Η νεοελληνική αγροτική Αποκριά είναι η μόνη καθαρά εξωεκκλησιαστική λατρευτική ψυχαγωγική γιορτή, μια κορυφαία στιγμή χαράς και ανανέωσης, ένα πρόσκαιρο σταμάτημα της αμείλικτα γοργής περιστροφής του χρόνου

Κατά τις εποχές που επικρατούσε το έθιμο της καύσης των νεκρών, τα προσφερόμενα τρόφιμα καιγόντανε μαζί με τα άλλα αναθήματα και με το σώμα του νεκρού στην πυρά. Έτσι πίστευαν ότι ο νεκρός τα έπαιρνε μαζί του στον άλλο κόσμο. Η αντίληψη ότι εξακολουθούσε να ζει σε μια άλλη ζωή και να έχει όλες τις ανάγκες των ζωντανών ανάγεται σε πανάρχαια εποχή.

Στα ιδιαίτερα έθιμα της Πρωτοχρονιάς κυριαρχεί η κοινή αντίληψη ότι καθετί που γίνεται στην αρχή μιας νέας περιόδου, θα ισχύσει σ’ ολόκληρο το διάστημά της. Έτσι εξηγούνται και πολλά έθιμα, όπως είναι το ποδαρικό. Αλλά και τα γλυκίσματα που παρασκευάζουμε τις μέρες αυτές, αποβλέπουν στον ίδιο σκοπό, να είναι δηλαδή πάντα χαρούμενη και γλυκιά η ζωή στο σπίτι.

Ο Δεκέμβρης ήταν ο δέκατος μήνας του δεκάμηνου ηλιακού έτους των Ρωμαίων, όπως μαρτυρεί και το όνομά του (από το λατινικό decem: δέκα). Τρεις είναι οι εμπειρίες του χρόνου κατά το μήνα Δεκέμβρη που προέχουν στη ζωή των Ελλήνων αγροτών: το κρύο, το τέλος της σποράς και η μείωση του φωτός.

Ο Οκτώβρης είναι ο δέκατος μήνας του χρόνου, αν και το όνομά του σημαίνει όγδοος (από το λατινικό octo: οκτώ), επειδή οι Ρωμαίοι άρχιζαν το έτος τους από την 1η Μαρτίου. Το Σεπτέμβρη αρχίζει η προετοιμασία του σπόρου. Οι γεωργοί κάνουν ό,τι μπορούν για να αυξήσουν τη γονιμοποιό του δύναμη, γιατί απ’ αυτήν εξαρτιόταν - ιδιαίτερα τα παλιά χρόνια - η επιβίωση της αγροτικής οικογένειας.

Ο μήνας Αύγουστος χρωστάει το όνομά του στο Ρωμαίο αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο, που διαδέχτηκε τον Ιούλιο Καίσαρα, όπως και ο μήνας Αύγουστος διαδέχεται κάθε χρόνο το μήνα Ιούλιο.

Οι εθιμικές ζωοθυσίες με χαρακτήρα άλλοτε δημοτελή (απ’ όλους για το καλό όλων) και άλλοτε ιδιωτικό, είναι γνωστές με τον όρο κουρμπάνι (γουρμπάνι, κουλμπάνι κ.ά.), που δηλώνει τόσο το θυσιαζόμενο ζώο, όσο και τη θυσιαστική πράξη.

Λένε... «Η νεολαία το μόνο που κάνει, είναι να ξενυχτά, να μπεκροπίνει και να ξυπνά στις 2 το μεσημέρι. Δεν έχουν ιδεολογία, δεν έχουν όνειρα, δεν.. δεν.., δεν...» Αυτά λένε (λέμε, γιατί κι εγώ ανήκω σ’ αυτήν τη γενιά που λέει) οι «ώριμοι» πολίτες αυτής της χώρας, που με την ασυδοσία μας, την ανικανότητά μας και τη ρεμούλα μας, καταντήσαμε εκεί που καταντήσαμε!

Είναι γεγονός πως κάθε σημαντικός πολιτισμός είναι ένα πολυδιάστατο μείγμα από έννοιες και αξίες που καθορίζουν και δίνουν νόημα στη ζωή μας. Τα τελευταία χρόνια, όμως, τα νέα κοινωνικά μοντέλα και πρότυπα έθεσαν σε αμφισβήτηση την κοινή σκέψη και τις υπάρχουσες αρχές, απογυμνώνοντας και υπεραπλουστεύοντας έτσι το πολιτιστικό μας οικοδόμημα.