FOLLOW US

Παρα...θέσεις

Ο τίτλος του άρθρου είναι παράφραση δύο έξοχων βιβλίων, που έχουν καταγραφεί ως σταθμοί στη βιβλιογραφία περί της πολιτισμικής εδραίωσης της Ευρώπης. Πρόκειται για το περιβόητο «Γιατί η Ελλάδα;» της αείμνηστης Jacqueline de Romilly και το «Γιατί το Βυζάντιο;» της καθηγήτριας Ε. Γλύκατζη-Αρβελέρ.

Ο τίτλος του άρθρου είναι παράφραση δύο έξοχων βιβλίων, που έχουν καταγραφεί ως σταθμοί στη βιβλιογραφία περί της πολιτισμικής εδραίωσης της Ευρώπης. Πρόκειται για το περιβόητο «Γιατί η Ελλάδα;» της αείμνηστης Jacqueline de Romilly και το «Γιατί το Βυζάντιο;» της καθηγήτριας Ε. Γλύκατζη-Αρβελέρ.

Οι δύο Κυρίες πέτυχαν κάτι σημαντικό: απέδειξαν την πυρηνική σημασία της ελληνικής κληρονομιάς, ως διαχρονική συνέχεια, στη συγκρότηση ενός ενιαίου πολιτισμικού αρχετύπου για την Ευρώπη και το Δυτικό Κόσμο. Με μια δυνατή εξήγηση, που αφίσταται των όποιων βολικών εθνικών μας μύθων, της αρχαιολατρείας ή ενός αλλοπαρμένου φιλελληνισμού.

Στις κρίσιμες ημέρες που διήλθε η Ελλάδα, στην πρόσφατη Ιστορία της, η Γαλλία, εκ των πραγμάτων και του αποτελέσματος, υπήρξε ο μόνος σταθερός, συστηματικός αρωγός των προσπαθειών και αιτημάτων της. Και το 1974 και με την εισδοχή στην ΕΟΚ αλλά και σήμερα!

Οι κυνικοί θα τρέξουν, ως συνήθως, να απαξιώσουν την καταγεγραμμένη ιστορία με αναλύσεις για προνομιακές εμπορικές συναλλαγές, διανθισμένες με υπονοούμενα περί πώλησης όπλων. Κάνουν λάθος: αναμφίβολα, οι διακρατικές σχέσεις ορίζονται και καθορίζονται από την αναζήτηση του συμφέροντος.
Υπάρχουν όμως κάποια θεμελιώδη ζητήματα, μη αμφισβητήσιμα από οιονδήποτε. Ιδιαίτερα από -και μέσω- της κυβερνητικής ρητορικής.

Υπάρχει κάποιο άρρητο απόθεμα Αρχών που διαμορφώνει ή επικαθορίζει αυτές τις διακρατικές σχέσεις;

Η ευρωπαϊκή πολιτισμική θεμελίωση είναι το πρώτιστο εξ αυτών. Έχουμε άραγε συλλογισθεί γιατί η Γαλλία είναι ο έσχατος σύμμαχος μας;
Ας δούμε: οι πρόμαχοι της Ευρωπαϊκής ιδέας ήταν πρωτίστως Γάλλοι. Και ξεκίνησαν το μέγα ευρωπαϊκό εγχείρημα, στο οποίο παλεύουμε ασθματικά και οδυνηρά να παραμείνουμε σήμερα -και εκ των υστέρων μιας περιόδου αγενέστατου λεκτικά πολιτικού «τσαμπουκά» συνοικιακού επιπέδου- με την περιβόητη Ένωση για το Χάλυβα και τον Άνθρακα, στην αρχή και αμέσως μετά με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ατομικής Ενέργειας. Τι λέτε, ήταν ουδέτερο πολιτικά και πολιτισμικά το γεγονός αυτό; Ήταν άραγε μια προσπάθεια των μεγαλοβιομηχάνων της σιδηρουργίας;

Ή μήπως ήταν αντιθέτως μια ευθεία πολιτική εξουδετέρωσής τους; Πριν από 70 χρόνια, η Ευρώπη ήταν μια Ήπειρος ερειπίων. Δεκάδες εκατομμύρια νεκροί, πόλεις και υποδομές κατεστραμμένες, απίστευτα μίση μεταξύ νικητών και ηττημένων, ένας νέος πόλεμος προ των θυρών μεταξύ «συμμάχων» πλέον. Οι Πατέρες της Ευρώπης ξεκίνησαν το ενοποιό και αντι-πολεμικό όραμά τους ακριβώς από τους οικονομικούς χώρους που θα απέκλειαν την πρωτοκαθεδρία των ακραίων πολιτικών δυνάμεων και της βιομηχανικής παραγωγικής δυνατότητας να ξαναφτιάξουν ανεξέλεγκτες στρατιωτικές δομές. Γιατί ο πόλεμος χρειάζεται ατσάλι και καύσιμα για να γίνει!

Οι Γάλλοι, ως ζων διαρκής καθημερινός πολιτισμός, έχουν πλήρη συναίσθηση και βαθειά πεποίθηση ότι το ευρωπαϊκό οικοδόμημα εδράζεται και υπάρχει μέσα από τη όσμωση της γενετικής Ελληνικής πνευματικής καταγωγής και της εξέλιξης του Διαφωτισμού.

O A. Τσίπρας, στην ιστορική ομιλία του -είτε ως επιβεβαίωση Αρχών, είτε ως νεκρολογία, στο Ευρωκοινοβούλιο- έκανε αναφορά στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, σταθμίζοντας το Δίκαιο των Νόμων με το «δίκιο» των Ανθρώπων. Σωστά, απολύτως!

Με μια προϋπόθεση: ότι αντιλαμβάνεται ότι το αρχέτυπο της Αντιγόνης είναι κτήμα πλέον ενός ευρέως Δυτικού πολιτισμού και όχι μιας χώρας σε μια συγκεκριμένη συγκυρία, πολύ δε περισσότερο των εν πολλοίς ελλειμματικών παιδευτικά κατοίκων της και ηγετών της.

Μ’ αυτήν την ανάγνωση, διαβάζω σήμερα πρωί -9/7/2015- τα εξώφυλλα σημαντικών γαλλικών περιοδικών και εφημερίδων: η Liberation γράφει «Non de Zeus» (Όχι, μα το Δία), ένα λογοπαίγνιο που παιχνιδιάρικα σχετίζεται με το σκανταλιάρη Αστερίξ· η L'Obs γράφει «Jamais sans la Grèce» (Ποτέ, χωρίς την Ελλάδα).

Το εξώφυλλο της L'Obs είναι μνημειώδες: έχει μια φωτογραφία της Αφροδίτης της Μήλου, από την πλάτη, αλλά με το γνωστό αισθησιακά κεκλιμένο κεφάλι της που αντιλαμβάνεται και παρατηρεί τον Κόσμο σε «360 μοίρες». Είναι μια ευπρεπής απάντηση στο γνωστό υβριστικό και ταπεινωτικό εξώφυλλο του γερμανικού Focus, που της πρόσθεσε βραχίονα με προτεταμένο το μεσαίο δάκτυλο. Μια πρόσθετη παρατήρηση μόνο: το θετικό λογοπαίγνιο της L'Obs στηρίζεται σε κάτι που γνωρίζει ο μέσος κοσμοπολίτης... «Ποτέ, την Κυριακή». Μάλλον για μια ακόμα φορά, σώζει τους νεο-Ελληνες, το δάνειο κεφάλαιο κύρους των Μεγάλων του Παρελθόντος. Κάποτε όμως θα πρέπει να προσθέσουμε κι εμείς, οι σύγχρονοι, σ’ αυτό το εξαντλούμενο κεφάλαιο!

Στη Γαλλία, φίλε αναγνώστη, η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στα σχολεία είναι υποχρεωτική, κυρίως στις κατευθύνσεις των Μαθηματικών! Γιατί άραγε; «Απλώς» διότι γνωρίζουν την άρρηκτη σύνδεση της λογικής της γλώσσας και της λογικής των αριθμών.

Κι οι έννοιες «λογική», «γλώσσα» και «αριθμοί» είναι ό,τι σημαντικότερο προσέφερε ο παρελθών ελληνικός πολιτισμός! Μόνον εμείς έχουμε αποστασιοποιηθεί από αυτές τι έννοιες! Ας θυμηθούμε μόνον ότι πανίσχυρος Γάλλος Πρωθυπουργός, ο σοσιαλιστής L. Jospin, οδηγήθηκε σε παραίτηση όταν πρότεινε τη μείωση ή κατάργηση του προγράμματος των Αρχαίων Ελληνικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Βλέπετε, υπάρχουν χώρες και λαοί, που αρνούνται να καταλάβουν τι θα πει «πολιτισμός από μετάφραση»!
Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η δύναμη ενός Πολιτισμού, του τέως δικού μας εν προκειμένω, έγκειται στην υιοθέτησή του από τους άλλους! Περί «Αντιγόνης» ή των συγγενικών πανανθρώπινων διερωτήσεων, ως κορυφαίο ανθρώπινο διακύβευμα, έγραψαν ο Ρακίνας, ο Μολιέρος και ο Κορνέιγ, ο Σαίξπηρ, ο Δάντης, αλλά και ο Ανούιγ, ο Ορφ, ο Χόνεγκερ...

Στη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία, τη μουσική... Το τραγικό είναι ότι άλλοι νοιάζονται γι’ αυτά, όταν εμείς αναμοχλεύουμε τα πάθη και τις ιδιοτέλειες της εκπτωτικής «πασοκαρίας».
Αυτός θα είναι ο αγώνας μας!

Σε προσωπικό επίπεδο, ως παιδί δύο συζευγμένων πολιτισμών, του Ελληνικού και του Γαλλικού, παλεύω να οργανώσω σκέψεις και συναισθήματα... απέναντι στην ισοπέδωση που επιβάλλουν αγράμματοι και ιδεοληπτικοί! Γνωρίζω όμως ότι, είτε έτσι είτε αλλιώς, η Ελλάδα από Δευτέρα θα είναι άλλη χώρα! Τελείωσαν τα ψέματα! Τελείωσαν οι μύθοι και οι απάτες! Κι οι αυτ-εξαπατήσεις! Και μόνον ότι ο «οπλαρχηγός του Κουγκίου» διαβεβαιώνει για το «μονόδρομο της συμφωνίας» λέει πολλά! Όχι για τον ίδιο, αλλά για εμάς που τον ανεχόμαστε. Όπως επίσης, εκκρεμεί μια εξήγηση για το λαϊκισμό της έκφρασης «Ολανδρέου»...

Από τα βάθη της καρδιάς μου, εύχομαι ο Πρωθυπουργός να φέρει σε πέρας την προσπάθειά του. Του εύχομαι να μείνει στην Ιστορία ως Ηγέτης και όχι ως στίγμα!
Τα λοιπά σοβαρά, έπονται... αναμφιβόλως! Ένα, ένα, όμως φίλοι, με σειρά ιεράρχησης!

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top