Κείμενο με αφορμή τη συγκέντρωση υπογραφών για την υποβολή του τεσσαρακοστού πέμπτου προέδρου των ΗΠΑ σε ψυχιατρική αξιολόγηση…

 

Μπαίνω στον πειρασμό. Οι ετικέτες στα κυρίαρχα μίντια άλλωστε εναλλάσσονται η μια μετά την άλλη: κόκορας, άλφα-αρσενικό, νάρκισσος, κοινωνιοπαθής, σεξιστής κ.ο.κ., τη στιγμή που προσωπικότητες του πνευματικού κόσμου, από τον Πάπα μέχρι τη Μαντόνα, διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους βλέποντάς τον κύριο Τραμπ να εφαρμόζει με την αυτοπεποίθηση του CEO του Θεού την προκλητικά ωμή πολιτική του.

Δεν θα το κάνω όμως. Αρνούμαι να αποδώσω στον κύριο Τραμπ την ιδιότητα του μπαμπούλα. Αρνούμαι, επίσης, να συμφωνήσω με όσα έντυπα τον παρουσιάζουν ως νέο Χίτλερ, δαίμονα, ψυχοπαθή, περιθωριακό, φαλλοκράτη, ταύρο σε υαλοπωλείο, γραφικό και άλλα πολλά, ευτράπελα και μη. Και ας μου ’ρχονται όλα αυτά τα επίθετα τόσο εύκολα στο στόμα που απορώ και μόνη μου πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος και μόνο να συγκεντρώνει τόση έχθρα και μήνιν τόσο εύκολα προς το πρόσωπό του;

Ωστόσο, δεν θα αγοράσω. Δεν θα αγοράσω στην παρούσα συγκυρία το ηθικό επιχείρημα που μου πουλούν τα ΜΜΕ περί του μεγαλομανιακού ηγέτη, ούτε την καταφανώς προπαγανδίστικη θέση ότι η δημοφιλία του είναι καταρρακωμένη. Γιατί; Για δύο κύριους λόγους. Πρώτον, γιατί ο τρόπος που βάλλεται από τα ΜΜΕ είναι ύποπτος. Ο κύριος Τραμπ κρίνεται σε ηθικό επίπεδο και οι επιθέσεις που εξαπολύουν τα μέσα εναντίον του αφορούν κατά κόρον το προβληματικό του χαρακτήρος του.

Τι έχουμε όμως ως αποτέλεσμα;

Και αυτός είναι ο δεύτερος λόγος που θα απαρνηθώ το δελεαστικότατο ηθικό επιχείρημα που αφορά στο χαρακτήρα του. Η πλειοψηφία της αμερικάνικης κοινωνίας επικροτεί τις επιλογές του. Το άηθες δε στυλ του φαίνεται να αποτελεί ακριβώς το ισχυρό χαρτί του τεσσαρακοστού πέμπτου προέδρου. Σε αντίθεση με τον χαρισματικό, πολιτικά ορθό Ομπάμα, η «σερνική», κυριαρχική, αδιάντροπη, συγκεντρωτική πολιτική του στάση έρχεται να απαντήσει στις πιο μύχιες ανάγκες της πλειοψηφίας των Αμερικανών ψηφοφόρων, ανάγκες για έναν αδυσώπητο προς τους εχθρούς πατέρα, προστάτη, έτσι ώστε επιδεικτικά γυρνούν την πλάτη τους στο ηθικό επιχείρημα.

Ο Τραμπ είναι, για να μιλήσω εδώ πλέον με ψυχαναλυτικούς όρους, μια φαντασίωση. Η φαντασίωση της νίκης του ισχυρού, της καθαρής, εύκολης λύσης με άλλα λόγια ή του μαγικού χεριού. Είναι το ενσαρκωμένο όνειρο του μέσου Αμερικανού της κάθαρσης, της οικονομικής ευμάρειας, της επαναφοράς της ασφάλειας και της δημιουργίας μιας σπουδαίας Αμερικής μέσω της επιβολής του δίκαιου του ισχυρότερου.

Είναι τελικά το αποκύημα των ελλειμμάτων σε επίπεδο ελέγχου και ασφάλειας της παγκοσμιοποιημένης εποχής μας, μιας εποχής που είχε υπερεκτιμήσει τις νέο-αποικιοκρακτικές της δυνατότητες. Είναι, επίσης, το αποτέλεσμα της αποδυνάμωσης του θεσμού της δημοκρατίας, που μοιάζει με φάντασμα που τρέχει ασθμαίνοντας πίσω από πανίσχυρα πολυεθνικά άρματα. Είναι ακόμη το αποτέλεσμα μιας συνολικής βαθιάς έκπτωσης της ηθικής συνείδησης στο βωμό της παγκόσμιας οικονομίας, που συντηρείται με την ισορροπία της διατήρησης των ανισοτήτων, του πολέμου, της χειραγώγησης των ηθών προς τον παράδεισο του ψηφιακού ευδαιμονισμού και της άγριας εκμετάλλευσης. Είναι, τέλος, το αποτέλεσμα της βίαιης εξάρθρωσης και απαξίωσης παραδοσιακών θεσμών, πνευματικών αξιών και παραδόσεων που αφήνουν τους λαούς απογυμνωμένους από την πολιτισμική και πνευματική κληρονομιά τους και διψασμένους για νέες ταυτίσεις έχουσες αξία στο παγκόσμιο στερέωμα, που σημαίνει ταύτιση με τον αμείλικτο ισχυρό.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι αυτό ενός προσώπου. Δεν είναι καν ηθικό. Είναι πολιτικό με τη βαθύτερη εκείνη έννοια της κατανόησης της θέσης του ατόμου στο περιβάλλον του, που αναπόφευκτα περιλαμβάνει μεταξύ των άλλων τα ανθρώπινα δικαιώματα, την οικολογική συνείδηση και ασφαλώς και τις ηθικές διαστάσεις της ύπαρξής του. Είναι, επίσης, πολιτικό με την έννοια της ανάγκης επαναφοράς του προβλήματος της έννοιας της δημοκρατίας στο προσκήνιο. Σε αυτά τα ζητήματα καλούμαστε όλοι ως πολίτες να εμμείνουμε.

 

Ελένη Καραγεωργίου, Κλινική & Κοινωνική Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια