FOLLOW US

Μετασχηματισμός

Οι τρόποι που μαθαίνουμε

Αναφέραμε στα προηγούμενα άρθρα ότι, σύμφωνα με τον Knud Illeris, υπάρχουν τέσσερις τύποι μάθησης, η συσσωρευτική, η αφομοιωτική, η προσαρμοστική και η μετασχηματίζουσα.

O πρώτος που ασχολήθηκε με τη μετασχηματίζουσα μάθηση είναι ο Αμερικάνος ψυχοθεραπευτής Carl Rogers, ο οποίος ασχολήθηκε με τον σύνδεσμο ανάμεσα στη ψυχοθεραπεία και τη μάθηση και ανέπτυξε τις διεργασίες που αποκάλεσε «θεραπεία με κέντρο τον πελάτη» και «διδασκαλία με κέντρο το μαθητή». Η σημαντική μάθηση περιλαμβάνει «μια αλλαγή στην οργάνωση του εαυτού» καθώς περικλείει «ολόκληρο το άτομο, τόσο τα συναισθήματά του όσο και τα γνωστικά ζητήματα που εμπλέκονται στη μάθηση». «Η σημαντική μάθηση είναι η μάθηση που κάνει τη διαφορά στη συμπεριφορά του ατόμου, στην πορεία δράσης που επιλέγει στο μέλλον, στις στάσεις του και στην προσωπικότητά του. Είναι μια διάχυτη μάθηση η οποία δεν αποτελεί απλώς μια συσσώρευση γνώσης, αλλά διαπερνάει κάθε μέρος της ύπαρξης του». Ο Carl Rogers συνεχίζει «Οποιαδήποτε μάθηση περιλαμβάνει μια συγκεκριμένη ποσότητα πόνου, είτε πόνου που συνδέεται με την ίδια τη μάθηση είτε πίεσης που συνδέεται με την εγκατάλειψη συγκεκριμένων προηγούμενων μαθήσεων… μάθηση που περιλαμβάνει μια αλλαγή στην οργάνωση του εαυτού-στην αντίληψη του εαυτού- είναι απειλητική και τείνει να συναντά αντίσταση… όλη η σημαντική μάθηση είναι σε κάποιο βαθμό οδυνηρή και περιλαμβάνει αναταραχή, μέσα στο άτομο και μέσα στο σύστημα.

Η σημαντική μάθηση είναι κάτι με το οποίο κάποιος δεσμεύεται μόνο όταν αντιμετωπίσει μια κατάσταση ή πρόκληση που υπερβαίνει αυτό που μπορεί να διαχειριστεί σε υπάρχουσα προσωπική βάση, αλλά το οποίο πρέπει αναπόφευκτα να κερδίσει για να προχωρήσει παρακάτω, δηλαδή μια κρίση που είναι συχνά υπαρξιακή στη φύση της. Οι εξαιρετικά ταχύτατες αλλαγές στην κοινωνική εξέλιξη, η κατάργηση των ορίων ανάμεσα σε χώρες και κουλτούρες εξαιτίας της παγκοσμιοποίησης και η κατάρρευση των παραδοσιακών προτύπων ερμηνείας ζητημάτων θρησκευτικού, ιδεολογικού, ταξικού χαρακτήρα, για παράδειγμα, φέρνουν ολοένα και περισσότερους ανθρώπους στη μετανάστευση, ξαφνική ακούσια ανεργία, διαζύγιο και άλλες απώλειες στενών σχέσεων που δημιουργούν βαθιές προσωπικές κρίσεις. Ταυτόχρονα υπάρχει ένα αυξημένο κοινωνικό ενδιαφέρον που βασίζεται σε οικονομικούς λόγους ώστε τέτοιες κρίσεις να επιλύονται γρήγορα, τουλάχιστον σε βαθμό που να μπορεί το εν λόγω άτομο να επιστρέψει στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με τον Brookfield ο κριτικός στοχασμός είναι απαραίτητο στοιχείο προκειμένου να υπάρξει μετασχηματίζουσα μάθηση. Ο κριτικός στοχασμός είναι κάτι διαφορετικό από τον απλό στοχασμό. Είναι α) το να προσδιορίζουμε παραδοχές που χρειάζεται αμφισβήτηση β) το να αμφισβητούμε το νόημα και το πλαίσιο γ) το να προσπαθούμε να χρησιμοποιήσουμε τη φαντασία μας και να εξερευνούμε άλλες πιθανότητες δ) και το ότι αυτές οι ιδέες και εξερευνήσεις οδηγούν σε στοχαστικό σκεπτικισμό. Ο κριτικός στοχασμός και η κριτική σκέψη είναι θεμελιώδης σε μια δημοκρατική κοινωνία από την καθημερινή δουλειά ως το πολιτικό επίπεδο. Οι κοινωνιολόγοι μιλούν για στοχαστικότητα της μοντέρνας κοινωνίας ως χαρακτηριστικό της εποχής. Η στοχαστικότητα έχει γίνει ατομική και κοινωνική αναγκαιότητα, και υπό το φως της κατάρρευσης των μεγάλων αφηγημάτων, της κυριαρχίας των μηχανισμών της αγοράς, της παγκοσμιοποίησης κλπ. Γίνεται λόγος για την κοινωνία του ρίσκου επειδή το άτομο πρέπει να επιλέξει τη δική του πορεία ζωής χωρίς καμία βεβαιότητα να τον καθοδηγεί. Το άτομο πρέπει διαρκώς να επιλέγει το δρόμο του όχι μόνο εξωτερικά αλλά και εσωτερικά σχετικά με την πορεία ζωής τον τρόπο και την ταυτότητα. Ένα αυξανόμενα σημαντικό πεδίο περιεχομένου μάθησης θα έπρεπε να είναι το να μαθαίνουμε για τον εαυτό μας, να γνωρίζουμε τον εαυτό μας, να καταλάβουμε τις αντιδράσεις μας, τις τάσεις, τις προτιμήσεις, τις δυνατές και αδύναμες πλευρές κλπ ως προϋπόθεση για να παίρνουμε σημαντικές αποφάσεις και επομένως σε κάποιο βαθμό, να συμμετέχουμε στη διαχείριση της πορείας της ζωής μας.

 

Πηγή: Knud Illeris 2015. Ο τρόπος που μαθαίνουμε. Εκδόσεις «Μεταίχμιο

 

 Η Ευγενία Κουτσίδου είναι περιβαλλοντολόγος, PhD - Εκπαίδευση Ενηλίκων MSc.

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Οι τρόποι που μαθαίνουμε
FOLLOW US
Copyright © 2017 EmprosNet.gr
Εμπρος Ημερήσια Εφημερίδα Νομού Λέσβου - Καρά Τεπέ - Mυτιλήνη - 81100
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή με οποιονδήποτε τρόπο.
Top