικού πνεύματος σε μιαν ακλόνητη συνέχεια αξιών, από τη Θήβα του 440 π.Χ. έως τη «Θήβα» του 21ου αιώνα. Η τραγική Αντιγόνη είναι πολιτικό έργο, ίσως η δίδυμη συμπλήρωση του Επιτάφιου του Περικλέους. Θέτει τη βάσανο των επιλογών του ατόμου έναντι του Νόμου, Θείου ή ανθρώπινου.

Αναμφίβολα, η όλη ιστορία της Αντιγόνης είναι μια σύνθετη τραγωδία που εμπλέκει πλήθος υποκείμενα τα οποία συγκρούονται σε πολλαπλά επίπεδα, με μιαν ασύλληπτη πυκνότητα αξιών, εκδοχών του Νόμου, προσωπικών σχέσεων, συναισθημάτων, κοινής γνώμης, μεταφυσικών επιδράσεων... Η ουσία όμως είναι ότι το «καλό» και το «κακό» δεν ορίζονται με όρους ηθικής ή ηθικολογίας, αλλά πολιτικής. Γι’ αυτό επανέρχεται συχνότατα στην επικαιρότητα ως ερμηνεία στις τρέχουσες προβληματικές συνθήκες.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τη μη-έκδοση των Τούρκων αξιωματικών είναι υπόδειγμα εφαρμογής του πνεύματος της Αντιγόνης. Προς τούτο, οι Δικαστές ετίμησαν τις πνευματικές καταβολές του ελληνικού πολιτισμού, πολύ πέραν των νομικών πτυχών της εκδικαζόμενης υπόθεσης. Με απλά λόγια, έταμαν μεταξύ Δικαίου και Ισχύος, επιλέγοντας την ισχύ του Δικαίου έναντι του δίκιου του Ισχυρού. Εκτίμησή μου είναι ότι σπάνια έχει κριθεί ανάλογης σημασίας ηθικό-πολιτικό ζήτημα, όταν επικρατεί γενικώς μια γλυκανάλατη εκδοχή της προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συχνά κατασκευάζονται μπιρ παρά στο μετα-νεωτερικό νομικισμό. Απέναντι στις απειλές ενός απρόβλεπτου τυράννου στη γείτονα -και ίσως τις παρασκηνιακές δεσμεύσεις της κυβέρνησης, σε μιαν ασθενική χώρα, επέλεξαν το ευρωπαϊκό σύστημα αξιών, εν ολίγοις το αρχέγονο ελληνικό πρόταγμα.

Η απόφασή τους είναι ευρύτατης σημασίας έναντι των διλημμάτων που σαν κουβάρι τυλίγουν τη χώρα μας. Ρεαλισμός-ιδεαλισμός, ισχύς-δίκαιο, Ανατολή-Δύση, ηρωισμός-σύνεση, επιθυμητό-εφικτό... Η λειτουργία μας έχει νόημα μόνον εντός του ευρωπαϊκού πολιτισμού και των αξιακών κεκτημένων του. Όχι, διότι τάχατε μας προσδίδει ασφάλεια, αλλά διότι αυτό είμαστε!

Η απόφασή τους είναι περαιτέρω σημαντική, διότι αναδεικνύει κάτι εξαιρετικό: η Δικαιοσύνη, στην καθημερινότητά της, μοιάζει έρμαιο γραφειοκρατίας, αρνησιδικίας, πολιτικών εκπροσωπήσεων και πιέσεων, συναλλαγών ηγεσίας και κυκλωμάτων... πρακτικές δηλαδή που μειώνουν το κύρος της στην αντίληψη του πολίτη. Όλος αυτός ο «σκυλοκαβγάς» που παρακολουθούμε στον Τύπο, ενίοτε με ποταπά κίνητρα, πλήττει τη δημόσια εμπιστοσύνη προς το Θεσμό. Απόφαση ως η χθεσινή αλλά και η πρόσφατη για τα ΜΜΕ επαναφέρει τα πράγματα στην Ηθική και Πολιτική τάξη.

Η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να είναι στο σκληρό πυρήνα της Ευρώπης ως εχέγγυο του πολιτισμού της. Κανένα μνημόνιο, κανένα ευρώ, καμία διαπραγμάτευση δεν έχουν ειδικό βάρος όταν κρίνεται η σημασία των αξιών του δυτικού Πολιτισμού. Εικάζω ότι οι Δικαστές αποφοίτησαν από το Γυμνάσιο τού τότε, διδασκόμενοι από εγγράμματους Δασκάλους την Αντιγόνη και τον Επιτάφιο στην απίστευτης ποιότητας και πυκνότητας γλώσσα του πρωτοτύπου. Ως περίπου συνομήλικός τους, θυμάμαι τη μυσταγωγία της ώρας των Αρχαίων Ελληνικών με τον αείμνηστο Σπύρο Ξανθάκη, αν και ήμουν στο «πρακτικό».

Η Πολιτική και η Ηθική πάνε πάντα μαζί με τη Γλώσσα! Ίσως γι’ αυτό παλεύουμε με νύχια και δόντια να τη διδασκόμαστε αλλοιωμένη από μετάφραση, σήμερα...!

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top