FOLLOW US
Βασίλης Ψαριανός

Βασίλης Ψαριανός

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Παρασκευή, 11 Αυγούστου 2017 15:05

Η παιδεία των καταληψιών

 

Όλος ο κόσμος χαίρεται και χαμογελά, παππού, και μόνο εσύ και ο πατέρας μου, είστε σκεφτικοί κι αγέλαστοι.
- Γιατί όλα αυτά που ζούμε είναι στενάχωρα, παιδί μου.
- Οι άλλοι άνθρωποι, παππού, δεν αισθάνονται έτσι, διότι, όπως είπε ο πρωθυπουργός μας, «κυκλοφορεί στην Αθήνα και βλέπει χαρούμενα πρόσωπα»;
- Φαίνεται πως συναντά στο δρόμο του, όλους μαζί, αυτούς που κέρδισαν το Τζόκερ τα τελευταία χρόνια!
- Όχι, παππού, είναι γιατί, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός μας, προχθές, «βγήκαμε στις αγορές» και σε ένα χρόνο από σήμερα θα βγούμε και από τα «Μνημόνια»· οπότε, παππού, μπορείς να χαμογελάς κι εσύ, διότι δεν κινδυνεύει, πια, το σπίτι μας να το πάρει η τράπεζα ούτε θα χρωστάμε τον ΕΝΦΙΑ στη Εφορεία, για το σπίτι της γιαγιάς στο χωριό.
- Γι’ αυτό είσαι χαρούμενος εσύ και χαμογελάς, παιδί μου;
- Εγώ έχω τις δικές μου χαρές: ο υπουργός της Παιδείας, που μας αγαπά, παππού, υποσχέθηκε πως θα καταργήσει τις εξετάσεις, για να μπορούμε, όπως είπε στη Βουλή, να πίνουμε κι εμείς, τα παιδιά «ένα ποτό και να ερωτευτούμε», ενώ εσύ, παππού, γκρίνιαζες, πάντα, να αφήσουμε τα ποτά και τους έρωτες για αργότερα, όταν θα έχουμε μπει στο πανεπιστήμιο, και να κοιτάξουμε, τώρα, τα μαθήματά μας.
- Αυτά να τα λέει στα δικά του τα παιδιά ο υπουργός, που σας αγαπάει πολύ, αλλά τα δικά τους τα παιδιά τα στέλνουν να σπουδάσουν στο εξωτερικό, στις Αγγλίες και τις Αμερικές, απ’ όπου πήρε τα πτυχία του και ο υπουργός σας ο Γαβρόγλου, ο οποίος είναι 70 χρονών και μυαλό δεν έβαλε!
- Είναι και το άλλο, παππού, το μεγάλο καλό που θα μας κάνει ο υπουργός μας. Τώρα πια δεν χρειάζεται να είμαστε «σπασίκλες» και να είμαστε αριστούχοι, όπως μας έλεγες εσύ. Τα « Άριστα» είναι για τους κομπλεξικούς, που θέλουν να κρατάν τη σημαία στις παρελάσεις. Τώρα πια, με απόφαση του υπουργού μας, οι «σπασίκλες» δεν θα γίνονται σημαιοφόροι, γιατί θα βγαίνει με κλήρο αυτός που θα σηκώνει τη σημαία. Κι ούτε, πια, θα κρατά ο καλύτερος μαθητής το Απουσιολόγιο και θα γράφει τις απουσίες, γιατί ο καλός μας ο υπουργός θα καταργήσει και τις απουσίες και η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν θα είναι, πια, υποχρεωτική. Έτσι, λένε, τα μεγαλύτερα παιδιά που είναι «γραμμένα» στον ΣΥΡΙΖΑ!
- Ναι αλλά οι «σπασίκλες», που λες εσύ, θα είναι, πάντα τα αφεντικά και θα έχουν το κουμάντο στη φάμπρικα, όπου εσύ που τους κοροϊδεύεις, θα τους παρακαλάς να σε προσλάβουν για εργάτη.
- Τελειώσανε αυτά, παππού, που ήξερες εσύ. Από δω και πέρα αυτό που μετράει δεν είναι τα «άριστα», αλλά ποιος είναι πρώτος στις καταλήψεις του σχολείου του. Το είπε και ο υπουργός ο Τσακαλώτος που έκανε, όπως είπε στη Βουλή, πολλές καταλήψεις και, ύστερα, έφτασε να γίνει και υπουργός των Οικονομικών. Με τις καταλήψεις έγινε πρωθυπουργός και ο Τσίπρας -και ας τον κοροϊδεύεις εσύ, παππού, πως δεν ξέρει Γεωγραφία και νομίζει ότι η Λέσβος και η Μυτιλήνη είναι δυο ξεχωριστά νησιά.
- Ναι αλλά ο Τσακαλώτος «είχε μπάρμπα στη Κορώνη» και ο Γαβρόγλου πλούσιο πατέρα που πλήρωναν για να σπουδάζουν αυτοί στα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Όσο για τον Τσίπρα, που έκανε δώδεκα χρόνια στο Πολυτεχνείο, είχε πατέρα εργολάβο που έπαιρνε δημόσια έργα και είχε μπόλικο παρά για να ξοδεύει, ενώ εσένα που πατέρας σου είναι μεροκαματιάρης, αν εσύ δεν είσαι καλός μαθητής, κανείς Γαβρόγλου και κανείς Τσίπρας δεν πρόκειται να αναλάβει να σε σπουδάσει και να σου βρει δουλειά.
- Και ο Καρανίκας, παππού, είχε «μεροκαματιάρη» πατέρα και δεν έμαθε, ποτέ του, ορθογραφία, όπως τον κατηγορούν, ούτε πήρε ποτέ του «άριστα» αλλά, σήμερα, είναι Σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού δίπλα στον Πρωθυπουργό!
- Θέλεις, παιδί μου, να γίνεις κάτι, σαν τον Καρανίκα; Αν αυτό είναι το όνειρό σου, ψάξε να βρεις κι εσύ έναν Τσίπρα, που ξέρει να λέει ωραία παραμύθια και να παραμυθιάζει τον κόσμο. Και πού ξέρεις, με τέτοια γράμματα που θα σας μαθαίνουν στο εξής στα σχολειά, μετά τον σημερινό Τσίπρα, μπορεί να ξεφυτρώσουν και πολλοί άλλοι Τσίπρες πρωθυπουργοί, που θα κάνουν όλη την παρέα τους από τις «καταλήψεις» υπουργούς, οπότε μπορεί να σε κάνει και σένα σύμβουλο Στρατηγικού Σχεδιασμού, στη θέση του Καρανίκα!
ΥΓ. Τέτοιο εξευτελισμό στην ελληνική σημαία μόνο η «πρώτη φορά Αριστερά» μπορούσε να κάνει παραδίδοντας τη σημαία σε όποιον βγάλει η κλήρωση!

Υπάρχουν κάποιοι συνάνθρωποί μας, οι οποίοι από ευγενική φιλοδοξία που πηγάζει από κάποια ιδεολογική πίστη τους, διότι έχουν συνδέσει το υπαρξιακό τους νόημα με την ικανοποίηση που τους δίνει η προσφορά ή ακόμα και από τη συνείδηση κοινωνικής ευθύνης και παιδαγωγικού καθήκοντος συμμετέχουν σε πολιτικές ή κοινωνικές οργανώσεις και συλλογικές προσπάθειες, αναλαμβάνουν ευθύνες για την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων ή περιορίζονται να προτείνουν -δημόσια και επώνυμα- λύσεις και να ασκούν κριτική στα τεκταινόμενα και -γενικώς- στα συμβαίνοντα στον κοινωνικό περίγυρό τους.

Και είναι αληθές ότι, ενίοτε, παρεισφρέουν ανάμεσά τους και κάποιοι που δεν διέπονται από τα παραπάνω ιδεολογικά κίνητρα ή απλώς υποκρίνονται ότι συν- κινούνται από αυτά. Είναι εκείνοι οι οποίοι, «οσμιζόμενοι παχείαν την λείαν» ή αποβλέποντας στην εξυπηρέτηση των προσωπικών τους βλέψεων και συμφερόντων -διά της προβολής τους και διά των γνωριμιών- «κατέρχονται στην πολιτική» ή «ανακατεύονται στα κοινά».

Υπάρχει, επίσης, και μια τρίτη κατηγορία, κατά την οποία, ενώ τα κίνητρα στην αφετηρία πολλών είναι ανυστερόβουλα και, γενικώς, αγαθά, μετά την επιβίβασή τους στο όχημα της εξουσίας, υφίστανται την «φθορά και διαφθορά της εξουσίας».

Και στην άλλη όχθη -συνήθως από την καρέκλα του καφενείου ή τον καναπέ του σπιτιού τους- υπάρχει το «κοινόν», το οποίο βλέπει, ακούει και κρίνει τα τεκταινόμενα ή τα πεπραγμένα, καθώς και εκείνο το «κοινόν» που, απλώς, υποψιάζεται, υιοθετεί φημολογίες, παραπληροφορείται και γίνεται υποχείριο για την εξυπηρέτηση αλλότριων συμφερόντων.

Έτσι πολλές φορές άκριτα, διατυπώνονται και κυκλοφορούν αόριστες, κακόβουλες φημολογίες και γενικεύσεις του τύπου «όλοι είναι κλέφτες», «για να “ανακατεύεται” κάποιο συμφέρον θα έχει» και άλλα τέτοια, τα οποία διαμορφώνουν και παγιώνουν την κοινή πεποίθηση πως πίσω από την όποια πρωτοβουλία, πίσω από οποιαδήποτε συμμετοχή ή πρόταση που γίνεται υπάρχει «ο λάκκος με τη φάβα» ή «η κουτάλα με το μέλι»!

Το… «λασπόλουτρο» δεν το αποφεύγουν ακόμα κι αυτοί που απλώς «γράφουν». Θυμάμαι, τότε που απεντάχθηκε και ακυρώθηκε η κατασκευή του Πανεπιστημιακού Κέντρου Βρίσας, κάποιοι αποφάνθηκαν: «Ο Σύλλογος Βρισαγωτών Αθήνας φταίει γιατί δεν προχώρησε το έργο, διότι έγραφε συνέχεια επιμένοντας για την κατασκευή του Κέντρου» (κατ’ αυτούς η πολλή δημοσιότητα… προκάλεσε την αντίδραση των συνωμοτούντων κατά της κατασκευής του εν λόγω Κέντρου!).

Ενώ άλλοι, υπό την σκιάν του Πλατάνου, έδιναν τη δική τους εξήγηση για την μη κατασκευή του έργου: «τα έφαγε τα λεφτά ο Σύλλογος»! (και εννοούσαν τις πιστώσεις του Ε.Σ.Π.Α που ΘΑ διαχειριζόταν η Περιφερειακή Αρχή, στην περίπτωση που άρχιζε η κατασκευή του έργου!).

Τέτοια, φοβάμαι, πως θα ακουστούν και γι΄αυτούς που έχουν εμπλακεί στην αντιμετώπιση της δραματικής κατάστασης στην οποίαν περιήλθαν οι Βρισαγώτες, μετά τον καταστροφικό σεισμό της 12ης Ιουνίου. Και ήδη φτάνουν στ’ αυτιά μου κάποια σχόλια… καχύποπτων: προτείνει κάποιος την Πευκιανή της Βρίσας ως κατάλληλο τόπο, σε περίπτωση αναγκαίας μετεγκατάστασης της σεισμόπληκτης Βρίσας; Ε, πρέπει -πιθανώς- να έχει… οικόπεδα για πούλημα στην Πευκιανή (κι ας μην έχει ούτε σπιθαμή γης)! Αρθρογραφεί και καταθέτει τις απόψεις του για τα κοινωνικά προβλήματα; Το κάνει γιατί πληρώνεται… αδρά από την εφημερίδα, ίσως και από… αλλού (κι ας μην έχει καταδεχτεί να ζητήσει, ποτέ, την παραμικρή αμοιβή)! Αλλά υπάρχει -ως ρεζέρβα- και το επιχείρημα: έτσι διαφημίζει και πουλάει τα βιβλία του (κι ας μην έχει εισπράξει, ποτέ, ούτε τα μισά από όσα ξόδεψε από την τσέπη του για να τα εκδώσει)!

Ίσως, όμως, αυτή η γενικευμένη καχυποψία και προκατάληψη είναι δικαιολογημένη για τον απλό λαό, του οποίου η πληροφόρηση είναι ελλιπής και η κριτική του ικανότητα περιορισμένη, λόγω παντελούς έλλειψης ή κακής παιδείας, και, βέβαια, λόγω του ότι η εμπειρία που έχει αποκομίσει από επίορκους, τσαρλατάνους και θεομπαίχτες της πολιτικής αλλά και της κοινωνικής δράσης έχει ως αποτέλεσμα «κοντά στο ξερά (και τα σάπια) να καίγονται και τα χλωρά»!

Πόση ζημιά κάνει η παγιωμένη αυτή -η επί δικαίων και αδίκων- αντίληψη του λαού; Τεράστια!

Έτσι διασύρεται και απαξιώνεται η πολιτική και κοινωνική δράση. Και έτσι εκλείπει κάθε διάθεση προσφοράς υπέρ του κοινωνικού συνόλου.

Υπάρχει θεραπεία; Υπάρχει. Αρκεί οι λεγόμενοι μορφωμένοι και οι περισσότερον νοήμονες από τον απλό λαό, να συνειδητοποιήσουν ότι την μόρφωση, την οποίαν απέκτησαν χάρη στην κοινωνική οργάνωση, δεν πρέπει να την αξιοποιούν -αποκλειστικά- «δι’ ιδίαν χρήσιν και όφελος»· ότι έχουν καθήκον να θέτουν -ες αεί και σε κάθε περίπτωση- τη μόρφωσή τους στην υπηρεσία του λαού, που σημαίνει να διαφωτίζουν και να παιδαγωγούν όχι μόνον τα ανήλικα παιδιά αλλά και τους αμαθείς και ημιμαθείς ενηλίκους. Να βοηθούν το λαό να διακρίνει την «ήρα από το σιτάρι», την αλήθεια από το ψέμα, το παράλογο από το λογικό, το πραγματικό από το εξωπραγματικό.

Και, βεβαίως, πολύ πιο σημαντικός για την έγκυρη πληροφόρηση και τον διαφωτισμό του λαού είναι ο ρόλος του Τύπου και γενικά των Μ.Μ.Ε. Αυτόν, όμως, το σκοπό μπορεί να τον υπηρετήσει μόνον ο ελεύθερος -και άρα υπεύθυνος- έντυπος και ηλεκτρονικός Τύπος. Και εδώ ισχύει το ρηθέν «Θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία»! Και όχι μόνον για τον Τύπο, αλλά και για κάθε πολίτη που θέλει να είναι ελεύθερος.

Η «αρετή και τόλμη» είναι απαραίτητη και για καθέναν από εμάς που έχει τη γνώση, την ικανότητα και τη θέληση να προσφέρει για το κοινό καλό. Πρέπει να αδιαφορήσει για τα κρωξίματα των ορνέων που ψάχνουν να βρουν τη λεία τους στα «σεσηπώτα θνησιμαία».

Αλλά και η «αρετή» πρέπει να αποδεικνύεται διαρκώς στην πράξη. Και γι’ αυτό ο ασφαλέστερος τρόπος είναι η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΠΑΝΤΟΥ.

Κλείνοντας το σημερινό μου άρθρο, θέλω να το αφιερώσω σε όλους εκείνους που έχουν αναλάβει ευθύνες και δραστηριοποιούνται για την ανακούφιση, την ενίσχυση και την αποκατάσταση των πληγέντων από τον σεισμό της 12ης Ιουνίου στη νότια Λέσβο και ιδιαίτερα στη Βρίσα.

Ως Βρισαγώτης τους ευγνωμονώ και τους εύχομαι να αντέξουν στην «υγρασία των ανθρώπων» και να μην πάψουν να τολμούν, να μην χάσουν μέσα στους σκοτεινούς δαιδάλους των γραφειοκρατικών Λαβυρίνθων την πίστη και τον προσανατολισμό τους που είναι η υπεράσπιση των αδύναμων συνανθρώπων μας. Θαρρείτε!

Και όπως λέει ο Ν. Καζαντζάκης: «Μη ρωτάς θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε; Πολέμα!».

 

Μπορεί να μείνει ζωντανός ένας τόπος, όταν διατηρείται απαράλλαχτος μέσα στο χρόνο; Και στην περίπτωση που συμβαίνει από κάποια φυσική ή ανθρώπινη δύναμη να καταστραφούν τα σπίτια των κατοίκων του, αρκεί να ξαναστηθούν αυτά, όπως ήταν παλιά, για να συνεχιστεί η ζωή των κατοίκων τους;

Την απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα μάς τη δίνει η Ιστορία. Πόλεις και χωριά που άκμαζαν κάποτε, με σπίτια πετρόχτιστα και με ωραία «κοντυλοπελεκητά» στολίδια -πολύ πιο θαυμαστά από αυτά της σεισμόπληκτης Βρίσας- παραμένουν, μέχρι σήμερα, έρημοι τόποι, με τα λαμπρά οικοδομήματά τους να κείτονται σε ερείπια, όπως π.χ. η Δήλος και η πλούσια ιωνική μεγαλούπολη, η Έφεσος.

Ποιο είναι αυτό που μπορεί να κρατήσει ζωντανό ένα τόπο; Την απάντηση μάς τη δίνει και πάλι η Ιστορία αλλά και η κοινή λογική: ένας τόπος παραμένει ζωντανός -κι όταν καταστρέφεται, ξαναχτίζεται και συνεχίζει την πορεία του μέσα στο χρόνο- όταν ικανοποιούνται, πρωτίστως, οι οικονομικοκοινωνικές ανάγκες των ανθρώπων, οι οποίες αναπτύσσονται και διαμορφώνονται σύμφωνα με τις εξελίξεις στον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο.

Φοβούμαι, λοιπόν, ότι εάν δεν ληφθούν υπόψη στο ξαναχτίσιμο της Βρίσας, που γκρέμισε ο σεισμός της 12ης Ιουνίου, οι σύγχρονες ανάγκες των Βρισαγωτών, που ζουν και δουλεύουν, επί δώδεκα μήνες το χρόνο, στην περιοχή του χωριού τους, η Βρίσα κινδυνεύει να μείνει στο μεγαλύτερο μέρος της ένας ερειπιώνας.

Να διατηρηθούν τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, που γοήτευαν τους θερινούς επισκέπτες της προσεισμικής Βρίσας και κάποιους… «εικονολάτρες» αρχιτέκτονες (της ημεδαπής ή και της αλλοδαπής) που επιμένουν νοσταλγικά στην εικόνα της παλιάς Βρίσας· συγχρόνως, όμως, να γίνουν όλες εκείνες οι παρεμβάσεις που θα απαλλάξουν τον καινούριο οικισμό από τις δυσλειτουργίες και τις ελλείψεις που βίωναν οι Βρισαγώτες κάτοικοι των δώδεκα μηνών το χρόνο.

Εάν η Βρίσα «αναστυλωθεί» απλώς, για να μην αλλοιωθεί η εικόνα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της, αυτό δεν αρκεί για να προσελκύσει τους παλιούς κατοίκους της, οι οποίοι επί τρία, τέσσερα χρόνια (ίσως και περισσότερα) θα έχουν μετεγκατασταθεί στα Βατερά ή και σε άλλες περιοχές. Και, προ πάντων δεν αρκεί -ακόμα κι αν όλα αποκατασταθούν στην προτέρα τους μορφή- για να κρατηθεί ζωντανή η Βρίσα στα επόμενα χρόνια.

Η Βρίσα, καθώς και ολόκληρη η νότια Λέσβος, είναι μια περιοχή, διαχρονικά, εγκαταλειμμένη από την πολιτεία, η οποία μαραζώνει οικονομικά και συρρικνώνεται πληθυσμιακά. Κανένα αναπτυξιακό έργο δεν έγινε τα τελευταία 50 χρόνια. Οι θερμοπηγές Πολιχνίτου παραμένουν ανεκμετάλλευτες. Ο παραλιακός δρόμος Πλωμαρίου-Βατερών -που η διάνοιξή του άρχισε από τον… Πασά της Λέσβου επί Τουρκοκρατίας- δεν ευτύχησε ακόμη να βρει τον συνεχιστή… πασά του με το ελληνικό «κουβέρνο»! Όσο για το πολυθρύλητο Πανεπιστημιακό Κέντρο Βρίσας είναι γνωστό ότι, αν και είχε δημοπρατηθεί,… απεντάχθηκε από τους επανεμφανισθέντες, σήμερα,… «προστάτες» της παραδοσιακής Βρίσας! Έτσι η Βρίσα ( και σε μεγαλύτερο βαθμό ο Πολιχνίτος) από τους 2.000 κατοίκους έφτασε, σήμερα να κατοικείται από 600 υπερήλικες στην πλειονότητά τους. Και εάν τα Βατερά δεν διέσωζαν κάποια οικονομική ικμάδα, λόγω του τουρισμού, η Βρίσα θα είχε καταντήσει («παρά τα ωραία πελεκητά της») -και πριν από τον καταστροφικό σεισμό- «πληθυσμιακός ερειπιώνας».

Πρέπει, λοιπόν, όλοι οι Βρισαγώτες -τόσο οι μόνιμοι κάτοικοι, όσο και αυτοί της διασποράς- να δούμε το πρόβλημα της Βρίσας, όχι μόνο με τα μάτια του τουρίστα αλλά με τα μάτια του Βρισαγώτη, που ζει στο χωριό και τους 12 μήνες το χρόνο, και να καταλάβουμε ότι η Κυβέρνηση, όπως και όλες οι κυβερνήσεις, θα διαθέσουν -πιθανότατα- γύρω στα 30 εκατομμύρια, για να «ξεμπερδεύουν» με το πρόβλημα της Βρίσας (υπάρχουν, άλλωστε κι αλλού σεισμόπληκτοι)· από κει και πέρα, όμως, το ζήτημα είναι εάν εμείς, όσοι θέλουμε να μείνουμε στον τόπο μας και τον αγαπάμε, θα αντιμετωπίσουμε το γεγονός του σεισμού -πέρα από τις ανθρώπινες, οδυνηρές συνέπειές του- ως μια μοναδική ευκαιρία, για να χτίσουμε και να παραδώσουμε στις νεότερες γενιές μια Βρίσα γερά θεμελιωμένη ή, απλώς, θα πάρουμε μια παράταση ζωής ως τον επόμενο μεγάλο σεισμό.

Ειδικότερα, καλούμαστε να χειριστούμε με υπευθυνότητα και πνεύμα συλλογικότητας την υπάρχουσα κατάσταση και να διαχειριστούμε με σύνεση και σχέδιο τις πιστώσεις που θα διατεθούν από την πολιτεία ή αυτές που θα συγκεντρωθούν από προσφορές χορηγών.

Χρειάζεται, κατά τη γνώμη μου, οργάνωση και συντονισμός της κοινής προσπάθειας. Και, ακόμα, θα χρειαστεί φαντασία και τόλμη. Να ξεκινήσουμε από τη δημιουργία ενός οικοδομικού οργανισμού από Βρισαγώτες - κυρίως από αυτούς που ζουν στη Λέσβο-ο οποίος θα αναλάβει να εκπονήσει (με ανάθεση σε Μελετητικό Γραφείο) μια ολοκληρωμένη μελέτη ανοικοδόμησης της Βρίσας.

Η μετασεισμική Βρίσα πρέπει να διατηρήσει τα εξωτερικά παραδοσιακά στοιχεία της αρχιτεκτονικής της, όχι, όμως, εις βάρος της ασφάλειας των κατοίκων της και της λειτουργικότητας του οικισμού. Θα χρειαστεί να γίνουν εκείνες τις παρεμβάσεις στον οικιστικό ιστό και στα έργα υποδομής που θα καταστήσουν τη Νέα Βρίσα έναν πρότυπο, σύγχρονο και λειτουργικό οικισμό, ελκυστικό σε ντόπιους και ξένους, που θα παρέχει στους κατοίκους του όλες τις ευκολίες και τις άριστες συνθήκες υγιεινής που μπορεί να εξασφαλίσει, σήμερα, η σύγχρονη τεχνολογία, καθώς και η γνώση και η εμπειρία που έχει συγκεντρωθεί από την αντιμετώπιση ανάλογων περιπτώσεων (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό).

Σε προηγούμενο άρθρο μου, αναφέρθηκα σε τέτοιες λειτουργικές παρεμβάσεις αναφορικά με το διάγραμμα των εσωτερικών δρόμων, καθώς και στις απαραίτητες υποδομές (χώροι στάθμευσης στις εισόδους του οικισμού, διεύρυνση-ανάπλαση πλατειών, χώροι πρασίνου, Παιδική Χαρά, δίκτυο αποχέτευσης και σύνδεσή του με τον Βιολογικό Καθαρισμό).

Σήμερα καταθέτω για προβληματισμό δυο ακόμα προτάσεις: την εγκατάσταση δικτύου κεντρικής θέρμανσης στη μετασεισμική Βρίσα, με την αξιοποίηση της θερμικής ενέργειας των θερμοπηγών Πολιχνίτου και την ενεργειακή αυτονομία του νέου οικισμού με την εγκατάσταση στις στέγες (δημόσιων κτιρίων και οικιών) συσσωρευτών ηλιακής ενέργειας (φωτοβολταϊκών).

Και μη σπεύσουν κάποιοι να χαρακτηρίσουν τις παραπάνω προτάσεις ουτοπικές. Ουτοπικά είναι όσα βρίσκονται εκτός τόπου και χρόνου· όμως, εδώ και αρκετά χρόνια, υπάρχει στην Ελλάδα ένας πρότυπος ορεινός οικισμός (πρώην «τσομπανοχώρι») που καλύπτει, εξολοκλήρου, τις ενεργειακές του ανάγκες από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στην Ανάβρα της Μαγνησίας όλα αυτά έγιναν πραγματικότητα, χάρη σε έναν άνθρωπο, τον δήμαρχο Ανάβρας!

 

Τετάρτη, 19 Ιουλίου 2017 13:43

Ανάπτυξη πώς και με ποιους;

Μέχρι τώρα, μας έλεγαν πρώτα η μείωση του χρέους και η ένταξή στο Πρόγραμμα της Ποσοτικής Χαλάρωσης και κατόπιν η έξοδος στις αγορές και η κατάργηση των Μνημονίων. Μετά το Γιούρογκρουπ της 15ης Ιουνίου, αφού δεν πήραν τίποτα από αυτά που ζητούσαν, άλλαξαν τροπάρι: «Με την απόφαση του Γιούρογκρουπ έγινε μια πολύ σοβαρή μεταβολή. Η προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής μετατοπίστηκε. Στα δυο πρώτα Μνημόνια εφαρμόστηκαν δημοσιονομικές πολιτικές για να εξυπηρετηθεί το χρέος, ενώ με την απόφαση του Γιούρογκρουπ θα εξυπηρετείται το χρέος μόνο εάν έχουμε ανάπτυξη», απεφάνθη ο «παρα-πρωθυπουργεύων» Ν. Παππάς.

Να, λοιπόν, που τα παιδιά υπέστειλαν (και πάλι υπερηφάνως) τα φλάμπουρα της αντίστασης κατά των «τοκογλύφων» και μετά από 2,5 χρόνια, βάλε-βγάλε «κόκκινες γραμμές», γύρισαν από τις Βρυξέλες έχοντας αποστηθίσει το Αλφαβητάρι της Πολιτικής Οικονομίας: ότι το οικονομικό πρόβλημα της Ελλάδας είναι ότι δεν παράγει. Ότι εξάγει λίγα και εισάγει πολλά. Ότι εάν δεν αυξάνεται το ΑΕΠ της χώρας (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν), μειώνονται συνεχώς οι θέσεις εργασίας και τα έσοδα του κράτους. Και ότι, τελικά, αφού δεν παράγουμε όσα χρειαζόμαστε για να ζήσουμε και αφού τα έξοδά μας είναι περισσότερα από τα έσοδά μας, δημιουργούμε συνεχώς δημοσιονομικά ελλείμματα και αναγκαζόμαστε να καταφεύγουμε στα δανεικά, για να συντηρήσουμε το πολυδάπανο κράτος, το οποίο, αντί να το περιορίζουμε, επιμένουμε να το αυξάνουμε.

Μπράβο, λοιπόν, στα παιδιά που άργησαν… λίγο, αλλά, τελικά το κατάλαβαν(;) πως η «εξυπηρέτηση του χρέους θα γίνεται μόνον, εάν έχουμε ανάπτυξη»!

Από δω και πέρα, όμως πρέπει να καταλάβουν και μερικά άλλα που αποτελούν τις βασικές και απαραίτητες προϋποθέσεις για να υπάρξει η πολυπόθητη ανάπτυξη.

  1. Ότι δεν ψηφίζουμε, απλώς, τα μέτρα που μας ζητούν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας, αλλά και τα εφαρμόζουμε, χωρίς «κλαψουρίσματα» και χωρίς «εκπτώσεις».
  2. Ότι με τέτοιο κράτος… «βοϊδόκαρο» -και μάλιστα υπέρβαρο από τη σαβούρα των διοριζόμενων (φίλων, συγγενών, κουμπάρων και «νεροκουβαλητάδων» του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ)- η ανάπτυξη που προσδοκάμε θα έρθει τον… άλλον αιώνα!
  3. Ότι με τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο συνεχίζει να υπόκειται στη μικρόνοια της κομματοκρατίας και τις αναχρονιστικές αντιλήψεις της «Αριστεράς»· όπου η σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με την επιχειρηματικότητα και την παραγωγή καταδικάζεται μετά βδελυγμίας από τους υπουργούς της «πρώτη φορά Αριστεράς»· όπου η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών τελεί υπό τον έλεγχο των ανεγκέφαλων «τροφίμων του πανεπιστημιακού Ασύλου»· με ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα που διώχνει στο εξωτερικό τα καλύτερα «μυαλά», κάθε αναπτυξιακή προσπάθεια θα στηρίζεται σε «πήλινα πόδια».
  4. Ότι εάν δεν σταματήσουν οι «κουτσαβακισμοί» των κυβερνώντων απέναντι στους δημοκρατικούς θεσμούς και δεν εφαρμοστούν οι νόμοι της Πολιτείας επί παντός «βατού» και «άβατου» της ελληνικής επικράτειας, το ελληνικό κράτος θα παραμένει αναξιόπιστο και η κυβέρνησή του αφερέγγυα, τόσο απέναντι στους Έλληνες πολίτες, όσο και απέναντι στους ξένους, των οποίων οι επενδύσεις αναμένεται να παίξουν βασικό ρόλο για την ανάπτυξη της χώρας.
  5. Και το σημαντικότερο. Με τέτοιες κυβερνήσεις που αρμενίζουν στον ωκεανό της παγκοσμιοποίησης, με καπεταναίους που δεν είχαν «κουμαντάρει», μέχρι τώρα, ούτε βάρκα στη ζωή τους· με κυβερνήσεις, οι οποίες, λόγω της τεράστιας αποχής, εκπροσωπούν ένα μικρό ποσοστό από το σύνολο του λαού -με αποτέλεσμα όχι μόνον να μην έχουν τη στήριξη, αλλά και να αντιμετωπίζουν την ισχυρή αντίδραση από τη συντριπτική πλειονότητα του λαού- είναι βέβαιο ότι κάθε προσπάθεια για την ανάταξη της οικονομίας θα καταλήγει σε αποτυχία.
  6. Ότι, εφόσον η οικονομική πολιτική παραμένει παγιδευμένη -εις το διηνεκές- στον στόχο των… «αιμοδιψών» πλεονασμάτων του 3,5% και ενόσω οι Έλληνες πολίτες ζουν υπό την απειλή της περαιτέρω φορολογικής τους «αφαίμαξης», της περικοπής των αποδοχών τους, της κατάσχεσης των εισοδημάτων τους και της δήμευσης της πατρογονικής περιουσίας τους, η κυβέρνηση θα πανηγυρίζει μόνη της για τα… «θαυμαστά επιτεύγματά» της και ο λαός -στην άλλη άκρη- θα τους «σιχτιρίζει» και θα καταριέται την κακή του μοίρα.

Συμπέρασμα: Ο πολιτικός κόσμος, μετά από τόσα πικρά μαθήματα, πρέπει, επιτέλους να συνειδητοποιήσει τη μεγάλη αλλά απλή αλήθεια: ότι για να κυβερνηθεί ο ελληνικός λαός και για να μπορέσει να εφαρμοστεί μια γενναία πολιτική οικονομικής ανάπτυξης, εντός Ευρωζώνης, είναι αδήριτη ανάγκη, όλες οι ειλικρινά φιλοευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις (έστω μετεκλογικά, διότι προς το παρόν οι «σύντροφοι» παραμένουν παθιασμένοι εραστές «της καρέκλας») να απαλλαγούν από μικρομεγαλισμούς και από τον κομματικό «πατριωτισμό» τους και να αρθούν στο ύψος των κρίσιμων περιστάσεων: να στηρίξουν ένα ενιαίο κυβερνητικό σχήμα, το οποίο θα κληθούν να στελεχώσουν προσωπικότητες που έχουν διακριθεί στην πράξη για τις ικανότητες και την αξιοσύνη τους.

Ο ελληνικός λαός πρέπει να ξαναβρεί την πίστη του στην πολιτική του ηγεσία και γι’ αυτό χρειάζεται να γνωρίζει όλη την αλήθεια: και για το πώς και το γιατί φτάσαμε έως εδώ και για το πώς πρέπει να πορευτούμε από εδώ και πέρα.

Χρειάζεται μια καθαρή πρόταση για το μέλλον, απαλλαγμένη από τα «φτιασίδια» της κομματικής προπαγάνδας και των ψηφοθηρικών σκοπιμοτήτων. Μια πρόταση εθνική, συλλογικά επεξεργασμένη, που θα εμπνεύσει και θα συναγείρει το λαό σε μια προσπάθεια πατριωτική, χωρίς τις ανοησίες των «ταξικών προσήμων» και των «σκουριασμένων» κομματικών ιδεοληψιών.

Χωρίς μια τέτοια γενναία εθνική απόφαση η Ελλάδα θα συνεχίσει να σέρνεται και κάθε τόσο θα κατρακυλά, μαζί με το βράχο του Σισύφου, στον γνώριμο πια «πάτο» της επαιτείας, της εθνικής ταπείνωσης, της ανομίας και της εμφύλιας διαμάχης.

 

«Όχι Κολομβία, ΣΟΒΙΕΤΙΑ θα σας κάνουμε φιλελέδες και συνοδοιπόροι του Κυριάκου». (Π. Πολάκης, Facebook 2/7/2017).

 

Απαξιώνουν την Δικαιοσύνη, εξευτελίζουν την κοινοβουλευτική διαδικασία με τροπολογίες της ντροπής και συνεχείς Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, αποφυλακίζουν ισοβίτες εγκληματίες, καταργούν τις ειδικές φυλακές για τους επικίνδυνους κακοποιούς, αφήνουν ανενόχλητες τις συμμορίες των Εξαρχείων να μετατρέπουν σε «σπηλιά του Νταβέλη» το ιστορικό Πολυτεχνείο, να καίνε και να ρημάζουν την δημόσια περιουσία, ακόμα και να στήνουν… « Κέντρο Πληροφόρησης Αντιεξουσιαστών» στην πλατεία Εξαρχείων. Παραμένουν αδιάφοροι στις διαμαρτυρίες δημάρχων και ιδιωτών, των οποίων τα κτίρια έχουν καταληφθεί από «Συλλογικότητες» Αναρχικών-Αντιεξουσιαστών, όπως αδιαφορούν για τις καταγγελίες των Πανεπιστημιακών Αρχών για τις εγκληματικές πράξεις που διαπράττονται στους χώρους των πανεπιστημίων.

Ο «λεβεντόμαγκας» των Σφακίων πρωτοστατεί στην επιστροφή της πολιτικής στην… «Νεαντερτάλια» περίοδο των «ανθρωπίδων»: εξυβρίζει το ανώτατο δικαστήριο της χώρας, γιατί υπερασπίζεται το Σύνταγμα και το δίκαιο των φορολογούμενων πολιτών και ως χειρούργος -και μάλιστα… «στοιχειωμένος»- επιχειρεί να λοβοτομήσει την δικαιοσύνη και απειλεί όποιον ασκεί κριτική για το ανύπαρκτο έργο του στον τομέα της Υγείας πως θα τον «χώσει τρία μέτρα στο χώμα»!

Και το τελευταίο: υπόσχεται, με αναγραφή του στο Facebook, να κάνει τη χώρα «όχι Κολομβία, αλλά ΣΟΒΙΕΤΙΑ»!

Ναι, ο Π. Πολάκης είναι υπουργός της Κυβέρνησης Τσίπρα και στον τομέα της Υγείας εργάστηκε -πράγματι- με «σοβιετική» πίστη και ζήλο, για να δημιουργήσει καταστάσεις «Υπαρκτού Σοσιαλισμού»!

Από τρελό, λοιπόν, κι από μικρόν μαθαίνεις την αλήθεια!

Και ο πρωθυπουργός, όχι μόνο καμαρώνει για τον υπουργό του και το τριτοκοσμικό επίπεδο στο οποίο έχει οδηγήσει τα νοσοκομεία της χώρας, αλλά υιοθετεί και το «πολάκειο» ύφος και ήθος που χαρακτηρίζει την άσκηση της εξουσίας, τον τρόπο επικοινωνίας του εκλεκτού του υπουργού με τα πολιτικά πρόσωπα και τους δημοκρατικούς θεσμούς. Που σημαίνει «όμοιος ομοίω αεί πελάζει» ή νεοελληνιστί: «βρήκε ο γύφτος τη γενιά του κι αναγάλλιασε η καρδιά του»!

Μήπως, όμως, ο Πολάκης είναι ο μόνος… «χαρισματικός» στον κυβερνητικό θίασο;

Εάν ήταν ένας, θα λέγαμε δεν πειράζει· σε κάθε χωριό υπάρχει πάντα κι ένας ελαφρόμυαλος, για να «σπάζουν πλάκα» μαζί του οι χωριανοί· γιατί να μην υπάρχει και σε κάθε κυβέρνηση ένας τέτοιος;

Έλα, όμως, που δεν είναι ένας στην «πρώτη φορά Αριστερά», αλλά πολλοί που κυκλοφορούν… «αδέσποτοι»!

Π. Σκουρλέτης: ομολογεί ότι «ζούμε σε συνθήκες μιας διαρκούς πολιτικής ήττας. Είμαστε αναγκασμένοι διαρκώς να κάνουμε συμβιβασμούς»· όμως, «μπορεί να υποστήκαμε μια πολιτική ήττα, αλλά η μεγαλύτερη πολιτική ήττα είναι όταν υιοθετείς τις προτάσεις του αντιπάλου σου. Και αυτό δεν θα το κάνουμε ποτέ», εξομολογήθηκε στο αριστερό ακροατήριο της ΝΕ ΣΥΡΙΖΑ του Πειραιά.

Καταλάβατε, τώρα, γιατί συνεχίζουμε να βολοδέρνουμε ακόμα στα Μνημόνια, ενώ οι Κύπριοι, οι Πορτογάλοι και Ιρλανδοί βγήκαν από τα δικά τους Μνημόνια; Τι είναι αυτό που λέει ο Σκουρλέτης στους δανειστές μας; Εμείς θα ψηφίζουμε στη Βουλή τα μέτρα που μας αναγκάζετε να παίρνουμε, για να μας δίνετε τη «δόση», αλλά δεν πρόκειται να τα εφαρμόσουμε!

Καταλάβατε, τώρα, γιατί οι δανειστές μας μάς φορτώνουν, ολοένα, και με περισσότερα μέτρα;

Κ. Γαβρόγλου: Υπουργός Παιδείας, ειδικός επί των «καταργήσεων»! «Προλετάριοι του πνεύματος, ενωθείτε». Όσο λιγότερη «αριστεία» και περισσότερη αμορφωσιά, τόσο μεγαλύτερη η αριστερή πελατεία μας!

Ν. Παπάς: ο κομισάριος, καναλάρχης. Η πολυφωνική ενημέρωση είναι «αστική» ασθένεια. Όσο λιγότερα κανάλια, τόσο πιο εύκολα τους εκβιάζουμε και γίνονται δικά μας φερέφωνα.(Ευτυχώς που υπάρχει, ακόμα, όρθια η Δικαιοσύνη και του χάλασε τα νεοσταλινικά σχέδια).

Π. Καμμένος: θαυμαστής του «ανεψιού» Καραμανλή και «σύντροφος»… εξ αγχιστείας με τον Τσίπρα. Έχει παίξει όλους τους ρόλους και έχει φορέσει όλες τις «στολές»: του στρατηγού Μπαλαφάρα, του γενναίου ναυμάχου, του πιλότου, του καταδρομέα, του βατραχανθρώπου…

Αγαπημένος του ρόλος εκείνος του… Πουαρώ! Έχει… εξιχνιάσει και καταγγείλει όλες τις τρομερές συνωμοσίες που έγιναν εις βάρος της Ελλάδας: ήδη από τη δεκαετία του ’80 αποκάλυψε πως αρχηγός της 17ης Νοέμβρη ήταν ο… Ανδρέας Παπανδρέου και, αμέσως, με την επιβολή του πρώτου Μνημονίου… κατάλαβε (ο Σαΐνης) πως μας ψεκάζουν οι Γερμανοί με «αποβλακωτικό αέριο»!

Και, τελευταία, έχει αναλάβει δράση ανακριτή, εισαγγελέα, υπουργού Δικαιοσύνης και αρχιδικαστή, προκειμένου να αποκαλύψει τον «επιχειρηματία» που κρύβεται πίσω από την υπόθεση του ναρκοπλοίου NOOR 1.

Φαίνεται, μάλιστα, πως ο Καμμένος-Πουαρώ… «ακουμπά», ήδη, τον μεγάλο ναρκέμπορο-επιχειρηματία, γιατί και ο πρωθυπουργός κατηγόρησε -στη Βουλή- την Αξιωματική Αντιπολίτευση πως υπερασπίζεται γνωστό… επιχειρηματία! Και αυτό το συμπέρανε ο Πρωθυπουργός μας (!) από το ότι η Αξιωματική Αντιπολίτευση, όπως και τα άλλα κόμματα της Ελάσσονος Αντιπολίτευσης, διαμαρτυρήθηκαν για τον εξωθεσμικό ρόλο του υπουργού Άμυνας, ο οποίος συνομίλησε στο τηλέφωνο, όχι μία αλλά 12 φορές με ισοβίτη που βρίσκεται στη φυλακή για την υπόθεση NOOR 1, προκειμένου να τον πείσει να μαρτυρήσει την… «αλήθεια», να αποκαλύψει, δηλαδή, τον… «αρχηγό» του, ήτοι τον επιχειρηματία που υποψιάζεται ο… Πουαρώ!

- Τι είπατε; Μήπως βρισκόμαστε στην Ουγκάντα του Αμίν Νταντά;

- Όχι, όχι, αυτή ήταν στην Αφρική. Η Ελλάδα βρίσκεται, ακόμα, στην Ευρώπη!

 

Ασφαλώς ο νομοθέτης του διατάγματος ΦΕΚ. 208/19/3 /2002 που επιβάλλει την αυστηρή διατήρηση του αρχιτεκτονικού σχεδίου των παραδοσιακών οικισμών δεν είχε προβλέψει και την περίπτωση η Βρίσα να ισοπεδωθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος της και να αποτελέσει «μοναδικό, παγκοσμίως, σεισμικό φαινόμενο» που χρήζει ιδιαίτερης μελέτης από τους σεισμολόγους και γεωλόγους.

Γι’ αυτό θεωρώ αναγκαίο, αντί να προτάσσουμε, ιεραρχώντας στην πρώτη θέση τα ζητήματα αισθητικής του οικισμού που ΘΑ ανοικοδομηθεί, ότι είναι περισσότερο χρήσιμο για τους σεισμόπληκτους Βρισαγώτες -που βρίσκονται σε απόγνωση, άστεγοι και με το βιος τους, ακόμα, κάτω από τόνους μπάζα στα γκρεμισμένα σπίτια τους- να ξεκινήσουμε την ιεράρχηση από την άμεση αντιμετώπιση των βασικών και επειγουσών ανθρώπινων αναγκών του κατεστραμμένου χωριού: Α.1. την εξασφάλιση της στέγασής των σεισμόπληκτων για μερικά χρόνια, που θα απαιτηθούν, μέχρι να ολοκληρωθεί η ανοικοδόμηση της Βρίσας. 2. τη διάσωση των υπαρχόντων τους που βρίσκονται θαμμένα στα ερείπια των σπιτιών τους. 3. τη διατροφή, την περίθαλψη και την οικονομική ανακούφισή τους από φόρους, ΕΝΦΙΑ, δανειακές υποχρεώσεις κ.λπ.

Β. Να προηγηθεί πριν από κάθε σχεδιασμό, που αφορά την αποκατάσταση του οικισμού «της Βρίσας που ξέραμε», η γνωμοδότηση των ειδικών επιστημόνων για τη χωροθέτηση και τις αντισεισμικές προδιαγραφές που θα εφαρμοστούν για την οικοδόμηση του νέου οικισμού.

Όπερ σημαίνει ότι πρέπει, το ταχύτερο δυνατόν, να προχωρήσουν και να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες γεωλογικές- τεκτονικές μελέτες, προκειμένου να ελεγχθεί η σταθερότητα του υπεδάφους και να ληφθούν υπόψη τα τυχόν «ανυπέρβλητα εμπόδια», που μπορεί να προκύψουν για κάποιες περιοχές, όπου είχε κτιστεί ο παλιός οικισμός. Και με βάση τα πορίσματα αυτών των ερευνών να καθοριστούν οι ειδικοί -για την περίπτωση της Βρίσας- κανόνες που θα αφορούν την ενισχυμένη θεμελίωση, την τοιχοποιία και τη χρήση των κατάλληλων δομικών υλικών.

Γ. Να εκπονηθεί ολοκληρωμένο σχέδιο για την χωροθέτηση του νέου οικισμού, που θα περιλαμβάνει και τις αναγκαίες ρυμοτομικές παρεμβάσεις και τα έργα υποδομής- εφόσον χωροθετηθεί στη θέση του παλιού οικισμού: είναι ευκαιρία, α. να γίνει διεύρυνση κάποιων εσωτερικών δρόμων (πρωτίστως του κεντρικού άξονα από το Τζαμί, στον Πλάτανο-Άγιο Κωνσταντίνο-Σανταλιώτη), καθώς και διαπλάτυνση και ανάπλαση πλατειών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η λειτουργικότητα του οικισμού και ειδικότερα η προσπελασιμότητα από μεγάλα οχήματα σε κάποιους χώρους δημόσιου και τουριστικού ενδιαφέροντος, όπως είναι το Μουσείο Παλαιοντολογικών Ευρημάτων, οι Εκκλησίες και η Βιβλιοθήκη, αλλά ακόμα και η διέλευση, σε περίπτωση κινδύνου, οχημάτων πυροσβεστικής κ.λπ.

β. να προβλεφθούν χώροι στάθμευσης Ι.Χ. αυτοκινήτων, προκειμένου να αποσυμφορηθούν τα «σοκάκια» του χωριού.

γ. να πραγματοποιηθούν τα χρονίζοντα βασικά έργα υποδομής, π.χ. σύγχρονο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης και σύνδεσή του με τον βιολογικό καθαρισμό Πολιχνίτου-Βρίσας- Βατερών.

Παράλληλα, λοιπόν, με τον στόχο να ξαναχτίσουμε μια Βρίσα που «θα διατηρεί τα εξωτερικά παραδοσιακά χαρακτηριστικά» της, πρέπει να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές και μια Βρίσα σύγχρονη και λειτουργική. Με τα σπίτια της που θα υπακούουν μεν, σε ένα ενιαίο «αρχιτεκτονικό σχέδιο» και συγχρόνως, θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις της υγιεινής και της πολιτισμένης ζωής (π.χ.… η τουαλέτα «εντός», με τρεχούμενο νερό και όχι « ίσα όξου» , στην άκρη της αυλής!).

Δ. Να επισπευσθεί η μελέτη και να προταχθεί η ανοικοδόμηση των δημόσιων κτιρίων, ήτοι των εκκλησιών Ζωοδόχου Πηγής και Αγίου Κωνσταντίνου, του Μουσείου Παλαιοντολογικών Ευρημάτων, του Δημοτικού Σχολείου, του Πολιτιστικού Κέντρου (παλιά Λέσχη), του Καταστήματος της ιστορικής Κοινότητας Βρίσας. Η επίσπευση της ανοικοδόμησης των παραπάνω κτιρίων επιβάλλεται, προκειμένου να αρχίσει να λειτουργεί ο οικισμός -τουλάχιστον, όσον αφορά τις δημόσιες εκδηλώσεις των κατοίκων του- και με αυτό τον τρόπο, να αποφευχθεί η πλήρης αποξένωση του σεισμόπληκτου πληθυσμού από τον παλιό οικισμό, στα χρόνια της αναγκαστικής μετεγκατάστασής του. Άλλωστε η ανοικοδόμηση των παραπάνω κτιρίων, λόγω της γενναίας προσφοράς πολλών χορηγών, οι οποίοι δήλωσαν ότι θα αναλάβουν το κόστος της ανέγερσής τους, δεν θα επιβαρύνει το κράτος και γι’ αυτό μπορεί να απαλλαγεί η αποκατάστασή τους από χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Ε. Να προκριθεί η ανάθεση της ανοικοδόμησης του οικισμού της Βρίσας σε αξιόπιστη τεχνική εταιρία, η οποία, μετά από διεθνή διαγωνισμό, θα αναλάβει, να ανοικοδομήσει συνολικά τον οικισμό της Βρίσας, να εφαρμόσει τις ειδικές αντισεισμικές προδιαγραφές και να παραδώσει το έργο, εντός ορισμένου χρονικού διαστήματος. Με τον τρόπο αυτόν θα επιτευχθεί η ασφαλέστερη εφαρμογή των αντισεισμικών προδιαγραφών και η ταχύτερη πρόοδος των εργασιών. Και το κυριότερο, θα απαλλαγούν οι υπέργηροι μόνιμοι κάτοικοι αλλά και πολλοί ξενιτεμένοι Βρισαγώτες από τις επαχθείς διαδικασίες και τις ευθύνες, που συνεπάγεται η ατομική επιστασία της ανοικοδόμησης κάθε σπιτιού, από κάθε ιδιοκτήτη χωριστά, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει -τελικά- σε παραίτηση και εγκατάλειψη της προσπάθειας ανοικοδόμησης, με αποτέλεσμα την διαιώνιση της εικόνας- ερειπιώνα της Βρίσας. Κάτι που, νομίζω, όλοι απευχόμαστε.

 

Τετάρτη, 28 Ιουνίου 2017 14:31

Η παλινδρομική κίνηση της Ιστορίας

 

«Η Ιστορία αποτελεί πεδίο κινδύνου και τραγωδίας».

Κορνήλιος Καστοριάδης

 

Η άμπωτη και η παλίρροια δεν είναι μόνο φυσικό φαινόμενο, είναι και κοινωνικό φαινόμενο. Οι ανθρώπινοι πληθυσμοί, από την εποχή της νομαδικής ζωής και μέχρι σήμερα, στη βιομηχανική και την ηλεκτρονική εποχή, πάνε κι έρχονται κινούμενοι άλλοτε από φυσικά και άλλοτε από οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά αίτια.

Στην ιστορία του ελληνισμού επιβεβαιώνεται απόλυτα η παραπάνω αλήθεια, αν αναλογιστούμε πόσες φορές -μέσα στους αιώνες που μετρά η Ιστορία- ελληνικοί πληθυσμοί από την ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου πέρασαν και εγκαταστάθηκαν στις Μικρασιατικές ακτές αλλά και στα ενδότερα της Μικράς Ασίας (κατά την ελληνιστική εποχή χιλιάδες Αθηναίων εγκαταστάθηκαν στην Αντιόχεια, την ακμάζουσα πρωτεύουσα του τότε Συριακού κράτους) και πόσες φορές αναγκάσθηκαν να ξεριζωθούν από την ασιατική ήπειρο και να επιστρέψουν στις αρχαιότερες πατρίδες τους. Ακόμα και το προσφυγικό κύμα των Σύρων που κατακλύζει, σήμερα, τα νησιά μας και αναζητά καταφύγιο στις ευρωπαϊκές χώρες, αποτελεί μια τραγική παλινδρομική κίνηση της Ιστορίας.

Και για να μεταφερθούμε από το μεγάλο θέατρο της Ιστορίας στην μικρή σκηνή, όπου παίζεται η ιστορική τραγωδία της Βρίσας, την οποία ισοπέδωσε ο καταστροφικός σεισμός της 12ης Ιουνίου.

Σε ιστορική «μικροκλίμακα» επαναλαμβάνεται -και προβλέπω πως θα ενταθεί στα επόμενα χρόνια- η παλινδρομική μετακίνηση των κατοίκων της περιοχής από τα ενδότερα προς την παραλιακή ζώνη, την οποία, πριν από κάποιους αιώνες εγκατέλειψαν -λόγω της ανασφάλειας που είχαν προκαλέσει, κατά τον Μεσαίωνα, οι πειρατικές επιδρομές- για να μετακινηθούν στα ενδότερα και να εγκατασταθούν στη θέση που, σήμερα, κατέστρεψε ο «επιδρομέας» σεισμός.

Ήδη, εδώ και μερικά χρόνια, για λόγους που δεν είχαν σχέση με τον καταστροφικό σεισμό, τα Βατερά και ο Άγιος Φωκάς (σε μικρότερο βαθμό) είχαν αρχίσει να φιλοξενούν έναν αριθμό μόνιμων κατοίκων. Το ρεύμα αυτό θα διογκωθεί και θα απορροφήσει, συν τω χρόνω, μεγάλο μέρος του πληθυσμού της σεισμόπληκτης Βρίσας.

Η κίνηση αυτή από την ενδοχώρα προς την παραλιακή ζώνη θα ενισχυθεί λόγω του ότι πολλοί κάτοικοι της Βρίσας διαθέτουν, ήδη, δεύτερη θερινή κατοικία στα Βατερά ή τον Άγιο Φωκά, αλλά και λόγω του ότι η ανοικοδόμηση του κατεστραμμένου οικισμού της Βρίσας, για να ολοκληρωθεί, θα χρειαστεί αρκετά χρόνια.

Και αυτή η νομοτελειακή, θα έλεγα, εξέλιξη, πολλαπλασιάζει τα προβλήματα που δημιουργούνται στην ευρύτερη περιοχή της Βρίσας. Πέραν των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν σε σχέση με την ανοικοδόμηση του οικισμού της Βρίσας (επιστημονικά προβλήματα που πρέπει να λύσουν οι σεισμολόγοι- γεωλόγοι: «μελέτες γεωλογικές - τεκτονικές». «Η Βρίσα θα αποτελέσει παγκόσμιο πεδίο εφαρμογής νέων τεχνολογιών και επιστημονικών ερευνών». Μετακινήσεις σπιτιών, «εάν διαπιστωθεί ότι υπάρχουν ανυπέρβλητα εμπόδια στο υπέδαφος». Και τα οικονομικά, γραφειοκρατικά και τεχνικά προβλήματα που πρέπει να λύσουν κεντρικά και τοπικά οι αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες, π.χ. η ανοικοδόμηση και η εφαρμογή των αντισεισμικών προδιαγραφών θα πραγματοποιηθεί με την πρωτοβουλία και την ευθύνη του κάθε ιδιοκτήτη κατεστραμμένης οικίας και με εργολαβία της επιλογής του καθενός ή θα ανατεθεί η ανοικοδόμηση, κατά τρόπο ενιαίο και συνολικά, σε μία η περισσότερες τεχνικές εταιρίες;), θα δημιουργήσει και πρόσθετα, σύνθετα και δυσεπίλυτα προβλήματα στην περιοχή των Βατερών, τα οποία θα χρειαστεί να επιλυθούν έγκαιρα, προτού διογκωθούν και οξυνθούν περαιτέρω και καταστήσουν προβληματική τη λειτουργία και του οικισμού των Βατερών.

Επισημαίνω μερικά από τα χρονίζοντα προβλήματα των Βατερών, τα οποία, εάν δεν επιλυθούν, θα προκαλέσουν, υπό τις παρούσες συνθήκες, την ραγδαία υποβάθμιση της παραλίας, καθώς και των συνθηκών διαβίωσης του αυξανόμενου πληθυσμού των μόνιμων κατοίκων της.

  1. Άμεση επανασύνδεση του δικτύου ύδρευσης από τις πηγές Αμπελικού που έχει διακοπεί λόγω φθοράς των αμιαντοσωλήνων. Νέα γεώτρηση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ενδεχόμενο υφαλμύρισης του νερού της παλιάς γεώτρησης στη θέση Λαγκάδι Βατερών.
  2. Άμεση δημοπράτηση του έργου του Βιολογικού καθαρισμού της ευρύτερης περιοχής Πολιχνίτου - Βρίσας και σύνδεση με το δίκτυο του βιολογικού καθαρισμού του οικισμού Βατερών, του οποίου τα οικιακά λύματα και λόγω της αύξησης του μόνιμου πληθυσμού, όσο θα καταλήγουν σε… «βόθρους» θα αυξάνουν τον κίνδυνο μιας καταστροφικής ρύπανσης της θαλάσσιας ζώνης.
  3. Ρυμοτόμηση της περιοχής Βατερών, καθορισμός οικιστικής ζώνης και χρήσεων γης. Δημιουργία ελεύθερων χώρων, κέντρων άθλησης, χώρων στάθμευσης, πεζοδρόμων.
  4. Διάνοιξη και σήμανση του υπάρχοντος εσωτερικού περιφερειακού δρόμου των Βατερών, καθώς και επισκευή - στήριξη του γεφυριού στο Λαγκάδι των Βατερών, προκειμένου να αποσυμφορηθεί ο μοναδικός παραλιακός δρόμος από τη διέλευση των τροχοφόρων.
  5. Ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών για την περιοχή των Βατερών αναφορικά με θέματα καθαριότητας και υγιεινής.
  6. Ταχύτερη εξυπηρέτηση εκ μέρους της Πολεοδομίας των κατοίκων της περιοχής των Βατερών που επιθυμούν να οικοδομήσουν ή να επεκτείνουν υπάρχουσες κατοικίες.
  7. Καλύτερη αστυνόμευση της περιοχής για την αποτροπή της αυθαίρετης δόμησης, καθώς και άλλων παράνομων δράσεων, οι οποίες μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία του οικισμού και την αρμονική διαβίωση των κατοίκων.

Ας προχωρήσουμε, λοιπόν, το ταχύτερο δυνατόν, από τους λόγους στα έργα, προτού… «κακοφορμίσουν» και γίνουν ανίατες οι πληγές που άνοιξε ο καταστροφικός σεισμός της 12ης Ιουνίου.

Στην τρισχιλιετή ύπαρξη της Βρίσας έγιναν για διάφορους λόγους, δυο μετεγκαταστάσεις του αρχικού οικισμού.

Μήπως, σήμερα, μετά τον καταστροφικό και φονικό σεισμό της 12ης Ιουνίου, επιβάλλεται να γίνει και μια τρίτη μετεγκατάσταση;

Την ίδρυση της προϊστορικής Βρίσας σκεπάζει η αχλή του μύθου. Τα πρώτα σημάδια για την ύπαρξή της, τα ανιχνεύουμε στις μυθικές παραδόσεις που αναφέρονται στον πρώτο οικιστή της Λέσβου, τον Μάκαρα, στον οποίον, κατά τους αρχαίους συγγραφείς Ανδροτίωνα και Κλαύδιο Αιλιανό, αποδίδεται και η ίδρυση του ναού του Διονύσου στην «ΑΚΡΑ ΒΡΙΣΑ», όπως ονομαζόταν το σημερινό ακρωτήρι του Αγίου Φωκά, το οποίο διέσωζε ως τον 6ο αιώνα μ. Χ. την αρχαία ονομασία του «Άκρα Βρίσα» κατά τον Στέφανο τον Βυζάντιο.

Η ύπαρξη της Βρίσας ανιχνεύεται, επίσης, και μέσα στα ομηρικά έπη, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια (Βλέπε και «Τα τοπωνύμια της Βρίσας Λέσβου» Βασίλη Ψαριανού, Εκδόσεις «Νοών»). Σπουδαίοι φιλόλογοι και αρχαιολόγοι (ανάμεσά τους ο μεγάλος Γερμανός φιλόλογος Βιλαμόβιτς και η Αμερικανίδα αρχαιολόγος Emily Shields) συσχετίζουν τη σημερινή Βρίσα με την πατρίδα της πανέμορφης Βρισηίδας, κόρης του Βρισέα, βασιλιά ή ιερέα της ομηρικής Βρίσας.

Τα λείψανα του πρώτου οικισμού, της προϊστορικής Βρίσας, βρίσκονται πάνω στο σημερινό ακρωτήρι του Αγίου Φωκά -όπου και ο ναός του Διονύσου του Βρισαίου ή Βρισαγενούς- όπως μας βεβαιώνουν τα ευρήματα που κατέγραψε κατά την επίσκεψή του εκεί το 1885 ο Γερμανός αρχαιολόγος R. Koldewey, και, επίσης, σύμφωνα με τα ανασκαφικά ευρήματα που έφερε στο φως νεότερη (επιφανειακή και περιορισμένης έκτασης) αρχαιολογική έρευνα του 1972.

Ο πρώτος οικισμός της Βρίσας στον Άγιο Φωκά («Άκρα Βρίσα») εικάζουμε ότι επιβίωσε ως την ελληνιστική εποχή και τους πρώτους Ρωμαϊκούς χρόνους, για να μεταφερθεί κατά την Πρωτοβυζαντινή περίοδο στην κοντινή προς τον Άγιο Φωκά θέση, της Αγια-Κατερίνας, όπου έχουν ανευρεθεί κάποιοι τάφοι και παρατηρείται άφθονη κέραμος και δομικά υλικά.

Και στη θέση που βρίσκεται το σημερινό εκκλησάκι της Αγια-Κατερίνας, διακρίνονται τα θεμέλια παλαιοχριστιανικής εκκλησίας.

Η ακμή και του δεύτερου οικισμού της Πρωτοβυζαντινής Βρίσας επιβεβαιώνεται από το μέγεθος της παλαιοχριστιανικής εκκλησίας, καθώς και από τα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη (κιονόκρανα και κολόνες), τα οποία μεταφέρθηκαν στον σημερινό οικισμό της Βρίσας. Αξιοσημείωτο, επίσης, είναι το σύστημα ύδρευσης του οικισμού (πήλινοι σωλήνες για την μεταφορά νερού από απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων).

Ο δεύτερος οικισμός της αρχαίας Βρίσας εγκαταλείφθηκε κατά πάσα πιθανότητα κατά τον 7ον ή 8ον αιώνα, περίοδο κατά την οποία όλοι οι παράλιοι οικισμοί του βυζαντινού κράτους βρέθηκαν ανυπεράσπιστοι στο έλεος πειρατικών επιδρομών. Η ανασφάλεια και η πιθανή καταστροφική λεηλασία που υπέστησαν οι κάτοικοι, τούς ανάγκασε να αναζητήσουν ασφαλέστερο καταφύγιο και τόπο εγκατάστασης στα ενδότερα εδάφη της «Βρισαίας χώρας».

Πολλά στοιχεία που έχουμε, σήμερα, στη διάθεσή μας από τα αρχεία του οθωμανικού κράτους, επιβεβαιώνουν την άποψη, που από παλιά είχαμε υποστηρίξει, για τη διασπορά των έντρομων κατοίκων και την εγκατάστασή τους σε πολλούς αγροτοκτηνοτροφικούς οικισμούς στην ευρύτερη περιοχή, από τους οποίους ο πολυπληθέστερος, αθέατος από τη θάλασσα και καλύτερα προστατευμένος από τις πειρατικές επιδρομές με σύστημα «βιγλών» και «βιγλίων», ήταν αυτός στη θέση της σημερινής σεισμόπληκτης Βρίσας.

Η θέση, που επέλεξαν ως ασφαλές καταφύγιο οι κάτοικοι που προέρχονταν από τον οικισμό της Αγια-Κατερίνας, ήταν η παραποτάμια κοιλάδα με την πυκνή βλάστηση, από βελανιδιές και θεόρατους πρίνους, η οποία ήταν αθέατη από τη θάλασσα, πίσω από τους, επίσης δασωμένους λόφους Καναϊτη, Χούλιαρη, Αλώνια και Παγώνι.

Ο μεσαιωνικός, τρίτος οικισμός της Βρίσας ενισχύθηκε πληθυσμιακά μετά το 1462, όταν ο φόβος -που τώρα προερχόταν από τους Οθωμανούς κατακτητές- ανάγκασε τους κατοίκους των άλλων μικρότερων οικισμών να αναζητήσουν κάποια μεγαλύτερη ασφάλεια στη συνοίκησή τους με τους Βρισαίους, που ήσαν, εξαρχής, εγκατεστημένοι στον ασφαλέστερο και πολυπληθέστερο οικισμό της σημερινής Βρίσας.

Στα επόμενα χρόνια, ο οικισμός της τουρκοκρατούμενης Βρίσας, όπου εγκαταστάθηκε κι ένας αριθμός επήλυδων Οθωμανών ή και εξισλαμισμένων χριστιανών, άρχισε να επεκτείνεται από την παραποτάμια, πεδινή έκταση στις υπώρειες και συν τω χρόνω και στις πλαγιές των τριών λόφων, προς τα νότια και ανατολικά, τα Αλώνια, το Παγώνι και το Εκκλησίδι-Αϊ Γιάννη.

Το 1855 επισκέφτηκε τη Βρίσα ο Γάλλος περιηγητής Boutan. Είχε προηγηθεί ο φονικός σεισμός του 1845 και ο επίσης καταστροφικός παγετός, ο « Κάης», του 1850, όπως έμεινε στη μνήμη των κατοίκων. Στην περιγραφή που κάνει ο Γάλλος περιηγητής, μάς δίνει μια εικόνα φτώχειας και αθλιότητας: «Έχει 400 σπίτια όλα ελληνικά» (οι μουσουλμανικές οικογένειες είχαν αναχωρήσει πριν από κάποια χρόνια και είχαν εγκατασταθεί στη Γρίπα του Πολιχνίτου ), «όλα τα σπίτια είναι φτωχικά και η αθλιότητα είναι γενική».

Η εικόνα της Βρίσας αλλάζει από τα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, κατά την περίοδο της οικονομικής ακμής και της κοινωνικής ανόδου. Πολλά από τα πλινθόκτιστα και «λασπόχτιστα» σπίτια, από τα οποία κάποια ήταν, ακόμα, «δωματερά», με σκεπή από χώμα, «λήπεδο», αντικαθίστανται από «μπινιάδες», χτισμένα με ασβεστοκονίαμα και όμορφες πελεκητές πέτρες. Από τότε σώζονταν, μέχρι την αποφράδα ημέρα της 12ης Ιουνίου, τα καλαίσθητα «αρχοντόσπιτα» της Βρίσας με τα σκαλιστά υπέρθυρα, τα γείσα και τις παραστάδες που χτίστηκαν από μερακλήδες ντόπιους «Μιμάρηδες».

Όμως ακόμα και τα όμορφα σπίτια… όμορφα «πεθαίνουν», όταν τα βρει στο δρόμο του, το «κύμα» ενός σεισμού 6,1 ρίχτερ -και μάλιστα επιφανειακού- και, κυρίως, όταν είναι θεμελιωμένα, χωρίς αντισεισμικές προδιαγραφές, στο προσχωσιγενές έδαφος της ποταμιάς.

Σήμερα που εξέλιπαν οι λόγοι να παραμένει κρυμμένο το χωριό της Βρίσας πίσω από τους λόφους, στην κοιλάδα της Λαγκάδας, και αφού η Φύση, με τρόπο σκληρό και οδυνηρό για τους Βρισαγώτες, μάς επισημαίνει πως είχαμε χτίσει τα σπίτια μας σε έδαφος ασταθές και ακατάλληλο, πρέπει να σκεφτούμε και να αποφασίσουμε μια νέα μετεγκατάσταση και χωροθέτηση της Βρίσας.

Τέτοιοι χώροι ασφαλέστεροι και υγιεινότεροι, αλλά και κοντινοί προς τον σημερινό οικισμό είναι δύο: η Πευκιανή, βόρεια του σημερινού οικισμού, όπου ήδη κάποιοι έχουν χτίσει το σπίτι τους και κατοικούν, και η Χούλιαρη, νότια του σημερινού οικισμού και πλησιέστερα προς τα Βατερά.

Μια τέτοια επιλογή, ασφαλώς δεν είναι εύκολη στην υλοποίησή της. Θα χρειαστεί μελέτη, οικοπεδοποίηση και ρυμοτόμηση της περιοχής, καθώς και τα αναγκαία έργα υποδομής.

Ας κάνουμε, όμως κάποτε τη σωστή δουλειά. Θα είναι «ύβρις» προς τη φύση να ξαναχτίσουμε τα γκρεμισμένα σπίτια μας στο σαθρό έδαφος της ποταμιάς.

Αυτές τις ώρες που οι κάτοικοι της νότιας Λέσβου και της γενέτειράς μας Βρίσας βρίσκονται στους δρόμους με την ψυχή στο στόμα και κοιτάζουν με απόγνωση τα χαλάσματα των σπιτιών τους, οι σκέψεις και η αγωνία για την τύχη του χωριού μας και των κατοίκων του παραμερίζουν κάθε άλλη σκέψη και έγνοια σε όλους εμάς που, αν και ζούμε μακριά από το γενέθλιο τόπο μας, δεν πάψαμε να αγαπάμε και να νοιαζόμαστε για την προκοπή του.

Όσα χάλασε ο φονικός Εγκέλαδος είχαν χτίσει οι κάτοικοι της Βρίσας από αγάπη στον όμορφο τόπο τους, εκεί όπου γεννήθηκαν και έζησαν τις χαρές και τις πίκρες των παιδικών τους χρόνων, στον τόπο όπου μυήθηκαν στα μυστήρια της φύσης και δέθηκαν με τους γήινους ήρωες του χωραφιού· στον τόπο που τους έμαθε να μην δειλιάζουν μπροστά στις κακοτοπιές και στις μπόρες της ζωής.

Με την αγάπη στον τόπο μας θα δώσουμε, ξανά, όλοι μαζί, τη μάχη, να χτίσουμε σε πιο γερά θεμέλια τα σπίτια μας και να αναστυλώσουμε τη ζωή μας.

Με την αγάπη στον τόπο και τους ανθρώπους του θα συνεχίσουν να καρπίζουν τα χώματα που άγιασαν με τον ιδρώτα τους οι πρόγονοί μας.

Κάθε σπίτι που σήμερα κείτεται στο δρόμο, θανάσιμα λαβωμένο, έχει να μας διηγηθεί μια ηρωική ιστορία, μια οικογενειακή εποποιία, όπου οι άντρες και οι γυναίκες που έζησαν μέσα σ’ αυτό δεν έπαψαν να ονειρεύονται και να μάχονται, με νύχια και με δόντια, σε ένα ανειρήνευτο πόλεμο με τα άγρια στοχειά της φύσης και με τα ανθρώπινα θεριά, τους αφεντάδες και τους καταχτητές.

Και ήταν πολλοί αυτοί που, τελικά, πέτυχαν να αλλάξουν τη μοίρα τους, τη μοίρα του φτωχού ξωμάχου, και να ζήσουν μια «ανθρωπινότερη» ζωή.

Κι εκεί που λέγαμε πως δικαιώθηκαν τα όνειρα, ήρθε η καταστροφή!

Πρέπει σ’ αυτές τις δύσκολες ώρες να ξαναβρούμε το κουράγιο μας «συνομιλώντας» με τους προγόνους μας και με την ηρωική ιστορία του τόπου μας. Να εμπνευστούμε από το δικό τους αγώνα, από το πείσμα και το δημιουργικό τους πάθος, από τη γενναιότητα και την περηφάνια τους.

Να μείνουν, πρώτα, όρθιοι οι άνθρωποι. Να μη χάσουν την πίστη τους στη ζωή.

Να μην λιποψυχήσουμε. Κι ύστερα, θα μπορέσουμε να ξαναστήσουμε και τα πεσμένα σπίτια μας και να κρατήσουμε ζωντανή την ιστορία του χωριού μας.

Θα χρειαστεί να επιστρατεύσουμε όσες δυνάμεις διαθέτουμε, ατομικά και συλλογικά, τοπικά και κεντρικά. Θα χρειαστεί σχέδιο, συνεργασία και συστηματική προσπάθεια.

Όχι, δεν πρέπει και δεν θα σταματήσει εδώ η Ιστορία της αρχαίας Βρίσας.

 

«Το καλόν δεν είναι δύσκολον να γίνει, αλλά μόνον η αληθής αξιότης διδάσκει πώς πρέπει να γίνει» ( Ελληνική Νομαρχία ή Λόγος περί Ελευθερίας, Ανωνύμου του Έλληνος)

 

«Ο νόμος 4009/2011 (ή Νόμος Διαμαντοπούλου ), που ψηφίστηκε, το 2011, με την πρωτοφανή πλειοψηφία από διακόσιους πενήντα έναν βουλευτές (251 ), κατά τον «αριστερό» Κώστα Γαβρόγλου, υπουργό της Εθνικής Παιδείας (και καθηγητή πανεπιστημίου πριν από την υπουργοποίησή του), «είναι μια κατάρα για τη δημοκρατία, διότι διέλυσε τα πανεπιστήμια...».

Κατά τον κ. Γαβρόγλου, τον «αριστερό» υπουργό της Παιδείας, τα ελληνικά πανεπιστήμια, πριν από την ψήφιση του Νόμου Διαμαντοπούλου, δεν διέφεραν από τις… εκκλησίες, όπου οι ευσεβείς εκκλησιαζόμενοι κατηχούνταν στα μυστήρια της γνώσης.

Και σε αντίθεση με όσα συνέβαιναν στα πανεπιστήμια του λεγόμενου πολιτισμένου κόσμου, όπου ,… ως γνωστόν, «αναρχικοί φοιτητές έσπαζαν τα κεφάλια πρυτάνεων, έχτιζαν τα γραφεία τους, άδειαζαν σακούλες με τα απορρίμματα πάνω στο γραφείο τους, επιτίθεντο στα αμφιθέατρα εναντίον ξένων, διεθνούς φήμης, ομιλητών, έδερναν όποιον καθηγητή τολμούσε να τους κάνει παρατήρηση γιατί ρύπαιναν τους πανεπιστημιακούς χώρους, απαγόρευαν διά ροπάλων την διακίνηση ιδεών εκ μέρους παντός μη συμφωνούντος προς την ιδική τους «νεαντερτάλια» ιδεολογία, ιδιοποιούνταν πανεπιστημιακούς χώρους για την κατασκευή μολότωφ ή για την φιλοξενία παράνομων μεταναστών», τα ελληνικά πανεπιστήμια αποτελούσαν πνευματικές οάσεις, όπου έθαλλε το πνεύμα και άκμαζε η δημοκρατία. Τα ελληνικά πανεπιστήμια πιστά στην αρχαία παράδοση της πλατωνικής Ακαδημίας και του αριστοτελικού Λυκείου (Περιπατητικής Σχολής) συνέχιζαν να καταυγάζουν την οικουμένη με το ιλαρόν φως της γνώσης!

Και ήρθε η… καταραμένη μέρα του «επικατάρατου» Νόμου Διαμαντοπούλου που ψηφίστηκε,… δυστυχώς, από μια τεράστια πλειοψηφία, όπως ομολογεί και ο κ. Γαβρόγλου, και διέλυσε τα πανεπιστήμια!

Παραθέτουμε μερικά από τα -κατά τον κ. Γαβρόγλου- «αντιδημοκρατικά» μέτρα: 1. Κατάργησε το πανεπιστημιακό άσυλο, όπου κατέφευγαν και έβρισκαν θαλπωρή όλοι οι κατατρεγμένοι «οχτροί του κατεστημένου» και οι διάφοροι «πραγματευτάδες της επανάστασης».

  1. Κατάργησε την αιώνια και δωρεάν (σε βάρος των -εσαεί- φορολογούμενων πολιτών) διατήρηση της φοιτητικής ιδιότητας, με την οποία -σε πολλές περιπτώσεις- διεκπεραιώνονταν η «εντεταλμένη κομματική υπηρεσία» στα πανεπιστήμια.
  2. Κατάργησε τη συμμετοχή των φοιτητών στην εκλογή των οργάνων για τη διοίκηση των Α.Ε.Ι. που είχε -κατά παγκόσμιαν πρωτοτυπία και ημετέραν εντροπήν- μετατρέψει το χώρο των πνευματικών ιδρυμάτων σε αρένα κομματικής διαπάλης και συναλλαγής φοιτητικών παρατάξεων και υποψηφίων πανεπιστημιακών για τη διοίκηση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.

4 Και το πλέον… «κατάπτυστο» αντιδημοκρατικό μέτρο: ίδρυσε ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ, τα οποία απαρτίζονταν από διεθνούς κύρους Έλληνες και ξένους, φιλέλληνες πανεπιστημιακούς, μέσω των οποίων θα συνδέονταν τα ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα με την ευρύτερη κοινωνία, καθώς και με τη διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα!

Όμως ο κ. Γαβρόγλου, επειδή διέβλεψε -από τότε- πως όλα αυτά τα «αντιδημοκρατικά» μέτρα εγκυμονούσαν έναν, ακόμα… εθνικό κίνδυνο: «να βάλουν τέλος στην ηγεμονία της Αριστεράς στα Πανεπιστήμια», όπως είπε ο ίδιος στη Βουλή, αποφάσισε να ολοκληρώσει το έργο που άρχισαν οι προκάτοχοί του, Αρ. Μπαλτάς και Νικ. Φίλης, και να αποκαταστήσει «την ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς στα ελληνικά πανεπιστήμια»!

Και με την «δημοκρατικότητα» που διακρίνει την συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ επίκειται -ωσονούπω- η κατάργηση του νόμου που ψήφισαν 251 βουλευτές και η αντικατάστασή του με έναν νόμο που θα ψηφίσουν οι 153 αριστερο/ακροδεξιοί βουλευτές!

Και εάν όλα προχωρήσουν κατ’ ευχήν και απαλλαγούμε από την «κατάρα» του «αντιδημοκρατικού» Νόμου, θα ξαναζήσουμε τις ημέρες δόξης του «Ασύλου» των «ασώματων κεφαλών», όπως θα έλεγε και ο Στρ. Τσίρκας, και του ιστορικού «Εγκέλαδου», της φοιτητικής οργάνωσης που είχε ιδρύσει ο πρωθυπουργός μας, ως φοιτητής του Πολυτεχνείου, για την οποίαν είχε εκφράσει στην Βουλή την υπερηφάνειά του, και η οποία είναι γνωστόν πόσον συνεισέφερε στην… αναβάθμιση των σπουδών, εκείνην την περίοδο της ενδόξου φοιτητικής του δράσης!

Όμως, μια και μιλάμε για την Εθνική μας Παιδεία, για την εκπαίδευση, δηλαδή, όλων των παιδιών, αριστερών, δεξιών ή κεντρώων οικογενειών, για την τύχη των οποίων μπορεί να είναι νόμιμον, δεν είναι, όμως, και ηθικόν να αποφασίζουν -για ένα θέμα που αφορά στο σύνολο του λαού- μονάχα 153, από ένα σύνολο 300 βουλευτών, επικαλούμενος και την «δημοκρατική ευαισθησία» του υπουργού της Εθνικής Παιδείας και του «σεβασμού» που τρέφει το κόμμα του προς τη λαϊκή βούληση -την οποίαν, ενίοτε, διερευνά και δια δημοψηφισμάτων- π ρ ο τ ε ί ν ω, πριν από την νομοθέτηση των οποιωνδήποτε μέτρων για τα Α.Ε.Ι. να ερωτηθούν -με τη διενέργεια ενός δημοψηφίσματος για την Παιδεία- οι γονείς, που στέλνουν τα παιδιά τους, για να σπουδάσουν στα πανεπιστήμια, πόσοι συμφωνούν αυτά να ευρεθούν κάτω από την «ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς» και να φοιτούν σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, «άσυλα» της αναρχίας!

Με τον ήλιο τα μπάζω, με τον ήλιο τα βγάζω, τι έχουν και ψοφάν τα έρμα;

 

Κουράγιο, Συνέλληνες! Το 2018 βγαίνουμε από τα «Μνημόνια»!

Δεν το πιστεύετε; Μα γιατί είστε άπιστοι… Θωμάδες; Το είπε στη Βουλή ο ίδιος ο πρωθυπουργός μας!

- Είχε πει και πως «δεν πρόκειται να δεχτεί ούτε ένα ευρώ επιπλέον μέτρα». Είχε πει και πως «δεν πρόκειται να προνομοθετήσει μέτρα για το 2019 και το 2020», τα οποία, όμως, και τα νομοθέτησε και καμαρώνει ότι όλα αυτά αποτελούν «μια καλή και ισορροπημένη συμφωνία»!

Για το 2019 και το 2020 έχει ψηφίσει τις πιο «γενναίες» περικοπές των συντάξεων και έχει μειώσει το αφορολόγητο στα 5.900 ευρώ, με αποτέλεσμα κι αυτός που παίρνει 400 ευρώ σύνταξη να δίνει για την πληρωμή του φόρου του μια ολόκληρη σύνταξή του. Και αφού ο «κόφτης» θα παραφυλάει για πολλά χρόνια, για να κόβει συντάξεις, άμα δεν πιάνουμε το 3,60 % πλεόνασμα, τότε όχι μόνο δεν «βγαίνουμε», αλλά μπαίνουμε πιο βαθιά σε νέο, διαρκές Μνημόνιο.

- Εντάξει, τώρα, πιστέψατε όσα διαδίδουν τα κόμματα της Αντιπολίτευσης για, δήθεν, «4ο Μνημόνιο». Ο πρωθυπουργός εννοούσε πως το 2018 θα βγει η χώρα από το δικό του Μνημόνιο, το Γ΄, της «αριστερής» κυβέρνησης Τσίπρα· το άλλο, το Δ΄, για το 2019-2020, είναι… δώρο για τον Μητσοτάκη· κι αν δεν το θέλει, ας το… σκίσει», όπως «έσκιζε», κάποτε, τα Μνημόνια και ο Τσίπρας με τον Βαρουφάκη!

Αλλά κι αν χάσουν οι παππούδες μια, δυο, ακόμα, συντάξεις το χρόνο, από την περικοπή της «προσωπικής διαφοράς», έχει φροντίσει η κυβέρνηση Τσίπρα να τρώνε τα εγγόνια τους στο συσσίτιο. Έτσι ο παππούς που τάιζε τα εγγόνια του, γιατί ο πατέρας τους ήταν άνεργος, τώρα πια θα είναι… «άνετος» και πανευτυχής (πού είσαι, Αντρέα, να δεις τα «περήφανα γηρατειά»)!

Τυχερέ παππού, εσύ με τα πολλά εγγόνια! Όλο και κάποιο φιλότιμο εγγόνι θα σου φέρνει -λαθραία από το συσσίτιο- καμιά καραβάνα φαΐ, για να τρως κι εσύ!

- Αλίμονο στους παππούδες που δεν έχουν εγγόνια· αυτοί θα μείνουν έξω από τα σωτήρια «αντίμετρα» που πέτυχε η «γενναία» μας κυβέρνηση. Αυτοί θα έχουν την τύχη που είχε ο γάιδαρος του Χότζα: όταν πια θα έχουν μάθει να ζουν χωρίς να τρώνε, θα τα «τινάξουν τα πέταλα»!

- Είστε τόσο τυφλωμένοι από το αντιπολιτευτικό σας πάθος, ώστε δεν μπορείτε να δείτε την ευτυχία που έρχεται από το μέλλον… καβάλα στο άσπρο άλογό της! Έπρεπε να πανηγυρίζετε που ο πρωθυπουργός μας ξεγέλασε για άλλη μια φορά τους «Κουτόφραγκους» και από 42 φορές περισσότερα μέτρα που του ζητούσαν, τελικά, αναγκάστηκαν να συμβιβαστούν στα 5,4 δις πρόσθετα μέτρα (τα οποία προστίθενται στα 9,2 δις του Γ΄ Μνημονίου και μας κάνουν συνολικά… μόνον 14,6 δις!).

Αλλά εκεί που τους έπιασε πραγματικά «Κώτσους» ο πρωθυπουργός μας είναι στα «αντίμετρα»: όσα μας παίρνουν, τόσα μας δίνουν πίσω! Γι’ αυτό και ο «παρα-πρωθυπουργεύων» Ν. Παππάς απαθανάτισε το ιστορικό κατόρθωμα του πρωθυπουργού με την τετραπέρατη έκφραση «τα μεταξωτά(sic) ΑΝΤΙΜΕΤΡΑ θέλουν και επιδέξια διαπραγμάτευση»!

Γιατί γελάτε; Ξέρετε κανέναν άλλον που θα μπορούσε να πετύχει αυτό τον άθλο, εκτός από τον… Ηρακλή;

Αυτό, όμως, το «αλισβερίσι» μέτρα-αντίμετρα, θα αρχίσει από το 2019, μόλις διαπιστωθεί ότι το πλεόνασμα είναι 3,6% και άνω. Είναι κι αυτό ένα, ακόμα, δώρο στον Μητσοτάκη, άμα αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας!

Αλλά ο «γενναίος» μας πρωθυπουργός έβαλε ακόμα μια «θελιά» στο λαιμό των δανειστών μας: εάν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας δεν προχωρήσουν στην «απομείωση του εξωτερικού χρέους», δεν πρόκειται να εφαρμοστούν τα μέτρα για το 2019 και 2020. Ο πρωθυπουργός μας μπορεί να μην το έβαλε ως όρο στα μέτρα που ψήφισε στη Βουλή, αλλά το βροντοφώναξε και σίγουρα το άκουσαν οι Ευρωπαίοι πως πρέπει να πούνε «κάτι» και για το χρέος μας· αλλιώς, να το ξέρουν: θα το «σκίσει» ο Τσίπρας το Δ΄ Μνημόνιο!

- Ε, νισάφι, πια! Δεν κουράστηκε να «σχίζει» Μνημόνια;

Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017 15:20

Θα κυβερνηθεί ποτέ αυτή η χώρα;

Πριν από την κρίση, στα χρόνια της μεταπολιτευτικής περιόδου, ήταν ο φόβος του «πολιτικού κόστους» που εμπόδιζε τις εκλεγμένες κυβερνήσεις να κυβερνήσουν, δηλαδή, να νομοθετήσουν και να εφαρμόσουν τα αναγκαία μέτρα που θα εξασφάλιζαν την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία των θεσμών, την ανάπτυξη και την πρόοδο της χώρας.

Στην περίοδο της κρίσης και των Μνημονίων -κατά την οποία η οικονομική πολιτική της χώρας, στο μεγαλύτερο μέρος της, υπαγορεύεται από τους δανειστές μας- για το πρόβλημα της δημοκρατικής λειτουργίας και της διακυβέρνησης της χώρας δεν «φταίνε οι ξένοι και τα Μνημόνια» -όπως βολεύει τους κυβερνώντες να δικαιολογούνται- αλλά η «εντόπια» παθογένεια του πολιτικού μας συστήματος, η ανικανότητα -θα έλεγα και το ήθος - του πολιτικού μας προσωπικού, καθώς και η νοοτροπία ενός μεγάλου μέρους του λαού που έχει σχέση με την αδυναμία του εκπαιδευτικού μας συστήματος να παρέχει σε ολόκληρο το λαό ουσιαστική παιδεία, με τη διαχρονική ευθύνη, και πάλι, της πολιτικής μας εκπροσώπησης.

Προκειμένου να πάψουμε να επιρρίπτουμε όλα τα κακά για την κακοδαιμονία της χώρας μας στους «ξένους» και για να αποκτήσουμε, κάποτε, την πολύτιμη αυτογνωσία, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τις δικές μας ευθύνες, γιατί συνεχίζουμε, επί οκτώ χρόνια, να «βολοδέρνουμε» στα άγονα χωράφια των Μνημονίων, να ανεχόμαστε συμπεριφορές πολιτικού «χουλιγκανισμού» στην κοινοβουλευτική μας λειτουργία, να παραμένουμε απαθείς παρατηρητές μπροστά στην γενικευμένη ανομία και την ακυβερνησία που μας ντροπιάζει ως έθνος και διαλύει τη χώρα.

Στην επίτευξη αυτής της συνειδητοποίησης θα βοηθούσε να μελετήσουμε την ελληνική ιστορία των αρχών του 20ού αιώνα.

Ίσως, τότε, αντιληφθούμε πώς και γιατί βγήκαμε από την κρίση που προκάλεσε η πτώχευση του 1893, καθώς και από την «εθνική καταισχύνη» για την ήττα μας στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, που είχε ως επακόλουθο την επιβολή από τους, τότε, ξένους δανειστές μας, το 1898, του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (Δ.Ο.Ε.). Και πώς ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που ανέλαβε την πολιτική διακυβέρνηση της χώρας -υπό καθεστώς Δ.Ο.Ε.- κατόρθωσε να πραγματοποιήσει τον εκσυγχρονισμό της χώρας και την εθνική εποποιία των Βαλκανικών Πολέμων 1912-13.

Η κρίση εκείνης της περιόδου υπήρξε, πράγματι, μια ευκαιρία «ανάταξης» της χώρας, όπως δείχνουν τα ιστορικά στοιχεία: 1. «Με την εγγύηση των Διεθνών Δυνάμεων αυξήθηκε η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας. 2. Ο Διεθνής Έλεγχος απάλλαξε από τις δυσλειτουργίες του παρελθόντος τους δημοσιονομικούς μηχανισμούς. 3. Παρά το ότι η αποπληρωμή των δανείων απορροφούσε το 1/3 των εθνικών εσόδων, τα δημόσια οικονομικά εξυγιάνθηκαν, οι κρατικοί προϋπολογισμοί ήσαν ελαφρώς πλεονασματικοί και οι οικονομικές δυνατότητες του κράτους σαφώς αυξημένες.

Αυτή η θετική εξέλιξη επέτρεψε τις μεταρρυθμίσεις των πρώτων κυβερνήσεων του Ελευθέριου Βενιζέλου, την πολεμική προετοιμασία και τη συμμετοχή της Ελλάδας στους Βαλκανικούς Πολέμους».

Αυτά μας διδάσκει η Ιστορία εκείνων των χρόνων.

Πώς αντιμετώπισε και επιμένει να αντιμετωπίζει τη σημερινή κρίση το πολιτικό μας σύστημα και ο λαός μας;

  1. Ένα μεγάλο μέρος του πολιτικού μας προσωπικού και του λαού διακατέχεται από το αίσθημα του «αθώου θύματος», διότι έχει ενστερνιστεί την αντιευρωπαϊκή προπαγάνδα και τα συνωμοσιολογικά σενάρια ότι όλα τα προβλήματα στη χώρα μας τα δημιούργησαν οι ξένοι, οι οποίοι μας… δάνεισαν (με το… «τοκογλυφικό» επιτόκιο 2%!) και μας επέβαλαν τους όρους τους για την αποπληρωμή των δανείων.
  2. Ακόμα και το μέρος εκείνο του λαού που αναγνωρίζει τις ευθύνες που έχουμε για τη χρεοκοπία της χώρας μας, ως πολιτευόμενοι και πολίτες, απορρίπτει, συλλήβδην, τα επώδυνα μέτρα που μας επιβλήθηκαν και πιστεύει ότι η έξοδος από την κρίση θα μπορούσε να επιτευχθεί με ανώδυνα μέτρα.
  3. Τα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα θεώρησαν την κρίση όχι ως ευκαιρία απαλλαγής της χώρας από τις χρονίζουσες παθογένειες που ευθύνονται για την κρίση, αλλά ως ευκαιρία αναρρίχησης στην εξουσία, μέσω της ανήθικης και εθνοφθόρας εκμετάλλευσης της αρνητικής ψυχολογικής κατάστασης, στην οποία βρέθηκε ο ελληνικός λαός, εξαιτίας των οδυνηρών ανατροπών στη ζωή του, στο οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο.
  4. Η αποκάλυψη της τυχοδιωκτικής πολιτικής που ακολούθησαν για την κατάληψη της εξουσίας οι προηγούμενοι και -με τον προκλητικότερο τρόπο- οι σημερινοί συγκυβερνώντες, καθώς και η επιβεβαιούμενη, καθημερινά, αδυναμία τους να αντιληφθούν τις γενεσιουργές αιτίες των προβλημάτων και η ανικανότητά τους να διαχειριστούν -στοιχειωδώς έστω- τα χρονίζοντα και συνεχώς πολλαπλασιαζόμενα προβλήματα έχουν ως αποτέλεσμα να έχει μηδενιστεί -εντελώς- η αξιοπιστία όχι μόνον των σημερινών συγκυβερνώντων αλλά και όλων -γενικώς- των πολιτικών δυνάμεων που διεκδικούν την εξουσία από τη θέση της Αντιπολίτευσης.
  5. Οι διχαστικές πολιτικές, ο φανατισμός, η βία και η ανομία που κυριαρχούν στην πολιτική και την κοινωνική ζωή, επιτείνουν τα αισθήματα της ανασφάλειας και την αβεβαιότητα για το μέλλον, διαρρηγνύουν την κοινωνική συνοχή, απορρυθμίζουν τη λειτουργία του κράτους και βαθαίνουν το χάσμα στις σχέσεις κράτους και κοινωνίας.
  6. Έτσι, σήμερα, βρισκόμαστε στο σημείο της γενικευμένης ανυποληψίας απέναντι στους βασικούς θεσμούς της δημοκρατικής λειτουργίας του κράτους.

Και μέσα σ’ αυτό το αρνητικό κλίμα, ένα σημαντικό τμήμα της νεολαίας -που παγιδεύτηκε στα δίχτυα παρανοϊκών προπαγανδιστών- έχει περάσει στο περιθώριο της κοινωνικής ζωής και ξοδεύει τη νεανική της ορμή και τις δυνάμεις της παριστάνοντας τους «αντάρτες των πόλεων» και φαντασιωνόμενη την κατάλυση του αστικού κράτους και την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος!

Πώς θα ανακοπεί η πορεία της χώρας προς το βάραθρο της διάλυσης και του αφανισμού;

Μόνο μια γενναία απόφαση -τουλάχιστον- εκείνων των πολιτικών δυνάμεων που αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα της σημερινής κατάστασης και έχουν αναπτυγμένη τη συνείδηση ευθύνης απέναντι στη χώρα και το λαό της μπορεί να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της πολιτικής και να ζωντανέψει ξανά την ελπίδα για την «ανάταξη» της χώρας μας: να κατεβάσουν τις ξεχωριστές κομματικές «ταμπέλες» και να συνενώσουν τις δυνάμεις τους σε μια ενιαία εθνική πολιτική συμμαχία που θα επιστρατεύσει όλες τις υγιείς δυνάμεις που διαθέτει ο Ελληνισμός, για να σχεδιάσει, να διατυπώσει και να εφαρμόσει την ελληνική πρόταση εξόδου από την κρίση.

Και τότε, ίσως, μπορεί να ξαναεμφανιστεί και πάλι ένας Ελευθέριος Βενιζέλος, για να εμπνεύσει το λαό και να ηγηθεί στην προσπάθεια αναγέννησης της χώρας μας!

Σελίδα 1 από 2
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top