FOLLOW US

Από το λάκκο των λεόντων

Τα ζητήματα που έθεσε η Πολιτιστική Επανάσταση παραμένουν ανοιχτά

Στα κινήματα που αναπτύχθηκαν στην Δύση, από τους Μαύρους Πάνθηρες με ηγέτες τους Μπόμπι Σιλ και Χιούι Νιούτον στην Αμερική, μέχρι και τον Γαλλικό Μάη του ‘68, έβαλε τη σφραγίδα της η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση ή απλά η Πολιτιστική Επανάσταση του Μάο, στην Κίνα του 1966. Ακόμα κι ο αριστερός πυρήνας της οικολογίας, η πολιτική οικολογία και του εναλλακτικού χώρου, έχει σαν αφετηρία αντιλήψεις και πρακτικές που πρώτα αναπτύχθηκαν στην διάρκεια της ΜΠΠΕ! Πέρασαν 51 χρόνια από τότε. Πρώτα απ’ όλα η ΜΠΠΕ και στη συνέχεια όλα αυτά τα κινήματα, είχαν να αντιμετωπίσουν πέρα από τον ταξικό εχθρό και την επίθεση του επίσημου κομμουνιστικού κινήματος της εποχής!

Χωρίς να γίνουμε απολογητές της σκέψης του Μάο Τσε Τουνγκ ή να σταθούμε στην απαρίθμηση των γεγονότων της εποχής, ας συλλογιστούμε για λίγο μια από τις πιο σημαντικές στιγμές της ιστορίας του κομμουνιστικού κινήματος και την επίδρασή της στην σημερινή πραγματικότητα. Ήταν μια επανάσταση, που εναντιώθηκε όχι μόνο στον αστισμό, αλλά και σε κάθε εκδοχή του μέχρι τότε επίσημου κομμουνιστικού κινήματος. Η καθολική εναντίωση γέννησε ιδέες, αντιλήψεις και πρακτικές που μέχρι σήμερα δεν έχουν ξεπεραστεί! Κι ας σημειώσουμε τα στοιχεία που διατηρούν την επικαιρότητά τους, που προσδιορίζουν γενικότερες αποδοχές και απορρίψεις, στάσεις κι αντιλήψεις, απέναντι στους υλικούς όρους της ύπαρξής μας: τον καταμερισμό εργασίας, την οικογένεια, το σχολείο, την υποτιθέμενη ουδετερότητα της επιστήμης, το ρόλο των μαζών στην πολιτική πρακτική, την ομαδική και οργανωμένη δράση, το ξαναδιάβασμα της ιστορίας της ανθρωπότητας, τα χίλια πρόσωπα του αστισμού και του μικροαστισμού...

Ζούμε σε μια ιστορική περίοδο που το νέο δεν έχει γεννηθεί ακόμη. Που η κοινωνική αντιπαλότητα αναπτύσσεται μόνο σε περιορισμένα πεδία. Το επίκεντρο της ταξικής πάλης έχει μετατοπισθεί σε αντιθέσεις που παράγονται στο χώρο του κεφαλαίου. Οι άνεμοι που λυσσομανάνε, μπορεί να ανταριάζουν κάποιες φορές τα πελάγη της κοινωνικής πραγματικότητας, όμως ο βυθός παραμένει γαλήνιος... Η σφραγίδα των μαζών απουσιάζει από τα κοινωνικά δρώμενα, οι διαχειριστές της εξουσίας έχουν τον κυρίαρχο ρόλο στον καθορισμό των επιφαινομένων και οι νέοι μηχανισμοί χειραγώγησης (χωρίς πραγματικό αντίπαλο) πλασάρουν για νέο, όλα τα απορρίμματα και τη σαπίλα που συλλέγουν από τις χωματερές της ανθρώπινης ιστορίας!

Έχουμε πήξει στον δήθεν «αντικειμενικό λόγο» και την «ουδέτερη θέση»! Στην επιστημονικοφάνεια και τις παπαρολογίες, που υποκαθιστούν την απουσία της πολιτικής άποψης και κρύβουν την ιδεολογική ταυτότητα των φορέων τους. Κυριαρχούν οι αντιλήψεις που προσδιορίζουν το περιεχόμενο της πολιτικής δράσης στα πλαίσια και στις ιεραρχήσεις που επιβάλλει το αστικό κράτος. Κυριαρχούν οι λογιστές που προσπαθούν να κλείσουν τους ανοιχτούς λογαριασμούς με την Ιστορία. Κυριαρχεί ο «ανθρωπισμός» που οδηγεί στον άνευ όρων δανεισμό πρακτικών από την αστική ιδεολογία· δανεισμός που οδηγεί συστηματικά στο κρύψιμο των οριοθετήσεων του κράτους και στο κρύψιμο των ταξικών σχέσεων...

Η κατάρρευση των καθεστώτων του υπήρξαντος σοσιαλισμού δεν ήταν αποτέλεσμα της όξυνσης του κοινωνικού ανταγωνισμού, που οδήγησε σε ανατροπή των ταξικών συσχετισμών. Δεν υπήρξε καμιά πάλη ανάμεσα σε προλεταριακή και αστική γραμμή. Οι λαϊκές μάζες όχι μόνο δεν εμφανίστηκαν στο προσκήνιο διεκδικώντας μια δική τους αυτόνομη προοπτική, αλλά απουσίαζαν επιδεικτικά από τα γεγονότα. Κι όμως, πριν από 51 χρόνια, τα ζητήματα της οικοδόμησης τέθηκαν με τον πιο καθαρό τρόπο, από μια επανάσταση που έγινε ενάντια στον αστισμό, αλλά και στις μέχρι τότε διαμορφωμένες εκδοχές του υπήρξαντος σοσιαλισμού: τα ζητήματα της συμμετοχής των μαζών στην πολιτική πάλη, της ταξικής πάλης μέσα στο κόμμα, του ταξικού χαρακτήρα της εκπαίδευσης, του αστικού δίκαιου σαν στοιχείου αναπαραγωγής της αστικής τάξης στις μεταβατικές κοινωνίες και πλήθος άλλων ζητημάτων, καθοριστικών για το χαρακτήρα και την πορεία των κοινωνιών αυτών. Η ήττα της ΜΠΠΕ ήταν καθοριστική για την πορεία όλου του επαναστατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν στην Κίνα, στα κράτη του υπήρξαντος σοσιαλισμού, αλλά και η σημερινή κατάσταση του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος, αναδεικνύουν πόσο σημαντικά ήταν τα ζητήματα πάνω στα οποία είχε επικεντρωθεί η διαπάλη στην διάρκεια της ΜΠΠΕ. Μέσα από τον ιστορικό λάκκο των λεόντων,

...ο Δανιήλ.

 

Top