FOLLOW US
Παναγιώτης Σκορδάς

Παναγιώτης Σκορδάς

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Παρουσιάζοντας η Ξένη Μπαλωτή το «Confiteor» κατέληγε με τα εξής: «Το βιβλίο ευτύχισε να έχει εξαιρετική μετάφραση από τον Ε. Σοφό. Κάθε λάθος της θα μπορούσε να είχε υποβιβάσει το “Confiteor” σε ένα ακόμη βιβλίο!»

Η Μικέλα Χαρτουλάρη σε ρεπορτάζ της στην «Εφημερίδα των Συντακτών» σημείωνε: «Αντιστοιχεί με τον ορισμό του αντιεμπορικού αναγνώσματος, κι όμως έγινε το μπεστ σέλερ του καλοκαιριού. Το μυθιστόρημα Confiteor του Καταλανού Ζάουμε Καμπρέ, σε μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού, έχει πουλήσει 12.000 αντίτυπα σε τέσσερις μόλις μήνες! Είναι ένα βιβλίο ογκώδες (736 σελ.), γραμμένο από έναν συγγραφέα πρώτης γραμμής αλλά ελάχιστα γνωστό στην Ελλάδα, με έναν τίτλο στα λατινικά ακατάληπτο για τους περισσότερους, και με τον παντοδύναμο αγγλοσαξονικό Τύπο, ξινό απέναντί του. Επιπλέον, η γραφή του απαιτεί τη συνεχή προσήλωση του αναγνώστη καθώς συμβαίνει να συναιρεί σε μια πρόταση πρωταγωνιστές και γεγονότα από διαφορετικές εποχές, εναλλάσσοντας αφηγηματικά πρόσωπα».

Ο Ευρυβιάδης Σοφός, Μυτιληνιός γέννημα-θρέμμα, βρέθηκε στη γενέτειρά του τις ημέρες των γιορτών και μίλησε σε εκδήλωση του βιβλιοπωλείου «Book & Art» για το «Confiteor», τη μετάφραση και πολλά άλλα. Με την ευκαιρία αυτή είχαμε την παρακάτω συζήτηση.

  

Δώστε μας λίγα στοιχεία για τη σχέση σας με τη Μυτιλήνη, τις σπουδές σας και τις επαγγελματικές σας ενασχολήσεις;

«Είμαι γεννημένος και έχω μεγαλώσει στη Μυτιλήνη. Το σχολείο μου ήταν το 5ο δημοτικό, και το 2ο Γυμνάσιο και Λύκειο. Όταν τελείωσα το Λύκειο, μην έχοντας πετύχει την είσοδο σε κάποια σχολή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ξεκίνησα σπουδές μετάφρασης και ξένων γλωσσών στο ιδιωτικό κολλέγιο “Ευρωπαϊκός Εκπαιδευτικός Όμιλος” που σήμερα έχει μετονομαστεί σε Metropolitan College. Τελειώνοντας έκανα τις εξετάσεις για να μπω στο τμήμα της Ισπανική Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Γρανάδα στην Ισπανία. Τα κατάφερα και μετά από αυτό το πτυχίο έκανα ένα μεταπτυχιακό πάνω στη Θεωρία της Λογοτεχνίας και τη Συγκριτική Λογοτεχνία στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης. Ολοκλήρωσα τις σπουδές μου το 2003 και επέστρεψα στην Ελλάδα για να τελειώσω με τις στρατιωτικές υποχρεώσεις μου. Από το 2004 διαμένω στην Αθήνα όπου απασχολούμαι ως καθηγητής Ισπανικής Γλώσσας στο Διδασκαλείο του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου και ως μεταφραστής. Με τη ιδιότητα του καθηγητή Ισπανικής Γλώσσας και Πολιτισμού έχω απασχοληθεί στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο όπως και στη Λέσχη του Οικονομικού Πανεπιστημίου».

 

Πώς προέκυψε η ενασχόλησή σας με τη λογοτεχνική μετάφραση;

«Προέκυψε μετά από σπουδές που έκανα στην Αθήνα αλλά και στην Ισπανία σε σχέση με τη μετάφραση. Ασχολήθηκα περισσότερο με τη λογοτεχνική μετάφραση όταν επέστρεψα από την Ισπανία το 2003. Τότε μπόρεσα να χρησιμοποιήσω όλες τις γνώσεις που απέκτησα μέχρι και το 2003. Το Confiteor είναι το τρίτο μυθιστόρημα που μεταφράζω».

 

Τι είναι αυτό που προσέχετε ιδιαίτερα όταν μεταφράζετε και τι σας δυσκόλεψε στο «Confiteor»;

«Αυτό που περισσότερο μ’ ενδιαφέρει είναι να βρίσκω μια ισορροπία ανάμεσα στο πρωτότυπο κείμενο και την ελληνική γλώσσα. Μ’ ενδιαφέρει πολύ το κείμενο που θα έχει στα χέρια του ο έλληνας αναγνώστης να είναι ένα κείμενο γραμμένο σε σωστά ελληνικά, κατανοητά, ελληνικά που όντως μιλιούνται και γράφονται. Μέλημά μου ο σεβασμός στις επιλογές του συγγραφέα που θεωρώ ότι πρέπει να αποδίδονται στο μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό στο γλώσσα στην οποία μεταφράζονται. Το Confiteor είχε δυσκολίες που είχαν να κάνουν με το σύνολο από όρους θρησκευτικούς, ιατρικούς, πολεμικούς που πολλές φορές δεν έχουν αντιστοιχία στη γλώσσα μας. Επίσης σε πολλά σημεία η γλώσσα στο πρωτότυπο, στα Καταλανικά, είχε μεταβολές γιατί τα πρόσωπα περνούσαν από μια εποχή στην άλλη. Άλλα Καταλανικά μιλούσαν στον μεσαίωνα, άλλα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, άλλα μιλιούνται στις μέρες μας».

 

Γιατί αφήσατε τη λέξη-τίτλο του βιβλίου «Confiteor» αμετάφραστη;

«Ο τίτλος του βιβλίου όπως κυκλοφόρησε στο πρωτότυπο είναι Jo confesso δηλαδή Ομολογώ. Μιλώντας με τον συγγραφέα του βιβλίου, μου σχολίασε ότι η αρχική του επιθυμία ήταν το βιβλίο να κυκλοφορήσει με το όνομα Confiteor. Αυτό είχε ήδη συμβεί στη Γαλλία οπότε όταν παρέδωσα τη μετάφραση στις εκδόσεις Πόλις, σχολίασα στον εκδότη, κύριο Γκιώνη, όλα όσα είχαν να κάνουν με τον τίτλο και τελικά επιλέχθηκε το Confiteor».

 

Πώς εξηγείτε τη μεγάλη επιτυχία του «Confiteor» σε πολλές χώρες αλλά και στην Ελλάδα;

«Νομίζω ότι είναι ένα βιβλίο που πραγματεύεται πολύ βασικά σημεία της ανθρώπινης ζωής, τον έρωτα, την επιβίωση, τον θάνατο, τον Θεό. Το ελληνικό κοινό συνδέθηκε με αυτά τα κομμάτια ενός βιβλίου που κατά τ’ άλλα μάλλον απαιτεί περισσότερα από τον αναγνώστη: δεν είναι ένα εύκολο βιβλίο, και όσον αφορά τη δομή, τον όγκο, τη σύνταξη και το περιεχόμενό του. Ήταν ένα στοίχημα του συγγραφέα, που νομίζω κέρδισε».

 

Έχει γραφεί ότι το «Confiteor» έχει στενή σχέση με τη μουσική. Ποια είναι η άποψή σας;

«Είναι ένα βιβλίο στενά συνδεδεμένο με τη μουσική ειδικά το βιολί που νομίζω ότι είναι το αγαπημένο μουσικό όργανο του Ζάουμε Καμπρέ και επαναλαμβάνετε σε πολλά βιβλία του. Το κείμενο αναπτύσσεται πολύ συχνά με όρους μουσικούς, έχει εισαγωγή, κορμό και επίλογο».

 

Η ελληνική λογοτεχνία, ποίηση-πεζογραφία, είναι γνωστή στην Ισπανία;

«Η λογοτεχνία είναι γνωστή σε πολύ συγκεκριμένα περιβάλλοντα, μεταξύ ανθρώπων που ασχολούνται με τη χώρα, με την κουλτούρα και τη γλώσσα μας. Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις όπου ένα κείμενο γραμμένο στα Ελληνικά μπορεί να γίνει γνωστό μέσα από κάποια καλή μετάφραση, αυτό έχει συμβεί με την ποίηση του Καβάφη για παράδειγμα αλλά θεωρώ ότι πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Εξακολουθούμε να είμαστε μια, μάλλον μακρινή για τους Ισπανούς, χώρα από την Ανατολική Μεσόγειο παρόλο που έχουν γίνει φιλότιμες προσπάθειες να μεταφραστούν κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας».

 

Στη χώρα μας, κύριε Σοφέ, οι γονείς επενδύουν πολλά χρήματα για να μάθουν τα παιδιά τους ξένες γλώσσες; Καλά κάνουν; Μήπως φτάνουμε σε υπερβολές του τύπου να ξεκινάνε οι ξένες γλώσσες από την ηλικία των 6-7 ετών;

«Κάνουν καλά που ξεκινούν την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας για τα παιδιά τους. Θεωρώ, κι αυτό είναι προσωπική άποψη, ότι ένα παιδί δεν πρέπει να αναλάβει ένα φορτίο γνώσεων που ίσως να μην μπορεί να το κουβαλήσει. Μία ξένη γλώσσα, ενδεχομένως τα Αγγλικά, να είναι απαραίτητη ώστε το παιδί να συνηθίσει από νωρίς σε μια ξένη κουλτούρα και να έχει ανοιχτούς ορίζοντες στα δύσκολα χρόνια που ζούμε».

 

Παρασκευή, 19 Ιανουαρίου 2018 17:55

Τα βιβλία παίζει

Θανάσης Βαλτινός

«Το ημερολόγιο της Αλοννήσου»

Ψηφιακό μυθιστόρημα με CD

(Επιμέλεια-Επίμετρο: Κωστής Δανόπουλος)

Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2017 Σελ. 132.

 

Παρουσιάζοντας στην «Εφημερίδα των Συντακτών» το τελευταίο έργο του Θανάση Βαλτινού ο Ιάκωβος Ανυφαντάκης ανάμεσα στα άλλα σημειώνει: «Ένα βιβλίο που είναι βιβλίο αλλά είναι κυρίως CD. Κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 2009 εκτός εμπορίου και τώρα βρίσκεται στα ράφια των βιβλιοπωλείων από την «Εστία» σε επιμέλεια και επίμετρο Κωστή Δανόπουλου. Αν και το έντυπο μέρος του θυμίζει ένα οποιοδήποτε βιβλίο, η ουσιώδης διαφορά βρίσκεται στο CD που το συνοδεύει. Εδώ ακούμε τα αποσπάσματα που βρίσκονται μεταγραμμένα στις σελίδες του βιβλίου. Αλλά τα ηχητικά αποσπάσματα δεν αποτελούν ερμηνείες των γραπτών μπροστά σε ένα μικρόφωνο. Ο ήχος προϋπήρχε.

Τον κατέγραψε ο Θανάσης Βαλτινός σε διάφορες περιστάσεις. Οι σελίδες του βιβλίου έρχονται, λοιπόν, ως συνοδευτικό υλικό, ως βοήθημα προς τον αναγνώστη, για τα σημεία όπου ίσως να μην μπορεί να διακρίνει με ακρίβεια όσα λέγονται. Από την άλλη, το έντυπο δεν κατορθώνει σε καμία περίπτωση να αποτυπώσει τους χρωματισμούς και τους τόνους των φωνών. Το γραπτό κείμενο καταφέρνει τελικά μόνο να περιγράψει και να καταγράψει μέρος του συνόλου που μεταφέρει η φωνή.

Εκεί που συγκλίνουν όλες αυτές οι ηχογραφήσεις είναι στην προσπάθεια να εκμηδενιστούν διάφορες μορφές αποστάσεων. Οι φωνές είναι άλλοτε ψυχρές, άλλοτε αποστασιοποιημένες, κάποιες σχεδόν κλινικές και έχουν τη μορφή δελτίων θυέλλης και ασκήσεων γυμναστικής. Δίπλα τους, άλλες φωνές γεμάτες πάθος, αισθησιακές, ψίθυροι αλλά και ερωτικές κορυφώσεις. Το «Ημερολόγιο της Αλοννήσου» δεν αποτελεί μια απάντηση στη διεθνή συζήτηση για τα όρια της λογοτεχνίας που διεξάγεται σήμερα. Χρονικά προηγήθηκε κατά πολύ, αφού είχε αρχίσει να δουλεύεται ήδη από τη δεκαετία του ’70. Ακόμα και σήμερα, όμως, σαράντα χρόνια από τη στιγμή της αρχικής της σύλληψης, καταφέρνει να μας κάνει να αναρωτηθούμε τι είναι λογοτεχνία με τρόπους που δεν φανταζόμασταν δυνατούς».

 

 

Κωστής Παπαγιώργης

«Ο εαυτός»

(Εισαγωγή: Θανάσης Χατζόπουλος)

Εκδόσεις «Καστανιώτης»

Αθήνα 2017, σελ. 162

 

Τρία χρόνια μετά το θάνατό του κυκλοφόρησε το παρόν κείμενο του Κωστή Παπαγιώργη που ξεκίνησε να το γράφει το 2010 αλλά δεν πρόλαβε να το ολοκληρώσει. Στην παρούσα έκδοση βρίσκουμε ακόμη δύο πρωτόλεια κείμενα της δεκαετίας του ’70 με θέμα άλλοτε άμεσα, άλλοτε έμμεσα τον εαυτό, δύο πρώιμα σχεδιάσματα του παρόντος μελετήματος, μια γραμματολογικής έμπνευσης πραγμάτευση του δίπολου «εγώ-εσύ» και ένα εισαγωγικό κείμενο του Θανάση Χατζόπουλου με τον τίτλο «Ο φιλέταιρος, για τον Κωστή Παπαγιώργη».

Να ένα μικρό απόσπασμα από τον «Εαυτό»: «Ουσιαστικά δεν έχουμε καμιά δυνατότητα να αλλάξουμε στο παραμικρό το σώμα μας. Το αποδεχόμαστε όπως είναι, όσο κι αν οι εγχειρήσεις, οι παρεμβάσεις των αισθητικών, οι ατυχίες της ζωής ενδέχεται να αφήσουν ανεξάλειπτα ίχνη. Ισχύει, με άλλα λόγια, ένα αόρατο συμβόλαιο ανάμεσα στη συνείδησή μας και τη σαρκική ύπαρξη που αποδεικνύεται μοίρα, ιδιωτικό πεπρωμένο και γρίφος αμετάθετος. Άλλωστε πρόκειται για ένα περικαλλές συγκρότημα που ταχέως μπολιάζει τον ψυχισμό, συνταυτίζεται μαζί του καταλήγοντας άθροισμα άνευ προσθέσεως. Πάσα ψυχική κατάσταση ενδοπροβάλλεται στη σωματικότητα με τα γνωστά επαμφοτερίζοντα συμπτώματα. Ο νέος που εμφανίζεται στην ομήγυρη έχει ερυθροφοβία, γίνεται παντζάρι από την αμηχανία του, τρέμει σχεδόν αποφεύγοντας να κοιτάξει τους παρισταμένους.

 

 

Παρασκευή, 12 Ιανουαρίου 2018 17:21

Τα βιβλία παίζει

Θάνος Παπαδόπουλος

«Ποιοι και πώς μας οδήγησαν στη χρεοκοπία. Ιστορία της μεταπολίτευσης»

Εκδόσεις «Gutenberg»

Αθήνα 2017, σελ. 238

 

Ο Θάνος Παπαδόπουλος γεννήθηκε το 1939 στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης. Μαθητής προσχώρησε στην ΕΔΑ, το 1965 μπήκε στο παράνομο ΚΚΕ, μόλις 28 ετών εξορίστηκε σε Γυάρο, Λέρο και Ωρωπό. Έχει περάσει από δύο δίκες προδικτατορικά και μία στη δικτατορία. Απόφοιτος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής και φοιτητής της Νομικής, διετέλεσε αρχισυντάκτης στην εφημερίδα Αυγή, διευθυντής στον ΕΡΑ4, αρθρογράφος στην εφημερίδα «Τα Νέα», μεταφραστής βιβλίων του Γκράμσι. Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε ένα βιβλίο, στο οποίο ακτινογραφεί τη μεταπολίτευση, την κρίση, τη χρεοκοπία. Διαβάζουμε στον πρόλογο: «Η κρίση έφερε τα μνημόνια και όχι τα μνημόνια την κρίση. Η Ελλάδα σπατάλησε γύρω στα 800 δισεκατομμύρια ευρώ ξένα χρήματα μέσα σε 40 χρόνια - περίπου 350 δισεκατομμύρια ευρώ δωρεάν παροχές από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλα 430 δισεκατομμύρια ευρώ από δανεικά.
Πού πήγαν αυτά τα χρήματα; Στη δημιουργία κομματικών στρατών, στο κράτος και στην κοινωνία. Το σύνολο των υπαλλήλων που πλήρωνε το Δημόσιο το 1980 δεν ξεπερνούσε τις 400.000 μισθωτών. Το 2009 αυτός ο αριθμός ξεπέρασε τους 1.135.000 μισθωτούς. Επιπλέον, το κράτος χρηματοδότησε με νόμιμες και παράνομες χορηγήσεις αγρότες, εμπόρους, εργολάβους, γιατρούς, δικηγόρους, μηχανικούς, βιομηχάνους, εφοπλιστές και νέα τζάκια, φαρμακοποιούς, εκτελωνιστές, άγαμες θυγατέρες, πρόωρες συντάξεις στα 15, 20 και 25 χρόνια, τυφλούς τερματοφύλακες, εγκύους (!) παπάδες και γυναίκες που γεννούσαν κάθε δύο ή τρεις μήνες: Με δανεικά».

 

 

 

Phillip Barlag

«Ιούλιος Καίσαρας. Η τέχνη της ηγεσίας. Σύγχρονα διδάγματα από τον άνθρωπο που έχτισε μια αυτοκρατορία»

(Μετάφραση: Χρήστος Μπαρουξής)

Εκδόσεις «Διόπτρα»

Αθήνα 2017, σελ. 173

 

Ο Ιούλιος Καίσαρας είναι ένας από τους πιο συναρπαστικούς ηγέτες του παρελθόντος που μπορούμε να μελετήσουμε. Η προσέγγισή του παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη και αποτελεσματική ακόμη και στις μέρες μας.
Η Ιστορία είναι γεμάτη με ηγέτες που ήταν εντελώς αποκομμένοι από τον λαό και επιδίωκαν με κάθε κόστος τις προσωπικές τους φιλοδοξίες. Όμως, ο Καίσαρας, ξεκινώντας από χαμηλά, απέδειξε με τα λόγια και τις πράξεις του ότι δεν θεώρησε ποτέ τον εαυτό του ανώτερο από τον μέσο Ρωμαίο πολίτη. Και είχε μια εκπληκτική ικανότητα να κερδίζει την αφοσίωση των άλλων, να μετατρέπει τους εχθρούς σε συμμάχους και τους συμμάχους σε πιστούς ακολούθους.
Ο συγγραφέας Phillip Barlag, γενικός διευθυντής της εταιρείας Word 50, χρησιμοποιεί δραματικά και γλαφυρά περιστατικά από τη ζωή του Καίσαρα -όρμησε μόνος του ενάντια σε ολόκληρο στρατό, και έδωσε χάρη σε άτομα που γνώριζε ότι ήθελαν να τον σκοτώσουν- για να μας δείξει πόσα μπορεί να διδάξει ο Καίσαρας στους σύγχρονους ηγέτες.
Κεντρικό ρόλο στο επιχείρημα του Barlag κατέχει η διάκριση μεταξύ ισχύος και εξαναγκασμού. Ο Καίσαρας απέφευγε να χρησιμοποιεί ωμή βία γιατί κατανοούσε ότι ο φόβος δεν γεννούσε ποτέ πραγματική αφοσίωση. Αντίθετα χρησιμοποιούσε την προσωπική του ισχύ που πήγαζε από την αξιοπιστία του και όσοι τον ακολουθούσαν το έκαναν με τη θέλησή τους και όχι επειδή εξαναγκάστηκαν. Δύο χιλιάδες και πλέον χρόνια μετά τον θάνατο του Καίσαρα, αυτό παραμένει το είδος της αφοσίωσης που οφείλει να εμπνέει κάθε ηγέτης.

 

Παρασκευή, 29 Δεκεμβρίου 2017 10:32

Τα βιβλία παίζει

Δημήτρης Φύσσας

«Μουσείο Λαογραφίας (Επιστολική Νουβέλα)»

Εκδόσεις «Εστία»

Αθήνα 2017, σελ. 97

 

«Τον Αύγουστο του 2015 ο τριανταπεντάχρονος (πρώην διάσημος) ζωγράφος Λέων, έχοντας στην τσέπη του μια γερή προκαταβολή για τον υπερμεγέθη πίνακα "Ο μυστικός δείπνος του κοινοτισμού", εγκαταλείπει μια μεγάλη ελληνική πόλη και μια γυναίκα ονόματι Μάρθα και αποσύρεται σ’ ένα άκρως πρωτόγονο χωριό της Πίνδου, όπου ετοιμάζει τις σπουδές για τα πρόσωπα του πίνακα της παραγγελίας: είκοσι τρεις ήρωες της διαχρονικής, παγκόσμιας Αριστεράς. Ο πίνακας, όταν ολοκληρωθεί, θα εκτεθεί για την επέτειο των 100 χρόνων της "Οκτωβριανής Επανάστασης".
Από το χωριό αυτό στέλνει στη Μάρθα γράμματα που αναφέρονται στην κρίση της σχέσης τους, στις σπουδές που ζωγραφίζει, στο τζόγκινγκ και στην ειδυλλιακή ζωή του βουνίσιου χώρου - μέχρι που, αργά αργά, συνειδητοποιεί ότι κάτι δεν πάει καλά με τις γυναίκες στο χωριό.
Η νουβέλα σχολιάζει υπαινικτικά πολλά θέματα ταυτόχρονα, μεταξύ των οποίων ο φεμινισμός, η αριστερή ουτοπία, η αγνή ελληνική επαρχία, η θρησκευτική νεύρωση και η αντρική ψυχολογία. Για την επαρκέστερη παρακολούθησή της συνιστάται η παράλληλη θέαση του πίνακα "Μυστικός Δείπνος" του Λεονάρντο ντα Βίντσι».

Τα παραπάνω από το οπισθόφυλλο του βιβλίου μάς δίνουν το περιεχόμενο της νουβέλας του Δημήτρη Φύσσα, ο οποίος έχει στο ενεργητικό του μερικά πολύ αξιόλογα βιβλία, όπως: «Ο αναγνώστης του Σαββατοκύριακου», «Ο κηπουρός και ο καιροσκόπος», «Αγύριστο κεφάλι», κ.ά.

 

 

Σωτήρης Δημητρίου

«Θάμπωσε ο νου» (διηγήματα)

Εκδόσεις «Πατάκη»

Αθήνα 2017, σελ. 125

 

«Τα κομμάτια και τα κείμενα του Δημητρίου δεν αποτελούν διηγήματα με την έννοια που γνωρίζουμε (και ας μην ταραχθεί κάποιος, θετικά θα καταλήξουμε για τη δουλειά του), το αντίθετο, είναι γεννήματα που μόνο ο ίδιος και κανείς μα κανείς άλλος συγγραφέας δεν μπορεί να παραγάγει. Το μοναδικό αυτό φαινόμενο που λέγεται Δημητρίου γράφει κάτι ανάμεσα σε ποίηση, σε πρόζα και σε εφημεριδιακού τύπου αναφορά, μπερδεύει αυτά τα είδη του λόγου δημιουργικά, είναι μινιμαλιστής, είναι περιεκτικός, είναι συνοπτικός, εν κατακλείδι μπορεί να συμπυκνώσει ένα τεράστιο θέμα σε τέσσερις σελίδες χωρίς να αναλυθεί τίποτα, μόνο μια αράδα, μια πρόταση λένε όσα ολόκληρες παράγραφοι. Αυτή η εκδοχή που συζητάμε αποδεικνύει πως υπήρξε μέγιστο ταλέντο, γνήσιο, αυτόματο, καθολικό, που όμως δεν έμεινε εκεί αλλά προχώρησε τόσο, ώστε όλοι να αναγνωρίζουν την τεράστια αξία του (ακόμη και για τα θέματά του τα σκωπτικά που τροφοδοτούν το έργο του, τα οποία όντας αρκετά δίνουν άλλο χρωματισμό στο σύνολό του), μια αξία όντως αδιαμφισβήτητη και για την επιλογή των ιστοριών αλλά -κυρίως- για την εκφορά τους. Άρα, χωρίς να έχουμε στα χέρια μας διηγήματα με την κλασική έννοια του όρου, γινόμαστε συμμέτοχοι μιας λογοτεχνίας, η οποία έχει κατακτήσει τις εσωτερικές αλλά και τις εξωτερικές συνιστώσες μιας βίωσης όντως οριακής, μιας ζωής που θέλει λίγα από τα πολλά και πάρα πολλά από τα λίγα».

Τα παραπάνω είναι από την παρουσίαση του Χρίστου Παπαγεωργίου στο ηλεκτρονικό περιοδικό «Διάστιχο» για το νέο βιβλίου του εξαιρετικού Σωτήρη Δημητρίου.

 

Παρασκευή, 22 Δεκεμβρίου 2017 18:20

Τα βιβλία παίζει

Suphi Varim

«Έγκλημα στη Σμύρνη»

(Μετάφραση: Βασίλης Δανέλλης)

Εκδόσεις «Αλεξάνδρεια»

Αθήνα 2017, σελ. 184

 

Ο Suphi Varim γεννήθηκε στη Σμύρνη, όπου και ζει. Το παρόν βιβλίο έχει βραβευτεί στην Τουρκία με το Βραβείο Καλύτερου Αστυνομικού Μυθιστορήματος 2014 του περιοδικού «Dunya Kitap». Δυο λόγια για την υπόθεση:

Σμύρνη, αρχές 20ού αιώνα. Ο Σωκράτης Ελισαίος είναι ιδιωτικός ντετέκτιβ. Η δουλειά του είναι να ξετρυπώνει κακοπληρωτές και πλαστογράφους για λογαριασμό λεβαντίνων και ελλήνων έμπορων. Η φιλία του με τον επιθεωρητή Τζεβντέτ Σαμί τού εξασφαλίζει πληροφορίες, κι εκείνος για αντάλλαγμα βοηθάει την αστυνομία στις υποθέσεις της. Τίποτα πολύ δύσκολο, ποτέ ανθρωποκτονία. Αυτή τη φορά όμως, ο Ελισαίος θα βρεθεί μπροστά σε δύο πτώματα. Η έρευνά του θα τον οδηγήσει στα δρομάκια του Τουρκομαχαλά, της Αρμενοσυνοικίας και της εβραϊκής συνοικίας, στις αριστοκρατικές συνοικίες των Ελλήνων, στα αρχοντικά των Λεβαντίνων στα περίχωρα του Μπουρνόβα και του Μπουτζά, και φυσικά στην Προκυμαία και τα καπηλειά του λιμανιού.
Ο Σουπχί Βαρίμ ζωντανεύει τη Σμύρνη στα χρόνια της ακμής της, λίγο πριν την Καταστροφή, όπου οι κάτοικοί της απολαμβάνουν την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα και την πολυπολιτισμικότητά της. Στις σελίδες του βιβλίου, ο αναγνώστης θα συναντήσει ιστορικά κτίρια και τοπωνύμια της πόλης που σήμερα έχουν χαθεί, όπως το Γραικικό Νοσοκομείο, τα πολυτελή ξενοδοχεία Κράμερ και Ελπινίκη, το θέατρο Pathe, τις γειτονιές, τα σχολεία και τις εκκλησίες των Ελλήνων, των Φράγκων και των Αρμενίων.

 

 

  1. M. J. Arlidge

«Φτου και βγαίνω»

(Μετάφραση: Σοφία Τάπα)

Εκδόσεις «Διόπτρα»

Αθήνα 2017, σελ. 455

 

Ο M. J. Arlidge εργάζεται τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια στην τηλεόραση και ειδικεύεται στην παραγωγή ποιοτικών αστυνομικών σειρών και βιβλίων. H best seller σειρά βιβλίων με πρωταγωνίστρια την Έλεν Γκρέις συνεχίζεται με το έκτο βιβλίο.

Όλη τη ζωή της, η μυστικοπαθής επιθεωρήτρια κρύβεται πίσω από το αστυνομικό σήμα, πίσω από τη φήμη της. Μέχρι τη στιγμή που βρίσκεται κρατούμενη μαζί με γυναίκες δολοφόνους που είχε συλλάβει…
Στη φυλακή του Χολογουέι τα βράδια είναι ατελείωτα και ο κίνδυνος ελλοχεύει στους σκοτεινούς διαδρόμους. Οι άλλες κρατούμενες τη μισούν και οι δεσμοφύλακες την ταπεινώνουν. Η Έλεν πρέπει να αντιμετωπίσει ολομόναχη τον εφιάλτη που ζει, να διώξει τα τρωκτικά της νύχτας. Άγριοι ψίθυροι καταδιώκουν τον νου της. Δεν έχει πού να τρέξει… Πού να κρυφτεί… Ώσπου το ακρωτηριασμένο πτώμα της Λία Σμιθ, κατάχλωμο και κέρινο, κείτεται μέσα στο κλειδωμένο κελί. Το σώμα της άκαμπτο, χωρίς σταγόνα αίμα. Φαίνεται ήρεμη και γαλήνια, μ’ ένα πλατύ χαμόγελο ραμμένο με γαλάζιο νήμα· το ίδιο νήμα που έχουν ράψει και τα σφιγμένα βλέφαρα πάνω στο κακοποιημένο πρόσωπό της.
Η Έλεν φοβάται ότι το τέλος της πλησιάζει. Ένας παρανοϊκός δολοφόνος παγώνει το αίμα των φυλακισμένων. Πρέπει να τον βρει προτού γίνει η ίδια το επόμενο θύμα…

 

Παρασκευή, 01 Δεκεμβρίου 2017 19:48

Τα βιβλία παίζει

Τζερόνιμο Στίλτον

«Το μυστήριο της κρυστάλλινης γόνδολας»

(Μετάφραση: Γιώργος Κασαπίδης)

Εκδόσεις «Κέδρος»

Αθήνα 2017, σελ. 128

 

Η σειρά «Ξεκαρδιστικές Ιστορίες» του Τζερόνιμο Στίλτον απευθύνεται σε παιδιά από 7 ως 12 ετών και είναι μοναδική! Είναι η σειρά που απολαμβάνουν τα παιδιά γιατί έχει χιούμορ, δράση, και πολλές ανατροπές. Είναι η σειρά που εμπιστεύονται γονείς και εκπαιδευτικοί γιατί μεταδίδει διαχρονικές ηθικές αξίες. Ο αναγνώστης ταυτίζεται με τον Τζερόνιμο, που αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής με χιούμορ και αισιοδοξία. Η σειρά γνωρίζει τεράστια επιτυχία σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα βιβλία του Τζερόνιμο Στίλτον έχουν μεταφραστεί σε 48 γλώσσες και έχουν πουλήσει 140 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως.

Δυο λόγια για την υπόθεση του τελευταίου βιβλίου: «Βοήθεια! Σώστε με, δεν μπορώ» έγραφε το σημείωμα που βρήκε ο Τζερόνιμο Στίλτον μέσα στην κρυστάλλινη γόνδολα που του έκανε δώρο η αγαπημένη του Πάτι και όταν την ακουμπούσες αναβόσβηναν φωτάκια και άρχιζε να παίζει ένα ρομαντικό τραγούδι. Κάποιος καλούσε σε βοήθεια! Ο Τζερόνιμο πρόσεξε ότι η γόνδολα είχε φτιαχτεί από αυθεντικό κρύσταλλο Μουράνο, είχε δηλαδή φτιαχτεί στο νησί Μουράνο, στην λιμνοθάλασσα της Βενετίας. Αυτό ήταν! Με την πρώτη πτήση ο Τζερόνιμο πέταξε για τη Βενετία. Εκεί ο Τζερόνιμο προσπαθεί να λύσει το μυστήριο της κρυστάλλινης γόνδολας.

 

 

Αγκάθα Κρίστι

«Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές»

(Διασκευή: Benjamin von Eckartsberg, Εικονογράφηση: Chaiko)

Εκδόσεις «Διόπτρα»

Αθήνα 2017, σελ. 64

 

Το διάσημο αστυνομικό μυθιστόρημα της Αγκάθα Κρίστι κυκλοφορεί σε graphic novel. Το «Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές» αποτελεί ένα από τα δημοφιλέστερα μυθιστορήματα της Αγκάθα Κρίστι και έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από τριάντα γλώσσες. Χειμώνας 1937. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, μια χιονοθύελλα αναγκάζει το Όριεντ Εξπρές να διακόψει το ταξίδι του. Το πολυτελές τρένο είναι γεμάτο, πράγμα ασυνήθιστο γι’ αυτή την εποχή του χρόνου. Καθώς πλησιάζει το χάραμα, αποκαλύπτεται ότι ένας από τους επιβάτες δεν θα συνεχίσει το ταξίδι του με το Όριεντ Εξπρές. Πρόκειται για έναν Αμερικανό μεγιστάνα, ο οποίος δέχτηκε μια θανατηφόρα επίθεση με μαχαίρι, παρόλο που η πόρτα του κουπέ του ήταν κλειδωμένη από μέσα. Ο Ηρακλής Πουαρό θα αγωνιστεί να εξιχνιάσει το έγκλημα σε αυτό το τρένο που είναι αποκομμένο από τον κόσμο…

 

 

Μάκης Τσίτας

«Μην ταλαιπωρείς το Αϊ-Βασίλη»

(Μετάφραση: Ζωή Λούρα)

Εκδόσεις «Ψυχογιός»

Αθήνα 2017, σελ. 40 (για παιδιά από 4 ετών)

 

Ο Μάκης Τσίτας είναι πολύ καλός και βραβευμένος συγγραφέας και διευθυντής του ενημερωτικού site για το βιβλίο και τον πολιτισμό diastixo.gr. Στο νέο του βιβλίο, που απευθύνεται σε μικρά παιδιά, ο Αϊ-Βασίλης είναι γέρος, με παραπανίσια κιλά, δουλεύει συνέχεια και κουράζεται πολύ. Κι όμως κάθε μα κάθε χρόνο έρχεται χαμογελαστός και κεφάτος σε όλα τα σπίτια για να φέρει δώρα. Αλλά αυτό δεν το εκτιμούν πολλά παιδιά και δυστυχώς τον ταλαιπωρούν…

Αν εσύ δεν είσαι ένα από αυτά τα παιδιά και θέλεις πραγματικά να διευκολύνεις τον Αϊ-Βασίλη στη δουλειά του, προτρέπει ο συγγραφέας, τότε διάβασε αυτό το ξεκαρδιστικό βιβλίο και ακολούθησε με προσοχή τις συμβουλές του.

 

Παρασκευή, 24 Νοεμβρίου 2017 20:17

Τα βιβλία παίζει

Βαγγέλης Κούτας

Ο χρόνος μπροστά μας (μυθιστόρημα)

Εκδόσεις Κέδρος

Αθήνα 2017, σελ. 262

 

Ο Βαγγέλης Κούτας γεννήθηκε στη Βίγλα Άρτας του Δήμου Αμβρακικού το 1953 και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε αριχτεκτονικό και ελεύθερο σχέδιο, ενώ από το 1978 κινείται στο χώρο του βιβλίου. Το πρώτο του λογοτεχνικό βιβλίο κυκλοφόρησε το 1998 από τις εκδόσεις «Ενάλιος» με τον τίτλο «Οι μυρωδιές της ζωής» και από τότε ακολούθησαν άλλα έξι μεταξύ των οποίων: Το τανγκό της εξουσίας, στο λυκόφως της πόλης, Η κραυγή του Ήταυρου κ.ά.

Το παρόν βιβλίο του είναι ένα μυθιστόρημα για τη μνήμη, την απώλεια και τον έρωτα.

Δυο λόγια για την υπόθεση: Ένας άντρας, κορυφαίο στέλεχος εταιρίας, προσπαθεί να ξεφύγει από τους εφιάλτες του. Στην προσπάθειά του καταφεύγει στο ντιβάνι της ψυχανάλυσης. Καθώς ξετυλίγει το νήμα της ζωής του, η σχέση του με την όμορφη ψυχολόγο γίνεται πιο προσωπική και η αμοιβαία έλξη τους περιπλέκει επικίνδυνα τα πράγματα.
Οι εξομολογήσεις για το παρελθόν του συνθέτουν μια τοιχογραφία της ελληνικής επαρχίας από το τέλος του Εμφυλίου μέχρι την πτώση της χούντας.

 

 

Μιχάλης Σπέγγος

Ερωτευμένο αίμα (μυθιστόρημα)

Εκδόσεις Διόπτρα

Αθήνα 2017, σελ. 654

 

Ο Μιχάλης Σπέγγος, (Γιάννενα, 1963) είναι ένας πολυγραφότατος συγγραφέας. Το μυθιστόρημά του «Ανεμόσκαλα» τιμήθηκε με την προτίμηση καλύτερου βιβλίου του κοινού της εφημερίδας «Athens Voice».

Το νέο του βιβλίο εξελίσσεται σε δύο τόπους και σε δύο χρονικές περιόδους: Στα Γιάννενα της δεκαετίας του 1930 και στην Αθήνα του σήμερα.

Οι ιστορίες τεσσάρων ατόμων διασταυρώνονται με δραματικό τρόπο. Η Αμαλία, μια καλλονή της εποχής, ξελογιάζεται από έναν αξιωματικό του στρατού. Μένει έγκυος, ενώ εκείνος τραβάει τον δρόμο του.
Ο Τάκης, ένας τύπος βίαιος, φιλόδοξος και με μια παράξενη ηθική, έχει γυρίσει από την Αμερική κακήν κακώς σε μια εποχή που άλλοι πήγαν και στέριωσαν. Ο Γιάννης Ρήγας είναι γιατρός με ένα ανομολόγητο πάθος για τις γυναίκες.
Ο μοναχογιός του Πέτρος είναι ένας ρομαντικός ιδεολόγος και διανοούμενος. Όταν οι τέσσερις θα συγκατοικήσουν, το αρχοντικό του Ρήγα θα μοιάζει με πυριτιδαποθήκη, ενώ γύρω τους η Ιστορία προχωρά με φωτιά και μαχαίρι.

Τρία αδέρφια, κοντά στα πενήντα, συνεχίζουν να αναζητούν τον έρωτα. Ο Μιχάλης, διάσημος ογκολόγος, βρίσκεται στα πρόθυρα μιας τεράστιας ανακάλυψης, αλλά στην προσωπική του ζωή συντηρεί μια αδιέξοδη παράνομη σχέση.
Ο Άλκης, μεγαλοδημοσιογράφος και εργένης εκ πεποιθήσεως, αναζητεί την επιβεβαίωση σε εφήμερες σχέσεις.
Η Βιβή, διαλυμένη στην προσωπική της ζωή και με οικονομικά προβλήματα να την πνίγουν, ξοδεύεται σε καταδικασμένες καταστάσεις.
Τα τρία αδέρφια είναι εγγόνια του Τάκη και της Αμαλίας· ή μήπως όχι; Μια απροσδόκητη έρευνα για το παρελθόν της οικογένειας θα αλλάξει τη ζωή τους για πάντα και θα τους κάνει να συνειδητοποιήσουν ότι, όσο κι αν άλλαξαν οι εποχές και οι συνθήκες, η μαγική δύναμη του έρωτα διαπερνά τον χώρο και τον χρόνο, μπορεί να δικαιώσει το χθες και να συνταράξει το σήμερα.

 

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017 18:33

Τα βιβλία παίζει

Ελένη Πριόβολου

Ο δρόμος του μπλε φεγγαριού

(Εικονογράφηση:Ρωμύλος Φρονιμίδης)

Εκδόσεις Καστανιώτη

Αθήνα, σελ. 175

 

Η Μυρρίνη, ο παππούς Σαμουήλης, η γιαγιά Καλομοίρα, ο Κωνσταντίνος, το Βασίλειο του Θεριού, το Οροπέδιο του Μπλε Φεγγαριού: ένας κόσμος παράξενος, όπου η μικρή Μυρρίνη ανακαλύπτει ένα σωρό πράγματα για τη ζωή, τη φύση, τους ανθρώπους, την αγάπη... Μέσα στις σελίδες του βιβλίου ζωντανεύουν οι περιπέτειες της μικρής Μυρρίνης: η ανακάλυψη του Οροπέδιου του Μπλε Φεγγαριού, οι ζήλιες των συμμαθητριών της, τα παιχνίδια της, η αγάπη της για τον Κωνσταντίνο. Κι είναι αυτή η αγάπη που τη γιατρεύει για το ότι δεν γνώρισε ποτέ τη μητέρα της...

Αυτή είναι η υπόθεση του βιβλίου της Ελένης Πριοβόλου, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1991 στη σειρά της «Νεανικής Βιβλιοθήκης» των εκδόσεων «Καστανιώτη» και από τότε γνώρισε μεγάλη απήχηση και τέσσερις επανεκδόσεις.

 

 

Cilles Chouinard

Ο Τυραννοχαζούλης. Μια προϊστορική ιστορία εκφοβισμού

(Εικονογράφηση: Roge, Μετάφραση: Νατάσα Παπαδοπούλου)

Εκδόσεις Gema

Αθήνα 2017, σελ. 36

(για παιδιά από 5 ετών)

 

Σε κάθε αυλή σχολείου, στον κόσμο ολόκληρο, υπάρχει κάποιος μαθητής που όλοι οι άλλοι του κάνουν τη ζωή δύσκολη... πολύ δύσκολη.
Ο Ροζέ και ο Ζιλ Σουινάρ, δυο πολύ καλοί φίλοι, βρίσκουν πως αυτό είναι καιρός να σταματήσει.
Σκέφτηκαν μαζί μια προϊστορική ιστορία εκφοβισμού, όπου ο μικρός Τυραννούλης, που τον κακομεταχειρίζεται ο μεγάλος Τυράνναρος, αποδεικνύει πως του αξίζει να του φέρονται καλά...

 

 

Jessica Joelle Alexander-Iben Dissing Sandahl

Γιατί οι Δανοί μεγαλώνουν τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο

(Μετάφραση: Σοφία Ανδρεοπούλου)

Εκδόσεις Διόπτρα

Αθήνα 2017, σελ. 196

 

Σύμφωνα με τις δύο συγγραφείς στη Δανία oι γονείς και οι εκπαιδευτικοί εστιάζουν σε πράγματα όπως η κοινωνικοποίηση, η αυτονομία, η συντροφικότητα, η δημοκρατική στάση και η αυτοεκτίμηση. Θέλουν τα παιδιά τους να αποκτήσουν ψυχική ανθεκτικότητα και να αναπτύξουν μια ισχυρή εσωτερική πυξίδα που θα τα καθοδηγεί στη ζωή τους.
Στο παρόν βιβλίο παρουσιάζονται οι έξι θεμελιώδεις αρχές που συνδέονται με τον δανέζικο τρόπο ανατροφής των παιδιών.
Το παιχνίδι είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη και την ευτυχία, Η αυθεντικότητα ενισχύει την εμπιστοσύνη, την αυτοπεποίθηση και την εσωτερική ισορροπία, Η αναπλαισίωση βοηθάει τα παιδιά να αντιμετωπίζουν τις άσχημες στιγμές και να βλέπουν την καλή πλευρά της ζωής, Η ενσυναίσθηση επιτρέπει να φέρονται στους άλλους με καλοσύνη. Όχι τελεσίγραφα σημαίνει όχι καβγάδες για την επικράτηση, όχι κόκκινες γραμμές, όχι θυμός, Η συντροφικότητα είναι ένας τρόπος να απολαμβάνει η οικογένεια τον ελεύθερο χρόνο της. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι μαθαίνοντας πώς να δημιουργούμε μια ζεστή, χαλαρωτική ατμόσφαιρα, μπορούμε να βελτιώσουμε τις οικογενειακές σχέσεις. Αν αφήσουμε το "εγώ" στην άκρη και εστιάσουμε στο "εμείς", θα αποφύγουμε πολλά περιττά "δράματα" και τον αρνητισμό που συχνά εμφανίζεται στο σπίτι. Με πρακτικές συμβουλές και παραδείγματα που εμπνέουν, το βιβλίο φιλοδοξεί να βοηθήσει όλους τους γονείς να αναθρέψουν τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο.

 

 

«Σ’ τον “Αβέρωφ”»

 

1

Περήφανος μας ήρθες

 

Τα γαλανά μας τα νερά ς’ το γοργοπέρασμά σου

και τα γλυκακρογιάλια μας τραγούδια σού τονίζουν

μύριες ελπίδες φτερουγούν αητέ ολόγυρά σου

απ’ άκρη σ’ άκρ’ οι Έλληνες γλυκά σε χαιρετίζουν

 

2

Η Γαλανή σημαία μας ‘ψηλά εις τη κορφή σου

σου πλάθει χίλια όνειρα, νίκες σου ψιθυρίζει.

η γαλανή μητέρα μας ‘ψηλά απ’ τη κορφή σου

εις τα παιδιά της άγια συγκίνησι σκορπίζει.

 

3

Περήφανος μας ήρθες

Καλώς μας ήρθες

 

Κάθε καρδιά Ελληνική σκιρτάει ς’ τη θωριά σου

μ’ ευχές χρυσές οι Έλληνες τρέχουν να σε στολίσουν.

Ποιος ξέρει αν οι κεραυνοί πώχεις ς’τα σωθικά σου

και το Μαρμαρωμένο μας μια μέρα δεν ξυπνίσουν.

 

Π.Ψ - ας

 

Ετοιμάζοντας την έκθεση με εφημερίδες και περιοδικά του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού, που πραγματοποιείται αυτές τις μέρες στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αιγαίου και καθώς ξανατακτοποιούσα ένα συνεχώς ατακτοποίητο αρχείο, έπεσα πάνω σε μια εφημερίδα, αγορασμένη πριν χρόνια από παλαιοπωλείο με τον τίτλο «Σαρδέλα». Την πήρα προσεκτικά στα χέρια μου, την ξεδίπλωσα και τότε μού αποκαλύφθηκε το παραπάνω, πολύ ενδιαφέρον, προφητικό ποίημα, το οποίο και αντέγραψα επακριβώς.

Η εφημερίδα είναι σατιρική («Σαρδέλα τη λένε/ κι απ’ τα γέλοια… κλαίνε») και είχε έδρα την Καλαμάτα. Το συγκεκριμένο φύλλο είναι το τρίτο και εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 1911. (Διαστάσεις 35Χ25 εκ., σελίδες 4).

Περισσότερα στοιχεία για τη «Σαρδέλα» δεν βρήκα, αφού στο τετράτομο έργο «Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου 1784-1974» (επιμέλεια: Λουκία Δρούλια - Γιούλα Κουτσοπανάγου), δεν είναι καταλογραφημένη.

Ξαναδιάβασα όμως μερικά στοιχεία για το θρυλικό «Αβέρωφ» που τόσο στενά συνδέεται με την απελευθέρωση του νησιού μας, δικαιώνοντας και τις ελπίδες του ποιήματος, και μου λύθηκαν πολλές απορίες για τη συγκεκριμένο δημοσίευμα.

Παραθέτω τις πληροφορίες όπως έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα «Πλωτό Ναυτικό Μουσείο Θωρηκτό Γεώργιος Αβέρωφ»: «Δέκα χρόνια μετά τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897, το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό διέθετε μια ελάχιστη δύναμη απαρχαιωμένων τορπιλοβόλων και τριών γαλλικών θωρηκτών που είχαν κατασκευασθεί το 1889. Η επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία αξιόμαχου στόλου είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυση του στόλου -στα τέλη του 1908- με τέσσερα καινούρια αγγλικά και τέσσερα γερμανικά αντιτορπιλικά. Σε αυτά επρόκειτο να προστεθεί το Θωρακισμένο-Καταδρομικό “Γ. Αβέρωφ”, η Δόξα του Πολεμικού Ναυτικού.

Για την ανανέωση του Στόλου η τότε κυβέρνηση Μαυρομιχάλη είχε απευθυνθεί στα Ναυπηγεία Ορλάντο στο Λιβόρνο της Ιταλίας, όπου εκείνη ακριβώς την εποχή κατασκευαζόταν ένα θωρακισμένο-καταδρομικό το οποίο είχε παραγγελθεί και επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί από το Ιταλικό Ναυτικό. Όμως, η ακύρωση της παραγγελίας από τη μεριά των Ιταλών και η άμεση προκαταβολή του 1/3 της συνολικής αξίας του πλοίου, επέτρεψαν την απόκτηση του θωρηκτού από την Ελλάδα. Το ποσόν της προκαταβολής προήλθε από τη διαθήκη του Γεωργίου Αβέρωφ και ανήρχετο σε 8.000.000 εκατομμύρια χρυσές δραχμές, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 15.650.000 χρυσών δραχμών καλύφθηκε από το Ταμείο Εθνικού Στόλου (Τ.Ε.Σ.). Η κυβέρνηση δαπάνησε 23.650.000 δρχ. για την απόκτηση του. Τα 8.000.000 δρχ. προέρχονταν από το 20% της συνολικής κληρονομιάς του Γεωργίου Αβέρωφ, που παραχώρησε με τη διαθήκη του στο Ταμείο Εθνικού Στόλου το 1899 (χρονολογία δημοσίευσης της διαθήκης).


Από την καθέλκυση του «Αβέρωφ» τον Μάρτιο του 2011 (από το αρχείο του averof.mil.gr)

 

Η διαθήκη όριζε ότι το 1/5 της περιουσίας του (20 μερίδια) παραχωρείται για τη ναυπήγηση ισχυρού καταδρομικού πλοίου που θα φέρει το όνομα του και διασκευασμένο κατά τέτοιον τρόπο ώστε να χρησιμεύει ως εκπαιδευτικό πλοίο Σχολής Ναυτικών Δοκίμων προς την πρακτική και θεωρητική τελειοποίηση αυτών. Το υπόλοιπο ποσό 14.300.000 καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από το Ταμείο Εθνικού Στόλου (Τ.Ε.Σ.). Αξίζει να σημειωθεί ότι και οι Τούρκοι είχαν ενδιαφερθεί για την αγορά του πλοίου.

Το 10.200 τόνων θωρακισμένο εύδρομο (όπως ακριβέστερα περιγράφεται) είχε ιταλικές μηχανές 19.000 ίππων, 22 γαλλικούς λέβητες, γερμανικές γεννήτριες και αγγλικά πυροβόλα 190 και 234 χιλιοστών τύπου Armstrong. Η μέγιστη ταχύτητα που ανέπτυσσε το Θωρηκτό ήταν 23 κόμβοι. Το “Γ. Αβέρωφ” καθελκύστηκε στις 12 Μαρτίου (27 Φεβρουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο) 1910 και την 1η Σεπτεμβρίου 1911 κατέπλευσε στο Φάληρο, όπου έγινε δεκτό από τους Έλληνες με ενθουσιασμό.

Το Θωρηκτό δεν άργησε να γνωρίσει το βάπτισμα του πυρός. Τον Οκτώβριο του 1912, με την έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, το “Γ. Αβέρωφ”, επικεφαλής του Στόλου του Αιγαίου υπό τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, απέπλευσε προς τα Δαρδανέλια. Κατέλαβε τη Λήμνο και στον όρμο του Μούδρου εγκαταστάθηκε το προχωρημένο αγκυροβόλιο του Στόλου. Ακολούθησε η κατάληψη του Αγίου Όρους, των νησιών του βορείου και ανατολικού Αιγαίου (Θάσος, Σαμοθράκη, Ίμβρος, Τένεδος, Αγ. Ευστράτιος, Μυτιλήνη, Χίος). Η σύγκρουση με τον τουρκικό στόλο ήταν πλέον αναπόφευκτη. Ο ναύαρχος Κουντουριώτης έδωσε επιθετικό χαρακτήρα στον ελληνικό σχεδιασμό. Διέταξε το στόλο του να αρχίσει να πλέει από βορρά προς νότο, οπότε ο οθωμανικός στόλος εμφανίσθηκε στην έξοδο των Στενών. Τότε, ο Κουντουριώτης απηύθυνε το περίφημο σήμα του στα ελληνικά πλοία που συνέπλεαν με το “Γ. Αβέρωφ”: “Με την δύναμιν του Θεού και τας ευχάς του Βασιλέως μας και εν ονόματι του Δικαίου πλέω μεθ’ ορμής ακαθέκτου και με πεποίθησιν προς την νίκην εναντίον του εχθρού του Γένους”. Η έκβαση των Ναυμαχιών της Έλλης (3 Δεκεμβρίου 1912) και της Λήμνου (5 Ιανουαρίου 1913) που ακολούθησαν, διέλυσε τις προσδοκίες του σουλτάνου και της Υψηλής Πύλης για τον έλεγχο του Αιγαίου. Ο οθωμανικός στόλος δεν θα επιχειρούσε πια νέα έξοδο στο Αιγαίο.

Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912-13 αποτελούν αναντίρρητα την πλέον ένδοξη πολεμική περίοδο του θωρηκτού “Γ. Αβέρωφ”. Με την έναρξη των εχθροπραξιών, τον Οκτώβριο του 1912, ο ελληνικός στόλος κλήθηκε να πετύχει έναν ιδιαίτερα δύσκολο συνδυασμό πολλαπλών στόχων: να εμποδίσει την έξοδο του οθωμανικού στόλου στο Αιγαίο, να αποκτήσει την κυριότητα των νησιών του βορειοανατολικού Αιγαίου, να εμποδίσει τη μεταφορά οθωμανικών στρατευμάτων και εφοδίων προς τα ηπειρωτικά μέτωπα των Βαλκανίων, καθώς και να προστατεύσει τις αντιστοιχείς θαλάσσιες μεταφορές της Ελλάδας και των συμμάχων της. Η επιτυχής έκβαση των ελληνικών επιτελικών σχεδιασμών ήταν αποτέλεσμα τριών κυρίως παραγόντων: των αυξημένων επιχειρησιακών δυνατοτήτων που διέθετε το νεότευκτο θωρηκτό, της αναμφισβήτητης ηγετικής ικανότητας και τόλμης του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, όπως και του υψηλότατου ηθικού των ελληνικών πληρωμάτων όλου ανεξαιρέτως του ελληνικού στόλου. Η επιτυχής κατάληψη των νησιών του βορειοανατολικού Αιγαίου και η κατίσχυση των ελληνικών όπλων στις Ναυμαχίες της Έλλης και την Λήμνου, είχαν ως αποτέλεσμα ο “Γ. Αβέρωφ” να αποκτήσει διαστάσεις συμβόλου στη λαϊκή μνήμη: ένας μύθος είχε πια γεννηθεί».

Τρίτη, 07 Νοεμβρίου 2017 20:06

Λεσβιακό Βιβλίο

Αλέξανδρος Τσαγκαρέλλης

«Μια παλιά ιστορία (Δοσμένη με απίστευτη ελευθεριότητα)»

Εκδόσεις Γαβριηλίδης

Αθήνα 2017, σελ. 216

 

Ο Αλέξανδρος Γ. Τσαγκαρέλλης γεννήθηκε στη Μυτιλήνη από γονείς Μικρασιάτες, πρόσφυγες απ’ τ’ Αϊβαλί. Μεγάλωσε εκεί και στη συνέχεια ήρθε στην Αθήνα για σπουδές στην Φιλοσοφική Σχολή, στο Πανεπιστήμιο. Εργάστηκε στην ιδιωτική εκπαίδευση (φροντιστήρια) για περίπου είκοσι χρόνια, αλλά παράλληλα, έκανε σημαντική καριέρα στην Ολυμπιακή Αεροπορία και ταξίδεψε σ' όλο τον κόσμο σαν εκπρόσωπος της σε σχετικά διεθνή συνέδρια. Στην λογοτεχνία έκανε μια πρώτη εμφάνιση ενώ ακόμα ήταν φοιτητής, με δημοσιεύσεις διηγημάτων στον τοπικό τύπο της Μυτιλήνης, αλλά ουσιαστικά παρουσιάστηκε σε πανελλήνια κλίμακα με το πρώτο του μυθιστόρημα "Σταγόνες στην Πέτρα" που κυκλοφόρησε πολύ αργότερα, το 2001, όταν συνταξιοδοτήθηκε. Διηγήματά του, όπως και ποιήματα, έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά. Ακόμα, έχει τιμηθεί με τον Α! Έπαινο σε Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ποίησης. Έχει εκδώσει 8 βιβλία: Σταγόνες στην πέτρα(2001), Αλκαίος ο Λέσβιος(2005 και 2015), Η λίμνη της φωτιάς(2010), Τ’ ανεμογκάστρι(2011), Εύρηκα!(2012), Η τελευταία θυσία (2014), Ο χαμός του Γιώργη (2017). Για το τελευταίο του βιβλίο «Μια παλιά ιστορία» διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Μια Παλιά Ιστορία», ή αλλιώς μια ιστορία γνωστή με τον τρόπο που γράφτηκε κάποτε, αυτόν που εξυπηρετούσε έναν συγκεκριμένο σκοπό. Αυτή η “παλιά ιστορία” παρουσιάζεται εδώ με τον πραγματισμό, τον ρεαλισμό που αρμόζει στην εποχή μας. Κι όχι μόνο! Παρουσιάζεται με την οπτική που ξεκινά απ’ τη γνώση πως ο κόσμος κυβερνιέται από άτομα και ομάδες με φιλοδοξίες, πάθη κι ελαττώματα π’ εμπλουτίζονται προοδευτικά καθώς η άσκηση της εξουσίας επηρεάζει τον χαρακτήρα τους. Οι παρασκηνιακές ενέργειες κι επιδράσεις, οι λανθασμένοι σχεδιασμοί, που δεν μπορούν να λείπουν, είναι -θα μπορούσε να πει κανείς- συγγραφικά ευρήματα και τεχνάσματα που συνάδουν με την μυθιστοριογραφία κι επινοούνται, αλλά πάλι είναι δύσκολο να τ’ αρνηθεί κανείς και να τα θεωρήσει σαν ολωσδιόλου ανύπαρκτα. Και η «Παλιά Ιστορία» τούτη, δοσμένη με μυθιστορηματική, ανήκουστη ελευθεριότητα, αλλά και με έμμεσες αναφορές σ’ ένα ιστορικό γεγονός το οποίο έγινε η αφετηρία για κοσμογονικές αλλαγές, πάει βαθύτερα απ’ ένα απλό μυθιστόρημα».

Μικρό δείγμα γραφής: «Η απόφαση του Φιλόλαου έπεσε σαν κεραυνός πάνω τους». Μήπως θα ήταν φρονιμότερο να μείνουμε στα λημέρια μας;» ρώτησε κάποια στιγμή ο Κράτιστος, σπάζοντας επιτέλους την αμήχανη σιωπή που είχε ακολουθήσει την ανακοίνωσή της. «Το να πάμε εκεί, τώρα μάλιστα που αρχίζει το Πανηγύρι, μοιάζει σαν να βάζουμε το κεφάλι μας στο στόμα του λύκου!» συνέχισε, κάνοντας κάτι που δεν είχε διανοηθεί να κάνει κανείς ως τότε, να φέρει δηλαδή αντίρρηση, να διαφωνήσει-έστω και έμμεσα- με κάποια επιλογή του Φιλόλαου, κι αμέσως είδε την αστραπή ανακούφισης που διαπέρασε το βλέμμα των άλλων στο άκουσμα της πτώτης αυτής αντίδρασης στην αναπάντεχη απόφασή τους να πάνε στην Πρωτεύουσα. Τόσα χρόνια, πότε στα βουνά, πότε στους κάμπους, η δράση τους-πετυχημένη οπωσδήποτε, αφού είχε δώσει φτερά στη φήμη του κινήματός τους -έκανε τ’ όνομα του Φιλόλαου πασίγνωστο κι είχε τραβήξει πολύ κόσμο με το μέρος τους…».

Παρασκευή, 03 Νοεμβρίου 2017 18:12

Τα βιβλία παίζει

Βασίλης Κρεμμυδάς

«Ήταν μια φορά ένας Δάσκαλος. Ένα παραμύθι για το δάσκαλο»

Εκδόσεις «Τυπωθήτω»

Αθήνα 2017, σελ. 109

 

«Τον φωνάζουν “δάσκαλο” πολλοί και του λένε και “ευχαριστώ” κάποιοι.
Το “ευχαριστώ” δεν τον πολυενδιαφέρει τον Αχιλλέα Βασιλείου· το “δάσκαλε” όμως τον στέλνει στα ουράνια· είναι γι’ αυτόν η πιο όμορφη προσφώνηση, που όταν την ακούει αισθάνεται αγαλλίαση και περηφάνια για τον εαυτό του.
Πριν από δυο τρία χρόνια μια παλιά φοιτήτριά του, κάπου στα πενήντα της τώρα, μπορεί και λίγο παραπάνω, του είπε πολλά “ευχαριστώ”.
Μα γιατί τόσο πολύ, τόσο πολλά “ευχαριστώ”; τη ρώτησε.
Γιατί την πρώτη φορά που έδωσα εξετάσεις στο μάθημά σας, με κόψατε και αυτό με ανάγκασε να μάθω Ιστορία· να διαβάσω πολύ, να αγαπήσω την Ιστορία.
- Αν αγαπήσατε (ο Αχιλλέας Βασιλείου μιλούσε στους φοιτητές του στον πληθυντικό, πάντοτε) την Ιστορία, είναι σπουδαίο· και αν έχω κάποια “ευθύνη” γι’ αυτό, τότε πρέπει να νιώθω περήφανος!
Έτσι συμπεριφερόταν πάντοτε ο Αχιλλέας Βασιλείου· με ευγένεια, με τρυφερότητα. Ήταν ένας Δάσκαλος· έτσι, με κεφαλαίο Δ. Είχε πολλές περιπτώσεις που μαθητές και φοιτητές του τού εξέφραζαν την ευγνωμοσύνη τους για όσα τους έμαθε· πολλά χρόνια μετά. Αυτό είχε μεγαλύτερη αξία. Δεχόταν πάντοτε τους επαίνους με ταπεινότητα και ταπεινοφροσύνη, λέγοντας και ο ίδιος “ευχαριστώ” για τα όμορφα λόγια των μαθητών του· γέρνοντας το κεφάλι του μπροστά σαν υπόκλιση».

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο του pανεπιστημιακού-ιστορικού Βασίλη Κρεμμυδά, το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά της εφηβικής λογοτεχνίας των εκδόσεων «Τυπωθήτω».

Τετάρτη, 01 Νοεμβρίου 2017 18:46

Λεσβιακό Βιβλίο

Γιάννης Τσίκνας

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και Κατοχή στο Σίγρι

2017, σελ. 95

 

«Στο παρόν βιβλίο ο Γιάννης Τσίκνας καταγράφει γεγονότα που διαδραματίστηκαν στο χωριό μας με πρωταγωνιστές τους γονείς μας, τους παππούδες μας και τις γιαγιάδες μας. Όλοι αυτοί οι απλοί άνθρωποι δεν καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό βέβαια την εξέλιξη των ιστορικών γεγονότων, ούτε υπήρξαν οι επώνυμοι ήρωες της πατρίδας μας, αλλά η ανιδιοτελής προσφορά τους στον αγώνα για καθετί σωστό και δίκαιο, άφησε ανεξίτηλες τις πατημασιές τους στο χώρο και τον χρόνο. Αυτές τις πατημασιές έρχεται να μας θυμίσει ο συγγραφέας, για να πορευτούμε κι εμείς ανάλογα. Η συγκέντρωση εγγράφων από το γραφείο της κοινότητας Σιγρίου και άλλων γραπτών τεκμηρίων δίνουν μια ιδιαίτερη βαρύτητα και αξιοπιστία στα γραφόμενα.

Ο συγγραφέας ασχολείται χρόνια τώρα συστηματικά με την ιστορία του χωριού μας. Έχει αναλώσει τη ζωή του με τη συγκέντρωση και τη καταγραφή ανθρώπων και γεγονότων, που αφορούν το Σίγρι και τις ρίζες μας. Με αφορμή το παρόν βιβλίο, υπενθυμίζουμε επίσης το αξιόλογο βιβλίο του «Σίγρι , το σίγουρο λιμάνι», που γράφει για τους πρόσφυγες του Σιγρίου, από ξεκίνησαν, το πώς έφτασαν στο χωριό μας, με τι μέσον ήρθαν κλπ. Το προσωπικό του γραφείο μπορεί να θεωρηθεί το ιστορικό αρχείο Σιγρίου».
Τα παραπάνω ανήκουν στη Βασιλική Κανάκη, εκπαιδευτικό, και είναι από τον πρόλογο του νέου βιβλίου του Γιάννη Τσίκνα, που έχει τίτλο « Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και Κατοχή στο Σίγρι».

Το βιβλίο χωρίζεται στα παρακάτω κεφάλαια: Προοίμιο, Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και κατοχή στο Σίγρι, 1941.Η πείνα, Αντίσταση 1943-1944, Προσφορά στον αγώνα, Απελευθέρωση 1944, Εμφύλιος 1946-1949, Μικρές ιστορίες της Κατοχής, Τρεις μικροί ήρωες της Κατοχής, Αφιέρωμα σε δυο πρόσωπα που ξεχώρισαν στο κατεχόμενο Σίγρι, Επίμετρα της Κατοχής, Φωτογραφίες και έγγραφα.

Ο Γιάννης Τσίκνας γεννήθηκε στο Σίγρι το 1938. Αποφοίτησε από το Α’ Γυμνάσιο Αρρένων Μυτιλήνης το 1958.Υπηρέτησε για 35 χρόνια ως Κοινοτικός Γραμματέας Σιγρίου και για 40 χρόνια ληξίαρχος και ανταποκριτής ΟΓΑ. Από το 1964 μέχρι σήμερα υπηρετεί τον ενοριακό ναό της Αγίας Τριάδας Σιγρίου ως ιεροψάλτης. Ασχολείται με την ποίηση, τη ν ιστορία και τη Λαογραφία .Έχει γράψει εφτά βιβλία και έχει έτοιμα άλλα πέντε.

 

 

Σελίδα 1 από 5
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top