Στο σημερινό άρθρο θα παρουσιάσουμε δύο επιτύμβιες επιγραφές που φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης και σώζουν ονόματα σπάνια, μοναδικά έως σήμερα στις ελληνικές επιγραφές. Αυτό είναι και το ενδιαφέρον των επιτυμβίων επιγραφών, η ονοματολογία των Ελλήνων και στη συνέχεια η προέλευση των ονομάτων, η σημασία τους κλπ.. Ακόμα περισσότερο, πολλές φορές μπορούμε να ταυτίσουμε ένα πρόσωπο, γνωστό από άλλη επιγραφή, από την επιτύμβια στήλη του, αλλά και να χρονολογήσουμε την δράση του από τα γράμματα ή τον τύπο της στήλης.


Η επιτύμβια στήλη του Απολλωνίδου. Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης

 

Η πρώτη επιτύμβια στήλη έχει αέτωμα και ακρωτήρια και είναι από γκρίζο μάρμαρο. Κάτω από το αέτωμα είναι χαραγμένη η επιγραφή. Βρέθηκε στην Μυτιλήνη, στην οδό Βοστάνη 12 (οικία Παπουτσή). Από το σχήμα των γραμμάτων η επιγραφή χρονολογείται τον 3ο / 2ο αι. π.Χ..

Το κείμενο είναι το εξής:

 

      Εὐάναξ Ἐρμία

   χαῖρε.

 

Απόδοση στην νέα ελληνική: Ευάναξ, γιε του Ερμία, σε αποχαιρετούμε.

 

Το όνομα Εάναξ απαντά μία φορά ακόμη και μόνο στην Λέσβο (βλ.IG XII 2, 320). Το ομόρριζο Εανακτίδας απαντά στην Ρόδο και το θηλυκό Εάνασ(σ)α στην Ανάφη.

Το όνομα ρμίας απαντά στις επιγραφές της Λέσβου (βλ. IG XII Suppl., ἀρ. 139, στ. 1, 18, 57 καὶ ἀρ. 97 B), καθώς επίσης και το ρμείας (τον ιστορικό Ερμεία Μηθυμναίο αναφέρει ο Διόδωρος, XV 37, 3). Και οι δύο τύποι Ἑρμίας και Ἑρμείας είναι κοινοί στην Αττική, τα νησιά του Αιγαίου και την Μ. Ασία.

 

Η δεύτερη επιτύμβια στήλη με αετωματική επίστεψη και ακρωτήρια και αυτή, από υπόφαιο μάρμαρο, είναι συγκολλημένη από δύο τμήματα. Κάτω από το αέτωμα είναι χαραγμένη αμελώς η επιγραφή. Είναι αγνώστου προελεύσεως. Από το σχήμα των γραμμάτων (πεζό ω, Α) η επιγραφή χρονολογείται τον 2ο/ 3ο αι. μ.Χ..

Το κείμενο της επιγραφής είναι το εξής:

 

Ἀπολλ[ω]νίδας Ἀντωνύμω

                                                χαῖρε.

 

Απόδοση στη νέα ελληνική: Απολλωνίδας, γιος του Αντωνύμου. Σε αποχαιρετούμε.

 

Το όνομα πολλωνίδας απαντά στην Λέσβο, τις πόλεις της κυρίως Ελλάδας και της Μικράς Ασίας. Ενώ το όνομα ντώνυμος απαντά μόνο στην Λέσβο σε μία επιγραφή του 3ου αι. π.Χ. (βλ. IG XII 2, 74, στ. 21). Η κατάληξη -ω της γενικής του πατρωνυμικού Ἀντωνύμω αντί Ἀντωνύμου είναι χαρακτηριστική της αιολικής διαλέκτου.

 

Μαρία Διακουμάκου