FOLLOW US
Παράσχος Καραβατάκης

Παράσχος Καραβατάκης

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Ένας αστικός σχεδιασμός έχει σαν στόχο πάντα την ανάπτυξη. Ένας ευρύτερος αστικός σχεδιασμός της πόλης της Μυτιλήνης, με επίκεντρο την προκυμαία, θα πρέπει να στοχεύει:

  1. Στην οικονομική ανάπτυξη μέσω των υπαρχουσών υποδομών.
  2. Στη λειτουργική - αναπτυξιακή δραστηριότητα των κοινοχρήστων χώρων.
  3. Στην αισθητική συνύπαρξη των διατηρητέων της -ως ανοιχτό μουσείο αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Στο νησί υπάρχουν υποδομές -χερσαίες και λιμενικές- που με την αξιοποίησή τους μπορεί να επέλθει η οικονομική ανάπτυξη, αν πρώτα καταγραφούν και ιεραρχηθούν, ώστε με σωστό προγραμματισμό να υλοποιηθούν τα απαραίτητα έργα.

Στις 9 Αυγούστου ανταποκρίθηκα στην πρόσκληση που έκανε ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Μυτιλήνης προς τους απόδημους και ντόπιους Μυτιληνιούς για μια συνάντηση με αντικείμενο συζήτησης τη «δημιουργία εξειδικευμένων ομάδων εργασίας για την ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή της Μυτιλήνης». Από την πρώτη κιόλας στιγμή της συζήτησης, φάνηκαν καθαρά τα συσσωρευμένα ζητήματα που απασχολούν το νησί και την ανάγκη επίλυσής τους.

Καθ’ ον χρόνο κατατίθεντο ερωτοαπαντήσεις από το πάνελ προς τους παρευρισκόμενους και το αντίστροφο, διαπίστωνε κανείς την αγωνιώδη αναζήτηση για διέξοδο στο «αδιέξοδο»… ως κάποιος επιχειρηματίας που, αντιλαμβανόμενος τα κενά στην επιχείρησή του, απευθύνεται στο προσωπικό του επιζητώντας να του προτείνουν λύσεις για να πετύχει τον σκοπό για τον οποίο ιδρύθηκε η εταιρεία!…

Η καθυστέρηση να δοθούν λύσεις σε τόσο σοβαρά ζητήματα, που όπως φάνηκε απασχολούν τους δημόσιους φορείς αλλά και τους πολίτες, διότι εκείνοι είναι που τα ζουν μέσα στην καθημερινότητά τους, μας οδηγεί στο να θέσουμε το ερώτημα: «Γιατί αυτή η διαβούλευση δεν έγινε νωρίτερα;»

Θα πείτε βέβαια πως έστω και τώρα ας γίνουν αυτές οι επιτροπές εργασίας, αφού υπάρχει διάθεση από τον κόσμο του νησιού και της διασποράς να βοηθήσουν. Ναι λοιπόν στη σύνταξη ομάδων εργασίας, αλλά κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

- Αυτές οι ομάδες εργασίας θα πρέπει να στελεχωθούν από άτομα με εμπειρία στον τομέα στον οποίο θα συμμετάσχουν -επιστήμονες, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, φορείς κ.λπ.-, οι προτάσεις των οποίων μετά από έρευνα και ανοιχτή διαβούλευση σε ζωντανό ακροατήριο και στα ΜΜΕ θα είναι τεκμηριωμένες και έτοιμες για έγκριση από τον «Αναπτυξιακό Σύνδεσμο», ο οποίος θα πρέπει να διαθέτει και εκείνος το ανάλογο επιστημονικό δυναμικό για την αξιολόγηση της πρότασης. Στις προτάσεις αυτές θα πρέπει να περιέχονται:

- Περιγραφή του έργου.

- Αναγκαιότητα υλοποίησής του.

- Οικονομοτεχνική προσέγγιση του έργου.

- Εκτίμηση δυνατότητας χρηματοδότησής του -π.χ. από ΕΣΠΑ, Αναπτυξιακό, Σ.Δ.Ι.Τ. κ.ά.

- Χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του με αναφορά στο ήδη παραχθέν και γνωστοποιημένο γενικό χωροταξικό του νησιού πενταετούς τουλάχιστον διάρκειας με τη σειρά προτεραιότητάς του.

- Ο εισηγητής της προτεινόμενης πρότασης που θα εκπροσωπεί τη συγκεκριμένη ομάδα εργασίας που θα της είχε ανατεθεί το έργο αυτό θα έχει δικαίωμα ψήφου κατά τη συζήτηση προς έγκριση της πρότασής του.

 

Θέσεις και απόψεις

Οι θέσεις και οι προσωπικές μου απόψεις στα θέματα που εθίγησαν στις 9 Αυγούστου ξεκινούν από το 2015 με μελέτες και συγκεκριμένες προτάσεις προκειμένου να συμβάλλω αφιλοκερδώς στον σκοπό για τον οποίο γίνεται σήμερα λόγος.

Έχω καταθέσει μελέτες και έχουν δημοσιευτεί άρθρα για το νησί στον τοπικό Τύπο, τα οποία αφορούσαν:

- Την ενίσχυση του φακέλου της υποψηφιότητας της πόλης της Μυτιλήνης ως πολιτιστικής πρωτεύουσας, αφού προηγουμένως οι προτάσεις μου θα είχαν αξιολογηθεί από τον Δήμο.

- Το συγκοινωνιακό.

- Την αξιοποίηση των υπαρχουσών χερσαίων υποδομών.

- Την αξιοποίηση των υπαρχουσών λιμενικών και θαλασσίων υποδομών.

- Για την τεχνική και επιχειρηματική κατάρτιση και την εκπαίδευση των νέων, με εισήγησή μου στο Υπουργείο Ναυτιλίας για ίδρυση τεχνικής σχολής στο βορειοανατολικό Αιγαίο με έδρα τη Μυτιλήνη.

 

Για το συγκοινωνιακό

Θα παραμένει ένα άλυτο πρόβλημα αν προηγουμένως δεν ξεκαθαρίσει η θέση του ΤΑΙΠΕΔ για την παραχώρηση της έκτασης που του ανήκει μπροστά στο «MYmarket».

Το πρόβλημα, επίσης, θα παραμένει άλυτο αν δεν δοθεί λύση στις θέσεις της αρχαιολογικής υπηρεσίας, προκειμένου να αξιοποιηθεί ο περιφερειακός δρόμος του κάστρου, ώστε να υπάρξει αποσυμφόρηση. Τεχνικές υπάρχουν για την προστασία του κάστρου.

 

Ίδρυση τεχνικής σχολής κατάρτισης νέων

Το Υπουργείο Ναυτιλίας έχει από εξαμήνου οργανώσει ομάδες εργασίας για την ίδρυση σχολής εκμάθησης-κατάρτισης νέων τεχνητών, πιστοποιημένων στο επάγγελμα της Ναυπηγοεπισκευής, εις την οποία συμμετέχουμε και εμείς ως επιστημονικός συνεργάτης του ΕΟΑΕΝ (Επιμελητηριακός Όμιλος Ανάπτυξης Ελληνικών Νήσων).

Τον Ιούλιο του 2017 καταθέσαμε εισήγηση για την ίδρυση Τεχνικής Σχολής στο ανατολικό Αιγαίο, με ειδικότητα Ναυπηγο-Καραβομαραγκών (κάτι που αφορά ιδιαίτερα το Πλωμάρι), ώστε αφενός οι νέοι που θα ήθελαν να μάθουν αυτήν την τέχνη να σταδιοδρομήσουν στον τόπο τους, αφετέρου τα εναπομείναντα καρνάγια στα νησιά μας να μπορέσουν να διατηρηθούν.

 

Επίλογος

Για όλες τις αναφερόμενες προτάσεις της ομάδας μελέτης είχα την αμέριστη τεχνική κάλυψη και συνεργασία από συναδέλφους, όπως λιμενολόγο, οικονομολόγο, συγκοινωνιολόγο, στατικό κ.λπ. Όλες οι αναφερόμενες προτάσεις της ομάδας μελέτης έχουν γνωστοποιηθεί:

- Στους αρμόδιους φορείς.

- Στην Ένωση εφοπλιστών κρουαζιέρας σε ό,τι τους αφορά.

- Έχουν παρουσιασθεί σε συνέδρια.

- Έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά -ΕΛΙΝΤ, ΕΜΠ- και τοπικές εφημερίδες του νησιού που είχαν την ευγενή διάθεση να με φιλοξενήσουν και τους ευχαριστώ γι’ αυτό.

Για όλα τα ανωτέρω θέματα εργάστηκα και εργάζομαι εθελοντικά χωρίς καμία απολύτως οικονομική κάλυψη και απαίτηση από κανέναν φορέα.

Σημ.: Οι ανωτέρω αναφερόμενες μελέτες αποτελούν προτάσεις και είναι ανοιχτές σε οποιεσδήποτε βέλτιστες παρεμβάσεις ή υποδείξεις, χωρίς αυτό όμως να επηρεάζει τη νομική και πνευματική «πατρότητα» του παραχθέντος έργου από την ομάδα μας -βλ. νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

 

 

 

 

Αξιοποίηση χερσαίων υπαρχουσών υποδομών

 

Κολυμβητήριο Μυτιλήνης

 

Το εμβληματικό αυτό κτήριο στην είσοδο της πόλης από τη θάλασσα είναι στοιχείο αναφοράς της νεότερης αρχιτεκτονικής πάνω στο νησί μας.

Η ομάδα μας, ως μελετητές, σε συνάρτηση με το παρακείμενο διατηρητέο πέτρινο κτήριο του «Συνδέσμου Ελαιοπαραγωγών», έχει προτείνει να μετατραπούν σε συνεδριακό-εκθεσιακό κέντρο, συμπεριλαμβανομένου και του περιβάλλοντος χώρου και του πάρκινγκ. Η παρέμβαση αυτή ως συνεδριακό κέντρο και η αναβάθμισή του θα απέφερε σοβαρά οικονομικά οφέλη, προσελκύοντας συνεδριακό και εκθεσιακό τουρισμό (βλ. αντιστοιχία Σμύρνης).

Στην πρόταση του master plan κατεδαφίζεται και στη θέση του θα ανεγερθεί νέο κτήριο επιβατών ΕΓ/ΟΓ πλοίων εσωτερικού με προβλεπόμενο χρόνο έναρξης εργασιών μετά από δέκα τουλάχιστον χρόνια, όπως οι ίδιοι μελετητές ανέφεραν. Ο ισχυρισμός ότι το κτήριο δεν «συμφέρει» να επισκευασθεί λόγω υψηλού κόστους και αμφιβόλου αποτελέσματος είναι ανίσχυρος αν προηγουμένως δεν υπάρξουν εργαστηριακά πορίσματα για τη στατική επάρκεια και εκτίμηση του κόστους ενίσχυσης του κτηρίου.

 

Αναβάθμιση των διατηρητέων της προκυμαίας

Η Μυτιλήνη ως πρωτεύουσα της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου θα πρέπει να προβληθεί ως τουριστικός προορισμός -και όχι προσφυγικός- προβάλλοντας το απόθεμα της αρχιτεκτονικής της κληρονομιάς, όπως είναι τα διατηρητέα της. Αυτό ως πόλος έλξης θα επιφέρει σημαντικά οφέλη στην τοπική κοινωνία και την ευρύτερη περιοχή μέσω του τουρισμού. Το κόστος των παρεμβάσεων αυτών θα μπορούσε να βρει τη λύση του μέσα από το «ICOMOS».

 

«Σάρλιτζα Παλλάς»

Το ιστορικό αυτό νεότερο μνημείο του νησιού, μετά την παραχώρησή του για 25 χρόνια από το ΤΣΑΥ - ΕΦΚΑ στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, πλησιάζοντας στο τέλος του 2017 παραμένει και αυτό ένας ανεκπλήρωτος ακόμα στόχος για την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του. Όταν αυτός θα έχει επιτευχθεί, το «Σάρλιτζα» θα έχει τη δυνατότητα να παράσχει υπηρεσίες ιαματικού τουρισμού -SPA- και τις τέσσερις περιόδους του έτους στην όλο και αυξανόμενη ζήτηση διεθνώς.

Έχω κάνει συγκεκριμένες προτάσεις στην Περιφέρεια, περιμένοντας την εξελικτική πορεία ενός τόσο σημαντικού έργου για την πόλη της Θερμής -βλ. δημοσίευση άρθρου μου στο «ΕΜΠΡΟΣ», Μάιος του 2015.

 

Λιμάνι της Πέτρας

Στο πλαίσιο της Ετήσιας Συνάντησης Ναυτικής Τεχνολογίας που διοργανώνει κάθε χρόνο το ΕΛΙΝΤ (Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Τεχνολογίας) τον Νοέμβριο του 2015 στο «Ευγενίδειο» Ίδρυμα, κάναμε παρουσίαση με θέμα την αναβάθμιση των υπαρχουσών υποδομών του λιμένα της Πέτρας, προκειμένου να εξυπηρετεί εναλλακτική προσέγγιση κρουαζιερόπλοιων, όταν το λιμάνι της Μυτιλήνης δείχνει να αποτελεί μακροπρόθεσμη λύση με βάση το προταθέν Προγραμματικό Σχέδιο.

 

 

* Ο κ. Παράσχος Ε. Καραβατάκης είναι Αρχιτέκτων, Μέλος ΕΛΙΝΤ και ICOMOS.

Τα τελευταία χρόνια με την όξυνση του προσφυγικού προβλήματος, η τουριστική κίνηση στην Λέσβο έχει μειωθεί, ειδικά στο κομμάτι του τουρισμού κρουαζιέρας, όπου φέτος υπάρχει το θλιβερό φαινόμενο της μηδενικής προγραμματισμένης επίσκεψης κρουαζιερόπλοιων, ένα μεγάλο χτύπημα στην οικονομία του νησιού.

Με δεδομένο πως οι εταιρείες κρουαζιέρας προγραμματίζουν σε βάθος διετίας, πιθανότατα η κατάσταση αυτή να επαναληφθεί και του χρόνου. Προκειμένου όμως να μην επεκταθεί το φαινόμενο, θα πρέπει οι τοπικές αρχές και οι φορείς να δράσουν άμεσα.

Στα βόρεια του νησιού υπάρχει το λιμάνι της Πέτρας, το οποίο έχει πάρει άδεια λειτουργίας ως πύλη εισόδου τα τελευταία χρόνια, κάτι όμως που δεν έχει εκμεταλλευτεί η περιοχή κυρίως λόγω των ελλιπέστατων υποδομών που οδηγεί τους tour managers να αγνοούν το συγκεκριμένο λιμάνι.

Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να αλλάξει άρδην και οι λόγοι είναι αρκετοί.

 

Τα πλεονεκτήματα της Πέτρας

Ο Μόλυβος, πλέον διάσημο - τουριστικό μέρος του νησιού στο εξωτερικό -μαζί με το Απολιθωμένο Δάσος στο Σίγρι- βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά, ενώ η Πέτρα και η Άναξος έχουν τις απαραίτητες τουριστικές υποδομές για να ικανοποιήσουν τους επισκέπτες. Με πούλμαν, η πρόσβαση στην Εφταλού ή ακόμα και στη Συκαμιά και τον Μανταμάδο, είναι απόλυτα εφικτές για μια σύντομη εκδρομή, ενώ και προς τα νότια, η Καλλονή και ο ομώνυμος κόλπος βρίσκονται σε κοντινή απόσταση. Ακόμα και το Σίγρι ή η Ερεσός, με την κατασκευή των νέων αυτοκινητοδρόμων, μπορούν να αποτελέσουν στόχους για μια ολοήμερη επίσκεψη κατά την παραμονή ενός κρουαζιερόπλοιου στο λιμάνι της Πέτρας.

 

Ποιες οι απαραίτητες εργασίες αναβάθμισης

Προϋπόθεση για να συμβεί αυτή η μεταστροφή, είναι η ανάπτυξη των υποδομών στο λιμάνι της Πέτρας ώστε να μπορεί να δεχθεί κρουαζιερόπλοια μεσαίου ή και μεγάλου μεγέθους, υπακούοντας στους κανόνες ISPS που έχουν θεσπιστεί παγκοσμίως προκειμένου για την προσέγγιση της κρουαζιέρας στο λιμάνι όσο και σκαφών αναψυχής δίνοντας ώθηση στον θαλάσσιο τουρισμό της περιοχής.

Ο υπάρχον λιμενοβραχίονας είναι μικρός για να δεχθεί κρουαζιερόπλοια και έτσι χρειάζεται να επεκταθεί προς τον νότο ώστε να μπορούν να προσεγγίσουν μεσαίου ή και μεγαλύτερου μεγέθους σκάφη. Στον λιμενοβραχίονα αυτόν θα πρέπει να υπάρχουν χερσαίες υποδομές υποδοχής και οι κατάλληλες υποδομές ασφαλείας για έλεγχο διαβατηρίων και αποσκευών.

Διαμόρφωση χρειάζεται και στις υπόλοιπες υποδομές που θα εξασφαλίζουν την ευχάριστη διαμονή των επισκεπτών στο λιμάνι μέχρι τη στιγμή της αναχώρησης τους για τις τουριστικές δραστηριότητες της επιλογής τους βάσει του προγράμματος που τους προσφέρει η εταιρία μέχρι την επιστροφή τους για την επιβίβαση.

Έτσι η προσθήκη κτιρίου πληροφοριών του Ε.Ο.Τ., καφετέριας και χώρων έκτακτης ανάγκης, είναι απαραίτητη για να εξασφαλίζουν ένα επίπεδο παροχών στους τουρίστες. Σημείο αγοράς τοπικών προϊόντων θα προϊδεάζει τους επισκέπτες και θα τους δίνει την ευκαιρία να πάρουν μαζί τους ενθύμια από το νησί.

Η απρόσκοπτη μετακίνηση των επισκεπτών από και προς το λιμάνι είναι βασική προτεραιότητα. Έτσι είναι αναγκαία η διαμόρφωση ενός χώρου στάθμευσης για πούλμαν, ταξί, ενώ θα πρέπει να υπάρχει ο απαραίτητος χώρος για πυροσβεστικά οχήματα και πρώτων βοηθειών.

 

Και άλλες δραστηριότητες

Το λιμάνι της Πέτρας όμως, μπορεί να εξυπηρετεί και άλλες δραστηριότητες.

Η αλιεία μπορεί να διατηρήσει τη δική της θέση στο λιμάνι, ενισχύοντας τον τοπικό χαρακτήρα του λιμένα, ενώ παράλληλα μπορεί να δημιουργηθεί και μια μικρή μαρίνα για σκάφη αναψυχής που μπορούν να προέρχονται από άλλα σημεία του νησιού, από την ηπειρωτική Ελλάδα ή ακόμα και από την γειτονική Τουρκία, και που θα σταθμεύουν στην Πέτρα για σύντομες τουριστικές περιηγήσεις μετατρέποντας σταδιακά το λιμάνι σε ένα τουριστικό hot-spot αλλάζοντας την κατάσταση που επικρατεί σήμερα.

Απαραίτητο θεωρούμε να υπάρξει πρόβλεψη με κάποια κατασκευή στο άκρο του λιμανιού, ώστε να μπορούν να δένουν στο λιμάνι και μικρά εμπορικά σκάφη, όπως αυτά που μεταφέρουν αλάτι από την Καλλονή, τα οποία με την δημιουργία του χώρου ISPS, δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλέον τον υπάρχοντα λιμενοβραχίονα.

 

Το μέλλον της Πέτρας

Το βόρειο τμήμα του νησιού μπορεί να αποτελέσει την αιχμή στην προσπάθεια της τουριστικής ανάπτυξης της Λέσβου. Τα τουριστικά πρακτορεία και οι εταιρίες κρουαζιέρας για να δείξουν ενδιαφέρον για το νησί, θέλουν να δουν πράξεις και έργα, όχι ανεφάρμοστες πολυέξοδες θεωρητικές προτάσεις, που θέλουν χρόνια ή και δεκαετίες για να πραγματοποιηθούν. Η εμπειρία τους, τους κάνει να μπορούν να ξεχωρίσουν τη διαφορά. Έτσι μια στοχευμένη - εφικτή παρέμβαση στο λιμάνι της Πέτρας, μπορεί να είναι το έναυσμα στην αλλαγή του κλίματος που έχει διαμορφωθεί για τη Λέσβο. Είναι στα χέρια των τοπικών αρχών να αντιληφθούν την πραγματικότητα και να δράσουν άμεσα στη σωστή κατεύθυνση, αφού το λιμάνι της Μυτιλήνης θα χρειαστεί χρόνια -κατ’ ομολογία των ίδιων των μελετητών που παρουσίασαν το master Plan στις 12 Απριλίου στην Γενική Γραμματεία Αιγαίου- και οι ανάγκες για την ανάκαμψη του τουρισμού στη Λέσβο, είναι άμεσες.

 

* Ο Παράσχος Καραβατάκης είναι Αρχιτέκτονας και μέλος του Ελληνικού «ICOMOS» (Διεθνές Συμβούλιο Ιστορικών Μνημείων).

 

Από την έντυπη έκδοση του «Εμπρός»

FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top