FOLLOW US

Ιστορία των ανθρώπων

Γράφαμε πριν από δεκαπέντε ημέρες ότι η τουρκοκρατούμενη κοινωνία της Μυτιλήνης, όπως είναι γνωστό, συναπαρτιζόταν, στο μεγαλύτερο μέρος της, από χριστιανούς ραγιάδες και μουσουλμάνους κατακτητές, όπως άλλωστε συνέβαινε και με όλους τους ελληνικούς τόπους.

Γράφαμε πριν από δεκαπέντε ημέρες ότι η τουρκοκρατούμενη κοινωνία της Μυτιλήνης, όπως είναι γνωστό, συναπαρτιζόταν, στο μεγαλύτερο μέρος της, από χριστιανούς ραγιάδες και μουσουλμάνους κατακτητές, όπως άλλωστε συνέβαινε και με όλους τους ελληνικούς τόπους.

Φυσικά οι εθνότητες αυτές έδιναν τον βασικό τόνο, στο σχήμα κυρίαρχος-κυριαρχούμενος, ο οποίος όμως δεν ήταν στατικός, αλλά γνώρισε ποικίλες μεταπτώσεις κυρίως στο κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο, για τις οποίες δεν είναι σήμερα ο λόγος, αλλά πάντως ανέτρεπαν το βασικό σχήμα.

Η αναφορά αυτή στην πληθυσμιακή σύνθεση της τουρκοκρατούμενης κοινωνίας γίνεται για να δείξουμε ότι εντός του βασικού σχήματος συναντούμε -ιδίως στις μεγάλες πόλεις- και άλλες εθνότητες: Εβραίους, Αρμένιους, Αρβανίτες κτλ. σε τέτοιο βαθμό και πυκνότητα, που προσδιορίζεται -κυρίως όσον αναφορά τους Αρβανίτες- από τις διάφορες μετακινήσεις των πληθυσμών, για τις οποίες δεν είναι επίσης σήμερα ο λόγος.

Ας πούμε μόνο ότι και Έλληνες χριστιανοί, προερχόμενοι από άλλους τόπους (Μοριάς, Αθήνα, νησιά κ.τ.λ.) θα εγκατασταθούν στο νησί μας για διάφορους λόγους και συχνά θα επιδιώξουν να παντρευθούν με ντόπιες γυναίκες, δημιουργώντας έτσι οικογένειες, ας τις πούμε έτσι, μικτές. Μάλιστα, όπως έχω γράψει σε ειδική μελέτη, αναφέροντας δεκάδες παραδείγματα, προκειμένου να παντρευθούν, η εκκλησία έδινε τη συγκατάθεσή τους, μόνο μετά από εμμάρτυρη βεβαίωση ότι δεν ήταν ήδη παντρεμένοι σε άλλο τόπο.

Όμως εκείνο που θέλω σήμερα να τονίσω είναι, ότι στις οθωμανοκρατούμενες κοινωνίες για διάφορους λόγους, -κυρίως οικονομικούς- και ειδικότερα στους τελευταίους αιώνες της κατάκτησης, αρχίζουν να εμφανίζονται και υπήκοοι που προέρχονται από χώρες της Δύσης. Φυσικά σε πολύ μικρούς αριθμούς, και μάλιστα όταν η εγκατάσταση αναφέρεται στις ανατολικές περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Πέρα από τους περιφερόμενους δυτικούς εμπόρους και αργότερα τους προξένους των δυτικών δυνάμεων, οι οποίοι πάλι για οικονομικούς λόγους θα εγκατασταθούν στο νησί μας, συναντούμε και κάποια άλλα, έστω μεμονωμένα δυτικά πρόσωπα στην κοινωνία της Μυτιλήνης του 18ου αιώνα και εξής.

Έτσι, λοιπόν, σε ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα στις 3 Αυγούστου 1753 συναντούμε την καταγραφή μιας πράξης, σύμφωνα με την οποία βαφτίζεται σε ορθόδοξο χριστιανό ο καθολικός γιατρός Δομένικος και μετονομάζεται σε Κυριακός (αυτό ακριβώς, άλλωστε, σημαίνει το Ντομένικος/Δομένικος).

Το παράδειγμα αυτό μας δείχνει την εγκατάσταση ενός δυτικού γιατρού, ο οποίος φυσικά θα ήταν περιζήτητος από τους Μυτιληνιούς, καθώς σπουδασμένοι χριστιανοί γιατροί, είναι ακόμα σπάνιοι.

Όμως, όπως μπορούμε εύκολα να υποθέσουμε, η καθολική πίστη του Δομένικου, ήταν πολύ σοβαρό εμπόδιο για την άσκηση του επαγγέλματός του -αν δεν υποκρύπτεται επιδίωξή του να παντρευθεί με χριστιανή κοπέλα του νησιού- και γι’ αυτό αναγκάζεται να μεταστραφεί στην ορθόδοξη πίστη και να γίνει Κυριακός, μολονότι είμαι σχεδόν βέβαιος ότι λίγοι θα τον φώναζαν με το ορθόδοξο όνομά του...

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι μεμονωμένο, επειδή πέντε χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα στις 8 Ιουνίου 1758, ένας άλλος καθολικός γιατρός, ο βενετσιάνος Αντώνιος του Φλαβίου, θα υποχρεωθεί -μάλλον για τους ίδιους πραγματικούς ή υποθετικούς λόγους, να μεταστραφεί, και αυτός, στην ορθοδοξία, χωρίς να καταγράφεται το ορθόδοξο όνομά του.

Και αν για τους δυτικούς γιατρούς υπάρχει εύλογη η αιτία της μεταστροφής τους, επειδή θα ήταν λογικό στην καθημερινότητά τους να αισθάνονταν ως εμπόδιο την καθολική πίστη τους, είχε προηγηθεί το 1718 και το 1733 η μεταστροφή στην ορθοδοξία δύο Αρμενίων της Μυτιλήνης, για τους οποίους μάλιστα η σχετική διαδικασία ήταν πολύ πιο σύνθετη από εκείνη των δυτικών, καθώς τα δογματικά εμπόδια ήταν μεγάλα.

Φυσικά τα παραδείγματα είναι παραδείγματα και απαιτείται πολλή μελέτη και έρευνα προκειμένου να διαπιστώσουμε τους λόγους και τις αιτίες της εγκατάστασης δυτικών υπηκόων σε περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top