FOLLOW US

Παρα...θέσεις

Την τελευταία -χρονικά- στρατηγική πολιτική επιλογή της Ευρώπης δεν τη συνειδητοποίησε κανείς όταν πραγματώθηκε: ήταν τότε, στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας τού 2000, όταν γινόταν η προσπάθεια για τη συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Στο προοίμιο του κειμένου, είχαν ενταχθεί δύο σύντομα αποσπάσματα: το πρώτο περιελάμβανε τον κατά Θουκυδίδη ορισμό της Δημοκρατίας, το δεύτερο τον κατά την Καινή Διαθήκη ορισμό της σχέσης αξιών μεταξύ ανθρώπων.

Την τελευταία -χρονικά- στρατηγική πολιτική επιλογή της Ευρώπης δεν τη συνειδητοποίησε κανείς όταν πραγματώθηκε: ήταν τότε, στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας τού 2000, όταν γινόταν η προσπάθεια για τη συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Στο προοίμιο του κειμένου, είχαν ενταχθεί δύο σύντομα αποσπάσματα: το πρώτο περιελάμβανε τον κατά Θουκυδίδη ορισμό της Δημοκρατίας, το δεύτερο τον κατά την Καινή Διαθήκη ορισμό της σχέσης αξιών μεταξύ ανθρώπων.

Στις τότε διακρατικές διαβουλεύσεις, αποφασίσθηκε πολιτικά η απαλοιφή των δύο αποσπασμάτων. Διάφοροι ερμήνευσαν συσταλτικά την ιστορική αυτή απόφαση ως απόρριψη μιας σαφούς αναφοράς στο ελληνο-χριστιανικό υπόβαθρο του ευρωπαϊκού πολιτισμικού γίγνεσθαι.

Δεν ήταν αυτό: ήταν μια σαφής επιλογή υπέρ κάποιου καλοπροαίρετου πλην απροσδιόριστου μοντέλου πολυ-πολιτισμικότητας. Η παγκοσμιότητα -και ο χαλαρός καθωσπρεπισμός μιας νέας κατηγορίας τεχνοκρατών-πολιτικών και όχι Ηγετών- επέβαλε την άρση του όποιου εννοιολογικού εμποδίου στη διάσπαση, το διαχωρισμό της οικονομίας, της πολιτικής και του πολιτισμού.
Πόλις, Πολίτης, Πολιτική, Πολιτισμός... λεκτικές και εννοιολογικές παραλλαγές στην έννοια της συνύπαρξης.

Κάποια στιγμή έσπασε η αλυσίδα της εννοιολογικής επέκτασης γύρω από την Πόλι: δεν μπορούσε να τεντωθεί άλλο το λάστιχο της παραγωγής εννοιών έξω και πέρα από ιστορικούς, γλωσσικούς, οικονομικούς, πολιτικούς ή άλλους περιορισμούς. Και κατέληξε η Ευρώπη με τη βόμβα των απαιτήσεων της πολυ-πολιτισμικότητας, όπως την επέλεξε, σε ιδεολογικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς όρους στα χέρια, χωρίς να ξέρει τι να κάνει.

Η Αγγλία επεχείρησε να ενσωματώσει άλλους πολιτισμούς ως ενιαίες κοινότητες: Ινδούς, Πακιστανούς, Νεπαλέζους, άλλα μέλη της Κοινοπολιτείας... Η Γαλλία προσπάθησε να εφαρμόσει ένα μοντέλο ατομικής ενσωμάτωσης πολιτών με διαφορετική καταγωγή. Η Γερμανία εφάρμοσε ένα μοντέλο «κοινωνικού ταΐσματος» του εισερχόμενου και αναγκαίου εργατικού δυναμικού. Οι απόπειρες αυτές δεν είναι τυχαίες: είναι πλήρεις ανακλάσεις θεμελιωδών ιστορικών αξιών και επιλογών κάθε κοινωνίας. Καμμία από τις χώρες αυτές δεν έγινε χώρα μεταναστών, όπως οι ΗΠΑ, και κατά συνέπεια αυθεντικά πολυ-πολιτισμική. Εκεί χάθηκε, προς το παρόν τουλάχιστον, το παιχνίδι, όπως τουλάχιστον επεχείρησαν να το ορίσουν.

Ποιό παιχνίδι άραγε; Το παιχνίδι της ταυτότητας των πολιτών και της πνευματικότητας της κοινωνίας. Ο Ζιντάν ή ο Μπενζεμά, ο νυν Πρωθυπουργός της Γαλλίας και άλλοι υπουργοί, οι στυγνά εκτελεσθέντες αστυνομικοί, οι ερευνητές στα πανεπιστήμια, οι μικρο-επιχειρηματίες της γειτονιάς κ.ο.κ., είναι τα επιτυχημένα δείγματα της πολυ-πολιτισμικής ενσωμάτωσης της Γαλλίας. Είναι όσοι ξέφυγαν από τη λαίλαπα της άνευ μέλλοντος καθημερινότητας των μυριάδων στα εργατικά προάστια των μεγάλων πόλεών της. Φταίνε ατομικά οι αποτυχημένοι; Σίγουρα φταίνε, καθόσον δε θέλησαν ή δεν μπόρεσαν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες ενός κοινωνικού κράτους. Φταίνε συλλογικά; Εδώ τα πράγματα είναι εξαιρετικά σύνθετα. Και επ’ αυτής της ερμηνείας θα κριθούν πολλά τα επόμενα χρόνια στην Ευρώπη.

Άποψή μου είναι ότι όταν οι ταγοί της Ευρώπης εδέχθησαν, στο όνομα της οικονομικής παγκοσμιότητας, την κοινωνική πολυ-πολιτισμικότητα, δε διείδαν τις συνέπειες της κατάρρευσης της πνευματικότητας στον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Δεν κατάλαβαν ότι όταν διέσπασαν την οικονομία από την πολιτική και τον πολιτισμό και μάλιστα επέβαλαν την πρώτη επί των δευτέρων, συνέτριψαν το άτομο από μέλος συλλογικότητας, σε μέρος καταναλωτικής ομάδας. Ας μην ψάχνουμε να βρούμε ή να προτάσσουμε φυλετικά γνωρίσματα ή επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα των κηρύκων του μίσους στη ριζοσπαστικοποίηση των νεαρών μουσουλμάνων στην Ευρώπη. Ας αποκτήσουμε το θάρρος να πούμε ότι αποδοχή της βίας δεν είναι προνόμιο των προφανώς φασιστών του ακραίου ισλαμισμού. Ανάλογη αποδοχή της βίας, σωματικής, λεκτικής ή συμπεριφοράς, τη γνωρίζουμε και στα καθ’ Ημάς, στα πανεπιστήμια, στα συνδικάτα, στους άθλιους που παρκάρουν σε θέσεις στάθμευσης αναπήρων, στους ηλιθίους των τηλε-παραθύρων κ.ο.κ.. Εξοικειωθήκαμε με την πορνογραφία του τρόμου, με την ιδεολογία της βίας και αποκτήσαμε ανοσία στις προσκλήσεις αναστοχασμού των συλλογικών αξιών και των κοινών κανόνων. Κι αν η άρρητη πραγματικότητα δε μας ταιριάζει, τόσο το χειρότερο γι’ αυτήν!
Οι Άθλιοι νέοι των παρισινών προαστίων πόσο, άραγε, διαφέρουν από τους κακομαθημένους καλοζωισμένους Πυρήνες των βορείων προαστίων;

Δείτε στα κανάλια και σκεφθείτε: επί ημέρες μάς βομβαρδίζουν με τις φωτογραφίες δύο νεαρών γυναικών: η 26χρονη σύντροφος του «μακελλάρη» Μπαλικουλί και η 22χρονη «παραπλανημένη» του Ξηρού. Πόσο διαφορετικές είναι άραγε, ακόμα και φατσικά; Τις ενοποιεί κάτι; Ίσως ότι ως κοινωνία τούς αφαιρέσαμε ταυτότητα και κοινές αξίες. Είχαμε άλλα πράγματα να κάνουμε: να πάρουμε τζιπ, να φτιάξουμε πισίνα και να πάμε διακοπές...

Έζησα περίπου το ήμισυ της ζωής μου στη Γαλλία ή σε γαλλικό περιβάλλον, από το 1967. Το Charlie Hebdo είναι για εμένα μέρος των νιάτων μου και θεσμός στη σκέψη μου: ο απίστευτος σαρκασμός του, η καταλυτική του σάτιρα, η σαρωτική δριμύτητα της κριτικής του, συχνά κακόγουστη στην αθυροστομία της, ισορροπούσε στο μυαλό μου πάνω στο βολταιρικής καταγωγής πρόταγμα «προτιμώ τη γραφικότητα της ελευθεροστομίας -κι όχι ελευθεροτυπίας- από την όποια λογοκρισία». Έσπευσαν οι πάντες να δηλώσουν «είμαι Charlie», κατά τη ρήση του Κέννεντυ στο Βερολίνο, την περίοδο του αποκλεισμού. Καταλαβαίνω την απλούστευση του συνθήματος, είναι ευγενώς ρομαντική. Επιτρέψατέ μου μιαν απόκλιση: ΔEN είμαι Charlie! ΘΕΛΩ το Charlie!
Επειδή θέλω την Ευρώπη μου!

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top