FOLLOW US

Παιδείας ο λόγος

Όταν η χώρα μας εντασσόταν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα στις 28 Μαΐου του 1979, κανείς δεν ανέμενε τις συνέπειες που είχε αυτό για τη χώρα μας.

Όταν η χώρα μας εντασσόταν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα στις 28 Μαΐου του 1979, κανείς δεν ανέμενε τις συνέπειες που είχε αυτό για τη χώρα μας.

Ο τότε πρωθυπουργός της χώρας μας, ο Κ. Καραμανλής, στην ομιλία του που εκφώνησε στο Ζάππειο, είχε πει: «Η Ελλάς προσέρχεται στην Ευρώπη με τη βεβαιότητα ότι στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, εμπεδώνεται για όλα τα μέρη η εθνική ανεξαρτησία, κατοχυρώνονται οι δημοκρατικές ελευθερίες, επιτυγχάνεται η οικονομική ανάπτυξη και γίνεται με τη συνεργασία όλων, κοινός καρπός η κοινωνική και κοινωνική πρόοδος».

Βέβαια, τίποτε από αυτά τελικά δεν έγινε. Αντίθετα, η χώρα μας βιώνει σήμερα τη μεγαλύτερη οικονομική και ηθική κρίση που επιδεινώθηκε από τη γιγάντωση του μεταναστευτικού προβλήματος. Και γι’ αυτό, ασφαλώς, δεν ευθύνονται μόνο οι ξένοι «φίλοι» μας, αλλά φταίνε και οι δικοί μας πολιτικοί, που δεν αξιοποίησαν την ευκαιρία που τους δόθηκε με τον επιβαλλόμενο τρόπο.

Οι αρχαίοι μας πρόγονοι έλεγαν «Εκ των προγεγενημένων μανθάνετε. Αύτη γαρ μεγίστη διδασκαλία». Τόσο τα «προγεγενημένα», όσο και τα σύγχρονα γεγονότα βεβαιώνουν το δόγμα πως το συμφέρον κατευθύνει συνειδητά ή ασυνείδητα τις ιδέες και τις πράξεις των ηγετών των κρατών.

Υπάρχουν άνθρωποι που σκέφτονται με το νου, άλλοι με την καρδιά, αλλά οι πιο πολλοί σκέφτονται με την τσέπη. Όπως έλεγε κάποιος, οι κοινές ιδέες δημιουργούν ομοϊδεάτες, τα κοινά συναισθήματα δημιουργούν φίλους, αλλά τα συμφέροντα δημιουργούν εχθρούς. Κάτι ανάλογο είχε τονίσει 2.500 χρόνια πριν και ο Δημοσθένης, λέγοντας πως «τις φιλικές σχέσεις μεταξύ των κρατών δεν τις εξασφαλίζουν οι γραπτές συμφωνίες, αλλά το αμοιβαίο συμφέρον» (Υπέρ Αμφιπολ. 27).

Πέρασαν 2.500 χρόνια από τότε που ο Περικλής, θέλοντας να εξάρει τον ανιδιοτελή και φιλάνθρωπο χαρακτήρα των Αθηναίων, λέει ότι «είμαστε οι μόνοι που βοηθούμε τους άλλους όχι από υπολογισμό του συμφέροντος, αλλά από πίστη στην ελευθερία του ανθρώπου». Βέβαια, μάταια θα προσπαθούσε να βρει κανείς στην Ιστορία της αρχαίας Αθήνας, παραδείγματα που θα μπορούσαν να βεβαιώσουν την αλήθεια αυτού του ισχυρισμού.

Εξάλλου, οι Αθηναίοι στο Διάλογό τους με τους Μήλιους, που ήθελαν να τηρήσουν ουδετερότητα στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου, από την αρχή όρισαν τις αρχές του, λέγοντας πως «σύμφωνα με την ανθρώπινη κρίση στις σχέσεις των ανθρώπων και των κρατών το δίκαιο λαμβάνεται υπόψη, όταν έχουν ίση δύναμη να το επιβάλουν, αλλά όταν δεν υπάρχει αυτή η δύναμη, οι δυνατοί κάνουν αυτό που τους επιτρέπει η δύναμή τους, ενώ οι αδύνατοι υποχωρούν και υπακούουν». Αλήθεια, κάτι ανάλογο δεν βιώνουμε κι εμείς σήμερα στις σχέσεις με τους φίλους και εταίρους μας;

Έτσι δε μας φέρθηκαν οι λεγόμενες Μεγάλες Δυνάμεις στη διάρκεια του αγώνα του 1821; Ο Διονύσιος Σολωμός στον «Ύμνον εις την Ελευθερίαν» αναφέρεται στην άθλια ζωή της σκλαβιάς, στην προσπάθεια της χώρας μας να εξασφαλίσει βοήθεια από τους δυνατούς της Ευρώπης και στην ταπείνωση και τον εξευτελισμό στον οποίο κατέληγε αυτή η προσπάθεια.

Με τρεις τρόπους αντέδρασαν οι Ευρωπαίοι στις παρακλήσεις και τα αιτήματα της Ελλάδας: με υποκριτική συμπάθεια και αδιαφορία, με ψεύτικες υποσχέσεις και με χαιρεκακία. Ο Σολωμός συνοψίζοντας λέει: Μοναχή τον δρόμο επήρες,// Εξανάλθες μοναχή*// Δεν ειν’ εύκολες οι θύρες,// Εάν η χρεία τες κουρταλεί (στρ. 10).

Παρόμοια δεν ήταν η στάση των συμμάχων μας απέναντι στους Έλληνες στη διάρκεια της Μικρασιατικής εκστρατείας, που κατέληξε στη Μικρασιατική καταστροφή; Ο Γούντχάουζ συνοψίζοντας την πολιτική των συμμάχων μας το 1922, λέει: «Οι Αμερικανοί παρέμειναν πεισματικά ουδέτεροι, οι Άγγλοι δεν τολμούσαν να διακινδυνεύσουν πόλεμο με τους Τούρκους, οι Ιταλοί δεν ήθελαν παρά να πάρουν τη θέση των νικημένων Ελλήνων και οι Γάλλοι παρέμειναν τελείως αδιάφοροι για όσα πάθαιναν οι χριστιανικοί πληθυσμοί της Μ. Ασίας». Η Ιστορία, δυστυχώς, επαναλαμβάνεται…

Και δεν είναι καθόλου περίεργο αυτό. Γιατί η φτώχεια μοιάζει με το σκοτάδι και δεν αφήνει ούτε τα πιο λαμπρά και πολύτιμα πράγματα να διακρίνονται. Η φιλαλληλία και η αλληλεγγύη μπορούν να καλλιεργηθούν ανάμεσα σε φτωχούς ανθρώπους και λαούς, αλλά δύσκολα εμφανίζονται στις σχέσεις των πλουσίων με τους φτωχούς.

Γιατί οι πλούσιοι ποτέ δεν αναγνωρίζουν ως τίτλο τιμής τη φτώχεια. Οι Μεγάλες Δυνάμεις, μάλιστα, προσπαθούσαν να παρουσιάσουν το συμφέρον τους ως ηθικό και τίμιο, αλλά σπάνια φιλιώνει το δίκαιο με το συμφέρον, ώστε να κάνουμε μια «συμφέρουσα δικαιοσύνη». Η ηθική καθαρότητα με την οποία δείχνουμε ότι κυνηγούμε το συμφέρον μας, συνήθως εμπεριέχει πολύ ρύπο. Και είναι ατελέσφορο το σιδερένιο δόρυ του δικαίου, όταν χτυπά στην ασπίδα του συμφέροντος.

Αυτά πρέπει να τα λαμβάνουν υπόψη οι πολιτικοί μας και να καταλάβουν πως, αν δεν στηριχθούμε στις δικές μας δυνάμεις, δεν πρόκειται να βγούμε από τη δουλεία που βιώνουμε σήμερα. Το συμφέρον μάλιστα έχει κάτι από τη βαρβαρότητα του ενστίκτου, αλλά, όταν χαμογελά, φροντίζει να μη δείχνει τα δόντια του. Το 1825 είχε υπογραφεί ανάμεσα στη χώρα μας και την Αγγλία, το λεγόμενο «Ψήφισμα της Υποτέλειας». Τότε πολλοί αγνοί πατριώτες αντέδρασαν έντονα. Τότε και ο ποιητής Κάλβος έγραψε την Ωδή «Αι Ευχαί» και άφησε να χυθεί ο αγνός πατριωτισμός του.

Είπε ο Επτανήσιος ποιητής πως προτιμά πιο πολύ τα φουσκωμένα κύματα να πνίξουν τη βάρκα της πατρίδας του, μια φωτιά να καταφάει τις πόλεις, τα δάση, τους Έλληνες και τις ελπίδες τους, οι Έλληνες να διασκορπιστούν σ’ όλο τον κόσμο και να ζουν ζητιανεύοντας, παρά να δεχτούν «προστάτες» της πατρίδας τους.

Μίλησε για «πονηρούς βασιλείς» που επιδιώκουν να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα με τις λύσεις που προτείνουν και τόνισε με αγανάκτηση και με παράπονο πως οι Έλληνες μάχονται για τον Σταυρό, ενώ αυτοί, παρόλο που τον τιμούν στις χώρες τους, βοηθούν κρυφά αυτούς που πολεμούν και τον Σταυρό και την αλήθεια. Σε μια έκρηξη οργής φωνάζει: «Και τώρα εις προστασίαν μας // τα χέρια σας απλώνετε! // τραβήξετέ τα οπίσω». Αλήθεια, υπάρχει σήμερα ανάλογος πατριωτισμός;

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top