FOLLOW US

Πολιτισμός

  • H βραβευμένη και πολυδιαβασμένη πεζογράφος Ελένη Πριοβόλου έρχεται στη Μυτιλήνη και μιλά στο «Ε»
«Τα παιδιά δεν θέλουν συμβουλές, παραδείγματα χρειάζονται»

Στο βιογραφικό της Ελένης Πριοβόλου διαβάζουμε: γεννήθηκε στο Αγγελόκαστρο Αιτωλίας και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες. Γράφει αναζητώντας την ευρυθμία και την καθαρότητα του λόγου. Η τάση να αναπαριστά με σύμβολα τον κόσμο τη στράτευσε στο παραμύθι, το οποίο υπηρετεί μέχρι σήμερα. Έχει καταθέσει είκοσι βιβλία για παιδιά και εφήβους, έξι μυθιστορήματα για μεγάλους, μία νουβέλα και ένα βιβλίο με ιστορίες. Το 2010 τιμήθηκε με το Βραβείο Αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ για το μυθιστόρημά της «Όπως ήθελα να ζήσω». Επίσης, έχει αποσπάσει το Βραβείο Λογοτεχνικού Βιβλίου για Μεγάλα Παιδιά του περιοδικού «Διαβάζω» για το βιβλίο της «Το σύνθημα» (2009).

Η εξαιρετική αυτή πεζογράφος έρχεται στη Μυτιλήνη, προσκεκλημένη του βιβλιοπωλείου «Βοοκ & Art» για δύο πολύ ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις: την Πέμπτη 2 Νοεμβρίου, στις 8 μ.μ., θα παρουσιάσει το ιστορικό της μυθιστόρημα «Μετά φόβου» (εκδόσεις «Καστανιώτη»), που κυκλοφόρησε πέρσι και δέχτηκε θετικότατες κριτικές, και την Παρασκευή 3 Νοεμβρίου, στις 7 μ.μ., θα παρουσιάσει το εφηβικό μυθιστόρημα «Οι φύλακες των αστεριών» (εκδόσεις «Καστανιώτη») και θα συνομιλήσει με εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς για την αγάπη, την κατανόηση, την αλληλεγγύη, την άρση των προκαταλήψεων.

 

Μέσα σε 30 χρόνια συγγραφικής διαδρομής έχετε καταθέσει 27 βιβλία. Πώς τα καταφέρνετε και σχεδόν κάθε χρόνο γράφετε ένα βιβλίο; Πώς κρατάτε την έμπνευσή σας άγρυπνη, τη φαντασία σας σε εγρήγορση, τις λέξεις σε άμεση διαθεσιμότητα;

«Η γραφή είναι για μένα καθημερινή κοπιώδης εργασία αλλά και άσκηση ψυχής. Η σύλληψη του θέματος κρατάει όσο μια στιγμή και ύστερα ακολουθεί η αγωνιώδης προσπάθεια να γίνει η στιγμή έργο. Και είναι τόσα πολλά αυτά που μου κεντρίζουν το ενδιαφέρον κάθε φορά. Τόσα συμβαίνουν γύρω μας, στο παρόν το παρελθόν και το μέλλον, που μπορούν να γίνουν λογοτεχνία! Ο δημιουργός οφείλει να αφουγκράζεται το ρυθμό του κόσμου. Να είναι σε εγρήγορση. Αυτό νιώθω σαν οργανικό στοιχείο της ύπαρξής μου. Δεν χρονομετρώ ούτε μπαίνω στη λογική της απόστασης μεταξύ δυο βιβλίων.. Εξάλλου όλα τα βιβλία δεν έχουν τις ίδιες συγγραφικές απαιτήσεις. Τα περισσότερα από αυτά που έχω γράψει είναι ολιγοσέλιδα παραμύθια για μικρούς αναγνώστες που ο χρόνος συγγραφής τους είναι μικρός. Μην ξεχνάτε πως ο Λόπε ντε Βέγα έγραψε στη διάρκεια του βίου του 3.000 σονέτα, 3 μυθιστορήματα, 4 νουβέλες και 1.800 θεατρικά από τα οποία σώζονται 480».

 

Τι αποφεύγετε όταν γράφετε ένα βιβλίο για εφήβους και τι όταν γράφετε για ενήλικες;

«Θαρρώ πως το ερώτημα που τίθεται είναι αν έχω τη δυνατότητα της μεταμόρφωσης κάθε φορά. Να μπαίνω στη θέση του μικρού αναγνώστη, του εφήβου, του ενήλικα και να καταφέρω να γράψω ένα παραμύθι που να είναι έργο τέχνης -και όχι συμβουλευτικός κώδικας παιδαγωγικής- και να διαβάζεται το ίδιο ευχάριστα από μικρούς και μεγάλους. Είναι μια δύσκολη υπόθεση. Για τούτο με δυσκολεύουν περισσότερο τα παραμύθια. Προσπαθώ ως τόσο και στις δυο περιπτώσεις να αποφεύγω τον διδακτισμό και την υποκειμενική κρίση».

 

Για το ιστορικό μυθιστόρημα…

Το ιστορικό μυθιστόρημα απαιτεί πιστή και ακριβή μεταφορά των ιστορικών γεγονότων της περιόδου που καλύπτει ή μήπως η μυθοπλασία έχει το πάνω χέρι; Να το ρωτήσω κι αλλιώς: μπορεί το ιστορικό μυθιστόρημα να αποτελέσει μια έγκυρη ιστορική πηγή;

«Στην εποχή μας υπάρχει απόλυτη σύγχυση για το τι προωθείται ως ιστορικό μυθιστόρημα. Τα περισσότερα αναγνώσματα μαζικής υποκουλτούρας δεν θεωρούνται επ’ ουδενί φερέγγυα ως προς την ερευνητική διαδικασία διότι είναι ανύπαρκτη.

Το ιστορικό μυθιστόρημα οφείλει να εμβαθύνει, να “χειρουργεί” το παρελθόν ανιχνεύοντας δομές αλλά και συνέπειες των γεγονότων στις ζωές των ανθρώπων. Φυσικά αφού πρόκειται για μυθιστόρημα η μυθοπλασία παίζει πάντα τον κυρίαρχο ρόλο. Όμως οι ήρωες έζησαν σε συγκεκριμένες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες και αυτές είναι που πρέπει να ερευνηθούν σε βάθος από τον δημιουργό, και φυσικά από διαφορετικές πηγές. Ο συγγραφέας πρέπει να φτάσει σε σημείο να τη ζήσει την εποχή νοητικά και γνωσιολογικά για να την μεταφέρει. Φυσικά διαβάζοντας τη “Ζωή εν τάφω” του Στρατή Μυριβήλη, θεώρησα ότι τούτο το πόνημα μπορεί να αποτελέσει σοβαρή πηγή για το βιβλίο μου “Μετά Φόβου”, διότι περιγράφει πιστά μέσα από την αυτοβιογραφία τη ζωή στα χαρακώματα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Μάλιστα σε μυθιστορήματα που έχουν βάθος στην έρευνα μπορεί ο αναγνώστης να πληροφορηθεί την αλήθεια που δεν θα τη μάθει ποτέ στο σχολείο».

 

Δεν παράγουμε πολίτες, δημιουργούμε «πελάτες»…

Η ιστορική έρευνα που έχετε κάνει για τη συγγραφή των βιβλίων σας σε τι συμπεράσματα σάς έχει οδηγήσει για τις μεγάλες περιπέτειες της χώρας μας; Μήπως επαναλαμβάνουμε συνεχώς τα ίδια λάθη, μήπως είμαστε ένας λαός που τρέφεται με τη δημαγωγία και το ρουσφέτι, μήπως η παιδεία μας είναι ρηχή;

«Θαρρώ πως το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ό,τι λέει ο όρος. Σύστημα. Έχει απόλυτη σχέση με την υφή, τον τρόπο λειτουργίας του εκάστοτε καθεστώτος. Σε δημοκρατίες σαν τις δικές μας, αντιπροσωπευτικού παλαιοκομματισμού, η έννοια της παραγωγής πολιτών λείπει σε μεγάλο βαθμό, και διαιωνίζεται η δημιουργία “πελατών” κατά έναν τρόπο. Η παιδεία δεν εμβαθύνει, αλλά μένει στην επιδερμίδα των πραγμάτων μέσα από την παροχή πολλών πληροφοριών, της αποστήθισης κυρίως και όχι το καταστάλαγμα γνώσης. Έτσι λοιπόν το θέμα της παιδείας και του πολιτικού συστήματος αλληλοκαλύπτονται. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο. Φυσικά ο φωτισμένος δάσκαλος μπορεί να κάνει τη διαφορά, αλλά σε αυτή την περίπτωση μιλούμε για μειοψηφίες».

 

Το παρελθόν μπολιάζει το παρόν…

Διάβασα σε μία συνέντευξή σας ότι σας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η πολιτική ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Η σημερινή κρίση είναι μόνο οικονομική ή έχει να κάνει με την παιδεία και τον πολιτισμό μας, την ευρύτερη μόρφωση και καλλιέργειά μας;

«Η ερώτηση αυτή τίθεται σε συνάρτηση με την προηγούμενη. Προσωπικά θεωρώ πως κάθε μας πράξη είναι πολιτική. Ο τρόπος που σκεφτόμαστε και δρούμε απεικονίζει και πόσο καλοί πολίτες είμαστε. Όμως το να μάθει το άτομο να προκρίνει το συλλογικό συμφέρον από το ατομικό, απαιτεί βαθιά καλλιέργεια και ένα παιδαγωγικό σύστημα που να έχει ανάλογους στόχους.

Με ενδιαφέρει πολύ η πολιτική που ασκήθηκε στο νεότερο ελληνικό κράτος για να ερμηνεύσω τα συμβαίνοντα στις μέρες μας. Το παρελθόν δεν είναι ξεκομμένο από το παρόν και το μέλλον. Η υφή της σημερινής δημοκρατίας και της λειτουργίας της, ο ρόλος των πολιτικών κομμάτων, η αναξιοκρατία και ευνοιοκρατία, οι ομάδες άσκησης πίεσης που δημιουργούν κράτος ημετέρων καταργώντας την πραγματική δημοκρατία στην πράξη, όλα τούτα δεν είναι φαινόμενα τελευταία, αλλά μπολιάστηκαν επί χρόνια στην πολιτική συνείδηση του Έλληνα πολίτη».

 

Τι συμβουλεύετε τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς στα δεκάδες σχολεία που επισκέπτεστε και συζητάτε μαζί τους;

«Τα παιδιά δεν θέλουν συμβουλές. Παραδείγματα χρειάζονται. Και τα παραδείγματα που τους προσφέρονται είναι ψεύτικα και αντιφατικά. Μια απόσταση μεταξύ λόγου και πράξης. Και εδώ υπάρχει μια ακόμα έλλειψη στο εκπαιδευτικό σύστημα, μέσα από το οποίο βγήκαν και οι γονείς που διαμορφώνουν το οικογενειακό περιβάλλον. Προτιμώ να μιλώ στα παιδιά με ιστορίες και σύμβολα. Έχει μεγάλη σημασία για τη φαντασία τους το σύμβολο που καλούνται να αποκωδικοποιήσουν θέτοντας σε ενέργεια έναν ολόκληρο μηχανισμό σκέψης, συναισθήματος και φαντασίας».

 

Ο φόβος να οδηγεί σε άλμα…

Ο φόβος απέναντι σε ποικίλες δυνάμεις και εξουσίες είναι το θέμα του τελευταίου σας βιβλίου αλλά και άλλων παλαιοτέρων, όπως το βραβευμένο «Σύνθημα» για παράδειγμα. Δεν πρέπει να φοβόμαστε, κυρία Πριοβόλου; Ο φόβος ταυτίζεται με την υποταγή και οδηγεί στην ανελευθερία;

«Ένα από τα μότο που στηρίζεται το τελευταίο μου βιβλίο με τίτλο “Μετά φόβου”, είναι: “Μην τους φοβάσαι. Στο φόβο σου ποντάρουν”. Αλλά και σε όλα μου τα βιβλία ο φόβος αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο. Τόσο ο φόβος των αοράτων που σχετίζεται με την αρχέγονη αναζήτηση και τα ερωτήματα της ύπαρξης, όσο και ο φόβος που διοχετεύει η κυρίαρχη ιδεολογία και η εξουσία μέσα από τα μέσα προπαγάνδας για να χειραγωγεί τα πλήθη. Είναι ένα αναπόφευκτο συναίσθημα ο φόβος. Εκείνο που προτείνω στον εαυτό μου τουλάχιστον και μέσα από το έργο μου, είναι να μην καθηλώνει ο φόβος τον άνθρωπο αλλά να τον ενεργοποιεί, να τον συνειδητοποιεί, να οδηγεί σε άλματα ατομικά και κατά συνέπεια συλλογικά μέσα από την αφύπνιση και δράση».

 

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top