FOLLOW US

Ιστορία των ανθρώπων

Από τις φιλόξενες στήλες τού «Εμπρός», με μια σειρά από πέντε σημειώματα, εκθέσαμε κάποια στοιχεία για την προικοδοσία κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Η προικοδοσία όμως και τα συναφή προβλήματα που αυτή δημιουργούσε, ήταν μια διαδικασία που οδηγούσε στο γάμο, στη συμβίωση και αυτήν επιζητούσε να ενισχύσει.

Από τις φιλόξενες στήλες τού «Εμπρός», με μια σειρά από πέντε σημειώματα, εκθέσαμε κάποια στοιχεία για την προικοδοσία κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Η προικοδοσία όμως και τα συναφή προβλήματα που αυτή δημιουργούσε, ήταν μια διαδικασία που οδηγούσε στο γάμο, στη συμβίωση και αυτήν επιζητούσε να ενισχύσει.

Όμως ο γάμος, παρά την προίκα και τους όρκους αγάπης, πολλές φορές δεν είναι επιτυχημένος και οι άνθρωποι οδηγούνται στο διαζύγιο. Στα χρόνια μας που τα πράγματα έγιναν απλούστερα, η στατιστική υποδεικνύει ότι περίπου ο ένας στους τρεις γάμους διαλύεται για κάποιο λόγο.

Ωστόσο, στα παλαιότερα χρόνια, οι άνθρωποι δε χώριζαν εύκολα, η απόφαση να ζήσουν μαζί, απόφαση που επισφραγιζόταν με το μυστήριο του γάμου, δημιουργούσε την υποχρέωση να περάσουν όλη τη ζωή τους κάτω από την ίδια στέγη, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Τούτο δε σημαίνει ότι οι άνθρωποι δεν αντιμετώπιζαν τότε προβλήματα συμβίωσης, τα οποία μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις έμοιαζαν με τα σημερινά που εύκολα οδηγούν σε διάλυση της συμβίωσης. Είχαν πολλά προβλήματα και στα περασμένα χρόνια, αλλά οι κοινωνικές συμβάσεις και άλλα θεσμικά εμπόδια απέτρεπαν το χωρισμό.

Ωστόσο, εδώ πρέπει να διαλύσουμε μια σφαλερή εντύπωση που επικρατεί, ότι δηλαδή η Εκκλησία ήταν ένας άκαμπτος οργανισμός, ένας θεσμός ο οποίος απέτρεπε τη διάλυση των γάμων, δεν έδινε διαζύγια με κανέναν τρόπο, σε εποχές μάλιστα που ήταν ο απόλυτος ρυθμιστής των κοινωνικών σχέσεων.

Τα πράγματα δεν είναι έτσι. Μπορεί τα διαζύγια να ήταν απείρως ολιγότερα, μπορεί οι άνθρωποι μετά το γάμο να θεωρούσαν δεδομένο ότι θα περάσουν ολόκληρη τη ζωή μαζί, ωστόσο υπήρχε ακριβώς αυτή η ζωή, που ενίοτε τους έφερνε αντιμέτωπους με οξύτατες καταστάσεις, που μία λύση επιδέχονταν, το διαζύγιο.

Σε τέτοιες λοιπόν οριακές, έστω, καταστάσεις, η Εκκλησία δεν έθετε εμπόδια και έλυνε τη συμβίωση. Τούτο μαρτυρεί με απόλυτη αξιοπιστία ο Α Κώδικας της Ι.Μ. Μυτιλήνης, στον οποίο πολλές φορές έως τώρα έχουμε αναφερθεί. Από αυτήν λοιπόν την πολύτιμη πηγή της λεσβιακής ιστορίας κατά τους τελευταίους αιώνες της οθωμανικής κατοχής, παραθέτουμε ορισμένες πράξεις διαζυγίου που η Εκκλησία παραχώρησε, από τις οποίες μπορούμε να καταλάβουμε πότε η σοβαρότητα μιας προβληματικής συμβίωσης υποχρέωνε τις εκκλησιαστικές αρχές να παρέμβουν αποφασιστικά, με άλλα λόγια ποιες ήταν οι αιτίες διαζυγίου.

Σε μια περίπτωση που έλαβε χώρα λοιπόν το 1721, το διαζύγιο έχει ως αιτία το γεγονός ότι ο γαμπρός πήρε γυναίκα «δυναστικώ τρόπω», δηλαδή κάτω από αφόρητη πίεση και δηλώνει ότι δεν μπορεί να συγκατοικεί πλέον με αυτή, την οποία μάλιστα είχε εγκαταλείψει επί δύο χρόνια. Και η Εκκλησία συναινεί στη διάλυση της συμβίωσης.

Σε μιαν άλλη περίπτωση, λίγα χρόνια αργότερα (1728), η πεθερά προσφεύγει στις εκκλησιαστικές αρχές και καταγγέλλει ότι ο γαμπρός της εγκατέλειψε την κόρη της και έφυγε στην Ίο, όπου παντρεύτηκε παράνομα. Και βέβαια η Εκκλησία συναινεί στο διαζύγιο.

Τον επόμενο χρόνο (1729), άλλο ένα διαζύγιο καταγράφεται στον Κώδικα της Μητρόπολης. Η γυναίκα καταφεύγει στην Εκκλησία και καταγγέλλει το σύζυγό της ότι «καταχράται αυτήν εις το παρά φύσιν», με άλλα λόγια ότι ο άνδρας της επιζητεί ανώμαλες σεξουαλικές συνευρέσεις, πράγμα το οποίο αντίκειται στις χριστιανικές αντιλήψεις. Και η Εκκλησία, αφού βεβαιώνεται με αφορισμό ότι η γυναίκα λέει την αλήθεια, τη χωρίζει απαλλάσσοντάς την από το μαρτύριο του βιασμού στην ουσία, επιτάσσοντας μάλιστα να πάρει πίσω και την προίκα της.

Άρχισα να γράφω όντας βέβαιος ότι, αντίθετα απ’ ό,τι συνέβη με την προικοδοσία, με το διαζύγιο θα ξεμπέρδευα γρήγορα και εύκολα. Ωστόσο, κρίνω σκόπιμο να αφιερώσω σε αυτό ένα ακόμα σημείωμα, επειδή παρατηρώ ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον η παράθεση τέτοιων στοιχείων, που έως ένα βαθμό μπορεί να ανατρέψουν την παγωμένη εικόνα που έχουμε για ορισμένα πράγματα.

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top