FOLLOW US

Παρα...θέσεις

Στο προηγούμενο άρθρο περιέγραψα τις σχολές και τη διάρθρωση του Ελληνικού Πανεπιστημίου στη Σμύρνη, καταλήγοντας ως εξής «...εάν είχε επιζήσει το αρχικό όραμα και η στρατηγική του "Ελληνικού Πανεπιστημίου".

Στο προηγούμενο άρθρο περιέγραψα τις σχολές και τη διάρθρωση του Ελληνικού Πανεπιστημίου στη Σμύρνη, καταλήγοντας ως εξής «...εάν είχε επιζήσει το αρχικό όραμα και η στρατηγική του "Ελληνικού Πανεπιστημίου", η Ελλάδα θα ήταν άλλη χώρα. Προς το παρόν, ας υποκλιθούμε στο μείζον: Καραθεοδωρή και Βενιζέλος ήταν 100 χρόνια μπροστά από τον καιρό τους.

Ή μάλλον, είμαστε 100 χρόνια πίσω...». Εδώ θα συμπληρώσω τη σκέψη αυτή αναφερόμενος σε ειδικές πρόνοιες του Ιδρυτικού Διατάγματος, οι οποίες εκπλήσσουν με τη διαύγειά τους, αλλά κυρίως διότι ως σύνολο λειτουργίας καταδεικνύουν μιαν άλλη στρατηγική θεώρηση για το ρόλο ενός πανεπιστημίου στην ανάπτυξη της χώρας.

Η Σχολή Γεωπονική και Φυσικών Επιστημών, πέραν της εκπαίδευσης μηχανικών και φυσιογνωστών, είχε ως ρητή αποστολή και το κάτωθι: «...οργάνωσι ειδικών μαθημάτων διά κτηματίας και πρακτικούς γεωργούς, παρέχοντάς τους συμβουλές για τον καλλίτερον και αποδοτικώτερον τρόπον καλλιεργείας των κτημάτων τους, καθώς και διά την καταπολέμησι νόσων εις ζώα και φυτά.

Η επιστημονική εργασία θα εγένετο στα εργαστήρια του Πανεπιστημίου και στους πειραματικούς αγρούς της Σμύρνης, με πρότυπον έν μεγάλον αγρόκτημα του Τεπέκιοϊ...». Πώς άραγε διαβάζεται αυτό, σήμερα; Μήπως, Πανεπιστήμιο ανοικτό και συνδεδεμένο με την Κοινωνία; Μήπως, χώρος συνεχούς επιμόρφωσης και κατάρτισης των παραγωγικών δυνάμεων; Μήπως, χώρος άμεσης παρέμβασης και παροχής συμβουλής στο πλαίσιο ενός συντεταγμένου αναπτυξιακού σχεδίου για την περιοχή και τη χώρα;

Μήπως, μιαν αντίληψη ότι η θέση του «γεωπόνου» είναι στο χωράφι και δίπλα στον παραγωγό, αντί στο τάδε γραφείο της «Νομαρχίας» να μοιράζει επιδοτήσεις και να σφραγίζει χαρτιά, αφήνοντας την παραγωγική γη, εργασία και διαδικασία στο έλεος της άγνοιας και της κομπίνας; Μήπως, όλα αυτά μαζί σε συνδυασμό; Μήπως, όλα αυτά αποτελούν σήμερα ανοικτά και άλυτα ζητήματα, για την προαγωγή των οποίων απαιτούνται δομές και παρα-δομές και τεράστια κοινοτικά κονδύλια; Μήπως...;

Το Ινστιτούτο Υγιεινής (βλέπε περιγραφή στο προηγούμενο άρθρο) δεν ήταν προπαιδευτική Ιατρική Σχολή! Αντιθέτως, ήταν κέντρο εξειδίκευσης και έρευνας: «... το Ινστιτούτον θ' αποτελούσε ακόμη το κέντρον διδασκαλίας και εκπαιδεύσεως για τους ιατρούς, οίτινες επεθύμουν ν' αναλάβουν δημοσία υγειονολογική υπηρεσία. Επίσης, δι' όσους ιατρούς ήθελον ασχοληθή με τη μελέτη ειδικών θεμάτων της επιστήμης των...»! Μήπως, περιγράφεται εδώ η ανάγκη δημόσιας πρωτοβάθμιας υγείας, υψηλής κατάρτισης στην επιδημολογία/παθολογία νόσων που «θέριζαν» τότε τον πληθυσμό, ειδικής κατάρτισης ειδικοτήτων ιατρικής δράσης, ως οι νομίατροι π.χ.;

Αλλά, μήπως το ανωτέρω απόσπασμα κρύβει κάτι ακόμα ακαδημαϊκά σημαντικότερο: ότι, δηλαδή, ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα μπορεί να λειτουργεί αποκλειστικά για μεταπτυχιακές σπουδές, ως καθαυτό ερευνητικός φορέας;

Στη Σχολή Ανατολικών Γλωσσών και Ανατολικού Πολιτισμού, «...σε ιδιαίτερο φροντιστήριο θα μπορούσαν να ακολουθούν πρακτική διδασκαλία οι φοιτηταί των άλλων Σχολών...». Μήπως, διαφαίνεται εδώ η πρόνοια για ειδική κατάρτιση όσων ήθελαν να ασχοληθούν με την εκπαίδευση; Μήπως, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο διέβλεπε ότι η άσκηση της επιστήμης των άλλων σχολών προϋπέθετε Παιδεία πολύγλωσση και επίγνωση του πολιτισμικού περιβάλλοντος δράσης της;
Ο σχετικός κατάλογος είναι μακρύτατος... Αξίζει όμως να σταθούμε σε δύο - τρεις πρόνοιες που περιγράφουν προδιαγραφές ακαδημαϊκής λειτουργίας.

1. «... η γλώσσα της διδασκαλίας εν τω Πανεπιστήμιω θα είναι η ελληνική, ως και, όπου δυνατόν, η τουρκική... δεν αποκλείεται η χρήσις και άλλων γλωσσών...». 100 χρόνια, μετά, ταλαιπωρούνται τα πανεπιστήμια, εσωτερικά, αλλά κυρίως με το Υπουργείο Παιδείας, κάτω από στρώματα γλοιώδους επίφασης εξωστρέφειας και εκσυγχρονισμού, για το εάν μπορεί ένα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών να διεξάγεται σε ξένη γλώσσα...!
2. «... Ως φοιτητής του Πανεπιστημίου δύναται να εγγραφή, ανεξαρτήτως φύλου και εθνικότητος, ο κεκτημένος τα δι' ιδιαιτέρου κανονισμού ορισθησόμενα προσόντα...»! Ποιες πανελλαδικές εισαγωγικές; Ποια φενάκη του «αδιάβλητου»; Το Πανεπιστήμιο επιλέγει τους φοιτητές του και οι φοιτητές το Πανεπιστήμιό τους!

Όπως σ' όλον τον πλανήτη... 100 χρόνια μετά, ακόμα συζητάμε τον τρόπο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο, καταστρέφοντας με πείσμα τη Δευτεροβάθμιο Εκπαίδευση και υποδεχόμενοι στην Τριτοβάθμιο κουρασμένα παιδιά για να μη σπουδάσουν... αλλά για να ξεκουραστούν!
3. «... Το Πανεπιστήμιο δέχεται και ακροατάς... παρέχεται ενδεικτικό»! Ασχολίαστο... εδώ, αλλά θα επανέλθω...
Αλήθεια, όλα τα ανωτέρω τι άραγε υποδηλώνουν; Ας δώσω τη δική μου απάντηση, με μιαν ακόμα ιστορία: διαβλέποντας την Καταστροφή, το καλοκαίρι τού 1922, ο Καραθεοδωρή συσκεύασε την τεράστια βιβλιοθήκη που είχε με κόπο συγκροτήσει, όπως άλλωστε και όλον τον εργαστηριακό εξοπλισμό, και τα μετάφερε στην Αθήνα, στο Αθήνησι προς φύλαξη... Ο ίδιος δε, όταν επέστρεψε στην Αθήνα, ως ένας εκ των τελευταίων διαφυγόντων του «συνωστισμού», επέδωσε στον Πλαστήρα το μεγάλο κλειδί της Κεντρικής Θύρας του Ελληνικού Πανεπιστημίου: είχε φροντίσει να κλείσει την πόρτα και να κλειδώσει το κτήριο... Τακτοποίησε τα πάντα, κατά την αποστολή του, ο Ιδρυτής!

Ο εξοπλισμός του Καραθεοδωρή σάπιζε στοιβαγμένος στο υπόγειο του Χημείου, στη Σόλωνος, μέχρι προ ετών. Τα βιβλία... ουδείς ξέρει πού διεσπάρησαν. Αναρωτιέμαι όμως, αυτός ο Σοφός άνθρωπος, όταν παρέδωσε το κλειδί του Πανεπιστημίου στην Πολιτεία, είχε άραγε την αίσθηση ότι παρέδιδε οριστικά το ακαδημαϊκό όραμα για μια μεγάλη δυτική χώρα στο μεταίχμιο της Ανατολής, σε διοικητικούς παράγοντες ανίκανους να το καταλάβουν; 100 χρόνια εμπειρίας ίσως να βοηθούν τον καθένα μας να απαντήσει...

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top